Karşılıklı Cinsel Konuşma Suç Mu? Rızanın Sınırları

Kısa Cevap

Karşılıklı cinsel konuşma, tarafların ikisi de 18 yaşından büyükse, iletişim özel kalıyorsa ve rıza sürüyorsa tek başına suç değildir. Bunun dayanağı TCK m.26/2’deki ilgilinin rızasıdır. Ancak rıza geri alındığında, muhatap çocuk olduğunda ya da içerik kaydedilip paylaşıldığında aynı yazışma ayrı suçlara dönüşür.

Bu Durumda mısınız?

• Yetişkin biriyle karşılıklı cinsel içerikli mesajlaştınız ve bunun suç olup olmadığını merak ediyorsunuz.
• Yazışma karşılıklı başladı, siz devam etmek istemediğinizi söylediniz ama karşı taraf sürdürüyor.
• Gönderdiğiniz özel fotoğraf veya videoların yayılacağı tehdidiyle karşılaştınız.
• Mesajlaştığınız kişinin 18 yaşından küçük olduğunu sonradan öğrendiniz.
• Hakkınızda cinsel taciz soruşturması açıldı ve karşılıklılığın savunma oluşturup oluşturmayacağını soruyorsunuz.

Bu konuda sonucu belirleyen şey, mesajın içeriği kadar rızanın kapsamı ve muhatabın yaşıdır. Somut dosyanız için bir avukata danışın.

Temel Kural: Rızaya Dayalı Karşılıklı Sohbet Suç Değildir

İki yetişkinin özel bir kanaldan cinsel içerikli konuşması, Türk Ceza Kanunu’nda doğrudan suç olarak tanımlanmamıştır. Bunun dayanağı genel bir mahremiyet düşüncesi değil, somut bir ceza normudur: rıza, hukuka uygunluk nedenidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu bunu cinsel taciz suçu bakımından açıkça ifade eder:

“Cinsel taciz eylemlerinin suç olarak kabul edilebilmesi için bu eylemlerin hukuka aykırı olarak, başka bir ifadeyle mağdurun rızası hilafına gerçekleştirilmiş olması zorunludur. Rıza açıklama ehliyetine sahip bulunan bir kişinin, cinsel taciz eylemlerine TCK’nın 26. maddesi kapsamında göstereceği rıza ceza sorumluluğunu kaldıracaktır. Rızanın varlığı somut olayın özelliklerine göre belirlenecektir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/668, K. 2020/141, T. 27.02.2020 — bozma)

Bu cümlede üç şart birlikte aranır: rıza açıklama ehliyeti (kural olarak 18 yaş), rızanın varlığı ve rızanın sürmesi. Üçünden biri yoksa aynı yazışma suç hâline gelir.

Aynı kararda Genel Kurul, mesajların karşılıklı olmasını suçun unsurlarının oluşmadığı sonucuna varırken dayanak aldığı ölçütler arasında açıkça saymıştır:

“Sanığın katılan mağdureye gönderdiği mesajlarda cinselliğine yönelik rahatsız edici bir sözün sarf edilememesi ve süresi, içeriklerinden ilk 4 mesajın karşılıklı olduğunun anlaşılması, tarafların konumları, sanığın arkadaşlık kurma isteğini başka bir kaba veya rahatsız edici davranışla gerçekleştirdiğine ilişkin iddia veya kanıtın bulunmaması, tanışma ve arkadaşlık isteği mağdure tarafından kabul edilmeyen sanığın girişimine hemen son vermesi hususları birlikte değerlendirildiğinde sanığa atılı cinsel taciz suçunun unsurlarının oluşmadığının kabulü gerekir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/668, K. 2020/141, T. 27.02.2020 — bozma)

Karşılıklılık burada tek başına değil, diğer ölçütlerle birlikte sonuç doğurmuştur.

Dayandığı Kanun Maddeleri

TCK m.26/2 — İlgilinin rızası

“Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez.”

TCK m.105/1 — Cinsel taciz

“Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.”

TCK m.226/1-a — Çocuğa müstehcen görüntü gösterme

“Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten”

Bu bende aykırı davranan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

Rıza Ne Zaman Ortadan Kalkar? Cinsel Taciz (TCK 105)

Karşılıklı başlayan bir sohbet, taraflardan biri devam etmek istemediğini belli ettiği anda hukuki niteliğini değiştirir. Genel Kurul, hangi davranışın taciz sayılacağını belirlerken tek bir cümleye değil bir ölçütler bütününe bakılmasını ister ve reddedilmeye rağmen sürdürmeyi açıkça suç sayılan hâller arasında gösterir:

“Eylemin cinsel amaçla işlenip işlenmediği ya da hangi fiilin cinsel taciz suçunu oluşturacağı belirlenirken sosyal hayatın gerekleri, failin sarf ettiği söz ve davranışların niteliği, gerçekleşme biçimi, tarafların konumları, aralarındaki ilişki ile eylemin gerçekleştiği tüm koşullar birlikte değerlendirilmeli, bu kapsamda ahlaki kurallara uygun evlenme teklifi, tanışma isteği veya nazikane beğeni ifadelerinin cinsel taciz suçunu oluşturmayacağı kabul edilmelidir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/668, K. 2020/141, T. 27.02.2020 — bozma)

Genel Kurul aynı paragrafta, bu masum kabul edilen davranışların hangi hâllerde suça dönüştüğünü de sayar: teklifin kaba ve rahatsız edici bir üslupla yapılması, reddedilmesine karşın sürdürülmesi ve ilişkinin önünde kanuni veya ahlaki engel bulunması; muhatabın çocuk olması ya da taraflardan birinin evli olması gibi.

Pratik karşılıkları:

• Reddedilmeye rağmen sürdürme. Karşı taraf istemediğini belirttikten sonra gönderilen cinsel içerikli mesajlar taciz oluşturur.
• Üslup. Sohbetin karşılıklı başlamış olması, kaba ve rahatsız edici bir üslubu meşrulaştırmaz.
• Engelin varlığı. Muhatabın çocuk olması, Genel Kurulun ayrıca saydığı engel hâllerindendir.

Kararda bir Genel Kurul üyesinin karşı oy kullandığını da belirtmek gerekir. Ölçüt somut olaya uygulanır; karşılıklılık otomatik bir sonuç üretmez.

Mesajla Taciz Nitelikli Hâldir ve Şikâyete Bağlı Değildir

Eylem taciz sayılıyorsa, telefon veya internet üzerinden işlenmiş olması cezayı ağırlaştırır. TCK m.105/2-d, posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenen tacizde cezanın yarı oranında artırılmasını öngörür.

Uygulamada asıl kritik nokta usuldedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, nitelikli hâllerin ve çocuğa karşı tacizin şikâyete bağlı olmadığına karar vermiştir:

“TCK’nın 105. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde düzenlenen çocuğa karşı cinsel taciz suçu ile aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen cinsel taciz suçunun nitelikli hâllerinin takibinin şikâyete bağlı olmadığı kabul edilmelidir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2023/565, K. 2024/11, T. 17.01.2024 — itirazın kabulü)

Bunun pratik anlamı şudur: şikâyetten vazgeçmek bu hâllerde davayı düşürmez. Yalnızca yetişkin mağdura karşı tacizin temel hâli şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1). Mesajlaşma yoluyla işlenen taciz ise nitelikli hâl olduğundan re’sen soruşturulur.

Dürüst bir kayıt gerekir: bu karar oy çokluğuyla alınmış, altı Genel Kurul üyesi karşı oy kullanmıştır; öğretide de aksi yönde görüşler savunulmaktadır. Bununla birlikte aynı yöndeki ikinci bir Genel Kurul kararı (E. 2024/58, K. 2024/81, T. 21.02.2024) çizginin yerleştiğini göstermektedir. Şikâyet kuralının ayrıntısı için bkz. TCK 105 cinsel taciz suçu ve cezası.

Ayrıca cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarda kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu uygulanamaz (CMK m.171/6-c) ve uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3).

Muhatap 18 Yaşından Küçükse — Rıza Hukuken Geçersizdir

Bu makaledeki rıza değerlendirmesinin tamamı yetişkinler içindir. Muhatap 18 yaşından küçükse rızası hukuken sonuç doğurmaz ve karşılıklılık savunma oluşturmaz.

Burada yaygın bir yanlış bilgiyi düzeltmek gerekir: temassız, yalnızca yazışmadan ibaret eylemin otomatik olarak çocuğun cinsel istismarı (TCK 103) sayıldığı sıkça söylenir. Bu doğru değildir. TCK 103, “cinsel davranış” arar; bedensel temas yoksa eylem kural olarak çocuğa karşı cinsel taciz (TCK m.105/1, son cümle) kapsamında değerlendirilir ve ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir. Nitekim Genel Kurulun yukarıda anılan 2024 tarihli kararına konu olayda da, on beş yaşındaki mağdura elektronik yolla gönderilen mesajlar TCK m.105/1 ve m.105/2-d üzerinden yargılanmıştır.

İkinci ve daha az bilinen sonuç şudur: karşılıklılık eylemi suç olmaktan çıkarmaz, suçun adını değiştirebilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, on beş yaşındaki mağdurla rızaya dayalı karşılıklı mesajlaşma sırasında gönderilen müstehcen görüntüleri cinsel taciz değil, müstehcenlik suçu saymıştır. Kararda bent 226/1-d olarak anılmakla birlikte, tarif edilen fiilin karşılığı yukarıda metnini verdiğimiz 226/1-a bendidir:

“Dosya kapsamına göre şüphelinin internet üzerinden tanışıp arkadaş olduğu kayden 26.03.2005 doğumlu olan ve suç tarihinde 15 yaş 1 ay 11 günlük olan mağdur ile rızası kapsamında karşılıklı olarak yaptığı telefon ile mesajlaşma sırasında mağdura cinsel organının gözüktüğü video ve resimler göndermesi eyleminin 5237 sayılı TCK’nın 105/1. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunu oluşturmayıp aynı Kanun’un 226/1-d maddesinde düzenlenen çocuğa müstehcen görüntü göstermek suçunu oluşturduğu anlaşıldığından, Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığında müstehcenlik suçundan verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair karara karşı yapılan itirazın reddine dair kararda isabetsizlik görülmemiştir.”

(Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2023/5194, K. 2025/311, T. 09.01.2025 — kanun yararına bozma isteminin reddi)

Bent farkı şuradan gelir: (d) bendi ürünlerin satışa arz edilmesine ilişkindir; çocuğa gösterme fiili (a) bendinde düzenlenmiştir. TCK 226’da 2016’dan bu yana bent numaralandırmasını değiştiren bir düzenleme yapılmamıştır, yani fark tarihsel bir kaymadan kaynaklanmaz. Suçun karşılığı her hâlde aynıdır: altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası.

Buradan çıkan sonuç nettir: iki yetişkin arasında özel kalan gönderimin müstehcenlik oluşturmadığı yönündeki genel kabul, muhatap çocuk olduğunda geçerli değildir. TCK m.226/1-a, aleniyet aramaksızın doğrudan çocuğa gösterme fiilini suç sayar. Ayrıntı için bkz. müstehcenlik suçu (TCK 226) ve çocuğun cinsel istismarı (TCK 103).

Fotoğraf ve Video: Rıza Sohbete Verilir, Kayda ve Paylaşıma Değil

Uygulamada en çok dosya üreten nokta burasıdır. Bir kişinin sohbete rıza göstermesi, o sohbetin kaydedilmesine veya üçüncü kişilere aktarılmasına rıza gösterdiği anlamına gelmez. Bunu kanunun kendi yapısı gösterir: aşağıdaki hükümler kaydetme ve ifşa etme fiillerini, iletişimin kendisinden bağımsız ve ayrı suçlar olarak düzenler. Rızanın geri alınabilirliği ise yukarıda görüldü — Genel Kurul, teklifin reddedilmesine karşın eylemin sürdürülmesini suçun oluştuğu hâller arasında saymaktadır.

Eylem	Suç	Ceza
Aleni olmayan konuşmayı rıza olmadan dinleme veya kaydetme	TCK m.133/1	2 – 5 yıl hapis
Haberleşme içeriğini hukuka aykırı ifşa etme (ekran görüntüsü paylaşımı)	TCK m.132/2	2 – 5 yıl hapis
Özel hayata ilişkin görüntü veya sesi ifşa etme	TCK m.134/2	2 – 5 yıl hapis
Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydetme	TCK m.135/1	1 – 3 yıl hapis
Kişisel veriyi başkasına verme, yayma veya ele geçirme	TCK m.136/1	2 – 4 yıl hapis

Cinsel içerikli yazışmalar bakımından ayrıca bir ağırlaştırma vardır. TCK m.135/2, kişisel verinin kişilerin cinsel yaşamlarına ilişkin olması hâlinde birinci fıkra uyarınca verilecek cezanın yarı oranında artırılmasını öngörür. Ayrıntı için bkz. özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134) ve haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK 132).

Görüntüyle Tehdit ve Menfaat Talebi — Şantaj (TCK 107)

Rızayla gönderilmiş bir görüntünün “yayarım” tehdidiyle kullanılması ayrı ve daha ağır bir suçtur.

“Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.”

(TCK m.107/2)

Ceza, birinci fıkra uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıdır. Görüntülerin gönderilmiş olması ya da ilişkinin rızaya dayanmış olması, şantaj bakımından fail lehine bir sonuç doğurmaz. Ayrıntı için bkz. şantaj suçu ve cezası (TCK 107).

Adım Adım Ne Yapmalısınız?

Yazışma nedeniyle mağdur olduysanız:

1. Delilleri bozmadan saklayın. Mesajları silmeyin; ekran görüntüsü yerine mümkünse cihaz üzerindeki özgün kaydı koruyun.
2. Rızanızı geri aldığınız anı belgeleyin. “İstemiyorum” dediğiniz mesaj, tacizin başladığı anı gösteren en güçlü delildir.
3. Süreyi kaçırmayın. Yetişkin mağdura karşı temel tacizde şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır.
4. Elektronik boyutu şikâyetinizde belirtin. Bu, hem cezayı artıran nitelikli hâldir hem de dosyayı şikâyetten bağımsız hâle getirir.
5. İfşa veya tehdit varsa ayrıca belirtin. Bunlar taciz dışında bağımsız suçlar oluşturur.

Hakkınızda soruşturma açıldıysa:

1. Yazışmanın tamamının dosyaya girmesini isteyin. Karşılıklılık ancak bütün akış görüldüğünde değerlendirilebilir; seçilmiş mesajlar yanıltıcı olur.
2. Rızanın sürüp sürmediğine odaklanın. Belirleyici olan sohbetin nasıl başladığı değil, karşı tarafın itirazından sonra ne olduğudur.
3. Muhatabın yaşını netleştirin. 18 yaş sınırı, savunmanın tamamını değiştiren eşiktir.
4. Vazgeçmeye güvenmeyin. Nitelikli hâllerde şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez.

Sık Yapılan Hatalar

• “Karşılıklıydı” demeyi tek başına savunma sanmak. Genel Kurul karşılıklılığı diğer ölçütlerle birlikte değerlendirir; itirazdan sonra süren yazışmayı korumaz.
• Çocukla yazışmayı otomatik olarak TCK 103 istismarı sanmak. Temas yoksa nitelendirme kural olarak çocuğa karşı cinsel tacizdir; müstehcen görüntü varsa müstehcenlik gündeme gelir.
• Yetişkinler için geçerli olan özel-gönderim kabulünü çocuğa uygulamak. TCK m.226/1-a aleniyet aramaz.
• Şikâyetten vazgeçerek dosyanın kapanacağını sanmak. Mesajla işlenen taciz nitelikli hâldir, re’sen soruşturulur.
• Sohbete verilen rızayı paylaşıma da verilmiş saymak. Kanun, kaydetme ve ifşa etme fiillerini ayrı suçlar olarak düzenler.
• Ekran görüntüsünü zararsız sanmak. Haberleşme içeriğini ifşa etmek iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.

Özet

• Yetişkinler arasında, özel kalan ve rızası süren karşılıklı cinsel sohbet tek başına suç değildir; dayanak TCK m.26/2’dir.
• Rıza geri alındıktan sonra süren cinsel içerikli mesajlar cinsel taciz oluşturur.
• Mesaj veya internet yoluyla işlenen taciz nitelikli hâldir (ceza yarı oranında artırılır) ve Genel Kurula göre şikâyete bağlı değildir — vazgeçme davayı düşürmez.
• Muhatap 18 yaşından küçükse rıza geçersizdir; eylem temassızsa kural olarak çocuğa karşı cinsel taciz, müstehcen görüntü varsa müstehcenlik suçudur.
• Sohbete verilen rıza kayda ve paylaşıma verilmiş sayılmaz; ifşa TCK m.132, 134, 135 ve 136 kapsamında ayrı suçlar oluşturur.

İlgili yazılar: TCK 105 Cinsel Taciz Suçu ve Cezası · Müstehcenlik Suçu ve Cezası (TCK 226) · Şantaj Suçu ve Cezası (TCK 107) · Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK 134)