Tuğla duvarlı toplantı odası

İdare Hukuku

Memur Disiplin Affı Çıkacak mı? Son Durum ve Eski Aflar

8 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Memur disiplin affı, belirli bir dönemde işlenmiş fiillerden verilen disiplin cezalarını kanunla ortadan kaldıran düzenlemedir. 24 Eylül 2026 itibarıyla bugün işlenen fiilleri kapsayan bir memur disiplin affı yoktur. Yürürlükteki son memur disiplin affı 2006 tarihli 5525 sayılı Kanundur ve yalnız 23/4/1999 ile 14/2/2005 arasında işlenmiş fiillerden verilen cezaları kapsar. Yeni bir memur disiplin affı ancak Türkiye Büyük Millet Meclisinin nitelikli çoğunlukla kabul edeceği bir kanunla çıkabilir. Aşağıda affın nasıl çıktığı, mevzuatta adıyla doğrulanabilen dört memur disiplin affı kanunu, 5525 sayılı Kanunun kapsamı ve af beklenirken işleyen süreler açıklanmıştır.

1. Memur Disiplin Affı Nedir?

Memur disiplin affı, memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında belirli bir tarih aralığında işlenmiş fiillerden verilmiş disiplin cezalarını kanunla ortadan kaldıran düzenlemedir. Son örnek olan 5525 sayılı Kanunda af kapsamındaki cezalar bütün sonuçlarıyla affedilmiş; bu fiiller için soruşturma yapılmaması, devam eden soruşturmaların işlemden kaldırılması, kesinleşmiş cezaların uygulanmaması ve sicil kayıtlarının başvuru aranmaksızın dosyadan çıkarılması öngörülmüştür (5525 sayılı Kanun m.1).

Memur disiplin affını yalnız Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkarabilir. Anayasa, genel ve özel af ilânına karar vermeyi TBMM’nin görevleri arasında sayar ve bu kararın üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla alınmasını şart koşar (Anayasa m.87). Bakanlık, kurum veya disiplin kurulu kendi kararıyla af ilan edemez. Kesinleşmiş disiplin cezaları da kanuni düzenleme ve yargı kararının gerektirdiği durumlar dışında idari işlemle geri alınamaz, değiştirilemez veya ortadan kaldırılamaz (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.34/1).

2. Memur Disiplin Affı Var mı? 2026 Son Durum

Memur disiplin affı bugün işlenen fiiller için yoktur. 24 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükte olan tek memur disiplin affı kanunu 5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanundur (Resmî Gazete 4/7/2006, sayı 26218). Kanunun metni yürürlükte olsa da affı sabit bir tarih aralığına bağlanmıştır: 23/4/1999 tarihinden 14/2/2005 tarihine kadar işlenmiş fiiller (5525 sayılı Kanun m.1). Bu aralık dışında işlenen bir fiilden verilen ceza 5525 sayılı Kanunla affedilmez.

“Disiplin cezası olanlara af var mı?” sorusunun cevabı da buna bağlıdır. 2005’ten sonra işlenmiş fiillerden verilen disiplin cezalarını kapsayan bir af kanunu yoktur; bu cezalar ancak iptal davası, süresi dolduğunda özlük dosyasından silinme veya ileride çıkabilecek yeni bir af kanunuyla ortadan kalkabilir.

2.1. Memur Disiplin Affı Çıkacak mı, Ne Zaman Çıkacak?

Memur disiplin affının çıkıp çıkmayacağı ve ne zaman çıkacağı hukuki bir yöntemle öngörülemez; karar TBMM’nin yasama takdirindedir (Anayasa m.87). Bu sayfa affın çıkacağı veya çıkmayacağı yönünde bir tahmin yapmaz. Affın çıktığını doğrulamanın tek yolu, Resmî Gazete’de yayımlanmış kanun metnine kanun numarası ve Resmî Gazete tarih ve sayısıyla ulaşmaktır.

Meclise sunulan bir kanun teklifi, kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlanana kadar hukuki sonuç doğurmaz. Toplu sözleşme görüşmelerinde, sendika açıklamalarında veya haberlerde geçen af talepleri de hukuki bir düzenleme değildir. Bu nedenle “memur disiplin affı son dakika” başlıklı bir haberde kanun numarası ve yayım tarihi yoksa haberin konusu henüz yürürlükteki bir af değildir.

2.2. Memur Disiplin Affı Yargı Paketinde veya Torba Kanunda Olur mu?

Memur disiplin affı, adı “yargı paketi” veya “torba kanun” olarak anılan bir kanunun içinde de düzenlenebilir; bunun için kanun metninde disiplin cezalarının affına ilişkin açık bir hüküm bulunması gerekir. 5525 sayılı Kanuna eklenen göreve dönüş hükmü de ayrı bir af kanunuyla değil, çok sayıda kanunda değişiklik yapan 6495 sayılı Kanunun bir maddesiyle getirilmiştir (5525 sayılı Kanun ek m.1). Bir paketin adı, kapsamı hakkında bilgi vermez; affın varlığı ancak yayımlanan metinden anlaşılır.

3. Memur Disiplin Affı En Son Ne Zaman Çıktı?

Memur disiplin affı en son 2006 yılında 5525 sayılı Kanunla çıkmıştır. Mevzuat kayıtlarından adıyla doğrulanabilen memur disiplin affı kanunları şunlardır:

KanunTarihAdıBugünkü durumu
3249 sayılı Kanun25/12/1985Memur­lar ile Diğer Kamu Görev­li­le­ri­nin Bazı Disip­lin Ceza­la­rı­nın Affı Hak­kında Kanun5637 sayılı Kanunla yürür­lük­ten kal­dı­rıldı
3817 sayılı Kanun18/6/1992Memur­lar ile Diğer Kamu Görev­li­le­ri­nin Disip­lin Ceza­la­rı­nın Affı Hak­kında Kanun5637 sayılı Kanunla yürür­lük­ten kal­dı­rıldı
4455 sayılı Kanun28/8/1999Memur­lar ile Diğer Kamu Görev­li­le­ri­nin Disip­lin Ceza­la­rı­nın Affı Hak­kında Kanun5637 sayılı Kanunla yürür­lük­ten kal­dı­rıldı
5525 sayılı KanunRG 4/7/2006Memur­lar ile Diğer Kamu Görev­li­le­ri­nin Bazı Disip­lin Ceza­la­rı­nın Affı Hak­kında KanunYürür­lükte; kapsamı 23/4/1999 - 14/2/2005 ara­sında işlenen fiiller

İlk üç kanun, Uygulama İmkânı Kalmamış Bazı Kanunların Yürürlükten Kaldırılmasına Dair 5637 sayılı Kanunun ekli listesinde yer alır ve bu kanunla yürürlükten kaldırılmıştır (5637 sayılı Kanun m.1; Resmî Gazete 2/5/2007, sayı 26510). Tablodaki tarihler 5637 sayılı Kanunun listesindeki kanun tarihleridir. 1999 tarihli 4455 sayılı Kanun ayrıca 5525 sayılı Kanunun ek maddesinde adıyla anılır (5525 sayılı Kanun ek m.1). Kaldırılan kanunların kapsam ve istisnaları bu yazıda aktarılmamıştır; yalnız varlıkları ve yürürlükten kaldırılmaları gösterilmiştir.

2013 yılında 6495 sayılı Kanunla 5525 sayılı Kanuna eklenen ek madde yeni bir af getirmemiştir; önceki aflardan yararlananların ve belirli aday memurların göreve dönüşüne ilişkindir (aşağıda).

4. Memur Disiplin Affı 5525 Sayılı Kanun: Kapsam ve Tarih Aralığı

5525 sayılı Kanun, kanun, tüzük ve yönetmelikler gereğince memurlar ve diğer kamu görevlileri ile bu görevlerde bulunmuş olanlar hakkında 23/4/1999 tarihinden 14/2/2005 tarihine kadar işlenmiş fiillerden dolayı verilmiş disiplin cezalarını bütün sonuçlarıyla affetmiştir (5525 sayılı Kanun m.1). Affı belirleyen tarih cezanın verildiği tarih değil, fiilin işlendiği tarihtir. Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (m.4).

4.1. Memur Disiplin Affının Kapsamı Dışında Kalan Cezalar

5525 sayılı Kanun her disiplin cezasını affetmemiştir. Aşağıdaki cezalar kapsam dışında bırakılmıştır (5525 sayılı Kanun m.1):

  • Görevle sürekli ilişik kesen cezalar: Devletin şahsiyetine karşı suçlar; basit veya nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar; istimal ve istihlâk kaçakçılığı dışındaki kaçakçılık; resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ve Devlet sırlarını açığa vurma suçları sebebiyle görevle sürekli ilişik kesilmesi sonucunu doğuran disiplin cezaları.
  • Hâkim ve savcı cezaları: 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu m.68’in ikinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerine göre verilen yer değiştirme cezaları ile m.69’a göre verilen meslekten çıkarma cezaları.
  • Emniyet ve bekçi cezaları: Emniyet hizmetleri sınıfına dahil personel ile çarşı ve mahalle bekçileri hakkında verilen meslekten çıkarma cezaları.

4.2. Memur Disiplin Affının Kapsamı Dışında Kalan Personel

5525 sayılı Kanun hükümleri, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 357 sayılı Askerî Hâkimler Kanununa tabi personel hakkında uygulanmaz (5525 sayılı Kanun m.3). Kapsam ve istisna maddeleri kanunun çıktığı tarihteki personel mevzuatına göre yazılmıştır; yeni bir af kanunu çıkarsa kapsamı o kanunun kendi maddelerinden okunur.

5. Memur Disiplin Affının Sonuçları: Neyi Kaldırır, Neyi Kaldırmaz?

Memur disiplin affı 5525 sayılı Kanunda dört sonuç doğurmuştur: af kapsamındaki fiiller için disiplin soruşturma ve kovuşturması yapılmaz, devam eden soruşturma ve kovuşturmalar işlemden kaldırılır, kesinleşmiş cezalar uygulanmaz ve affedilen cezalara dair sicil kayıtları ilgililerin müracaatı aranmaksızın hükümsüz kalır ve dosyadan çıkarılır (5525 sayılı Kanun m.1).

Affın açık bir sınırı da aynı maddededir: disiplin cezalarının affı ilgililere geçmiş süreler için özlük hakları ve parasal yönden herhangi bir talep hakkı vermez (5525 sayılı Kanun m.1). Af, geçmişte kesilen aylığın iadesini veya durdurulan kademenin geriye dönük işletilmesini sağlamaz. Hukuka aykırı bir cezanın geçmişe dönük sonuçlarını tartışmanın yolu iptal davasıdır.

5.1. Memur Disiplin Affı ve Açılmış Davalar

5525 sayılı Kanun, af kapsamındaki cezalara karşı daha önce dava açmış olanlar için ayrı bir kural koymuştur. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde dosyanın bulunduğu yargı merciine başvurarak davaya devam etmek istediğini bildirmeyenlerin davaları hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, masraflar tarafların üzerinde bırakılmış ve vekâlet ücretine hükmedilmemiştir. Devam etmek isteyenlerin davası görülmüş; dava davacının aleyhine sonuçlanırsa af hükümleri uygulanmıştır (5525 sayılı Kanun m.2). Dava açmış olmak af hakkını kaybettirmemiş, davaya devam eden memur hem iptal ihtimalini hem de affı korumuştur.

6. Memur Disiplin Affı Sonrası Göreve Dönüş: 5525 Sayılı Kanun Ek Madde 1

Memur disiplin affından yararlananların göreve dönüşü, 2013 yılında 6495 sayılı Kanunla 5525 sayılı Kanuna eklenen ek madde 1 ile düzenlenmiştir. Madde üç ayrı gruba ilişkindir (5525 sayılı Kanun ek m.1):

  • Aftan yararlanan ve memuriyetten çıkarılanlar: 28/2/1997 tarihinden sonra verilen disiplin cezaları nedeniyle memuriyetten çıkarılanlardan 4455 veya 5525 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmış olanlar; memuriyete giriş şartlarını kaybetmemiş olmaları, durumlarına uygun boş kadro veya pozisyon bulunması, o kadronun niteliklerini taşımaları ve üç ay içinde başvurmaları kaydıyla yeniden göreve alınırken 2013 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunundaki atama sayısı sınırlamasına tabi tutulmamıştır.
  • Kılık kıyafet nedeniyle ilişiği kesilen aday memurlar: 657 sayılı Kanuna tabi aday memur olarak görev yaparken 1/1/1990 ile maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasında m.125/A-g’deki kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranma fiili gerekçesiyle disiplin cezası veya olumsuz sicil alarak memurlukla ilişiği kesilip asli memurluğa atanamayanlar, üç ay içinde eski kurumlarına başvurmaları ve 657 sayılı Kanun m.48’deki genel şartları taşımaları hâlinde iki ay içinde aynı veya benzer unvanlı kadrolara atanmıştır.
  • Disiplin cezasıyla ilişiği kesilen öğrenciler: 2547 sayılı Kanun ve Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğine göre aldıkları disiplin cezaları nedeniyle ilişiği kesilip geçici maddelerle öğrenimini tamamlayanlar için kamu görevine girişte iki yıl süreyle yaş şartı aranmamıştır.

Bu hükümlerin başvuru süreleri maddenin yürürlüğe girdiği 2013 yılına bağlanmıştır; bugün yeni bir başvuru imkânı vermez. Hüküm, af kanunlarının göreve dönüşü kendiliğinden sağlamadığını ve dönüşün ayrı bir hükümle düzenlendiğini gösterir.

7. Memur Disiplin Affı ile Disiplin Cezasının Silinmesi Farkı

Memur disiplin affı ile disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi farklı kurumlardır. Af kanunla gelir ve kapsamındaki cezayı bütün sonuçlarıyla kaldırır; silinme ise 657 sayılı Kanun m.133’e dayanır, süreye ve başvuruya bağlıdır ve af çıkmasını beklemeden kullanılabilir.

KonuMemur disiplin affıÖzlük dosyasından silinme
KaynakKanun (TBMM, Anayasa m.87)657 sayılı Kanun m.133
ŞartFiilin af kanununun tarih aralığına ve kapsamına girmesiUyarma ve kınamada 5 yıl, diğer­le­rinde 10 yıl geçmesi
Başvuru5525 sayılı Kanunda aranmadıAtamaya yetkili amire başvuru şart
İdarenin değer­len­dir­mesiYokAradaki davranışlar değer­len­di­ri­lir
Memurluktan çıkarma cezasıAf kanununun kapsamına göreSilinmez
SonuçCeza bütün sonuç­la­rıyla kalkarKayıt dosyadan çıkarılır, silinme kararı dosyaya işlenir

Silinme başvurusu ve dilekçe örneği için: Disiplin Cezası Sicilden Ne Zaman Silinir?.

8. Memur Disiplin Affı Beklenirken İtiraz ve Dava Süreleri

Memur disiplin affı beklentisi itiraz ve dava sürelerini durdurmaz. Disiplin cezasına itiraz süresi kararın tebliğinden itibaren yedi gündür ve süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir (657 sayılı Kanun m.135). İdare mahkemesinde dava açma süresi yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayan altmış gündür (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Bu süreler af beklenirken kaçırılırsa ve af çıkmazsa ceza kalıcı hâle gelir; af çıksa bile, 5525 sayılı Kanun örneğinde olduğu gibi, geçmiş süreler için parasal talep hakkı vermeyebilir (5525 sayılı Kanun m.1).

Cezanın hangi fiile dayandığı ve hangi merciye itiraz edileceği için: 657 Disiplin Cezaları Tablosu. İtiraz ve dava dilekçesi için: Disiplin Cezasına İtiraz Süresi, Mercii ve Dava Yolu ve Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği.

Sıkça Sorulan Sorular

Disiplin affı nedir?

Disiplin affı, belirli bir dönemde işlenmiş fiillerden dolayı verilmiş disiplin cezalarının kanunla ortadan kaldırılmasıdır. 5525 sayılı Kanun örneğinde af kapsamındaki cezalar bütün sonuçlarıyla affedilmiş, soruşturmalar işlemden kaldırılmış ve sicil kayıtları başvuru aranmaksızın dosyadan çıkarılmıştır (5525 sayılı Kanun m.1).

Memurlar için disiplin affı var mı?

24 Eylül 2026 itibarıyla bugün işlenen fiilleri kapsayan bir memur disiplin affı yoktur. Yürürlükteki son memur disiplin affı 5525 sayılı Kanundur ve yalnız 23/4/1999 ile 14/2/2005 arasında işlenmiş fiillerden verilen cezaları kapsar (5525 sayılı Kanun m.1).

Memur disiplin affı çıkacak mı?

Memur disiplin affı ancak Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla kabul edeceği bir kanunla çıkabilir (Anayasa m.87). Affın çıkıp çıkmayacağı ve kapsamı yasama takdirindedir; kanun teklifi, kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanmadıkça hukuki sonuç doğurmaz.

Memur disiplin affı en son ne zaman çıktı?

En son memur disiplin affı 5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanundur; 4/7/2006 tarihli ve 26218 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Kanuna 2013 yılında 6495 sayılı Kanunla göreve dönüşe ilişkin ek madde eklenmiştir, ancak bu yeni bir af değildir.

Türkiye'de kaç kez memur disiplin affı çıktı?

Mevzuat kayıtlarından adıyla doğrulanabilen dört memur disiplin affı kanunu vardır: 25/12/1985 tarihli 3249, 18/6/1992 tarihli 3817, 28/8/1999 tarihli 4455 ve 2006 tarihli 5525 sayılı Kanunlar. İlk üçü, uygulama imkânı kalmamış kanunlar arasında sayılarak 5637 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır (5637 sayılı Kanun m.1 ve ekli liste). Bu sayım, başka dönemlerde çıkmış olabilecek afları kapsamaz.

Yargı paketinde veya torba kanunda disiplin affı var mı?

Bir yargı paketi ya da torba kanunda disiplin affı bulunması, ancak o kanunun metninde disiplin cezalarının affına ilişkin açık bir hüküm yer almasıyla mümkündür. Kanunun adı veya kamuoyundaki anılışı yeterli değildir; hükmün Resmî Gazete'de yayımlanan metinde bulunması gerekir.

Af, kesinleşmiş disiplin cezasını da kaldırır mı?

5525 sayılı Kanun kesinleşmiş disiplin cezalarının uygulanmayacağını düzenlemiştir (m.1). Kesinleşmiş cezalar kural olarak idari işlemle geri alınamaz; kanuni düzenleme ve yargı kararının gerektirdiği durumlar bu kuralın istisnasıdır (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.34/1).

5525 sayılı Kanun hangi cezaları kapsamaz?

Devletin şahsiyetine karşı suçlar ile zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar, belirli kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma ve Devlet sırlarını açığa vurma suçları sebebiyle görevle sürekli ilişik kesilmesi sonucunu doğuran cezalar; hâkim ve savcılara 2802 sayılı Kanun uyarınca verilen bazı cezalar ve emniyet personeli ile çarşı ve mahalle bekçilerine verilen meslekten çıkarma cezaları kapsam dışıdır (5525 sayılı Kanun m.1).

Asker kişiler 5525 sayılı Kanundan yararlandı mı?

Hayır. 5525 sayılı Kanun m.3, hükümlerinin Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Uzman Jandarma Kanunu, Uzman Erbaş Kanunu ve Askerî Hâkimler Kanununa tabi personel hakkında uygulanmayacağını düzenlemiştir.

Af çıkarsa sicildeki disiplin cezası için başvurmak gerekir mi?

5525 sayılı Kanunda başvuru gerekmiyordu. Affedilen cezalara ait sicil kayıtları ilgililerin müracaatı aranmaksızın hükümsüz kalmış ve dosyadan çıkarılmıştır (5525 sayılı Kanun m.1). Sicilden silinme kurumunda ise başvuru şarttır (657 sayılı Kanun m.133).

Disiplin affı geçmişe dönük maaş veya özlük hakkı sağlar mı?

Hayır. 5525 sayılı Kanun m.1'in son cümlesine göre disiplin cezalarının affı ilgililere geçmiş süreler için özlük hakları ve parasal yönden herhangi bir talep hakkı vermez.

Memur disiplin cezalarının silinmesi nasıl yapılır?

Devlet memurluğundan çıkarma dışındaki cezalarda uyarma ve kınamanın uygulanmasından 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasının uygulanmasından 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurularak silinme istenir; amir aradaki davranışları talebi haklı kılacak nitelikte görürse kabul eder (657 sayılı Kanun m.133). Bu yol af çıkmasına bağlı değildir.

Af beklerken itiraz ve dava süreleri durur mu?

Hayır. Disiplin cezasına itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir (657 sayılı Kanun m.135). İdare mahkemesinde dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gündür (İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7).

Af çıkarsa açılmış davalar ne olur?

5525 sayılı Kanun bunu düzenlemişti: kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde davaya devam etmek istediğini bildirmeyenlerin davaları hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; devam etmek isteyenlerin davası görülmüş ve aleyhe sonuçlanırsa af hükümleri uygulanmıştır (m.2).

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp