ازدواج در ترکیه برای ایرانیان: شرایط، مدارک و مراحل

ازدواج در ترکیه وقتی یکی از زوجین خارجی است فقط نزد دفتر ثبت ازدواج شهرداری یا اداره ثبت احوال انجام می‌شود (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.22/2) و سند اصلی طرف خارجی گواهی اهلیت ازدواج، همان «برگه تجرد»، است که کشور متبوع او صادر می‌کند (Evlendirme Yönetmeliği m.20). دو خارجی هم‌تابعیت راه دیگری هم دارند: ازدواج نزد نمایندگی کشور خود، اگر قانون آن کشور چنین اختیاری داده باشد (m.12).

ازدواج در ترکیه برای یک ایرانی یا هر خارجی دیگر هم‌زمان تابع دو قانون است: اهلیت و شرایط ازدواج هر یک از طرفین تابع قانون کشور متبوع خود او در لحظه ازدواج است، و شکل ازدواج تابع قانون کشوری است که ازدواج در آن انجام می‌شود (5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.13/1-2). یعنی قانون ایران تعیین می‌کند که آیا یک ایرانی می‌تواند ازدواج کند، و قانون ترکیه تعیین می‌کند که ازدواج در ترکیه کجا، با چه مدارکی و چگونه انجام و ثبت شود. این راهنما برای ایرانی، افغان یا هر خارجی دیگری نوشته شده که می‌خواهد در ترکیه با شهروند ترکیه یا با خارجی دیگری ازدواج کند؛ نام ترکی قوانین در پرانتز آمده است، چون متن رسمی با همین نام‌ها منتشر می‌شود.

1. ازدواج در ترکیه: نکات کلیدی

• ازدواج در ترکیه برای خارجی همان پرونده، همان معاینه و همان مراسمی است که برای شهروند ترکیه وجود دارد؛ قواعد آیین‌نامه ازدواج برای خارجی‌ها هم اجرا می‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.12).
• اهلیت ازدواج، از جمله سن، برای طرف خارجی تابع قانون کشور متبوع اوست (5718 sayılı Kanun m.13/1).
• اگر یکی از زوجین خارجی باشد، فقط دفاتر ثبت ازدواج شهرداری و ادارات ثبت احوال صالح‌اند و دفتر مفتی صالح نیست (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.22/2).
• گواهی اهلیت ازدواج (برگه تجرد) باید از مقام رسمی یا نمایندگی کشور متبوع صادر و به‌شکل مقرر تأیید شده باشد؛ سند کنسولگری افتخاری پذیرفته نمی‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.20).
• مراسم با وکالت انجام نمی‌شود؛ طرفین شخصاً و با دو شاهد حاضر می‌شوند (Evlendirme Yönetmeliği m.27).
• اجازه‌نامه ازدواج از تاریخ صدور شش ماه اعتبار دارد (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.139).

2. ازدواج در ترکیه چگونه است؟ دو قانون، دو پرسش جدا

ازدواج در ترکیه برای خارجی با یک تقسیم کار ساده شروع می‌شود. پرسش نخست این است که آیا شما اصلاً حق ازدواج دارید؛ پاسخ را قانون کشور متبوع شما در لحظه ازدواج می‌دهد (5718 sayılı Kanun m.13/1). پرسش دوم این است که ازدواج چگونه انجام می‌شود؛ پاسخ را قانون کشور محل ازدواج، یعنی ترکیه، می‌دهد (m.13/2).

نتیجه عملی این تقسیم آن است که اداره ثبت ازدواج در ترکیه برای سنجیدن اهلیت شما به سندی تکیه می‌کند که کشور متبوعتان صادر کرده است: گواهی اهلیت ازدواج. هر شرطی که قانون ایران یا قانون افغانستان برای ازدواج تبعه خود مقرر کرده، در همین مرحله و از راه همین سند وارد پرونده می‌شود. در عوض، شکل مراسم، شاهدها، اداره صالح و ثبت ازدواج، همه تابع قانون ترکیه‌اند و برای خارجی و شهروند ترکیه یکسان‌اند (Evlendirme Yönetmeliği m.12).

3. ازدواج در ترکیه برای ایرانیان: چه کسی با چه کسی و کجا

ازدواج در ترکیه برای ایرانیان سه حالت متفاوت دارد و راه هر حالت جداست. در هر سه حالت، اداره ترکیه درخواست خارجی را می‌پذیرد و قواعد ازدواج شهروندان ترکیه برای او هم اجرا می‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.12).

3.1. ازدواج در ترکیه بین ایرانی و شهروند ترکیه

ازدواج در ترکیه بین یک ایرانی و یک شهروند ترکیه نزد مأمور صالح ثبت ازدواج ترکیه انجام می‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.12). طرف ترک مدارک خود را طبق قانون ترکیه می‌دهد و طرف ایرانی، به‌جای رونوشت ثبت احوال ترکیه، گواهی اهلیت ازدواج صادرشده از مقامات ایران را ارائه می‌کند (m.20).

3.2. ازدواج در ترکیه بین دو ایرانی

ازدواج در ترکیه بین دو ایرانی دو راه دارد. دو خارجی که تابعیت یک کشور را دارند، اگر قانون کشورشان به نمایندگی آن کشور اختیار داده باشد، می‌توانند نزد همان نمایندگی در ترکیه ازدواج کنند؛ همچنین می‌توانند نزد مقامات صالح ترکیه ازدواج کنند (Evlendirme Yönetmeliği m.12). اینکه کنسولگری ایران چنین اختیاری دارد یا نه و با چه شرایطی، موضوع قانون ایران است و مقررات ترکیه درباره آن حکمی ندارند.

3.3. ازدواج در ترکیه بین ایرانی و تبعه کشور دیگر

ازدواج در ترکیه بین یک ایرانی و تبعه کشوری دیگر، مثلاً یک افغان، فقط نزد مأمور صالح ثبت ازدواج ترکیه ممکن است، چون راه نمایندگی تنها برای دو خارجی هم‌تابعیت پیش‌بینی شده است (Evlendirme Yönetmeliği m.12). در این حالت هر یک از دو طرف گواهی اهلیت ازدواج کشور خودش را می‌آورد و اهلیت هر کدام جداگانه با قانون کشور خودش سنجیده می‌شود (5718 sayılı Kanun m.13/1).

4. ازدواج در ترکیه نزد کدام اداره ثبت می‌شود؟

ازدواج در ترکیه وقتی یکی از زوجین خارجی است فقط نزد دفاتر ثبت ازدواج شهرداری (belediye evlendirme memurluğu) و ادارات ثبت احوال (nüfus müdürlüğü) انجام می‌شود (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.22/2). قاعده عمومی گسترده‌تر است: مأمور ثبت ازدواج در شهرها شهردار یا کارمندی است که او تعیین می‌کند و در روستاها دهدار است، و وزارتخانه می‌تواند این اختیار را به ادارات ثبت احوال، نمایندگی‌های خارج و دفاتر مفتی استان و شهرستان هم بدهد (m.22/2). اما همان بند صلاحیت را در ازدواجی که یک طرف آن خارجی است به شهرداری‌ها و ادارات ثبت احوال محدود می‌کند و آیین‌نامه هم همین را تکرار می‌کند (Evlendirme Yönetmeliği m.12). پس دفتر مفتی که ازدواج دو شهروند ترکیه را ثبت می‌کند، برای ازدواج با خارجی صالح نیست.

اصل این است که زن و مرد با هم به دفتر ثبت ازدواج محلی بروند که یکی از آن دو در آن سکونت دارد (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.134; Evlendirme Yönetmeliği m.16). برای خارجی‌ها نشانی‌ای که در اظهارنامه اعلام می‌کنند مبنا قرار می‌گیرد و سند دیگری درباره نشانی خواسته نمی‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.20). اطلاعات عمومی اداره کل ثبت احوال ترکیه درباره امور ازدواج در صفحه امور ازدواج سایت nvi.gov.tr منتشر شده است.

5. سن قانونی ازدواج در ترکیه چند سال است؟

سن قانونی ازدواج در ترکیه هفده سال تمام است، نه هجده؛ هجده سال سن ازدواج بدون نیاز به اجازه کسی است (Evlendirme Yönetmeliği m.14) و برای طرف خارجی سن تابع قانون کشور متبوع اوست (5718 sayılı Kanun m.13/1). در قانون مدنی: هیچ زن و مردی پیش از تمام کردن هفده سالگی نمی‌تواند ازدواج کند، و دادگاه در شرایط فوق‌العاده و به دلیلی بسیار مهم می‌تواند به ازدواج کسی که شانزده سالش تمام شده اجازه دهد؛ پیش از تصمیم، تا جای ممکن پدر و مادر یا قیم شنیده می‌شوند (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.124). صغیر بدون اجازه نماینده قانونی‌اش نمی‌تواند ازدواج کند (m.126).

آیین‌نامه ازدواج قاعده سن را به‌صورت پلکانی بیان می‌کند (Evlendirme Yönetmeliği m.14):

سن	شرط ازدواج
هجده سال تمام، بدون حکم قیمومت	بدون رضایت یا اجازه کس دیگر
هفده سال تمام	با اجازه ولی، یا در نبود ولی با اجازه قیم یا مرجع قیمومت
شانزده سال تمام	با اجازه دادگاه

عدد هجده‌ای که در بسیاری از منابع آمده، سن ازدواج بدون نیاز به اجازه است، نه کف سنی قانون.

برای طرف خارجی اما این اعداد قاعده تعیین‌کننده نیستند. سن جزو اهلیت ازدواج است و اهلیت تابع قانون کشور متبوع هر طرف است (5718 sayılı Kanun m.13/1). قواعد سنی ترکیه مستقیماً درباره طرف ترک اجرا می‌شود؛ برای طرف ایرانی، قانون ایران ملاک است و گواهی اهلیت ازدواج باید همین را نشان دهد.

6. شرایط ازدواج در ترکیه: موانع قانونی

شرایط ازدواج در ترکیه، جدا از سن، فهرستی از موانع دارد که در صورت وجود هر یک ازدواج انجام نمی‌شود. کسی که قوه تمیز ندارد نمی‌تواند ازدواج کند (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.125). ازدواج میان این اشخاص ممنوع است: اصول و فروع، خواهر و برادر، عمو و دایی و عمه و خاله با برادرزاده و خواهرزاده؛ یکی از زوجین با اصول یا فروع همسر دیگر، حتی پس از پایان ازدواجی که این خویشاوندی سببی را پدید آورده؛ و فرزندخوانده با پدرخوانده یا مادرخوانده و فروع و همسر آنان (m.129).

کسی که می‌خواهد دوباره ازدواج کند باید ثابت کند ازدواج قبلی‌اش پایان یافته است (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.130). آیین‌نامه این را به سوابق ثبت احوال گره می‌زند: کسی که در سوابق ثبت احوال متأهل ثبت شده نمی‌تواند دوباره ازدواج کند، و حتی اگر ازدواج قبلی با فوت، طلاق یا حکم دادگاه پایان یافته باشد، تا وقتی این واقعه در دفاتر خانواده ثبت نشده ازدواج جدید انجام نمی‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.15). ازدواجی که با وجود ازدواج قبلی، فقدان دائمی قوه تمیز، بیماری روانی مانع ازدواج یا خویشاوندی ممنوع انجام شود، به بطلان مطلق باطل است (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.145).

6.1. ازدواج در ترکیه پس از طلاق یا فوت همسر: مهلت سیصد روزه

ازدواج در ترکیه برای زنی که ازدواج قبلی‌اش پایان یافته، تا سیصد روز پس از پایان آن ممکن نیست؛ این مهلت با زایمان تمام می‌شود، و اگر معلوم شود زن از ازدواج قبلی باردار نیست یا زوجین سابق بخواهند دوباره با هم ازدواج کنند، دادگاه آن را برمی‌دارد (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.132). آیین‌نامه مهلت سیصد روزه را در شمار موانع ازدواج آورده است (Evlendirme Yönetmeliği m.15). اگر ازدواج قبلی در ترکیه با طلاق پایان یافته، راهنمای طلاق در ترکیه را ببینید.

7. مدارک لازم برای ازدواج در ترکیه

مدارک لازم برای ازدواج در ترکیه در دو متن آمده است. قانون مدنی از هر یک از زن و مرد می‌خواهد که کارت هویت و رونوشت ثبت احوال، سند پایان ازدواج قبلی در صورت وجود، اجازه‌نامه کتبی نماینده قانونی با امضای تأییدشده اگر صغیر یا محجور است، و گزارش پزشکی مبنی بر نبود بیماری مانع ازدواج را به دفتر ثبت ازدواج بدهد (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.136). آیین‌نامه فهرست پرونده را این‌طور تعیین می‌کند (Evlendirme Yönetmeliği m.20):

مدرک	آنچه مقرره می‌گوید
اظهارنامه (beyanname)	فرم درخواست ازدواج؛ اگر اجازه‌نامه ازدواج خواسته شود، اجازه‌نامه در دو نسخه تنظیم می‌شود.
گزارش پزشکی	از مراکز درمانی دولتی یا خصوصی؛ بدون آن ازدواج انجام نمی‌شود.
رضایت‌نامه	برای کسی که ازدواجش به سبب سن کم یا حجر به رضایت پدر، مادر یا قیم یا اجازه دادگاه بسته است.
عکس پرسنلی	رنگی، از روبه‌رو، با سر باز و لباس غیرنظامی، گرفته‌شده در شش ماه اخیر؛ عکس با روسری برای زنان پذیرفته است به شرط باز بودن پیشانی، چانه و صورت.
رونوشت ثبت احوال یا گواهی اهلیت ازدواج	برای خارجی، گواهی اهلیت ازدواج صادر از مقام رسمی یا نمایندگی کشور متبوع و تأییدشده؛ سند کنسولگری افتخاری پذیرفته نمی‌شود.

7.1. ازدواج در ترکیه و گواهی اهلیت ازدواج (برگه تجرد)

گواهی اهلیت ازدواج (evlenme ehliyet belgesi)، که در منابع فارسی «برگه تجرد» نامیده می‌شود، سندی است که مقامات کشور متبوع خارجی صادر می‌کنند و نشان می‌دهد او مانع ازدواج دارد یا نه؛ ازدواج در ترکیه برای خارجی بدون آن پیش نمی‌رود. برای خارجی‌ها سندی گواهی اهلیت شمرده می‌شود که مقامات مرکزی صالح یا نمایندگی‌های محلی آن کشور صادر کرده‌اند، نام، نام خانوادگی، نام پدر و مادر و تاریخ تولد شخص و وجود یا نبود مانع ازدواج او را نشان می‌دهد و به‌شکل مقرر تأیید شده است (Evlendirme Yönetmeliği m.20). اصل گواهی در پرونده ازدواج نگه داشته می‌شود و ازدواج بر پایه سند صادرشده از کنسولگری‌های افتخاری انجام نمی‌شود (m.20).

اصل این است که خارجی این گواهی را خودش از مقامات کشور متبوعش بگیرد؛ اگر این ممکن نباشد، مأمور ثبت ازدواج می‌تواند آن را از طریق اداره کل درخواست کند (Evlendirme Yönetmeliği m.12). اگر دفتر ثبت ازدواج در درستی سندی شک کند، می‌تواند صحت آن را از راه وزارتخانه و وزارت امور خارجه از نمایندگی کشور مربوط استعلام کند (m.20).

7.2. ازدواج در ترکیه برای پناهنده و دارنده حمایت موقت

ازدواج در ترکیه برای کسی که با اجازه اقامت در ترکیه نیست، بلکه بی‌تابعیت، پناهنده، پناهنده مشروط، دارنده حمایت ثانویه، متقاضی حمایت بین‌المللی یا تحت حمایت موقت است، مسیر جداگانه‌ای برای گواهی اهلیت دارد. دفتر ثبت ازدواج درخواست این اشخاص را می‌پذیرد، و اداره کل مهاجرت استان (il göç idaresi müdürlüğü) بر پایه اطلاعات و مدارک پرونده خود فرد بررسی می‌کند که مانع ازدواج دارد یا نه و گواهی اهلیت ازدواج را صادر می‌کند. اعلام ازدواجی که بر پایه این گواهی انجام شود نیز به همان اداره مهاجرت استان داده می‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.13). درباره خود این وضعیت‌ها، حمایت بین‌المللی و پناهندگی در ترکیه را بخوانید.

7.3. ازدواج در ترکیه و گزارش پزشکی: آیا آزمایش خون لازم است؟

آزمایش خون برای ازدواج در ترکیه خودکار نیست: گزارش پزشکی لازم است، اما طبق آیین‌نامه معاینه ازدواج خون فقط در صورت شک به سیفلیس گرفته می‌شود (Evlenme Muayenesi Hakkında Nizamname m.6). ازدواج در ترکیه بدون گزارش پزشکی انجام نمی‌شود، و روش و اصول آن را وزارت بهداشت با بخشنامه تعیین می‌کند (Evlendirme Yönetmeliği m.20). خود ماده اما نمی‌گوید معاینه شامل چه آزمایش‌هایی است. آیین‌نامه معاینه ازدواج مقرر می‌کند که اگر در معاینه نشانه‌ای از بیماری مانع ازدواج دیده شود یا معاینه برای قضاوت کافی نباشد، معاینه عمیق‌تر می‌شود و در صورت شک به سیفلیس خون گرفته می‌شود (Evlenme Muayenesi Hakkında Nizamname m.6). پس طبق این متن آزمایش خون مشروط است، نه خودکار؛ اینکه مرکز درمانی در عمل چه آزمایشی انجام می‌دهد را از همان مرکز بپرسید. معاینه ازدواج در همه ادارات و مراکز رسمی بهداشت دولت رایگان انجام می‌شود (m.1).

برای بیمار روانی، ازدواج تنها وقتی ممکن است که با گزارش هیئت پزشکی رسمی ثابت شود ازدواج او از نظر پزشکی مانعی ندارد (Evlendirme Yönetmeliği m.15, m.20).

7.4. ازدواج در ترکیه: آیا گواهی عدم سوءپیشینه یا اجازه اقامت لازم است؟

گواهی عدم سوءپیشینه، مهر ورود در گذرنامه، اجازه اقامت و سند نشانی در فهرست پرونده ازدواج در ماده 20 آیین‌نامه ازدواج نیامده‌اند، هرچند برخی منابع آن‌ها را جزو مدارک ازدواج در ترکیه می‌شمارند و برای خارجی‌ها صریحاً گفته شده که جز نشانی اعلام‌شده در اظهارنامه، سند دیگری درباره نشانی خواسته نمی‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.20). اگر دفتری مدرک دیگری خواست، مبنای آن را از همان دفتر بپرسید. مقررات ازدواج وضعیت اقامتی شما را تنظیم نمی‌کنند؛ اینکه حق ماندن در ترکیه را دارید یا نه پرسشی جداست و اگر مدت اقامت شما گذشته باشد، جریمه اضافه ماندن در ترکیه و درباره پیامد آن برای ورود دوباره ممنوعیت ورود به ترکیه را بخوانید.

8. مراحل ازدواج در ترکیه

مراحل ازدواج در ترکیه از درخواست مشترک تا ثبت در سوابق ثبت احوال، طبق مقررات به این ترتیب است:

1. درخواست مشترک: زن و مرد با هم به دفتر ثبت ازدواج محل سکونت یکی از خود مراجعه می‌کنند (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.134).
2. بررسی پرونده: مأمور ثبت ازدواج درخواست و مدارک را بررسی می‌کند و اگر نقصی ببیند آن را تکمیل می‌کند یا تکمیل آن را می‌خواهد. اگر درخواست طبق قاعده نباشد، یکی از طرفین اهلیت نداشته باشد یا مانع قانونی وجود داشته باشد، درخواست رد می‌شود و رد بی‌درنگ کتباً به طرفین اعلام می‌شود (m.137).
3. تعیین روز یا اجازه‌نامه: اگر شرایط ازدواج احراز شود، مأمور روز و ساعت ازدواج را اعلام می‌کند یا در صورت درخواست طرفین اجازه‌نامه ازدواج می‌دهد (m.139). برای انجام ازدواج، اعلان عمومی آن لازم نیست (Evlendirme Yönetmeliği m.21).
4. مراسم: ازدواج در دفتر ثبت ازدواج، نزد مأمور و دو شاهد بالغ دارای قوه تمیز، به‌طور علنی برگزار می‌شود؛ به درخواست طرفین می‌تواند در جای دیگری که مأمور مناسب بداند هم برگزار شود (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.141).
5. لحظه پدید آمدن ازدواج: مأمور از هر یک از طرفین می‌پرسد که آیا می‌خواهد با دیگری ازدواج کند؛ ازدواج در لحظه‌ای پدید می‌آید که طرفین پاسخ مثبت شفاهی می‌دهند (m.142).
6. دفترچه خانواده: بلافاصله پس از مراسم، مأمور به زوجین دفترچه خانواده (aile cüzdanı) می‌دهد (m.143).
7. ثبت: ازدواجی که نزد مقامات صالح ترکیه انجام شده ظرف ده روز از تاریخ ازدواج با فرم اعلام ازدواج به اداره ثبت احوال همان محل اعلام می‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.32).

8.1. ازدواج در ترکیه با وکالت

ازدواج در ترکیه با وکالت فقط در مرحله درخواست ممکن است. کسی که می‌خواهد ازدواج کند می‌تواند کارهای درخواست را از طریق وکیلی که تعیین کرده انجام دهد؛ برای این کار وکالت‌نامه ویژه‌ای لازم است که هویت کامل موکل، وکیل و کسی که موکل با او ازدواج می‌کند را داشته باشد و صریحاً بگوید برای انجام امور ازدواج داده شده است، و نسخه‌ای از آن در پرونده قرار می‌گیرد (Evlendirme Yönetmeliği m.17). خود ازدواج اما با وکالت انجام نمی‌شود؛ مراسم با حضور شخص طرفین و دست‌کم دو شاهد برگزار می‌شود (m.27).

8.2. ازدواج در ترکیه بدون دانستن زبان ترکی: مترجم

ازدواج در ترکیه برای خارجی‌ای که ترکی نمی‌داند با مترجم انجام می‌شود. مأمور ثبت ازدواج می‌تواند از مترجمی استفاده کند که زبان خارجی را می‌داند، به شرط آنکه آن زبان نخستین زبان رسمی کشوری باشد که دولت ترکیه به رسمیت شناخته است؛ این مترجم را خود طرفین از پیش در محل مراسم حاضر می‌کنند (Evlendirme Yönetmeliği m.27). پس پیش از روز مراسم، هماهنگی مترجم با شماست، نه با دفتر.

9. اعتبار پرونده ازدواج در ترکیه: شش ماه

اعتبار پرونده ازدواج در ترکیه محدود است و دو مهلت شش‌ماهه جدا دارد. اجازه‌نامه ازدواج از تاریخ صدور به طرفین حق می‌دهد که تا شش ماه نزد هر مأمور ثبت ازدواجی ازدواج کنند (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.139)؛ آیین‌نامه می‌افزاید که با این سند می‌توان نزد مقام صالح در داخل یا خارج ترکیه، بدون تشکیل پرونده تازه، ازدواج کرد (Evlendirme Yönetmeliği m.22). جدا از آن، پرونده‌ای که برای ازدواج تشکیل شده از تاریخ تنظیم گواهی اهلیت ازدواج شش ماه اعتبار دارد و اگر در این مدت ازدواج انجام نشود، پرونده بسته و باطل می‌شود (m.42). به همین دلیل تاریخ صدور برگه تجرد در زمان‌بندی شما تعیین‌کننده است.

سند	آغاز مهلت شش‌ماهه	پایان مهلت بدون ازدواج
اجازه‌نامه ازدواج	تاریخ صدور اجازه‌نامه (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.139)	حق ازدواج نزد هر مأمور با این سند پایان می‌یابد
پرونده ازدواج	تاریخ تنظیم گواهی اهلیت ازدواج (Evlendirme Yönetmeliği m.42)	پرونده بسته و باطل می‌شود

10. ازدواج در ترکیه و عقد مذهبی یا ازدواج موقت

ازدواج در ترکیه، از نظر قانون ترکیه، فقط ازدواجی است که نزد مأمور ثبت ازدواج و دو شاهد برگزار شود (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.141) و در لحظه پاسخ مثبت شفاهی طرفین به پرسش مأمور پدید آید (m.142). عقد مذهبی بدون ارائه دفترچه خانواده برگزار نمی‌شود و اعتبار ازدواج به برگزاری عقد مذهبی وابسته نیست (m.143). چون شکل ازدواجی که در ترکیه انجام می‌شود تابع قانون ترکیه است (5718 sayılı Kanun m.13/2)، عقدی که در ترکیه فقط نزد روحانی خوانده شود، از جمله صیغه یا ازدواج موقت، این شکل را ندارد. در مقرراتی که اینجا بررسی شد، نهادی به نام ازدواج موقت یا ازدواج مدت‌دار دیده نمی‌شود.

11. ازدواج در ترکیه و ثبت آن در ایران

ازدواج در ترکیه برای خارجی‌ها با دو سند ثابت می‌شود. به زن و مرد خارجی که نزد مقامات صالح ترکیه ازدواج کرده‌اند دفترچه خانواده و در صورت درخواست سند ازدواج چندزبانه داده می‌شود (Evlendirme Yönetmeliği m.34). اگر خارجی تبعه یکی از کشورهای عضو کمیسیون بین‌المللی احوال شخصیه باشد، کارت مربوط پر می‌شود و برای اداره ثبت احوال محل تولد او فرستاده می‌شود (m.34).

اینکه ازدواجی که در ترکیه انجام شده در ایران چگونه ثبت می‌شود، با چه مدارکی و آیا برای برخی ازدواج‌ها اجازه قبلی مقامات ایرانی لازم است، موضوع قانون ایران است و مقررات ترکیه درباره آن حکمی ندارند. همین قانون از راه ماده 13 قانون حقوق بین‌الملل خصوصی ترکیه در مرحله اهلیت نیز اثر دارد، چون شرایط ازدواج یک ایرانی تابع قانون ایران است (5718 sayılı Kanun m.13/1). بنابراین پیش از تشکیل پرونده در ترکیه، شرایط ثبت را از کنسولگری ایران بپرسید.

12. ازدواج در ترکیه، اقامت و شهروندی

ازدواج در ترکیه به‌خودی‌خود شهروندی نمی‌دهد و ماندن پس از آن نیز به اجازه اقامت جداگانه‌ای نیاز دارد. ازدواج با شهروند ترکیه مستقیماً شهروندی ترکیه را به خارجی نمی‌دهد؛ خارجی‌ای که دست‌کم سه سال با شهروند ترکیه ازدواج کرده و ازدواجش ادامه دارد می‌تواند درخواست شهروندی بدهد، به شرط زندگی در وحدت خانوادگی، نداشتن فعالیت ناسازگار با پیوند زناشویی و نبودن مانع از نظر امنیت ملی و نظم عمومی (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16/1). جزئیات این راه در بخش ازدواج راهنمای پاسپورت ترکیه آمده است.

برای ماندن در ترکیه پس از ازدواج، اقامت خانوادگی (aile ikamet izni) یکی از انواع اجازه اقامت است (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.30). شرایط، بازرسی ازدواج صوری و وضعیت پس از طلاق یا فوت همسر ترک را در اقامت ترکیه از طریق ازدواج و فهرست همه انواع اقامت را در انواع اقامت در ترکیه بخوانید.

ازدواج در ترکیه و اقامت خانوادگی به همسر خارجی حق کار نمی‌دهد: داشتن اجازه اقامت، به هر دلیلی، جز برای پناهنده و دارنده حمایت ثانویه، به خارجی حق کار نمی‌دهد (6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.12/1). برای کار کردن، اجازه کار در ترکیه جداگانه لازم است.

13. هزینه ازدواج در ترکیه

هزینه ازدواج در ترکیه در موادی از قانون مدنی، آیین‌نامه ازدواج و قانون خدمات ثبت احوال که اینجا بررسی شد با رقم معین نشده است. بنابراین رقمی که در منابع دیگر برای هزینه ازدواج در ترکیه نقل می‌شود نرخ قانونی نیست. یک نکته قطعی است: معاینه ازدواج در ادارات و مراکز رسمی بهداشت دولت رایگان انجام می‌شود (Evlenme Muayenesi Hakkında Nizamname m.1). هزینه ترجمه و تأیید مدارک و هر مبلغ دیگری را از دفتری که پرونده را تشکیل می‌دهد بپرسید.