KVKK Şikâyeti Nasıl Yapılır? Süre, Usul ve İtiraz

KVKK şikâyeti, kişisel verisi işlenen kişinin önce veri sorumlusuna başvurduktan sonra, ret, yetersiz cevap veya süresinde cevap verilmemesi nedeniyle Kişisel Verileri Koruma Kuruluna yöneldiği yoldur. Kurula şikâyet ön başvurunun yerine geçmez. Şikâyet süresi, cevabı öğrenmeden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvurudan itibaren altmış gündür (6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.13, m.14).

Şikâyet hazırlığında başvuru metniniz, gönderim ve ulaşma kayıtlarınız, varsa cevap ile öğrenme tarihi birlikte değerlendirilir. Verisi işlenen kişinin Kurula şikâyeti ile para cezası verilen veri sorumlusunun mahkemeye başvurması farklı yollardır. Önce hangi işlemi yapmak istediğinizi belirleyin (KVKK m.14, m.18/3).

Hakların ve başvuru yollarının genel çerçevesi, KVKK ana rehberinde birlikte açıklanmıştır.

1. KVKK Şikâyeti Nasıl Yapılır?

KVKK şikâyeti için önce ilgili veri sorumlusuna talebinizi iletin; bu yol tüketildikten sonra şikâyet nedenini ve belgelerini Kuruma sunun. Kanun, başvurunun reddini, cevabın yetersiz bulunmasını ve süresinde cevap verilmemesini ayrı şikâyet nedenleri olarak sayar. Sadece verilerinizin işlendiğini söylemek yerine hangi işlemin hangi nedenle hukuka aykırı olduğunu açıklayın (KVKK m.13, m.14).

1. Veri sorumlusunu ve talebinizi belirleyin. Bilgi, düzeltme, silme veya diğer hakkınızı hangi veri ve işlem için kullandığınızı yazın. İşlemenin amaç ve araçlarını belirleyen veri sorumlusunu, onun adına işlem yapan hizmet sağlayıcıyla karıştırmayın (KVKK m.3/1-ğ, m.3/1-ı, m.11).
2. Ön başvuruyu usulüne uygun iletin. Başvuru metnini ve veri sorumlusuna ulaştığını gösteren kaydı saklayın. Gönderim yöntemi ve başvuru içeriği veri sorumlusuna KVKK başvurusu yazısında açıklanmıştır (KVKK m.13).
3. Cevabı ve süreyi değerlendirin. Ret veya yetersiz cevap varsa cevabı öğrenme tarihini kaydedin. Cevap gelmemişse veri sorumlusuna tanınan azami otuz günlük süreyle başvurudan başlayan altmış günlük sınırı birlikte izleyin (KVKK m.13/2, m.14/1).
4. Şikâyet dilekçesini ve ekleri hazırlayın. Olayı, şikâyet nedenini, önceki talebinizi ve Kuruldan incelemesini istediğiniz konuyu somutlaştırın. Dilekçe şartlarını ve belge tarihlerini kontrol edin (KVKK m.14, m.15/2; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.4, m.6).
5. Kuruma iletip kayıtları koruyun. Elektronik şikâyet kanalında veya yazılı iletimde gönderdiğiniz metnin, eklerin ve başvuru kaydının bir kopyasını saklayın. Süre içinde başvurduğunuzun ve ne istediğinizin anlaşılabilmesi önemlidir (KVKK m.14, m.15).

Veri sorumlusunun kimliğini belirlemede güçlük varsa veri sorumlusu ile veri işleyen ayrımını inceleyin. Sırf bir kuruluşun teknik işlemi yürütmesi, onun her faaliyet bakımından veri sorumlusu olduğunu göstermez (KVKK m.3).

2. KVKK Şikâyet Süresi Kaç Gün, Ne Zaman Başlar?

KVKK şikâyet süresinde cevabı öğrenmeden itibaren otuz gün ve her hâlde ön başvurudan itibaren altmış gün birlikte dikkate alınır. Veri sorumlusuna başvuru yapılması, her durumda altmış günün sonuna kadar beklenebileceği anlamına gelmez. Cevap erken gelmişse cevabı öğrenmeyle başlayan süre ayrıca izlenir (KVKK m.14/1).

Ön başvurunun durumu	Şikâyet hazır­lı­ğında izlenecek süre
Ret veya yetersiz cevap alınmış	Cevabı öğrenmeden itibaren otuz gün; Kanundaki altmış günlük üst sınır da korunur.
Hiç cevap verilmemiş	Veri sorum­lu­su­nun en geç otuz günlük cevap süresi ve başvurudan başlayan altmış günlük şikâyet sınırı birlikte izlenir.
Cevap geç verilmiş	Geç cevabın başvurudan başlayan altmış günlük sınırı yeniden başlattığı veya kaldırdığı varsayılmaz.

Bu ayrımın kanuni dayanağı, veri sorumlusunun cevap süresiyle Kurula şikâyet süresini düzenleyen ayrı hükümlerdir. Cevap verilmemesi başlı başına şikâyet nedenidir; ilgili kişi, başvuru tarihinden başlayan sınırı geçirecek şekilde cevabı beklememelidir (KVKK m.13/2, m.14/1).

Başvurunun postaya verildiği tarih, veri sorumlusuna ulaştığı tarih ve cevabın öğrenildiği tarih farklı olabilir. Dilekçede bu tarihleri tek bir “başvuru günü” altında birleştirmeyin. Kurumun şikâyetlerin usul şartlarına ilişkin duyurusu da tarihlerin ve iletim kanıtlarının açık biçimde sunulmasını ister. Sürenin hukuki dayanağı Kanunun 13 ve 14. maddeleridir.

3. KVKK Şikâyeti Nereye İletilir?

KVKK şikâyeti Kurumun elektronik şikâyet sistemi üzerinden veya yazılı olarak iletilebilir. Resmî elektronik kanal KVKK Şikâyet Modülüdür. Elektronik başvuruyu ilgili resmî sistem üzerinden tamamlayın ve oluşan kaydı saklayın.

Elektronik kanalın kullanılması, veri sorumlusuna önce başvurma şartını ortadan kaldırmaz. Şikâyet ekranına olayın yazılmış olması kadar, önceki başvurunun ne olduğu ve hangi nedenle şikâyet aşamasına geçildiği de anlaşılmalıdır (KVKK m.14/2, m.15/2).

Şikâyet ile veri ihlali bildirimi de aynı işlem değildir. İlgili kişinin hak arama yolu ile veri sorumlusunun ihlal durumunda yapacağı bildirim farklı yükümlülüklere dayanır. Bildirim konusu ve muhatapları veri ihlali bildirimi yazısında ayrıca açıklanmıştır; ilgili kişi kendi başvurusu için şikâyet usulünü izlemelidir (KVKK m.12, m.14, m.15).

4. KVKK Şikâyet Dilekçesi Nasıl Hazırlanır, Hangi Belgeler Eklenir?

KVKK şikâyet dilekçesi belirli bir konuyu açıklamalı; yazılı dilekçede ad soyad, imza ve iş veya ikametgâh adresi bulunmalıdır. Kanunun atıf yaptığı dilekçe şartlarını taşımayan, konusu belirsiz veya yargı mercilerinin görevine giren konulara ilişkin dilekçeler incelemeye alınmaz (KVKK m.15/2; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.4, m.6).

Dilekçenin olay bölümünü tarih sırasıyla kurun: hangi kişisel verinizin hangi kuruluşça işlendiği, hangi hakkınızı kullandığınız, başvuruyu ne zaman ve nasıl ilettiğiniz, cevap varsa neden yetersiz bulduğunuz anlaşılmalıdır. “KVKK’ya aykırıdır” ifadesinin yanında şikâyete konu davranışı da gösterin (KVKK m.11, m.13, m.14, m.15/2).

Belge veya bilgi	Açık­lan­ma­sına yardımcı olduğu konu
Veri sorumlusuna gönderilen başvuru	İlk talebin konusu ve kapsamı
İletim ve ulaşma kaydı	Ön başvurunun yapıldığı ve ilgili tarih
Varsa cevap ve öğrenme kaydı	Ret veya yetersiz cevap iddiası ile süre başlangıcı
Şikâyete konu işlemi gösteren kayıtlar	Hangi davranışın ince­len­me­si­nin istendiği
Vekil ara­cı­lı­ğıyla işlem varsa vekâletname	Temsilin bel­ge­len­mesi

Kurumun usul duyurusu, ön başvuru ve iletim kanıtının, varsa cevabın ve cevabın alınma tarihinin belgelenmesini özellikle belirtir. Başka dosyaya ait dilekçeyi aynen kullanmak yerine kendi talep, işlem ve tarihlerinizi yazın. Teknik bir kayıt yoksa varmış gibi sunmayın; mevcut delilin neyi gösterdiğini açıklayın (KVKK m.14-15).

5. KVKK Şikâyeti ile İhbar ve Resen İnceleme Arasındaki Fark Nedir?

KVKK şikâyeti ön başvuru ve süre koşullarına bağlıdır. Kurulun ihlal iddiasını öğrenmesi üzerine resen inceleme yapabilmesi ise ayrıca düzenlenen bir yetkidir. Bu yetkinin varlığı, doğrudan yapılan her bildirimin usulüne uygun şikâyet olduğu anlamına gelmez (KVKK m.14, m.15/1).

Ön başvuru yapmamış veya şikâyet süresini geçirmiş kişi, ihlal iddiasının Kurulca öğrenilmesinin resen inceleme kapsamında değerlendirilmesini isteyebilir. Ancak böyle bir bildirim, kaçırılmış şikâyet süresini yeniden başlatmaz; şikâyet şartlarının yerine geçmez. Kurulun resen inceleme yetkisi ile ilgili kişinin süresinde kullandığı şikâyet yolunu ayırmak gerekir (KVKK m.14, m.15/1-2).

Bir olayda yalnız başka kişinin verileriyle ilgili ihlal iddiasının bildirilmesi ile kendi verileri hakkında önce başvurup sonra şikâyet edilmesi aynı konum değildir. İlgili kişi, Kanunda kişisel verisi işlenen gerçek kişi olarak tanımlanır; başvuru ve şikâyette kimin hangi hakkını kullandığı açıklanmalıdır (KVKK m.3/1-ç, m.11, m.14).

6. KVKK Kurulu Şikâyeti Nasıl İnceler?

KVKK Kurulu, şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrenince resen, görev alanındaki konularda inceleme yapar. Veri sorumlusu, Devlet sırrı niteliğindekiler hariç, istenen bilgi ve belgeleri on beş gün içinde göndermek ve gerektiğinde yerinde incelemeye imkân sağlamak zorundadır. Bu süre şikâyetçinin değil, bilgi ve belge istenen veri sorumlusunun yükümlülüğüdür (KVKK m.15/1-3).

İnceleme talebini açık yazmak, hangi işlemin ve hangi başvuru cevabının değerlendirileceğini belirlemeye yardımcı olur. Örneğin hem verilerin kimlere aktarıldığını öğrenme hem yanlış kaydı düzeltme talebi varsa, hangi talebin cevapsız kaldığını ayrı gösterin. Başvurunun yetersiz cevaplandığı iddiası böylece somutlaştırılır (KVKK m.11, m.14).

Kurulun bilgi ve belge istemesi, her şikâyette mutlaka para cezası verileceği anlamına gelmez. İnceleme yetkisi, ihlalin giderilmesi ve idari yaptırımların koşulları ayrı hükümlerde düzenlenir. Sonuç talebinizi yalnız ceza verilmesi isteğine indirgemeden, hangi hukuka aykırı işlemin incelenmesini istediğinizi açıklayın (KVKK m.15, m.18).

7. KVKK Şikâyet Sonucu Ne Olur, Kurul Cevap Vermezse Ne Yapılır?

KVKK şikâyetinde Kurul talebi inceler ve ilgililere cevap verir. Şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Bu zımni ret kuralı, her dosyanın altmış gün içinde ihlal veya ceza kararıyla sonuçlanacağı güvencesi değildir (KVKK m.15/4).

İhlal bulunursa Kurul, hukuka aykırılığın veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar verir ve ilgililere tebliğ eder. Giderim kararı tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilir. Kurul kararlarını yerine getirmeme, idari para cezasının ayrıca düzenlenen dayanaklarından biridir (KVKK m.15/5, m.18/1-c).

Kanun, ihlalin yaygınlığı hâlinde ilke kararı alma ve yayımlama yetkisini de düzenler. Ayrıca telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık bulunması hâlinde veri işlenmesinin veya yurt dışına aktarımın durdurulmasına karar verilebilir. Bu koşullar, her şikâyetin otomatik olarak veri işlemesini durdurduğu anlamına gelmez (KVKK m.15/6-7).

Kurulun cevapsız kalması hâlinde zımni ret ile yargı yolunun süreleri birlikte değerlendirilmelidir. Kanundaki ret sonucunu göz ardı ederek dosyanın süresiz biçimde beklenmesi doğru olmaz. İdari başvuru ve dava süresi kuralları değerlendirilirken KVKK’daki özel altmış günlük zımni ret hükmü esas alınmalıdır (KVKK m.15/4; İYUK m.7, m.10).

8. KVKK Şikâyetinin Reddine ve Para Cezasına Karşı Dava Yolu Nedir?

KVKK şikâyetinin reddine karşı yargısal denetim ile para cezasının muhatabının cezasına karşı açacağı dava, tarafı ve konusu farklı işlemlerdir. İptal davasında idari işlemin hukuka uygunluğu incelenir; menfaat ihlali ve dava konusu işlemin niteliği belirlenmelidir. İdare mahkemelerinin görevine ilişkin genel kurallar da bu ayrımla birlikte değerlendirilir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/1-a; 2576 sayılı Kanun m.5).

Kurulun verdiği idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir. KVKK m.18’e 7499 sayılı Kanunla eklenen hüküm bu yolu açıkça düzenler. Geçiş kuralına göre 1 Haziran 2024 itibarıyla sulh ceza hâkimliklerinde görülmekte olan başvurular bu hâkimliklerde devam eder. Eski dosyalar için konulan bu istisna, yeni davaların da aynı yerde açılacağı anlamına gelmez (KVKK m.18/3, Geçici m.3/2).

Özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemesinde genel dava açma süresi altmış gündür; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Kurula şikâyet için kullanılan otuz ve altmış günlük sürelerle mahkemede dava açma süresini tek takvim gibi kullanmayın. Tebliğ edilmiş karar ile zımni ret hâlinde başlangıcın nasıl belirleneceği de ayrıdır (İYUK m.7, m.10; KVKK m.14, m.15/4).

Para cezasının dayanağı, muhatabı ve cari tutarları KVKK ihlal cezası yazısında açıklanmıştır. Şikâyet hakkını kullanan kişinin istediği inceleme ile ceza verilen kişinin cezaya karşı itirazı aynı talep değildir (KVKK m.14, m.18/3).

9. KVKK Kararına İlişkin Davada İstinaf ve Temyiz Mümkün mü?

KVKK kararına ilişkin davada kanun yolunun açık olup olmadığı, yalnız uyuşmazlığın KVKK ile ilgili olmasına bakılarak belirlenmez. Davanın konusu, parasal sınır ve mahkemenin verdiği kararın türü birlikte incelenir. Eski bir parasal tutarı bütün dosyalara uygulamak veya her bölge idare mahkemesi kararının temyiz edilebildiğini düşünmek doğru değildir (İYUK m.45-46, Ek m.1).

2026 değişikliği, yalnız İYUK m.46/1-c bendinin kaldırılmasından ibaret değildir. 7589 sayılı Kanun aynı maddeye yeni ikinci fıkrayı da eklemiştir. Birinci fıkra kapsamında olmayan davalarda, bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir; ancak bu hüküm kendi istisnalarıyla uygulanır (İYUK m.46/2; 7589 sayılı Kanun m.6).

Bu istisnalar arasında tek hâkimle görülen davalar, yalnız vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kararlar ve Kanunda belirtilen diğer dava ve karar grupları bulunur. Dolayısıyla kaldırma üzerine yeniden karar verilmesi de tek başına temyiz yolunun kesin biçimde açık olduğunu göstermez. Somut karar, güncel fıkranın tamamı üzerinden değerlendirilmelidir (İYUK m.46/2).

Kanundaki parasal sınırlar yıllık yeniden değerlemeye tabidir; konsolide metindeki başlangıç tutarı cari sınır gibi okunmamalıdır. İstinaf veya temyize açık kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır. Bu nedenle sadece karar tarihindeki tutara dayanmak güncel kurala uymaz; dosyanın zaman bakımından durumu da dikkate alınır (İYUK Ek m.1/1-2).

10. KVKK Şikâyeti ile Tazminat Talebi Arasındaki Fark Nedir?

KVKK şikâyeti, kişisel verilerle ilgili hukuka aykırılığın Kurulca incelenmesi yoludur. Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı ayrıca saklıdır. Kurula şikâyet etmek, tek başına kişiye tazminat ödenmesine karar verildiği anlamına gelmez (KVKK m.14/3, m.15).

İlgili kişi, kişisel verilerinin kanuna aykırı işlenmesi nedeniyle uğradığı zararın giderilmesini veri sorumlusundan da talep edebilir. Bu talep ile genel hükümlere göre açılacak dava aynı işlem değildir. Kurulun ret veya ihlal değerlendirmesine bakılarak zarar, sorumluluk ve diğer dava koşullarının ayrıca incelenmesine gerek kalmadığı sonucu çıkarılmamalıdır (KVKK m.11/1-ğ, m.14/3).

Şikâyet süresinin geçirilmiş olması da tazminat yolunun kendi koşullarının değerlendirilmesinin yerine geçmez. Her yolun konusu ve şartları ayrı belirlenmeli; Kurulun resen inceleme yetkisi, geçmiş şikâyet süresini yeniden açan veya tazminatı kendiliğinden sağlayan bir imkân gibi kullanılmamalıdır (KVKK m.14/3, m.15/1).