Darp Raporu Nasıl Alınır? Rapor Alıp Şikayetçi Olmamak Ne Sonuç Doğurur?

Kısa Cevap

Darp raporu, bir yaralanmanın varlığını ve derecesini belgeleyen adli rapordur. Devlet hastanesinin acil servisine başvurarak alınır; muayene sonunda genel adli muayene raporu düzenlenir.

Raporun hukuki işlevi tek bir soruya cevap vermesidir: yaralanma basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif mi? Bu tespit hem uygulanacak cezayı hem de suçun şikayete bağlı olup olmadığını belirler.

“Rapor aldım ama şikayetçi olmak istemiyorum” durumunda cevap ikiye ayrılır: fiil şikayete bağlıysa altı ay içinde şikayet etmezseniz soruşturma yapılamaz; ancak TCK m.86/3’teki hâllerde şikayet aranmaz ve siz istemeseniz de soruşturma yürür.

Bu Durumda mısınız?

• Darp edildiniz ve ne yapmanız gerektiğini bilmiyorsunuz.
• Hastaneden rapor aldınız ama şikayetçi olup olmamakta kararsızsınız.
• Aile içi bir olayda rapor aldınız ve “şikayetçi olmazsam dosya kapanır” diye düşünüyorsunuz.
• Şikayetçi oldunuz, sonra vazgeçmek istiyorsunuz.
• Hakkınızda yaralama iddiasıyla soruşturma açıldı ve karşı taraf rapor almış.
• Olayın üzerinden aylar geçti; hâlâ şikayet edip edemeyeceğinizi merak ediyorsunuz.

Sonuç, yaralanmanın derecesine ve olayın kimler arasında geçtiğine göre değişir. Süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan gecikmeden avukata danışmanız yerinde olur.

Raporun Belirlediği Hukuki Eşik

Kasten yaralamanın temel hâli ile hafif hâli arasındaki fark, doğrudan raporun içeriğine bağlıdır.

5237 sayılı TCK m.86 — kasten yaralama temel hâli

“Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

5237 sayılı TCK m.86 — basit tıbbi müdahale hâli

“Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.”

Aynı fıkraya 2022 yılında eklenen cümle, suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırının dokuz aydan az olamayacağını belirtmektedir.

Buradan çıkan sonuç şudur: rapor “basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte hafif” derse fiil şikayete bağlı hâle gelir ve ceza aralığı düşer. Rapor bu ifadeyi içermiyorsa temel hâl uygulanır ve suç şikayete bağlı değildir.

Rapor Alıp Şikayetçi Olmamak

Cevap fiilin niteliğine göre ikiye ayrılır.

1. Fiil şikayete bağlıysa: süre altı aydır

5237 sayılı TCK m.73 — şikâyet süresi

“Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.”

5237 sayılı TCK m.73 — sürenin başlangıcı

“Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.”

Yani rapor almanız tek başına şikayet sayılmaz. Şikayete bağlı bir yaralamada altı ay içinde şikayette bulunmazsanız soruşturma yapılamaz.

2. TCK m.86/3 kapsamındaysa: şikayet aranmaz

Bu, “şikayetçi olmazsam dosya kapanır” beklentisini boşa çıkaran hükümdür.

5237 sayılı TCK m.86 — nitelikli hâller

“Kasten yaralama suçunun; a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı, b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, e) Silahla, f) Canavarca hisle, İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.”

Pratik sonucu: Yaralama eşe, boşanılan eşe, kardeşe, anne-babaya veya çocuğa karşı işlenmişse ya da silah kullanılmışsa, şikayetiniz olmasa da soruşturma yürütülür ve ceza artırılarak uygulanır. Aile içi olaylarda “şikayetçi değilim” demek dosyayı kapatmaz.

Durum	Şikayet şart mı?	Şikayet etmezseniz
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilir yaralama (m.86/2)	Evet	6 ay geçerse soruşturma yapılamaz
Temel hâl (m.86/1)	Hayır	Soruşturma resen yürür
Nitelikli hâller (m.86/3)	Hayır	Soruşturma resen yürür, ceza artırılır

Raporu Nereden ve Ne Zaman Almalısınız?

Uygulamada rapor çoğu kez iki aşamalıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/418, K. 2020/27, T. 28.01.2020 kararına konu olayda bu iki aşama açıkça görülür. Kararda, olay günü hastanece düzenlenen rapor şöyle aktarılmıştır:

“İstinye Devlet Hastanesince mağdur katılan … hakkında 23.05.2011 tarihinde saat 14.45’te düzenlenen genel adli muayene raporunda; darp, düşme şikâyeti ile getirilen mağdur katılanın başında, sağ frontalde hafif şişlik bulunduğunun belirtildiği,”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/418, K. 2020/27, T. 28.01.2020)

Bir ay sonra düzenlenen ikinci rapor ise nitelik değerlendirmesini yapmıştır:

“Mağdur katılan hakkında Adli Tıp Şube Müdürlüğünce düzenlenen 24.06.2011 tarihli raporda; sağ frontaldeki şişlik oluşturan yaralanmasının basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte hafif olduğu tespitine yer verildiği,”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/418, K. 2020/27, T. 28.01.2020)

Buna göre izlenecek yol şudur:

1. Derhal acil servise gidin. Ekimoz ve şişlik gibi bulgular günler içinde kaybolur; gecikme ispatı zayıflatır.
2. Muayenede tüm şikayetlerinizi söyleyin. Rapora yalnızca hekimin gördüğü ve sizin belirttiğiniz bulgular geçer.
3. Olayı hekime doğru anlatın. Raporda “darp şikâyeti ile getirildi” ibaresinin bulunması dosyada önem taşır.
4. Raporun bir örneğini alın. Hastane raporu doğrudan size verilmezse soruşturma dosyasına celbini isteyin.
5. Gerekirse Adli Tıp değerlendirmesi istenir. Yaralanmanın niteliği çoğu dosyada Adli Tıp Kurumunca ayrıca değerlendirilir.
6. Şikayetinizi savcılığa veya kolluğa yapın. CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikayet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.

Rapor Tek Başına Yeterli mi?

Rapor yaralanmanın varlığını ve derecesini gösterir; kimin yaptığını göstermez. Bu nedenle diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Yukarıda anılan Ceza Genel Kurulu kararında, sanığın beraatine ilişkin direnme hükmü bozulurken değerlendirme şöyle kurulmuştur:

“katılan …’ın, sanığın olay sırasında kucağında bulunan bebek mağdur katılan …’ye saldırdığı, bebeği hırpaladığı, olay bittikten sonra onu evde sehpanın altında bulduğuna ilişkin aşamalarda değişmeyen istikrarlı beyanları ile bu beyanlarla örtüşen mağdur katılanın başında basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte şişlik bulunduğu yönündeki Adli Tıp Kurumu raporu … bir bütün hâlinde değerlendirildiğinde, sanığın üzerine atılı kasten yaralama suçunun sübuta erdiği … kabul edilmelidir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/418, K. 2020/27, T. 28.01.2020)

Karar hakkında not: Bu karar oy birliğiyle alınmamış olup karşı oy içermektedir.

Kararın gösterdiği kalıp şudur: istikrarlı beyan + rapordaki bulgunun bu beyanla örtüşmesi, sübut için birlikte değerlendirilir. Bu nedenle olayı her aşamada aynı biçimde anlatmak, raporun ispat gücünü belirgin biçimde artırır.

Aynı olayda hem mağdurun hem sanığın rapor aldığı da görülmektedir. Karşılıklı yaralama iddialarında her iki taraf hakkında da soruşturma yürütülebilir; bu nedenle olayı abartarak anlatmak çoğu kez aleyhe sonuç doğurur.

Uzlaştırma Yolu

Yaralama suçlarının önemli bir kısmı uzlaştırma kapsamındadır.

5271 sayılı CMK m.253 — uzlaştırma kapsamı

“Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur: a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar. b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),”

Parantez içindeki “üçüncü fıkra hariç” ibaresi belirleyicidir: m.86/3’teki nitelikli hâllerde uzlaştırma uygulanmaz. Diğer yaralama hâllerinde ise suç şikayete bağlı olmasa bile uzlaştırma girişiminde bulunulur.

Şikayetten Sonra Vazgeçmek

Şikayetçi olduktan sonra vazgeçmek isterseniz, sonuç yine fiilin şikayete bağlı olup olmamasına göre değişir. Şikayete bağlı bir yaralamada vazgeçme davayı düşürebilir; ancak sanığın kabulü şartı vardır ve vazgeçme birden çok sanık varsa hepsini kapsar. Ayrıntı için bkz. Şikayetten Vazgeçme.

Sık Yapılan Hatalar

• Rapor almayı ertelemek. Bulgular kaybolur; ertesi gün alınan rapor çoğu kez daha zayıftır.
• Rapor almanın şikayet yerine geçtiğini sanmak. Rapor delildir; şikayet ayrıca yapılmalıdır.
• Aile içi olayda “şikayetçi değilim” demenin dosyayı kapatacağını düşünmek. m.86/3 kapsamındaki hâllerde şikayet aranmaz.
• Altı aylık süreyi kaçırmak. Şikayete bağlı suçta süre dolarsa soruşturma yapılamaz.
• Olayı abartarak anlatmak. Rapordaki bulgu ile anlatım örtüşmezse ispat gücü düşer; ayrıca iftira riski doğar.
• Karşı tarafın rapor alma ihtimalini göz ardı etmek. Karşılıklı yaralamada her iki taraf da şüpheli konumuna gelebilir.
• Tazminat hakkını ceza şikayetiyle karıştırmak. İkisi ayrıdır; ceza süresi kaçsa da tazminat yolu ayrıca değerlendirilir.

Özet

• Darp raporu devlet hastanesi acil servisinden alınır; ilk belge genel adli muayene raporudur.
• Rapor, yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir olup olmadığını belirler (TCK m.86/2).
• Şikayete bağlı hâlde şikayet süresi altı aydır (TCK m.73/1-2).
• TCK m.86/3 hâllerinde şikayet aranmaz; eş, boşanılan eş, kardeş, üstsoy-altsoy, silah gibi durumlarda soruşturma resen yürür.
• Rapor tek başına faili göstermez; istikrarlı beyanla birlikte değerlendirilir.
• Kasten yaralama, üçüncü fıkra hariç, uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253).
• Ceza şikayeti ile tazminat talebi ayrı yollardır.