ESS mülakatı, açık adıyla eğitim sonu sınavı, polis eğitim kurumlarında öğrenimini tamamlayan öğrencilerin Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmadan önce girdiği sözlü sınavdır; uygulamada yıl sonu mülakatı da denir. ESS mülakatında başarılı sayılmak için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan gerekir ve sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/4, m.8/8). Başarısız sayılan aday için hak arama yolu, işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7).
1. ESS Mülakatı Nedir, Kimler Girer?
ESS mülakatı, polis eğitim kurumlarında öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrencilerin Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce tabi tutuldukları sınavdır (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.5/1). Yönetmelik polis eğitim kurumlarını Polis Akademisi Başkanlığına bağlı İç Güvenlik Fakültesi, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM), polis meslek eğitim merkezleri (POMEM) ve polis meslek yüksekokulları (PMYO) olarak tanımlar (m.4/1-ç). Bu dört kurumun öğrencileri aynı sınav usulüne tabidir.
ESS mülakatına İç Güvenlik Fakültesinden iki grup öğrenci daha girer. Birincisi, birinci ve ikinci sınıfı başarıyla tamamladıktan sonra lisans öğrenimini süresi içinde tamamlayamayan veya tamamlayamayacağı anlaşılan öğrencilerdir. İkincisi, polis meslek yüksekokullarından dikey geçişle Fakülteye kaydolup hazırlık sınıfında başarısız olan ya da hazırlık sınıfı hariç toplam üç yıl veya altı yarıyılda lisans öğrenimini tamamlayamayan veya tamamlayamayacağı anlaşılan öğrencilerdir. Bu öğrenciler de atanmadan önce sınava tabi tutulur (m.5/1).
ESS mülakatında başarılı olmak, her kurumun eğitim-öğretim yönetmeliğinde de atanma şartı olarak yazılıdır. POMEM öğrencilerinin aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Başkanlıkça yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır; sınavın usul ve esaslarını Başkanlık belirler (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.21/1). Aynı şart yüksekokul öğrencileri (Polis Meslek Yüksekokulları Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.19/A), PAEM’in sivil kaynaklı öğrencileri (Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.43/1) ve İç Güvenlik Fakültesi öğrencileri (Polis Akademisi Başkanlığı İç Güvenlik Fakültesi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.48/1) için de öngörülmüştür. Sınavın nasıl yapılacağı ise bu yönetmeliklerde değil, ayrı bir Sınav Yönetmeliğinde düzenlenir.
2. ESS Mülakatı Yönetmeliği 02.12.2025’te Değişti: Ne Değişti, Ne Aynı Kaldı?
ESS mülakatının usulünü bugün 02.12.2025 tarih ve 33095 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sınav Yönetmeliği düzenler. Bu Yönetmelik, 03.06.2015 tarih ve 29375 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan eski Sınav Yönetmeliğini yürürlükten kaldırmıştır (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.12/1) ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (m.13/1). Bu nedenle sınav işleminin tarihi, uyuşmazlıkta hangi metnin esas alınacağını belirler.
İki metin karşılaştırıldığında puanlama ve itiraz hükümleri aynı kalmış; sınav takvimi, mazeret hâlleri, sınava alınmama hâlleri ve ilan yeri değişmiştir:
| Konu | 2015 Sınav Yönetmeliği | 02.12.2025 Sınav Yönetmeliği |
|---|---|---|
| Değerlendirme kriterleri ve puan dağılımı | 4 kriter: 40 + 20 + 20 + 20 | Aynı (m.8/2, m.8/3) |
| Sınav puanının tespiti | Üyelerin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması | Aynı (m.8/3) |
| Başarı barajı | 100 üzerinden en az 70 | Aynı (m.8/4) |
| Başarısızlık gerekçesi | Puan ve gerekçe forma işlenir | Aynı (m.8/4) |
| Sınav komisyonu kararlarına itiraz | İtiraz edilemez | Aynı (m.8/8) |
| Sınav komisyonunun yapısı | Bir başkan, üç rütbeli personel, bir öğretim elemanı | Aynı (m.7/2-b) |
| Sınavın zamanı | Mezuniyetten sonra en geç bir ay içinde yapılır | Bu süre kuralı yer almaz; yer ve tarih Başkanlıkça belirlenip en az 15 gün önce ilan edilir (m.6/1) |
| Mazeret hâlleri | Eşin veya birinci dereceden kan hısmının ölümü, tedavi ve sağlık gerekçesi | Doğal afet veya salgın eklendi (m.9/1) |
| Sınava alınmama | Düzenlenmemişti | İç Güvenlik Fakültesi öğrencileri için disiplin nedeniyle sınava alınmama hâlleri (m.10) |
| Sonuçların ilanı | Polis Akademisi internet sayfası | Başkanlığın resmî internet sayfası (m.8/5) |
ESS mülakatına ilişkin puanlama ve gerekçe kuralları iki metinde aynı olduğu için bu yazıdaki puanlama açıklamaları 2015 Yönetmeliği döneminde yapılan sınavlar için de geçerlidir. Sınav tarihi ve mazeret gibi değişen konularda ise işlem tarihindeki metne bakılır.
3. ESS Mülakatı Nasıl Yapılır ve Nasıl Puanlanır?
ESS mülakatı sözlü bir sınavdır. Aday, soru hazırlama komisyonunun bastırdığı sorular arasından soru kartı çeker ve karttaki soruyu cevaplar; sınav komisyonu adaya konuyla ilgili ilave sorular da sorabilir (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/1). Yönetmelik sabit bir soru listesi yayımlamaz; soruları soru hazırlama komisyonu belirler (m.7/2-a). Mesleki bilgi düzeyi ise adayın polis eğitim kurumunda gördüğü derslerle ilgili bilgi düzeyi olarak tanımlanmıştır (m.4/1-c).
3.1. ESS Mülakatında Puanlama Kriterleri
ESS mülakatında sınav komisyonu adayı dört yönden, yüz tam puan üzerinden değerlendirir (m.8/2). Mesleki bilgi düzeyi kırk puan, diğer üç kriterin her biri yirmişer puan üzerinden puanlanır (m.8/3):
| Kriter | Puan |
|---|---|
| Mesleki bilgi düzeyi | 40 |
| Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü | 20 |
| Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı | 20 |
| Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu | 20 |
3.2. ESS Mülakatında Sınav Puanı ve 70 Puan Barajı
ESS mülakatında her komisyon üyesinin verdiği puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir; adayın sınav puanı, üyelerin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak tespit edilir (m.8/3). Başarılı sayılmak için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan gerekir (m.8/4). Sınav puanı komisyonun ortak bir puanı değildir; her üyenin kendi puanlamasından hesaplanan ortalamadır. Bu nedenle formda her üyenin her kritere verdiği puanın ayrı ayrı görünmesi gerekir.
3.3. ESS Mülakatında Başarısızlık Gerekçesi ve Karar Formu
ESS mülakatında başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir (m.8/4). Gerekçe yazma yükümlülüğü başarısız aday için öngörülmüştür. Başarılı adayların formları atamaya esas belgelerle birlikte Emniyet Genel Müdürlüğü Personel Başkanlığına gönderilir (m.8/6). Başarısız adayların formları ise ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuata göre muhafaza edilir (m.8/7). İptal davasında incelenecek temel belge bu formdur.
Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir ve merkezi sınav komisyonu tarafından Başkanlığın resmî internet sayfasında ilan edilir (m.8/4, m.8/5).
4. ESS Mülakatı Komisyonları Nasıl Kurulur?
ESS mülakatında üç komisyon görev yapar; komisyonların kurulması, görevlendirilmesi ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.7/1):
- Soru hazırlama komisyonu: Rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında beş rütbeli personel ile soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak belirlenen yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Adaylara sorulacak soruları belirler ve bunların ayrı ayrı kartlara basımını sağlar (m.7/2-a).
- Sınav komisyonu: Emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ile üç rütbeli personel ve bir öğretim elemanından oluşur. Soru hazırlama komisyonunun hazırladığı sorularla sözlü sınavı yapar (m.7/2-b).
- Merkezi sınav komisyonu: Rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında emniyet müdürü rütbesinde üç personel ile iki öğretim elemanından oluşur. Sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri Başkan adına takip, koordine ve denetler (m.7/2-c).
Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye görevlendirilir (m.7/3). Sınav komisyonunun başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamaz (m.7/4). Sınav komisyonunun bu yapıya uygun kurulup kurulmadığı ve hısımlık engeli, karar formuyla birlikte incelenecek usul konularıdır.
5. ESS Mülakatına Katılamayan veya Sınava Alınmayan Aday
ESS mülakatının yeri ve tarihi Başkanlık tarafından belirlenir ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlığın resmî internet sayfasında ilan edilir (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.6/1). Aday doğal afet veya salgın, eşinin veya birinci dereceden kan hısımlarının ölümü ya da kendisinin tedavi ve sağlık gerekçesiyle sınava katılamazsa, Başkanlıkça belirlenecek tarihte Başkanlıkta oluşturulacak komisyon tarafından aynı usul ve esaslarla sınava alınır (m.9/1). Bu mazeretler dışında herhangi bir nedenle sınava katılmayan aday herhangi bir hak iddiasında bulunamaz (m.9/2).
ESS mülakatına alınmama hâlleri yalnız İç Güvenlik Fakültesi için düzenlenmiştir. Fakültenin birinci ve ikinci sınıfını başarıyla tamamlayanlar ile polis meslek yüksekokullarından dikey geçişle Fakülteye kaydolanlardan, disiplinsizliği nedeniyle ilgili mevzuat gereğince ilişiği kesilenler ve eğitim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren tutum ve davranışı nedeniyle hakkında disiplin soruşturması devam edenler sınava alınmaz (m.10/1). Disiplin soruşturması devam eden öğrenci, soruşturma sonunda eğitim kurumundan çıkarma cezası almazsa sınava alınır (m.10/2). Emniyet personelinin disiplin rejimi için polis disiplin cezaları yazısına bakılabilir.
6. ESS Mülakatı Sonucuna İtiraz Edilebilir mi?
Hayır. ESS mülakatını düzenleyen Sınav Yönetmeliği, sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemeyeceğini açıkça hükme bağlar (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/8). Bu nedenle ESS mülakatı sonucuna karşı bir idari itiraz mercii yoktur; başarısızlık sonucuna karşı hak arama yolu idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır.
6.1. ESS Mülakatı İtirazı ile Ders Sınavı İtirazı Arasındaki Fark
ESS mülakatı, öğrenim süresince yapılan ders sınavlarından ayrıdır. Eğitim-öğretim yönetmelikleri ders sınavları için kısa süreli bir itiraz yolu öngörür; bu yol eğitim-öğretim sınavları içindir ve ESS mülakatına uygulanmaz. Kurumlara göre ders sınavı itirazı şöyledir:
| Kurum | Ders sınavı sonucuna itiraz | Süre ve merci | Dayanak |
|---|---|---|---|
| POMEM | Yalnız maddi hata yönünden; sözlü ve uygulamalı sınav sonuçlarına itiraz edilemez | İlandan itibaren en geç 24 saat içinde POMEM Müdürlüğüne; komisyon en geç 3 gün içinde karara bağlar | Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.18/2 |
| PMYO | Yalnız maddi hata yönünden; sözlü ve uygulamalı sınav sonuçlarına itiraz edilemez | İlandan itibaren en geç 24 saat içinde yüksekokul müdürlüğüne; komisyon en geç 3 gün içinde karara bağlar | Polis Meslek Yüksekokulları Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.17/2 |
| PAEM | Sınav sonuçlarına itiraz edilebilir; incelenen sınav materyaline tekrar itiraz edilemez | İlandan itibaren en geç 2 iş günü içinde OBS üzerinden; sınav itiraz komisyonu 3 iş günü içinde karara bağlar | Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.37 |
| İç Güvenlik Fakültesi | Sınav sonuçlarına itiraz edilebilir; incelenen sınav materyaline tekrar itiraz edilemez | İlandan itibaren en geç 2 iş günü içinde OBS üzerinden; ilgili komisyon 3 iş günü içinde karara bağlar | Polis Akademisi Başkanlığı İç Güvenlik Fakültesi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.36 |
ESS mülakatı sonucu için bu yollardan birine başvurmak, sonucu değiştirecek bir idari itiraz değildir; ESS mülakatına itiraz yasağı Sınav Yönetmeliğinin kendi hükmüdür. Dava açma süresi, başarısızlık işleminin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden işlemeye başlar (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/2-a).
Evrakın saklanması bakımından da iki kural ayrıdır. POMEM ve PMYO yönetmelikleri, ders sınavlarının evrakının ilişik kesme veya mezuniyetten itibaren bir yıl süreyle, dava konusu olması durumunda ise davanın kesin karara bağlanmasına kadar saklanacağını ve bu sürenin bitiminde tutanakla imha edileceğini düzenler (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.18/3; Polis Meslek Yüksekokulları Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.17/3). ESS mülakatında başarısız olan adayın puan değerlendirme karar formu ise Sınav Yönetmeliğine göre, eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/7).
7. ESS Mülakatında Başarısız Olmanın Sonucu
ESS mülakatında başarısız olan öğrenci atanma şartını taşımadığı için Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanamaz. Atama yalnız sınavda başarılı olan adaylar için, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.11/1). Başarısızlığın ardından adaya yazılı olarak bildirilen işlem, iptal davasının konusudur.
7.1. ESS Mülakatında Elenen Öğrencinin Yeniden Başvurusu
ESS mülakatında elenen öğrencinin yeniden başvurusu için yönetmelikler ayrı bir hüküm koymaz; yeniden başvuru yasağını “çıkarılan” öğrenci için kurar. POMEM’e başvuracak adaylarda aranan şartlardan biri, Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, polis eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmaktır (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8/1-j). POMEM’den çıkarılan öğrenciler de Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümleri hariç bir daha POMEM giriş sınavlarına başvuramaz (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.14/2). PAEM için aynı kural, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği gereğince çıkarılanlar hariç PAEM’den çıkan veya çıkarılan öğrencilerin bir daha PAEM’e alınmaması biçimindedir (Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği m.42/3).
ESS mülakatında başarısız sayılmanın bu “çıkarılma” kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği Sınav Yönetmeliğinde ayrıca belirtilmemiştir. Yeniden başvuru düşünülüyorsa adaya bildirilen işlemin hangi hükme dayandığı işlem metninden okunmalıdır.
8. ESS Mülakatı ile Güvenlik Soruşturması Arasındaki Fark
ESS mülakatı sözlü bir yeterlik sınavıdır; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ise ayrı bir idari işlemdir. POMEM’e başvuracak adaylarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması başvuru şartı olarak aranır (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8/1-k). ESS mülakatında başarısızlık ise sınav komisyonunun puanlamasına dayanır (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/4). İki işlemin dava konusu, dayanağı ve incelenecek belgesi farklıdır: ESS davasında puan değerlendirme karar formu, güvenlik soruşturması davasında soruşturmanın olumsuz değerlendirilmesine ilişkin işlem incelenir. Adaya bildirilen işlemin hangi gerekçeye dayandığı işlem metninden belirlenmelidir. Güvenlik soruşturmasının kendisi için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, olumsuz sonuca karşı dava için güvenlik soruşturması olumsuz gelince açılacak iptal davası yazılarına bakılabilir.
Fark, dava kazanıldıktan sonra da ortaya çıkar. 02.07.2026 tarihli 7588 sayılı Kanunla İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasına bir cümle eklenmiştir. Bu cümleye göre Polis Akademisi ve ona bağlı eğitim ve öğretim kurumlarındaki öğrenciler ile bunların adayları hakkında; ilgili mevzuat uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin idarece olumsuz değerlendirilmesi sonucu tesis edilen işleme karşı açılan davalarda verilen ve göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları uyarınca yapılacak işlemler, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.28/1). Aynı cümle, terör örgütleriyle eylem birliği veya iltisak gibi gerekçelerle kamu görevine alınmayan ya da görevden çıkarılanlarla ilgili davaları da sayar. ESS mülakatında puanlamaya dayanan başarısızlık işlemi bu cümlede sayılmamıştır.
9. ESS Mülakatı İptal Davası: Süre, Mahkeme ve Yürütmenin Durdurulması
ESS mülakatı iptal davası, adaya bildirilen başarısızlık işlemine karşı idare mahkemesinde açılır. Dava açmadan önce başvurulacak bir idari itiraz mercii yoktur (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/8). İptal davasının genel şartları için iptal davası nedir yazısına bakılabilir.
9.1. ESS Mülakatı İptal Davasında Dava Açma Süresi
ESS mülakatı iptal davası altmış gün içinde açılır; özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1). İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m.7/2-a). Sınav sonuçlarının Başkanlığın internet sayfasında ilan edilmesi ile adaya yapılan yazılı bildirim ayrı işlemlerdir; her iki tarih de kaydedilmelidir. Sürenin hesabı için idari davada dava açma süresi yazısına bakılabilir.
9.2. ESS Mülakatı İptal Davasında Yetkili Mahkeme
ESS mülakatı iptal davasında yetkili mahkeme, işlemi yapan merciin yerine göre belirlenir. Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili idare mahkemesi, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32/1). Yetki kamu düzenindendir (m.32/2). Sınav Yönetmeliğinde “Başkanlık” Polis Akademisi Başkanlığı olarak tanımlanmıştır (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.4/1-b). Polis Akademisi Başkanlığı Ankara’da bulunduğundan, Başkanlıkça yapılan işleme karşı açılacak ESS mülakatı iptal davasında Ankara İdare Mahkemeleri yetkilidir. Yetki kamu düzeninden olduğu için başka bir ilde açılan dava yetki yönünden incelenir; bu, süre bakımından zaman kaybettirir. İşlemi yapan merci adaya bildirilen işlem metninden kontrol edilir.
9.3. ESS Mülakatı İptal Davasında Yürütmenin Durdurulması
ESS mülakatı iptal davasının açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27/1). Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27/2). Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa istem, davalı idarenin savunması alınmadan reddedilebilir (m.27/3). Ayrıntı için yürütmenin durdurulması nedir yazısına bakılabilir.
9.4. ESS Mülakatı Davasında İncelenecek Belgeler
ESS mülakatı davasında inceleme, Sınav Yönetmeliğinin sınav komisyonuna yüklediği yükümlülükler üzerinden yapılır. Başarısız adayın puan değerlendirme karar formu eğitim kurumunca muhafaza edildiği için (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.8/7) inceleme bu formla başlar:
- Üye puanları: Her komisyon üyesinin puanı ayrı ayrı forma işlenmiş mi, sınav puanı bu puanların aritmetik ortalaması olarak mı hesaplanmış (m.8/3)?
- Kriter dağılımı: Mesleki bilgi düzeyi kırk, diğer üç kriter yirmişer puan üzerinden mi değerlendirilmiş (m.8/3)?
- Başarısızlık gerekçesi: Adayın puanı ve gerekçesi forma işlenmiş mi, gerekçe verilen puanlarla açıklanabilir mi (m.8/4)?
- Soru kartı: Soru, soru hazırlama komisyonunun bastırdığı kartlar arasından çektirilmiş mi, ilave sorular konu ile ilgili mi (m.8/1)?
- Komisyonun yapısı: Sınav komisyonu bir başkan, üç rütbeli personel ve bir öğretim elemanından mı oluşmuş (m.7/2-b)?
- Hısımlık engeli: Komisyonda adayın eşi, üçüncü dereceye kadar kan veya ikinci dereceye kadar kayın hısmı ya da evlatlığı olan bir üye görev almış mı (m.7/4)?
10. ESS Mülakatı İptal Edilirse Ne Olur?
ESS mülakatına ilişkin işlem iptal edilirse idare, mahkemenin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.28/1). İptal kararı adayı kendiliğinden atanmış saymaz. Atama yalnız sınavda başarılı olan adaylar için yapıldığından (Polis Memuru veya Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği m.11/1) idarenin ne yapacağı iptal kararının gerekçesinden belirlenir. Güvenlik soruşturmasına dayanan işlemlerde uygulanan kesinleşme şartı ise yukarıda açıklandığı üzere ayrı bir kuraldır.
Sıkça Sorulan Sorular
ESS mülakatı nedir?
ESS mülakatı, açık adıyla eğitim sonu sınavı, polis eğitim kurumlarında öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrencilerin Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce tabi tutuldukları sözlü sınavdır. Uygulamada "yıl sonu mülakatı" da denir. Atanabilmek için hem öğrenim süresini başarıyla tamamlamak hem de bu sınavda başarılı olmak gerekir.
ESS mülakatına hangi okulların öğrencileri girer?
Sınav Yönetmeliği polis eğitim kurumlarını Polis Akademisi Başkanlığına bağlı İç Güvenlik Fakültesi, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM), polis meslek eğitim merkezleri (POMEM) ve polis meslek yüksekokulları (PMYO) olarak tanımlar (Sınav Yönetmeliği m.4). Dördünün öğrencileri de aynı sınav usulüne tabidir.
ESS mülakatı yönetmeliği değişti mi?
Evet. 03.06.2015 tarihli Sınav Yönetmeliği, 02.12.2025 tarih ve 33095 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yeni Sınav Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Puanlama kriterleri, 70 puanlık baraj, aritmetik ortalama usulü, başarısızlık gerekçesinin forma işlenmesi ve sınav komisyonu kararlarına itiraz yasağı aynı kalmıştır. Değişen konular sınav takvimi, mazeret hâlleri, İç Güvenlik Fakültesi öğrencileri için sınava alınmama hâlleri ve sonuçların ilan yeridir.
ESS mülakatında kaç puan alırsam başarılı sayılırım?
Yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan. Sınav puanı, komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak tespit edilir (Sınav Yönetmeliği m.8).
ESS mülakatında hangi kriterlerden değerlendirilirim?
Dört kriterden. Mesleki bilgi düzeyi 40 puan; bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü 20 puan; özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı 20 puan; liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu 20 puan üzerinden değerlendirilir (Sınav Yönetmeliği m.8).
ESS mülakatında başarısız sayılırsam gerekçe yazılmak zorunda mı?
Evet. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir (Sınav Yönetmeliği m.8). Başarısız adayların formları ilgili eğitim kurumunca muhafaza edilir; iptal davasında incelenecek temel belge bu formdur.
ESS mülakatı sonucuna itiraz edebilir miyim?
Hayır. Sınav Yönetmeliği, sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemeyeceğini açıkça düzenler (Sınav Yönetmeliği m.8). Eğitim-öğretim yönetmeliklerindeki itiraz yolları ders sınavları içindir ve ESS mülakatına uygulanmaz. Başarısızlık sonucuna karşı hak arama yolu idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır.
ESS mülakatında elendim, ne yapabilirim?
Adaya bildirilen başarısızlık işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi altmış gündür ve işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 sayılı İYUK m.7). Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenebilir. Davada puan değerlendirme karar formundaki üye puanları ve başarısızlık gerekçesi incelenir (Sınav Yönetmeliği m.8).
ESS mülakatında ne sorulur?
Yönetmelik sabit bir soru listesi öngörmez. Sorular soru hazırlama komisyonu tarafından belirlenip kartlara basılır; aday bu kartlar arasından soru çeker ve komisyon konuyla ilgili ilave sorular sorabilir (Sınav Yönetmeliği m.8). Mesleki bilgi düzeyi, adayın polis eğitim kurumunda gördüğü derslerle ilgili bilgi düzeyi olarak tanımlanmıştır (Sınav Yönetmeliği m.4).
ESS mülakatı iptal davası kaç gün içinde açılır?
Altmış gün. Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 sayılı İYUK m.7).
ESS mülakatı davası hangi mahkemede açılır?
Kanunda veya özel kanunlarda yetkili mahkeme gösterilmemişse yetkili idare mahkemesi, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32). Polis Akademisi Başkanlığı Ankara'da bulunduğundan, Başkanlıkça yapılan işleme karşı dava Ankara İdare Mahkemelerinde açılır.
ESS mülakatı ile güvenlik soruşturması aynı şey mi?
Hayır. ESS mülakatı Sınav Yönetmeliğine göre yapılan sözlü sınavdır; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ise ayrı bir idari işlemdir ve POMEM'e girişte olumlu olması aranan bir şarttır (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8). İki işlemin dava konusu, dayanağı ve incelenecek belgesi farklıdır. 2026'da İYUK'a eklenen hükme göre, Polis Akademisi ve bağlı eğitim kurumlarındaki öğrenciler hakkında güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesine ilişkin davalarda verilen ve göreve iade sonucunu doğuran kararlar uyarınca yapılacak işlemler, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir (İYUK m.28).
ESS mülakatı davasını kazanırsam ne olur?
İdare, mahkeme kararının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28). İptal kararı adayı atanmış saymaz; atama sınavda başarılı olan adaylar için yapılır. Kararın gereği, iptal kararının gerekçesinden belirlenir.
ESS mülakatına mazeretim nedeniyle giremezsem ne olur?
Doğal afet veya salgın, eşin ya da birinci dereceden kan hısımlarının ölümü veya kendi tedavi ve sağlık gerekçesi hâlinde, Başkanlıkça belirlenecek tarihte aynı usul ve esaslarla sınava alınırsınız. Bu mazeretler dışında sınava katılmayanlar herhangi bir hak iddiasında bulunamaz (Sınav Yönetmeliği m.9).
ESS mülakatında elenen öğrenci tekrar POMEM'e başvurabilir mi?
Yönetmelikler yeniden başvuru yasağını "çıkarılan" öğrenci için kurar. POMEM'e başvuru şartlarından biri, Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, polis eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmaktır (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8). ESS mülakatında başarısız sayılmanın bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği Sınav Yönetmeliğinde ayrıca belirtilmemiştir; adaya bildirilen işlemin hangi hükme dayandığı işlem metninden okunmalıdır.
İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku
← Tüm makaleler