جریمه اضافه ماندن در ترکیه: مبلغ، ممنوعیت ورود و اعتراض

جریمه اضافه ماندن در ترکیه از دو مبلغ جدا تشکیل می‌شود و پیامد اصلی آن معمولاً ممنوعیت ورود است، نه خود پول. مبلغ نخست، هزینه اقامتِ مدتی است که از ویزا، معافیت ویزا یا اقامت گذشته‌اید؛ قانون این هزینه را بدون جریمه و بهره تأخیر با یک برابر اضافه وصول می‌کند (492 sayılı Harçlar Kanunu (6) sayılı tarife III/1). جدول رسمی اداره مهاجرت ترکیه این هزینه را برای اتباع ایران ماه اول 25 دلار آمریکا و هر ماه بعد 5 دلار اعلام کرده است. مبلغ دوم، جریمه نقدی اداری ماده 102 قانون 6458 است که فقط در حالت‌های مشخص، مثلاً خارج نشدن در مهلت دعوت به ترک کشور، اضافه می‌شود. ممنوعیت ورود به این بستگی دارد که چند ماه تجاوز کرده‌اید و آیا پیش از کشف و با پرداخت از مرز خارج شده‌اید یا نه.

این راهنما برای شهروند ایرانی است که بدون ویزا یا با ویزا وارد ترکیه شده و بیش از نود روز مانده، یا اقامتش تمام شده و تمدید نشده است. ترتیب بخش‌ها همان ترتیبی است که این شخص با آن روبه‌رو می‌شود: تجاوز از چه روزی شروع می‌شود، جریمه اضافه ماندن چقدر است و کجا پرداخت می‌شود، چند ماه تجاوز چه مدت ممنوع‌الورودی دارد، دیپورت چگونه انجام می‌شود و به هر تصمیم در کدام دادگاه و در چه مهلتی اعتراض می‌شود.

متن رسمی قوانین ترکیه به زبان ترکی است و اداره و دادگاه با نام ترکی قانون کار می‌کنند؛ برای همین نام قوانین را به ترکی آورده‌ایم. قانون اصلی 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (قانون خارجیان و حمایت بین‌المللی) و آیین‌نامه اجرایی آن Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik است. همه ترجمه‌های فارسی در این مقاله غیررسمی‌اند.

1. جریمه اضافه ماندن در ترکیه: نکات کلیدی

• جریمه اضافه ماندن در ترکیه در اصل هزینه اقامت دوره تجاوز است که با یک برابر اضافه وصول می‌شود و کسر ماه پس از ماه اول ماه کامل حساب می‌شود (492 sayılı Harçlar Kanunu (6) sayılı tarife III/1).
• جدول رسمی اداره مهاجرت، هزینه اقامت اتباع ایران را ماه اول 25 دلار آمریکا و هر ماه بعد 5 دلار اعلام کرده است؛ این جدول راهنمای اداری است و در روزنامه رسمی منتشر نمی‌شود.
• تصمیم اخراج با تجاوز بیش از ده روز از ویزا یا معافیت ویزا، یا بیش از ده روز از پایان اقامت بدون دلیل قابل قبول، مطرح می‌شود (6458 sayılı Kanun m.54/1-e; 6458 sayılı Kanun m.54/1-g).
• طبق اطلاعیه رسمی اداره مهاجرت، کسی که کمتر از سه ماه تجاوز کرده و پیش از کشف، خود برای خروج به مرز بیاید و بپردازد، ممنوعیت ورود نمی‌گیرد؛ از سه ماه به بالا مدت ممنوعیت بر حسب طول تجاوز از یک ماه تا پنج سال است.
• سقف قانونی ممنوعیت ورود پنج سال است و آغاز آن برای کسی که اخراج می‌شود روز خروج از کشور است (6458 sayılı Kanun m.9/3; Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-a).
• مهلت اعتراض به دیپورت هفت روز در دادگاه اداری است؛ اعتراض به جریمه نقدیِ تنها پانزده روز در دادگاه صلح کیفری (6458 sayılı Kanun m.53/3; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1).

2. جریمه اضافه ماندن در ترکیه از چه روزی شروع می‌شود؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه از روز بعد از پایان مدت مجاز شروع می‌شود، اما اثرهای قانونی آن پله‌پله است. هزینه دوره تجاوز از روز نخست وصول می‌شود، در حالی که سبب اخراج فقط پس از گذشت بیش از ده روز پدید می‌آید. بنابراین نخستین کار، پیدا کردن روز پایان مدت مجاز است.

2.1. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و قاعده نود روز در هر صد و هشتاد روز

جریمه اضافه ماندن در ترکیه تا زمانی که در محدوده نود روز باشید مطرح نیست. مدت اقامتی که ویزا یا معافیت ویزا در ترکیه می‌دهد در هر صد و هشتاد روز از نود روز بیشتر نیست (6458 sayılı Kanun m.11/1). صفحه رسمی «Visa Information for Foreigners» وزارت امور خارجه ترکیه درباره ایران می‌گوید دارندگان گذرنامه عادی و رسمی برای سفرهای تا نود روز از ویزا معاف‌اند. این صفحه راهنمای اداری آن وزارتخانه است، نه متن قانون.

کسی که با ویزا یا بدون ویزا برای مدت تا نود روز می‌آید، فقط در طول مدت ویزا یا معافیت ویزا از اقامت معاف است (6458 sayılı Kanun m.20/1-a). یعنی معافیت به سند ورود وابسته است، نه به قصد مسافر. کسی که می‌خواهد بیشتر بماند باید پیش از پایان نود روز یکی از انواع اقامت را بگیرد؛ انواع و شرایط آن‌ها در انواع اقامت در ترکیه آمده است و برای همسر شهروند ترکیه، اقامت خانوادگی همسر شهروند ترکیه جداگانه توضیح داده شده است. قانون شیوه شمارش روزها را مشخص نکرده است؛ اگر حساب شما به مرز نود روز نزدیک است، روز آخر را از مرجع مربوط بپرسید.

2.2. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و آستانه ده روز برای اخراج

جریمه اضافه ماندن در ترکیه با گذشت بیش از ده روز به سبب اخراج تبدیل می‌شود. تصمیم اخراج درباره کسی گرفته می‌شود که بیش از ده روز از مدت ویزا یا معافیت ویزا تجاوز کند یا ویزایش لغو شود (6458 sayılı Kanun m.54/1-e). همچنین درباره کسی که اقامت داشته و از تاریخ پایان آن، بدون دلیل قابل قبول، بیش از ده روز از مدت اقامت تجاوز کند (6458 sayılı Kanun m.54/1-g).

تفاوت این دو بند عبارت «بدون دلیل قابل قبول» است که فقط در بند اقامت آمده است. کسی که اقامت داشته و به دلیلی قابل اثبات، مانند بیماری، دیر کرده است می‌تواند به همین دلیل در پرونده‌اش استناد کند. آستانه «بیش از ده روز» است، اما چون قانون شیوه شمارش را نگفته، به یک روز در مرز آستانه تکیه نکنید.

2.3. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و درخواست اقامت (راندوو): آیا مانع جریمه می‌شود؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه برای کسی که به‌موقع درخواست اقامت داده مطرح نمی‌شود، به شرط آنکه درخواست واقعاً تکمیل شده باشد. درخواست‌های اقامت از داخل ترکیه پیش از پایان مدت قانونی لازم برای درخواست به استانداری داده می‌شود و درخواست کسانی که تا ده روز از مدت اقامت، ویزا یا معافیت ویزا گذشته‌اند نیز پذیرفته می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.21/2). پس از روز دهم، پذیرش درخواست به تشخیص اداره در وضعیت‌های خاص وابسته است و برای مدت پیش از درخواست، هزینه بر پایه قانون 492 حساب می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.21/2-3).

آنچه حق ماندن می‌دهد «برگه درخواست اجازه اقامت» (ikamet izni müracaat belgesi) است. این برگه به کسی داده می‌شود که درخواست اقامت را تکمیل کرده باشد و تا روشن شدن نتیجه، حق ماندن در ترکیه را فراهم می‌کند (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.21/8, m.21/9-ç). برای همین بررسی کنید برگه‌ای که در دست دارید همین سند است یا فقط تأیید یک وقت ملاقات؛ اگر مدارک ناقص باشد و ظرف سی روز از اعلام تکمیل نشود، درخواست از جریان خارج می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.22/1).

برای تمدید، درخواست از شصت روز مانده به پایان اقامت و در هر حال پیش از پایان آن به استانداری داده می‌شود؛ به درخواست‌کننده سندی بدون عوارض داده می‌شود و او حتی اگر مدت اقامتش تمام شده باشد تا صدور تصمیم با همین سند در ترکیه می‌ماند (6458 sayılı Kanun m.24/2). درخواست‌ها حداکثر ظرف نود روز از تحویل کامل مدارک نتیجه می‌گیرند (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.22/2). نکته مالی: درخواست اقامت کسی که بدهی ناشی از تخلف ویزا یا اقامت پیشین را نپرداخته رد می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.22/10).

2.4. جریمه اضافه ماندن در ترکیه پس از رد تمدید اقامت

جریمه اضافه ماندن در ترکیه ممکن است از رد درخواست تمدید شروع شود، نه از پایان مدت. کسی که درخواست تمدید اقامتش رد شده و ظرف ده روز از ترکیه خارج نشود، در شمار کسانی است که درباره‌شان تصمیم اخراج گرفته می‌شود (6458 sayılı Kanun m.54/1-j). این ده روز از رد درخواست شمرده می‌شود و با آستانه بند (g) یکی نیست.

3. جریمه اضافه ماندن در ترکیه چقدر است؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه که در فرودگاه از شما خواسته می‌شود، در قانون یک بند واحد نیست. بخش اصلی آن هزینه اقامت دوره تجاوز است که با یک برابر اضافه وصول می‌شود؛ جریمه نقدی اداری فقط در حالت‌های مشخص به آن افزوده می‌شود. این دو مبنای قانونی، شیوه محاسبه و راه اعتراض جداگانه دارند و یکی دانستن آن‌ها سبب بیشتر عددهای متناقضی است که در اینترنت دیده می‌شود.

3.1. جریمه اضافه ماندن در ترکیه: هزینه اقامت دوره تجاوز با یک برابر اضافه

جریمه اضافه ماندن در ترکیه در زبان قانون «جریمه» نیست، بلکه هزینه اقامت است. نگرفتن اقامت یا تمدید نکردن آن مانع وصول هزینه‌ای نمی‌شود که بر اساس تعرفه برای مدت تجاوز محاسبه می‌شود؛ هزینه‌ای که به این ترتیب محاسبه شود، بدون اعمال جریمه و بهره تأخیر، با یک برابر اضافه وصول می‌شود (492 sayılı Harçlar Kanunu (6) sayılı tarife III/1).

همان تعرفه می‌گوید در محاسبه هزینه ماه‌های پس از ماه اول، کسر ماه ماه کامل به حساب می‌آید (492 sayılı Harçlar Kanunu (6) sayılı tarife III/1). کسی که یک ماه و چند روز تجاوز کرده، برای آن چند روز هزینه یک ماه کامل را می‌پردازد. برای اقامت کودکان زیر هجده سال نیز نصف هزینه اصلی گرفته می‌شود (492 sayılı Harçlar Kanunu m.91).

تعرفه تعیین هزینه اقامت را، با رعایت اصل معامله متقابل، به وزارت دارایی سپرده است (492 sayılı Harçlar Kanunu (6) sayılı tarife III/1). به همین دلیل مبلغ بر حسب تابعیت فرق می‌کند و رقمی که برای یک کشور درست است برای کشور دیگر قاعده نیست.

3.2. جریمه اضافه ماندن در ترکیه برای اتباع ایران: جدول رسمی اداره مهاجرت

جریمه اضافه ماندن در ترکیه برای اتباع ایران بر پایه جدول «Ülkelere Göre Harç Miktarları» در صفحه Belge Bedeli ve Harç Miktarı اداره مهاجرت ترکیه سنجیده می‌شود. در این جدول، ایران در گروهی قرار دارد که هزینه اقامت آن ماه اول 25 دلار آمریکا و ماه‌های دیگر 5 دلار آمریکا است. این جدول نوشته خود اداره مهاجرت است؛ قانون یا آیین‌نامه نیست و در روزنامه رسمی منتشر نمی‌شود. ما آن را در 25/09/2026 دیده‌ایم و رقم‌ها را بی‌تغییر آورده‌ایم.

همان صفحه اداره مهاجرت می‌گوید تعرفه عمومی لیری فقط درباره اتباع صربستان، فیجی، نروژ و جزایر ماریانای شمالی که در هیچ گروه کشوری نیستند اجرا می‌شود. پس مبلغ‌های روزانه به لیر که برای اتباع ایران نقل می‌شود با این صفحه رسمی سازگار نیست. جدول به دلار است و قاعده رسمی‌ای برای تبدیل آن به لیر منتشر نشده است.

برای شمردن ماه‌های تجاوز و دیدن هزینه بر پایه تاریخ‌ها و تابعیت خودتان، محاسبه‌گر جریمه اضافه ماندن در ترکیه (به انگلیسی) را ساخته‌ایم. این ابزار همین جدول تابعیت‌ها را به کار می‌برد و نتیجه را به دلار نشان می‌دهد؛ مبلغ نهایی را در گذرگاه مرزی یا نزد مرجع مربوط بررسی کنید.

3.3. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و جریمه نقدی اداری ماده 102

جریمه اضافه ماندن در ترکیه به معنای جریمه نقدی اداری بر ماده 102 قانون 6458 تکیه دارد، اما این ماده خودِ تجاوز از مدت را با نام نمی‌برد. بندهایی که به خود خارجی مربوط‌اند سه‌تا هستند: ورود یا خروج غیرقانونی برخلاف ماده 5 (6458 sayılı Kanun m.102/1-a)، ورود با وجود ممنوعیت (6458 sayılı Kanun m.102/1-b) و خارج نشدن در مهلتی که بند 1 ماده 56 داده است (6458 sayılı Kanun m.102/1-c).

تنها بندی که به ماندن مربوط است بند (c) است و آن هم به تصمیم اخراجی وابسته است که مهلت خروج داده باشد. برای کسی که فقط از مدت گذشته و تصمیم اخراجی درباره‌اش نیست، بندی که وضع او را نام ببرد وجود ندارد. بند 6 همان ماده اختیار عمومی جریمه برای رعایت نکردن تعهدات مقررات وزارت را می‌دهد (6458 sayılı Kanun m.102/6)، اما از تجاوز از مدت نامی نمی‌برد و ما آن را به این وضعیت نسبت نمی‌دهیم.

مبلغ جاری بند (c). مبلغ اجرایی سال 2026 برای کسی که در مهلت تصمیم اخراج خارج نشود 20.605 لیر ترکیه است. منبع این رقم جدول «2026 Yılı İdari Para Cezaları» است که اداره کل امنیت (Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanlığı) منتشر می‌کند. این جدول سند اداری است، قانون نیست و در روزنامه رسمی منتشر نمی‌شود؛ رقم آن در 22/09/2026 دیده شده است. برای بندهای دیگر رقمی نمی‌آوریم، چون اجرای آن‌ها بر تجاوز ساده از مدت در قانون نیامده است.

رقم‌های قدیمی به کار نمی‌آیند، چون جریمه‌های نقدی اداری از آغاز هر سال تقویمی به نسبت نرخ تجدید ارزیابی افزایش می‌یابند و کسر لیر حساب نمی‌شود (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7). جریمه‌های ماده 102 ظرف سی روز از ابلاغ پرداخت می‌شوند (6458 sayılı Kanun m.102/5). پرداخت در مهلت، بیست و پنج درصد تخفیف دارد و مانع اعتراض نیست (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6). اگر وضع مالی شخص اجازه ندهد، می‌توان پرداخت را با پرداخت نقدی قسط اول در چهار قسط برابر ظرف یک سال قرار داد (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/3). تکرار تخلف در همان سال تقویمی جریمه را به اندازه نصف آن افزایش می‌دهد (6458 sayılı Kanun m.102/3).

3.4. جریمه اضافه ماندن در ترکیه کجا و چگونه پرداخت می‌شود؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه طبق آیین‌نامه هنگام خروج در گذرگاه مرزی پرداخت می‌شود. کسی که بیش از ده روز از مدت ویزا، معافیت ویزا، اجازه کار یا اقامت گذشته و پیش از صدور تصمیم اخراج، خود برای خروج به گذرگاه مرزی بیاید و عوارض و جریمه‌های ناشی از تخلف را پرداخته باشد، ممکن است به سبب همین تخلف ممنوعیت ورود نگیرد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-c). کسی که در مهلت دعوت به ترک کشور به گذرگاه مرزی بیاید و جریمه‌های تخلف ویزا یا اقامت را بپردازد نیز ممنوعیت ورود نمی‌گیرد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/7).

در فرودگاه استانبول این کار در «دفتر تخلف ویزا» (Vize İhlal Ofisi) در ساختمان ترمینال انجام می‌شود. به گفته صفحه خود شرکت بهره‌بردار فرودگاه، این دفتر کنار جزیره A فروش بلیت است و مسافری که از مدت ویزا گذشته، هنگام خروج و پس از گرفتن کارت پرواز به آن مراجعه می‌کند. این صفحه اطلاعات مکانی شرکت بهره‌بردار فرودگاه است، نه مرجعی که هزینه را وصول می‌کند، و از مبلغ یا روش پرداخت چیزی نمی‌گوید.

3.5. اگر جریمه اضافه ماندن در ترکیه را پرداخت نکنیم چه می‌شود؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه با خروج از کشور پاک نمی‌شود. به کسی که برای خروج مهلت گرفته برگه اجازه خروج داده می‌شود که تابع هیچ عوارضی نیست، اما تعهدات عوارض ویزا و اقامت و جریمه‌های آن‌ها محفوظ است (6458 sayılı Kanun m.56/2). رایگان بودن برگه به معنای بخشیده شدن بدهی نیست.

بدهی پرداخت‌نشده هنگام بازگشت دوباره دیده می‌شود. به کسی که پرداخت بدهی ناشی از تخلف ویزا یا اقامت پیشین را نپذیرد ویزا داده نمی‌شود (6458 sayılı Kanun m.15/1-ğ). استانداری‌ها نیز می‌توانند به سبب جریمه‌های اداری و طلب‌های عمومی، پذیرش خارجی را به پیش‌اجازه وابسته کنند (6458 sayılı Kanun m.9/7). در داخل ترکیه هم درخواست اقامت کسی که این بدهی‌ها را نپرداخته رد می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.22/10). اطلاعیه رسمی اداره مهاجرت هم می‌گوید کسی که جریمه‌ها و طلب‌های عمومی را نپرداخته، حتی پس از پایان مدت ممنوعیت، تا پرداخت آن‌ها اجازه ورود ندارد.

4. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و ممنوعیت ورود: چند ماه تجاوز، چه مدت ممنوعیت؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه برای بیشتر ایرانیان از این جهت مهم است که ممکن است به ممنوعیت ورود به ترکیه برسد. ورود خارجی‌ای که از ترکیه اخراج شده، از سوی اداره کل مدیریت مهاجرت یا استانداری‌ها ممنوع می‌شود (6458 sayılı Kanun m.9/2). مدت ممنوعیت حداکثر پنج سال است و فقط در صورت تهدید جدی برای نظم یا امنیت عمومی، اداره کل می‌تواند آن را حداکثر ده سال دیگر افزایش دهد (6458 sayılı Kanun m.9/3).

آغاز ممنوعیت برای کسی که اخراج می‌شود روز خروج او از کشور است، نه روز صدور تصمیم (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-a). آیین‌نامه می‌گوید کسی که پس از گذشتن مهلت دعوت به ترک کشور به گذرگاه مرزی بیاید، «بر حسب مدت تخلف ویزا یا اقامت» ممنوعیت می‌گیرد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/8)، اما خودش جدول این مدت‌ها را نمی‌دهد.

4.1. جریمه اضافه ماندن در ترکیه: جدول رسمی ممنوع‌الورودی اداره مهاجرت

جریمه اضافه ماندن در ترکیه و مدت ممنوع‌الورودی را اداره مهاجرت ترکیه در اطلاعیه فارسی «توضیحات در مورد اجرای ممنوعیت ورود برای اتباع خارجی که حق اقامت قانونی را نقض می‌کنند» به تاریخ 09.06.2020 به هم پیوند داده است. این اطلاعیه راهنمای اداری است، قانون یا آیین‌نامه نیست و در روزنامه رسمی منتشر نمی‌شود؛ مدت‌های زیر را بی‌تغییر از آن آورده‌ایم و جای تصمیم کتبی شما را نمی‌گیرند.

طبق این اطلاعیه، کسی که حق اقامت قانونی را کمتر از سه ماه (خود سه ماه شامل نمی‌شود) نقض کرده، ممنوعیت ورود نمی‌گیرد اگر یکی از این دو وضعیت را داشته باشد: پیش از کشف از سوی مقامات، خود برای خروج به گذرگاه مرزی بیاید و جریمه‌های ناشی از قانون 492 را بپردازد؛ یا با تصمیم اخراج به ترک کشور دعوت شده باشد و در مهلت داده‌شده به گذرگاه مرزی بیاید و همان جریمه‌ها را بپردازد.

کسی که سه ماه یا بیشتر تجاوز کرده و پیش از کشف، خود برای خروج به گذرگاه مرزی بیاید و جریمه‌ها را بپردازد، طبق اطلاعیه این مدت ممنوعیت را می‌گیرد:

مدت تجاوز (خروج داوطلبانه پیش از کشف، با پرداخت)	مدت ممنوعیت ورود
بین 3 ماه تا 6 ماه	1 ماه
بین 6 ماه تا 1 سال	3 ماه
بین 1 سال تا 2 سال	1 سال
بین 2 سال تا 3 سال	2 سال
بیش از 3 سال	5 سال

جدول دوم اطلاعیه سنگین‌تر است و برای این وضعیت‌ها اجرا می‌شود: کسی که خود به مرز آمده ولی جریمه‌ها را نپرداخته؛ کسی که کمتر از سه ماه تجاوز کرده و با وجود دعوت به ترک کشور در مهلت خارج نشده و نپرداخته؛ کسی که سه ماه یا بیشتر تجاوز کرده و به ترک کشور دعوت شده، چه پرداخته باشد چه نه؛ کسی که درخواست یا اجازه اقامت یا اجازه کارش رد یا باطل شده و در مهلت خارج نشده؛ کسی که نود روز در صد و هشتاد روز را مصرف کرده و با شرط درخواست اقامت در ده روز وارد شده ولی درخواست نداده؛ کسی که پس از پایان نظارت اداری مشمول تعهدات جایگزین شده؛ و کسی که همراه با مأموران اخراج شده است.

مدت تجاوز (وضعیت‌های جدول دوم)	مدت ممنوعیت ورود
تا 3 ماه	3 ماه
بین 3 ماه تا 6 ماه	6 ماه
بین 6 ماه تا 1 سال	1 سال
بین 1 سال تا 2 سال	2 سال
بیش از 2 سال	5 سال

پس حتی برای کسی که با مأمور اخراج شده، اطلاعیه مدت ممنوعیت را بر حسب طول تجاوز تعیین کرده و پنج سال را برای تجاوز بیش از دو سال گذاشته است. اطلاعیه مسیر مراجعه به استانداری را جداگانه بررسی نکرده است؛ برای آن مسیر، آیین‌نامه سقف یک سال را مقرر کرده که در بخش بعد آمده است.

4.2. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و خروج داوطلبانه: سه قاعده قانونی

جریمه اضافه ماندن در ترکیه بسته به اینکه نخست شما اقدام کنید یا مقامات، اثر متفاوتی بر ممنوعیت دارد. قانون و آیین‌نامه به کسی که خودش اقدام کند سه نتیجه پله‌پله داده‌اند.

نخست، در قانون: درباره خارجی‌ای که مدت ویزا یا اقامتش تمام شده و پیش از کشف از سوی مقامات صلاحیت‌دار برای خروج به استانداری مراجعه کرده و درباره‌اش تصمیم اخراج گرفته شده، به شرط پرداخت جریمه‌های اداری و تجاوز نکردن از مدت‌های تخلفی که وزارت تعیین کرده، ممکن است ممنوعیت ورود گرفته نشود (6458 sayılı Kanun m.9/4).

دوم، در آیین‌نامه: کسی که بیش از ده روز تجاوز کرده و پیش از صدور یا ابلاغ تصمیم اخراج برای خروج به استانداری مراجعه کند، به شرط پرداخت عوارض و جریمه‌های ناشی از تخلف و نبود علت دیگری برای ممنوعیت، مدت ممنوعیتش از یک سال بیشتر نمی‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-b).

سوم، باز در آیین‌نامه: کسی که بیش از ده روز تجاوز کرده و پیش از صدور تصمیم اخراج، خود برای خروج به گذرگاه مرزی بیاید و بپردازد، ممکن است به سبب تخلف ویزا یا اقامت ممنوعیت ورود نگیرد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-c). عبارت در قاعده اول و سوم «ممکن است گرفته نشود» است، یعنی تابع صلاحدید است؛ سقف یک سال در قاعده دوم با عبارت «بیشتر نمی‌شود» آمده است.

4.3. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و مهلت ترک کشور پس از تصمیم اخراج

جریمه اضافه ماندن در ترکیه همیشه به بازداشت و انتقال نمی‌رسد. به کسی که تصمیم اخراج درباره‌اش گرفته شده، به شرط تصریح در همان تصمیم، برای ترک ترکیه مهلتی نه کمتر از پانزده روز و تا سی روز داده می‌شود (6458 sayılı Kanun m.56/1). این مهلت به کسی که خطر فرار یا ناپدید شدن دارد، قواعد ورود یا خروج قانونی را نقض کرده، سند جعلی به کار برده یا با سند بی‌اساس اقامت گرفته، یا برای نظم عمومی، امنیت عمومی یا سلامت عمومی تهدید است داده نمی‌شود (6458 sayılı Kanun m.56/1).

درباره کسی که در مهلت کشور را ترک کند ممکن است ممنوعیت ورود گرفته نشود (6458 sayılı Kanun m.9/5). آیین‌نامه روشن‌تر است: کسی که در مهلت به گذرگاه مرزی بیاید و جریمه‌های تخلف ویزا یا اقامت را بپردازد ممنوعیت نمی‌گیرد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/7) و هر زمان که برای خروج به مرز بیاید، بدون توجه به مهلت، خروجش انجام می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/6).

در طول مهلت نمی‌توان درخواست اقامت یا اجازه کار داد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/3). کسی که بدون عذر قابل قبول در مهلت خارج نشود، استانداری درباره‌اش تصمیم نظارت اداری می‌گیرد (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/2)، اخراجش از مرکز بازگرداندن انجام می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/9) و جریمه نقدی بند (c) ماده 102 نیز درباره‌اش اعمال می‌شود.

4.4. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و استعلام ممنوع الورودی: از کجا بفهمیم ممنوع الورود هستیم؟

استعلام ممنوع الورودی به ترکیه پس از جریمه اضافه ماندن در ترکیه از ابلاغ شروع می‌شود، چون ممنوعیت ورود ابلاغ می‌شود و تا رسیدن به فرودگاه پنهان نمی‌ماند. ابلاغ ممنوعیت ورود یا شرط پیش‌اجازه هنگام درخواست ویزا، اقامت یا اجازه کار از سوی کارمند کنسولگری، در داخل ترکیه از سوی استانداری، و برای کسی که درباره‌اش ممنوعیت گرفته شده هنگام خروج از سوی واحد پلیس مسئول ورود و خروج در گذرگاه مرزی انجام می‌شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.9/1). ابلاغ باید راه استفاده مؤثر از حق اعتراض را هم بگوید (6458 sayılı Kanun m.10/1).

بسیاری نخستین بار با رد درخواست ویزا از ممنوعیت باخبر می‌شوند. به کسی که ورودش به ترکیه ممنوع است ویزا داده نمی‌شود (6458 sayılı Kanun m.15/1-b) و چنین کسی، حتی اگر از ویزا معاف باشد، مسافر غیرقابل پذیرش است و بدون اجازه ورود بازگردانده می‌شود (6458 sayılı Kanun m.7/1-c). کد محدودیت، رفع ممنوعیت و اجازه ورود موقت در راهنمای ممنوعیت ورود به ترکیه جداگانه توضیح داده شده است.

5. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و دیپورت

دیپورت از ترکیه به سبب اضافه ماندن با تصمیم استانداری انجام می‌شود که به دستور اداره کل یا رأساً گرفته می‌شود (6458 sayılı Kanun m.53/1). اگر خارجی‌ای که در قلمرو ماده 54 است از سوی پلیس دستگیر شود، فوراً به استانداری اطلاع داده می‌شود تا درباره‌اش تصمیم گرفته شود و مدت ارزیابی و تصمیم از چهل و هشت ساعت بیشتر نمی‌شود (6458 sayılı Kanun m.57/1).

تصمیم اخراج همراه با دلایلش به خود شخص، نماینده قانونی یا وکیلش ابلاغ می‌شود. اگر شخص وکیل نداشته باشد، خودش یا نماینده قانونی‌اش از نتیجه تصمیم و راه‌ها و مهلت‌های اعتراض آگاه می‌شود (6458 sayılı Kanun m.53/2). تاریخ ابلاغ همان روزی است که مهلت اعتراض از آن شروع می‌شود؛ سند را نگه دارید. سبب‌های دیگر اخراج، مرکز بازگرداندن و هزینه سفر اخراج در راهنمای دیپورت از ترکیه آمده است.

5.1. جریمه اضافه ماندن در ترکیه و دستگیری پیش از خروج

جریمه اضافه ماندن در ترکیه برای کسی که پیش از رفتن به مرز از سوی پلیس دستگیر شود مسیر دیگری پیدا می‌کند. قاعده‌های خروج داوطلبانه که در بالا آمد همه به اقدام «پیش از کشف» یا «پیش از صدور تصمیم اخراج» بسته‌اند (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-b, m.8/2-c)؛ پس از دستگیری، شخص فوراً به استانداری معرفی می‌شود و تصمیم ظرف چهل و هشت ساعت گرفته می‌شود (6458 sayılı Kanun m.57/1).

درباره کسی که تصمیم اخراج گرفته و خطر فرار یا ناپدید شدن دارد، قواعد ورود یا خروج را نقض کرده، یا بدون عذر قابل قبول در مهلت داده‌شده خارج نشده است، استانداری تصمیم نظارت اداری می‌گیرد یا تعهدات جایگزین نظارت اداری را مقرر می‌کند. چنین شخصی ظرف چهل و هشت ساعت به مرکز بازگرداندن برده می‌شود (6458 sayılı Kanun m.57/2). مدت نظارت اداری در مرکز بازگرداندن از شش ماه بیشتر نمی‌شود، مگر آنکه اخراج به سبب همکاری نکردن شخص یا ندادن اطلاعات درست تمام نشود؛ در آن صورت حداکثر شش ماه دیگر قابل تمدید است (6458 sayılı Kanun m.57/3). در جدول دوم اطلاعیه اداره مهاجرت، اخراج همراه با مأمور نیز آمده و مدت ممنوعیت آن بر حسب طول تجاوز از سه ماه تا پنج سال است.

5.2. جریمه اضافه ماندن در ترکیه: اعتراض به دیپورت در هفت روز

اعتراض به دیپورت از ترکیه، از جمله دیپورت به سبب اضافه ماندن، فقط هفت روز مهلت دارد. خود شخص، نماینده قانونی یا وکیلش می‌تواند ظرف هفت روز از ابلاغ تصمیم اخراج به دادگاه اداری مراجعه کند و مراجعه را به مرجع صادرکننده تصمیم هم اطلاع دهد (6458 sayılı Kanun m.53/3). متن کنونی این بند با قانون 7533 مورخ 21/11/2024 تغییر کرده است.

این دعوا اثری دارد که اعتراض‌های دیگر ندارند: در مهلت طرح دعوا و در صورت طرح دعوا تا پایان رسیدگی، شخص بدون رضایت خودش اخراج نمی‌شود. دادگاه ظرف پانزده روز از تکمیل پرونده، یا از انجام قرار اعدادی یا جلسه در صورت لزوم، تصمیم می‌گیرد؛ برگزاری جلسه به صلاحدید دادگاه است و رأی آن قطعی است (6458 sayılı Kanun m.53/3).

5.3. جریمه اضافه ماندن در ترکیه بدون دیپورت: چه کسانی اخراج نمی‌شوند؟

دیپورت از ترکیه استثناهایی دارد که حتی با وجود سبب ماده 54، از جمله اضافه ماندن بیش از ده روز، اجرا می‌شوند. تصمیم اخراج درباره این افراد گرفته نمی‌شود: کسی که نشانه جدی هست که در کشور مقصد با مجازات اعدام، شکنجه یا مجازات یا رفتار غیرانسانی یا تحقیرآمیز روبه‌رو می‌شود؛ کسی که سفرش به سبب مشکلات جدی سلامت، سن یا بارداری پرخطر است؛ کسی که درمان بیماری تهدیدکننده زندگی‌اش ادامه دارد و در کشور مقصد امکان درمان نیست؛ قربانیان قاچاق انسان که از روند حمایت از قربانی بهره‌مندند؛ و قربانیان خشونت روانی، جسمی یا جنسی تا پایان درمان (6458 sayılı Kanun m.55/1).

این ارزیابی برای هر شخص جداگانه انجام می‌شود و ممکن است از این افراد خواسته شود در نشانی معینی بمانند و به شکل و در مهلت‌های خواسته‌شده خود را معرفی کنند (6458 sayılı Kanun m.55/2). کسی که از بازگشت به کشورش بیم دارد ممکن است مشمول نظام جداگانه‌ای باشد؛ نگاه کنید به حمایت بین‌المللی و پناهندگی در ترکیه.

6. جریمه اضافه ماندن در ترکیه: اعتراض در کدام دادگاه و در چه مهلتی؟

اعتراض به جریمه اضافه ماندن در ترکیه در همان دادگاهی مطرح نمی‌شود که به دیپورت رسیدگی می‌کند و یکی گرفتن این دو راه پرهزینه‌ترین اشتباه است. اعتراض به جریمه نقدی اداری به‌تنهایی حداکثر ظرف پانزده روز از ابلاغ یا اعلام تصمیم، در دادگاه صلح کیفری مطرح می‌شود و اگر در این مهلت مراجعه نشود تصمیم قطعی می‌شود (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1). اگر مهلت به سبب قوه قاهره گذشته باشد، می‌توان ظرف هفت روز از رفع آن اعتراض کرد (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/2). اعتراض با دادخواست خود شخص، نماینده قانونی یا وکیل و در دو نسخه داده می‌شود (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/3).

این قاعده وقتی همراه جریمه تصمیم دیگری هم باشد تغییر می‌کند. اگر در همان عمل و درباره همان شخص تصمیمی در قلمرو قضای اداری، مانند تصمیم اخراج، هم گرفته شده باشد، ادعای مغایرت جریمه با قانون همراه با درخواست ابطال آن تصمیم در مرجع قضایی اداری رسیدگی می‌شود (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/8). کسی که صورت‌جلسه‌ای گرفته که هم جریمه و هم تصمیم اخراج را دارد، به هر دو با هم در دادگاه اداری و در مهلت هفت‌روزه اخراج اعتراض می‌کند.

ممنوعیت ورود تصمیم اداری است و قانون 6458 برای آن مهلت ویژه‌ای تعیین نکرده است؛ پس مهلت عمومی شصت روز در دادگاه‌های اداری اجرا می‌شود (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1) که از روز پس از ابلاغ کتبی شروع می‌شود (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/2-a).

تصمیم	دادگاه	مهلت	آغاز مهلت	مبنا
جریمه نقدی اداری به‌تنهایی	دادگاه صلح کیفری	پانزده روز	ابلاغ یا اعلام	5326 m.27/1
جریمه همراه تصمیم اخراج در همان عمل	دادگاه اداری، همراه درخواست ابطال اخراج	مهلت دعوای اخراج	ابلاغ تصمیم اخراج	5326 m.27/8 · 6458 m.53/3
تصمیم اخراج (دیپورت)	دادگاه اداری	هفت روز	ابلاغ تصمیم	6458 m.53/3
ممنوعیت ورود	دادگاه اداری	شصت روز	روز پس از ابلاغ کتبی	2577 m.7/1 · m.7/2-a

سه مهلت با هم فرق دارند، رأی دادگاه درباره اخراج قطعی است و فقط دعوای اخراج به حکم قانون اجرا را متوقف می‌کند. یکی دانستن این سه تصمیم همان راهی است که کوتاه‌ترین مهلت از دست می‌رود.

7. جریمه اضافه ماندن در ترکیه: پس از پی بردن به تجاوز چه کنیم؟

جریمه اضافه ماندن در ترکیه به این معنا نیست که همه راه‌ها بسته است، اما ترتیب گام‌ها بر نتیجه اثر دارد. گام‌های زیر از همان متن‌های بالا گرفته شده‌اند، نه از پیش‌بینی نتیجه یک پرونده خاص:

1. مدت را دقیق تعیین کنید. تاریخ پایان ویزا، معافیت ویزا یا اقامت، شمار روزها و ماه‌های پس از آن، و اینکه آیا از ده روز گذشته است (6458 sayılı Kanun m.54/1-e; 6458 sayılı Kanun m.54/1-g).
2. پیش از کشف اقدام کنید. مراجعه به استانداری برای خروج پیش از صدور یا ابلاغ تصمیم اخراج، سقف ممنوعیت را با شرط پرداخت یک سال می‌کند (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-b) و آمدن داوطلبانه به گذرگاه مرزی با پرداخت ممکن است مانع ممنوعیت شود (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-c).
3. پیش از خروج بپردازید. هزینه دوره تجاوز و جریمه‌ها با خروج یا برگه رایگان اجازه خروج از بین نمی‌روند (6458 sayılı Kanun m.56/2) و بدهی پرداخت‌نشده می‌تواند سبب رد ویزا یا پیش‌اجازه شود (6458 sayılı Kanun m.15/1-ğ; 6458 sayılı Kanun m.9/7).
4. اگر تصمیم اخراج گرفته شد، اسناد را فوراً بخوانید. آیا مهلت خروج دارد (6458 sayılı Kanun m.56/1)؟ آیا جریمه و تصمیم اخراج در یک سند آمده‌اند؟ مهلت هفت‌روزه از تاریخ ابلاغ شروع می‌شود (6458 sayılı Kanun m.53/3).
5. مهلت هر اعتراض را جداگانه حساب کنید. جریمه به‌تنهایی پانزده روز در دادگاه صلح کیفری (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1)، اخراج هفت روز در دادگاه اداری و ممنوعیت ورود شصت روز (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1).

اطلاعات این مقاله کلی است و واقعیت هر پرونده می‌تواند متفاوت باشد. اگر تصمیم اخراج، صورت‌جلسه جریمه یا ابلاغ ممنوعیت در دست دارید، پیش از گذشتن کوتاه‌ترین مهلت مندرج در آن می‌توانید از یک وکیل کمک بگیرید.