Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Örneği ve Nereye Verilir

Memnu hakların iadesi dilekçesi, yasaklanmış hakların geri verilmesi talebini mahkemeye taşıyan yazılı başvurudur ve hükmü veren mahkemeye ya da hükümlünün ikametgâhındaki aynı derecedeki mahkemeye verilir (Adli Sicil Kanunu m.13/A). Memnu hakların iadesi dilekçesi, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçtikten sonra verilebilir. Memnu hakların iadesi dilekçesinde mahkûmiyet hükmü, infazın tamamlandığı tarih ve bu sürede yeni suç işlenmediği ile iyi hâlli yaşandığına ilişkin açıklamalar yer alır. Kanun ayrı bir şekil şartı öngörmez; aşağıdaki memnu hakların iadesi dilekçesi örneği, talebin içermesi gereken başlıkları gösteren doldurulabilir bir taslaktır. Kurumun şartları ve sonuçları memnu hakların iadesi nedir yazısında ayrıca anlatılmıştır.

1. Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Nereye Verilir?

Memnu hakların iadesi dilekçesi iki mahkemeden birine verilir: hükmü veren mahkeme ya da hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkeme (Adli Sicil Kanunu m.13/A).

Memnu hakların iadesi dilekçesini hükümlü kendisi verebileceği gibi vekili de verebilir; mahkeme hükümlünün veya vekilinin talebi üzerine karar verir (Adli Sicil Kanunu m.13/A).

2. Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Ne Zaman Verilir?

Memnu hakların iadesi dilekçesi, kanundaki bekleme süresi dolduktan sonra verilir. Süre, cezanın nasıl sona erdiğine göre değişir (Adli Sicil Kanunu m.13/A):

• Ceza infaz edilerek tamamlandıysa: İnfazın tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl.
• İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukuki nedenle son verildiyse: Hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl; bu süre, mahkûm olunan hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunacak süreden az olamaz.

Memnu hakların iadesi dilekçesi süre dolmadan verilirse mahkeme süre şartının oluşmadığını gözetir. Bu nedenle dilekçede infazın tamamlandığı tarih ve sürenin dolduğu gün açıkça yazılır.

3. Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Örneği

Memnu hakların iadesi dilekçesi için Kanun bir şekil şartı öngörmez. Aşağıdaki örnek doldurulabilir bir taslaktır; köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur, dosyada karşılığı olmayan satır silinir. Her bölümün neden yazıldığı bir sonraki başlıkta açıklanmıştır.

T.C.
[............] [AĞIR CEZA / ASLİYE CEZA] MAHKEMESİ [BAŞKANLIĞINA / HÂKİMLİĞİNE]

(Hükmü veren mahkeme veya hükümlünün ikametgâhındaki aynı
derecedeki mahkeme)

DOSYA NO      : [20..] / [.....] Esas, [20..] / [.....] Karar
TALEP EDEN    : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...........]
                [Adres]
VEKİLİ        : [Varsa vekilin adı soyadı ve adresi]
KONU          : Adli Sicil Kanunu m.13/A uyarınca yasaklanmış hakların
                geri verilmesi (memnu hakların iadesi) talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Mahkûmiyet hükmü
   Sayın Mahkemenizin [../../20..] tarih ve yukarıda numarası
   yazılı kararıyla [suçun adı] suçundan [cezanın türü ve süresi]
   cezasına mahkûm edildim. Hüküm [../../20..] tarihinde
   kesinleşmiştir.

2. Cezanın infazı
   Cezam [../../20..] tarihinde infaz edilerek tamamlanmıştır.
   [İnfaza başka bir hukuki nedenle son verildiyse: nedeni ve
   tarihi yazılır.]

3. Süre şartı
   İnfazın tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık süre
   [../../20..] tarihinde dolmuştur (Adli Sicil Kanunu m.13/A).

4. Yeni suç işlememe ve iyi hâl
   Bu süre içinde yeni bir suç işlemedim. [../../20..] tarihinden
   bu yana [iş yeri / meslek] bünyesinde çalışmaktayım ve
   [aile, eğitim, sosyal durumla ilgili açıklama]. İyi hâlli
   olarak yaşadığımı gösteren belgeler ekte sunulmuştur.

5. Geri verilmesi talep edilen hak
   Mahkûmiyetim nedeniyle [ilgili kanun ve hak; örneğin 6136
   sayılı Kanun m.7 uyarınca ateşli silah taşıma ve bulundurma
   izni] yönünden hak yoksunluğum bulunmaktadır.

HUKUKİ NEDENLER : 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.13/A, m.12 ve
                  ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle, Adli Sicil Kanunu m.13/A'daki şartlar
oluştuğundan yasaklanmış haklarımın geri verilmesine karar
verilmesini saygılarımla arz ederim.

[../../20..]
[Ad Soyad]
[İmza]

EKLER
1. Mahkûmiyet hükmünün ve kesinleşme şerhinin örneği
2. Cezanın infazının tamamlandığı tarihi gösteren belge
3. Adli sicil ve arşiv kaydı
4. [Varsa] Çalışma belgesi, eğitim belgesi ve iyi hâli gösteren
   diğer belgeler
5. [Vekil varsa] Vekaletname

4. Memnu Hakların İadesi Dilekçesinde Yazılması Gerekenler

Memnu hakların iadesi dilekçesinin her bölümü, mahkemenin incelediği bir şarta karşılık gelir. Mahkeme talebi dosya üzerinde inceleyerek ya da Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinleyerek karara bağlayabildiği için (Adli Sicil Kanunu m.13/A), şartları gösteren bilgilerin dilekçede ve eklerinde eksiksiz olması gerekir.

• Mahkûmiyet hükmü: Mahkemenin adı, esas ve karar numarası, suç ve ceza ile kesinleşme tarihi yazılır. Talep hükmü veren mahkemeye değil ikametgâhtaki mahkemeye yapılıyorsa, mahkemenin hükmü bulabilmesi için bu bilgiler zorunlu hâle gelir.
• İnfazın tamamlandığı tarih: Üç yıllık süre bu tarihten başladığı için tarihin yazılması ve belgeyle gösterilmesi gerekir (Adli Sicil Kanunu m.13/A).
• Yeni suç işlenmediği ve iyi hâl: Kanun mahkemede iyi hâl konusunda kanaat oluşmasını arar ve bunun nasıl ispatlanacağını saymaz (Adli Sicil Kanunu m.13/A). Dilekçede çalışma, eğitim ve aile durumu gibi somut bilgiler, belgeleriyle birlikte yazılır.
• Geri verilmesi istenen hak: Talebin hangi kanundaki yoksunluğa yönelik olduğunun yazılması, mahkemenin incelemesini kolaylaştırır. Yasaklanmış hakların geri verilmesi yolu TCK dışındaki kanunların bağladığı hak yoksunlukları içindir (Adli Sicil Kanunu m.13/A).

Memnu hakların iadesi dilekçesi, TCK m.53’ün beşinci ve altıncı fıkralarındaki yasakları kaldırmak için kullanılamaz; kanun bu fıkraları saklı tutar (Adli Sicil Kanunu m.13/A). Taksirli suçtan mahkûmiyette verilen sürücü belgesinin geri alınması veya meslek yasağı, hükümde belirtilen süreye göre işler (TCK m.53/6).

5. Memnu Hakların İadesi Dilekçesine Eklenecek Belgeler

Memnu hakların iadesi dilekçesine eklenecek belgeler kanunda sayılmamıştır. Aşağıdaki belgeler, mahkemenin süre ve iyi hâl şartlarını inceleyebilmesi için eklenir:

• Mahkûmiyet hükmü ve kesinleşme şerhi: Hangi hükümle hangi cezaya mahkûm olunduğunu ve hükmün kesinleştiği tarihi gösterir. İnfaza başka bir nedenle son verilmişse beş yıllık süre bu tarihten başlar (Adli Sicil Kanunu m.13/A).
• İnfazın tamamlandığı tarihi gösteren belge: Üç yıllık sürenin başlangıcını gösterir.
• Adli sicil ve arşiv kaydı: Süre içinde yeni bir mahkûmiyet bulunmadığını gösterir.
• İyi hâli gösteren belgeler: Çalışma, eğitim veya benzeri belgeler, mahkemenin iyi hâl kanaatini oluşturmasına yardımcı olur.
• Vekaletname: Dilekçeyi vekil veriyorsa eklenir.

6. Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Sonrası: Karar ve Kanun Yolu

Memnu hakların iadesi dilekçesi üzerine mahkeme kararını dosya üzerinde inceleme yaparak ya da Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinleyerek verir. Talebin kabulü veya reddi yönündeki karara karşı, hükümle ilgili olarak Ceza Muhakemesi Kanunu’nda öngörülen kanun yoluna başvurulabilir. Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar kesinleştiğinde adli sicil arşivine kaydedilir ve başvurunun bütün masrafları hükümlü tarafından karşılanır (Adli Sicil Kanunu m.13/A).

Memnu hakların iadesi kararı kesinleştikten sonra adli sicil arşiv kaydının silinme süresi de değişir: Anayasa m.76 ile TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde arşiv kaydı, bu karar alınmışsa on beş yıl, alınmamışsa otuz yıl geçince tamamen silinir (Adli Sicil Kanunu m.12/1). Kararın silah ruhsatı, memuriyet ve adli sicil üzerindeki etkisi memnu hakların iadesi nedir yazısında, arşiv kaydının silinmesi ise adli sicil kaydı nasıl silinir yazısında anlatılmıştır.

İlgili yazılar: Memnu Hakların İadesi Nedir? · Yüz Kızartıcı Suçlar Nelerdir? · Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir? · TCK 53 Hak Yoksunluğu · Dilekçe Örnekleri