TCK 105 Cinsel Taciz Suçu ve Cezası

Kısa Cevap

TCK 105’te düzenlenen cinsel taciz suçunun temel cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Fiil çocuğa karşı işlenirse ceza 6 aydan 3 yıla kadar hapistir. Kamu görevi, işyeri, elektronik haberleşme, teşhir gibi nitelikli hâllerde ceza yarı oranında artırılır. Cinsel tacizi cinsel saldırıdan ayıran temel ölçüt bedensel temasın bulunmamasıdır.

Bu Durumda mısınız?

• Size yönelik sözlü, yazılı veya davranışsal bir cinsel rahatsızlık yaşadınız ve bunun suç olup olmadığını merak ediyorsunuz.
• Hakkınızda cinsel taciz suçlamasıyla soruşturma açıldı ve eyleminizin taciz mi yoksa saldırı mı sayılacağını bilmek istiyorsunuz.
• İş yerinde veya mesajlaşma yoluyla taciz edildiniz; nitelikli hâlin uygulanıp uygulanmayacağını soruyorsunuz.
• Şikâyetinizden vazgeçmeyi düşünüyor, ancak davanın düşüp düşmeyeceğini bilmiyorsunuz.
• Mağdur bir çocuk ve şikâyet olmadan da soruşturma yapılıp yapılamayacağını merak ediyorsunuz.

Bu suçta taciz/saldırı ayrımı ve şikâyet kuralı sonucu belirler. Somut dosyanız için bir avukata danışın.

Cinsel Taciz Nedir, Hangi Davranışlar Taciz Sayılır?

Cinsel taciz, bir kimseyi cinsel amaçla ve bedensel temas olmaksızın rahatsız eden davranıştır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, suçun serbest hareketli yapısını şöyle açıklar:

“Cinsel taciz oluşturacak davranışlar, mağdurun vücuduna temasta bulunmamak şartıyla ani olabileceği gibi, devamlı nitelikte de gerçekleşebilir. Cinsel yönden rahatsız edici davranışın, söz, yazı, işaret veya herhangi bir hareketle işlenmesi mümkün olduğundan serbest hareketli bir suç olarak kabul edilmektedir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/291, K. 2025/375, T. 01.10.2025)

Buna göre söz atma, cinsel içerikli mesaj gönderme, ısrarlı rahatsız edici davranışlar ve cinsel amaçlı işaretler taciz kapsamına girebilir. Belirleyici olan, davranışın cinsel amaç taşıması ve belirli bir kişiye yönelik olmasıdır.

Dayandığı Kanun Maddeleri

TCK m.105/1 — Cinsel taciz (temel hâl)

“Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.”

TCK m.105/2 — Nitelikli hâller

“Suçun; a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından, c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, e) Teşhir suretiyle, işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.”

Cinsel Taciz ile Cinsel Saldırı Farkı

Bu iki suçu ayıran ölçüt tektir ve nettir: bedensel temas. Yargıtay 12. Ceza Dairesi bunu açıkça belirtir:

“Bedeni temas (vücut dokunulmazlığını ihlâl) halinde eylem cinsel taciz değil cinsel saldırı ya da çocuğun cinsel istismarı”

(Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2013/14641, K. 2014/4500, T. 24.02.2014)

Yani mağdurun vücuduna herhangi bir temas varsa suç, cinsel saldırı (yetişkin mağdur [TCK 102) veya çocuğun cinsel istismarı (çocuk mağdur] TCK 103) olur. Temas yoksa, cinsel amaçlı söz ve davranışlar cinsel taciz kapsamında kalır. Bu ayrım cezada büyük fark yaratır: taciz için ceza aylarla ölçülürken, saldırı için yıllarla ölçülür.

Nitelikli Hâller — Cezayı Artıran Durumlar

TCK 105/2, tacizin cezasını yarı oranında artıran hâlleri sayar:

• Kamu görevi, hizmet veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanma,
• Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, sağlık görevlisi gibi güven ilişkisi içindeki kişilerce işlenme,
• Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylık (işyeri tacizi),
• Posta veya elektronik haberleşme araçları (telefon, mesaj, sosyal medya) yoluyla işlenme,
• Teşhir suretiyle işlenme.

Ayrıca fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa, ceza bir yıldan az olamaz.

TCK 105 Cezası — Tablo

Fıkra	Eylem	Ceza	Dayanak
105/1, c.1	Cinsel taciz (yetişkin mağdur)	3 ay – 2 yıl hapis veya adlî para cezası	TCK m.105/1
105/1, c.2	Çocuğa karşı cinsel taciz	6 ay – 3 yıl hapis	TCK m.105/1
105/2	Kamu görevi, işyeri, elektronik haberleşme, teşhir vb.	Ceza yarı oranında artırılır	TCK m.105/2
105/2, son	Mağdur işi/okulu/ailesini bırakmak zorunda kalmışsa	Ceza bir yıldan az olamaz	TCK m.105/2

Mesajla Cinsel Tacizin Cezası Nasıl Hesaplanır?

Mesaj, arama veya sosyal medya yoluyla işlenen tacizde ceza üç katmanda hesaplanır: temel ceza, nitelikli hâl artırımı ve mesaj tekrarlanmışsa zincirleme suç artırımı. Bu üç katman birleştiğinde, “birkaç mesaj” olarak görülen bir eylem yıl ölçeğine çıkabilir.

1. Temel ceza (TCK m.105/1). Yetişkin mağdurda 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası; mağdur çocuksa 6 aydan 3 yıla kadar hapis.
2. Nitelikli hâl (TCK m.105/2-d). Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılmışsa ceza yarı oranında artırılır.
3. Zincirleme suç (TCK m.43/1). Aynı kişiye değişik zamanlarda birden fazla mesaj gönderilmişse tek ceza verilir, ancak o ceza ayrıca artırılır.

TCK m.43/1 — Zincirleme suç

“Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.”

Uygulamadan bir örnek: Yargıtay 9. Ceza Dairesi, cep telefonundan iki gün içinde gönderilen dört mesaj nedeniyle TCK m.105/1 (ikinci cümle), m.105/2-d ve m.43/1 uyarınca kurulan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasını, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği gerekçesiyle onamıştır (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2021/24448, K. 2023/3453, T. 24.05.2023 — onama).

Mesajlaşma karşılıklı başlamışsa, belirleyici olan sohbetin nasıl başladığı değil rızanın hangi ana kadar sürdüğüdür; bu ayrım için bkz. karşılıklı cinsel konuşma suç mu.

Şikâyet — Kritik Ayrım

Cinsel tacizde şikâyet kuralı, uygulamada en çok karıştırılan konudur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu bu tartışmayı 2024 yılında kesin biçimde çözmüştür:

“TCK’nın 105. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde düzenlenen çocuğa karşı cinsel taciz suçunun bağımsız yaptırım öngörülen nitelikli hâl olarak kabul edildiği, 6545 sayılı Kanun’un 61. madde gerekçesinde; fıkraya eklenen hükümle, çocukların cinsel taciz suçuna karşı daha iyi korunabilmesi için, bu suçun çocuğa karşı işlenmesi hâlinde verilecek cezanın önemli derecede artırıldığının belirtildiği, çocuğa karşı cinsel taciz suçunun şikâyete tabi olduğunun açıkça düzenlenmediği, birinci fıkradaki şikâyet şartının cinsel taciz suçunun temel şeklinin düzenlendiği ilk cümle için geçerli olduğu, bu kabulün gerekçede belirtilen çocukların cinsel taciz suçuna karşı daha iyi korunabilmesi amacıyla da bağdaşan bir durum olacağı anlaşıldığından, TCK’nın 105. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde düzenlenen çocuğa karşı cinsel taciz suçu ile aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen cinsel taciz suçunun nitelikli hâllerinin şikâyete bağlı olmadığı kabul edilmelidir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2024/58, K. 2024/81, T. 21.02.2024)

Bu karara göre şikâyet kuralı şöyledir:

• Yetişkin mağdura karşı temel cinsel taciz (105/1, ilk cümle): şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1).
• Çocuğa karşı cinsel taciz (105/1, son cümle): şikâyete bağlı değildir, savcılık re’sen soruşturur.
• Nitelikli hâller (105/2): şikâyete bağlı değildir, re’sen soruşturulur.

Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

Görevli mahkeme

5235 sayılı Kanun m.12 — Ağır ceza mahkemesinin görevi

“ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir.”

Cinsel tacizin cezası en ağır hâlinde bile on yılın çok altında kaldığından, dava asliye ceza mahkemesinde görülür. (Eskiden sulh ceza mahkemelerinde görülen bu suçlar, sulh ceza mahkemelerinin kaldırılmasından sonra asliye ceza mahkemelerine geçmiştir.)

Uzlaştırma — mümkün değil

CMK m.253/3 — Uzlaştırma

“Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda ( madde 125 ) uzlaştırma yoluna gidilemez.”

Cinsel taciz de cinsel dokunulmazlığa karşı bir suç olduğundan, temel hâli şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma uygulanmaz.

Zamanaşımı ve HAGB

Dava zamanaşımı cezanın üst sınırına göre belirlenir (TCK m.66). Beş yıldan fazla olmayan hapis cezasını gerektiren suçlarda süre 8 yıldır (TCK m.66/1-e). Cinsel tacizde ceza iki-üç yıl bandında kaldığından, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve erteleme gündeme gelebilir (CMK m.231/5); ancak uzlaştırma yasağı bu suçta HAGB’yi etkilemez.

Adım Adım Ne Yapmalısınız?

1. Delilleri saklayın. Mesaj, ekran görüntüsü, ses/görüntü kaydı ve tanık bilgilerini muhafaza edin; taciz elektronik yolla yapıldıysa içerik silinmeden koruyun.
2. Şikâyet süresine dikkat edin. Yetişkin mağdura karşı temel tacizde süre, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır.
3. Mağdur çocuksa şikâyet beklemeyin. Çocuğa karşı taciz ve nitelikli hâller re’sen soruşturulur.
4. İşyeri veya elektronik haberleşme boyutunu belirtin. Bu unsurlar nitelikli hâl oluşturarak cezayı artırır.
5. Taciz/saldırı ayrımını netleştirin. Bedensel temas varsa suç taciz değil, çok daha ağır cezalı cinsel saldırı olabilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Her cinsel tacizi şikâyete bağlı sanmak. Çocuğa karşı taciz ve nitelikli hâller re’sen soruşturulur; şikâyet aranmaz.
• Bedensel temaslı eylemi taciz sanmak. Temas varsa suç cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarıdır. Çok daha ağır cezalıdır.
• Elektronik tacizi hafife almak. Mesaj/sosyal medya yoluyla taciz nitelikli hâldir, cezayı yarı oranında artırır.
• Şikâyet süresini kaçırmak. Yetişkin mağdura karşı temel tacizde altı aylık süre hak düşürücüdür.
• Uzlaşma beklemek. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yasaktır.

Özet

• Temel ceza 3 ay-2 yıl hapis veya adlî para; çocuğa karşı 6 ay-3 yıl; nitelikli hâllerde yarı oranında artırılır.
• Cinsel tacizi cinsel saldırıdan ayıran ölçüt bedensel temasın bulunmamasıdır.
• Taciz söz, yazı, işaret veya hareketle işlenebilen serbest hareketli bir suçtur.
• Yetişkine karşı temel taciz şikâyete bağlı; çocuğa karşı taciz ve nitelikli hâller re’sen soruşturulur (CGK 2024).
• Görev asliye ceza mahkemesindedir; uzlaştırma yasaktır.

İlgili yazılar: TCK 102 Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası · TCK 103 Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu ve Cezası · TCK 104 Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu ve Cezası