Ehliyet İptali: Hangi Durumlarda Olur, Nasıl İtiraz Edilir?

Ehliyet iptali, sürücü belgesinin kanunda sayılan bir sebeple geçersiz hâle getirilmesidir. Süreli geri almadan farkı şudur: geri alınan belge süre dolunca iade edilir, iptal edilen belge ise iade edilmez. Kişi yeniden ehliyet almak için sürücü kursuna devam etmek, sınavları geçmek ve iptal sebebine göre değişen bekleme süresini doldurmak zorundadır. Ehliyet iptali sebeplerinin başlıcaları uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı, bir yıl içinde üç kez 100 ceza puanı, aday sürücülük süresindeki ihlaller, aynı kuraldan beş yıl içinde ikinci geri alma ve belgenin şartlar bulunmadan alınmış olmasıdır. Ehliyet iptaline karşı yol, idare mahkemesinde altmış gün içinde açılan iptal davasıdır.

Ehliyet iptali hükümlerinin önemli bir kısmı yenidir. Trafiğin akışı, sollama, kırmızı ışık, motosiklet, yarış ve ticari araçta alkol kurallarına bağlanan iptal hükümleri 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenmiş, aday sürücülüğü düzenleyen ek madde 17 ise 24.07.2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır. Bu tarihlerden önceki metne dayanan anlatımlar güncel kuralı göstermez.

1. Ehliyet İptali Nedir, Geri Almadan Farkı Ne?

Ehliyet iptali, sürücü belgesini sona erdiren işlemdir; iptal edilen belge bir daha kullanılamaz. Geri alma ise belgeyi kanunda yazılı süre boyunca askıya alır. Karayolları Trafik Kanunu her iptal hükmünde aynı sonucu bağlar: sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar belge alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir (Karayolları Trafik Kanunu m.46, m.47, m.48, m.55, m.66, m.67, m.70).

1.1. Ehliyet İptali ile Süreli Geri Alma Arasındaki Fark

Ehliyet iptali ile süreli geri alma arasındaki fark, işlemin sonunda ne olduğundadır. Geri almada süre dolduğunda ve şartlar yerine getirildiğinde aynı belge sahibine iade edilir. Örneğin geri alınan belgelerin iadesi için kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (Karayolları Trafik Kanunu m.48). İptalde iade yoktur, yeni belge alınır.

	Süreli geri alma	Ehliyet iptali
Sonuç	Belge süre boyunca kul­la­nı­la­maz, sonra iade edilir	Belge geçersiz olur, iade edilmez
Yeniden sürüş için	Sürenin dolması ve iade şartları	Kurs, sınav, yeni sertifika ve yeni belge
Bekleme	Geri alma süresi	İptal sebebine göre kanunda yazılı süre
Sonraki statü	Önceki statü devam eder	Yeni belge alan kişi iki yıl aday sürücü sayılır

Son satırın dayanağı aday sürücülük hükmüdür. Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden belge almaya hak kazananlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl süreyle aday sürücü olarak kabul edilir (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17).

1.2. Ehliyet İptali ile Sağlık Nedeniyle Geçici Geri Alma

Ehliyet iptali sağlık nedeniyle ilk aşamada uygulanmaz; sağlık kolunda kanunun öngördüğü işlem geçici geri almadır. Sürücü belgesi sahibinde sağlığı bakımından sürücülüğe engel açık bir değişiklik görülür ve tespit edilirse, trafik görevlileri belgeyi geri alır ve kişinin sağlık kuruluşunda muayenesini ister. Engel hâlinin olmadığı veya sonradan ortadan kalktığı sağlık raporuyla tespit edilirse belge kişiye iade edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.45).

Yönetmelik aynı işlemi iki yoldan başlatır: trafik görevlisinin engel hâlini görüp tespit etmesi ya da bir kamu kurum veya kuruluşunun sürücülüğe engel bir değişiklik olabileceğini yazılı olarak bildirmesi. İki yolda da belge geçici olarak geri alınır, kişiye “sürücü olur” sağlık raporu aldırılır ve gerekli sağlık şartları sağlanmadıkça belge iade edilmez (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.90). “Engelli raporu ehliyeti iptal eder mi” sorusunun cevabı bu nedenle rapordaki tespite bağlıdır: raporun kendisi belgeyi iptal etmez, sürücülüğe engel bir hâl tespit edilirse belge geri alınır ve şartlar sağlanana kadar iade edilmez.

2. Ehliyet İptali Hangi Durumlarda Olur?

Ehliyet iptali, Karayolları Trafik Kanunu’nun ayrı maddelerinde sayılan sebeplerle olur. Kanunda genel bir iptal maddesi yoktur; her iptal hâli, ilgili kuralın düzenlendiği maddede yer alır. Başlıca ehliyet iptali sebepleri şunlardır:

• Uyuşturucu veya uyarıcı madde: Madde aldığı tespit edilen sürücünün belgesi iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.48).
• Ceza puanı: Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi süresiz iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.118).
• Aday sürücülük ihlali: İki yıllık aday sürücülük süresinde sayılan ihlallerden biri aday sürücü belgesinin iptaline yol açar (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17).
• Aynı kuraldan ikinci geri alma: Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde aynı madde kapsamında belgesi ikinci kez geri alınanın belgesi iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.46, m.55, m.66, m.67, m.70).
• Kırmızı ışık: Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık kuralını altı defa ihlal edenin belgesi iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.47).
• Ticari araçta alkol: Yük veya yolcu taşımacılığı yapılan araçlarda alkol kurallarının beş yıl içinde toplam üç defa ihlali iptal sebebidir (Karayolları Trafik Kanunu m.48).
• Şartların yokluğu veya hile: Belge alma şartlarından biri olmadan veya hileli yollarla alınan belge iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.41).

2.1. Ehliyet İptali: Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanımı

Ehliyet iptali, uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücü için kanunun doğrudan öngördüğü sonuçtur. Bu sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.48). Tutar 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla belirlenmiştir. Aramalarda sıkça geçen “uyuşturucudan ehliyet iptal olmaz” ifadesi bu nedenle yürürlükteki kurala uymaz.

Uyuşturucu nedeniyle ehliyeti iptal edilen kişinin yeniden kursa başlayabilmesi için dört şart birlikte aranır: belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirmeden geçilmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun kursa ibrazı (Karayolları Trafik Kanunu m.48).

Ölçüm yaptırmayan sürücü için kanunun öngördüğü yaptırım farklıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da alkol tespiti için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve belge beş yıl süreyle geri alınır; bu hâl iptal değil süreli geri almadır (Karayolları Trafik Kanunu m.48).

2.2. Ehliyet İptali: Bir Yılda Üç Kez 100 Ceza Puanı

Ehliyet iptali, bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücü için uygulanır ve bu iptal süresizdir (Karayolları Trafik Kanunu m.118). Kanunda “süresiz iptal” olarak geçen bu sonuç, arama dilinde “ehliyetin daimi iptali” diye de sorulur.

Ceza puanında ilk iki eşik iptal değil geri almadır. Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur. Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı dolduranın belgesi dört ay süreyle geri alınır; sürücü psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur, engel hâli bulunmazsa belge süre sonunda iade edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.118).

2.3. Ehliyet İptali: Aday Sürücülük Süresinde

Ehliyet iptali, aday sürücü için daha düşük eşiklerde uygulanır. İlk defa sürücü belgesi alanlar ile belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden belge almaya hak kazananlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücüdür. Bu sürede aşağıdakilerden biri gerçekleşirse aday sürücü belgesi iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17):

• Kanun kapsamında sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal,
• 75 ceza puanının aşılması,
• araç cinsine bakılmaksızın 0.20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının tespiti,
• Karayolları Trafik Kanunu m.53’ün ikinci fıkrası, m.74 veya m.78’den herhangi birinin üç kez ihlal edilmesi.

Aday sürücü belgesi iptal edilen kişi de kursa devam edip sınavları geçmek zorundadır. Kursa başlayabilmek için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren belgenin ibrazı, idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve varsa iptal işlemi sonrası bekleme süresi veya geçici geri alma süresi kadar zamanın geçmiş olması gerekir (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17). Madde 24.07.2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır; önceki metne göre hazırlanmış anlatımlar bu şartları eksik veya farklı gösterebilir.

2.4. Ehliyet İptali: Aynı Kuraldan Beş Yıl İçinde İkinci Geri Alma

Ehliyet iptali, bazı kurallarda ikinci geri almaya bağlanmıştır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde aynı madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınan sürücünün belgesi iptal edilir. Bu kural trafiğin akışına ilişkin kurallarda (m.46), geçilen araçlara ilişkin kurallarda (m.55), bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerine ilişkin kurallarda (m.66), araç manevralarına ilişkin kurallarda (m.67) ve izinsiz yarış ve koşularda (m.70) yer alır (Karayolları Trafik Kanunu m.46, m.55, m.66, m.67, m.70).

Beş yıllık süre son ihlalden geriye doğru hesaplanır ve iki geri almanın aynı maddeye dayanması gerekir. İptal işlemine karşı yapılacak incelemede bu nedenle önceki geri almanın hangi maddeye dayandığı ve son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde kalıp kalmadığı kontrol edilir.

2.5. Ehliyet İptali: Kırmızı Işıkta Altı İhlal

Ehliyet iptali, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını altı defa ihlal ettiği tespit edilen sürücüye uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m.47). Bu sürücünün kursa başlayabilmesi için idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda engel hâli bulunmadığını gösteren belgenin ibrazı gerekir (m.47). Kırmızı ışık ihlalinin idari para cezası ve geri alma eşikleri kırmızı ışıkta geçme cezası yazısında ayrıca ele alınmıştır.

2.6. Ehliyet İptali ve Alkollü Araç Kullanma

Ehliyet iptali, hususi araçta alkollü araç kullanma için kanunun öngördüğü sonuç değildir; bu kolda uygulanan yaptırım süreli geri almadır. Alkollü araç kullanma nedeniyle beş yıl içinde belgesi ikinci defa geri alınan sürücü sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç veya daha fazla geri alınan sürücü ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur (Karayolları Trafik Kanunu m.48). Geri alma süreleri ve tutarlar alkollü araç kullanma cezası yazısında anlatılmıştır.

İki istisna ehliyet iptaline götürür. Birincisi aday sürücüdür: aday sürücülük süresinde 0.20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının tespiti aday sürücü belgesini iptal ettirir (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17). İkincisi ticari taşımacılıktır: alkol kurallarının 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde toplam üç defa ihlal edilmesi hâlinde sürücü belgesi iptal edilir (Karayolları Trafik Kanunu m.48).

2.7. Ehliyet İptali: Belgenin Şartlar Bulunmadan veya Hileyle Alınması

Ehliyet iptali, belge alma şartlarından herhangi biri bulunmadan veya belge hileli yollarla temin edilmişse de uygulanır; bu iptali sürücü belgesi vermeye yetkili kurum yapar (Karayolları Trafik Kanunu m.41). Şartlar arasında yaş ve deneyim, en az ilkokul düzeyinde eğitim, yönetmelikte belirlenen sağlık şartları, sürücü kursunu ve sınavları başararak sertifika almış olmak ve adli sicilde belirli suçlardan hüküm giyilmemiş olması sayılır. Bu kişilere, şartlara uygun olarak yeniden sürücü sertifikası alınması hâlinde yeniden belge verilir (m.41).

Aynı maddede sonradan gelen mahkûmiyet için öngörülen sonuç ise iptal değil geri almadır. Belge alındıktan sonra maddede sayılan suçlardan biriyle mahkûmiyet hâlinde belge, şartlar sağlanıncaya kadar geri alınır (Karayolları Trafik Kanunu m.41).

3. Ehliyet İptal Türü “Ceza İptal” ve “Diğer İptal” Ne Demek?

Ehliyet iptal türü olarak kayıtta görülen “ceza iptal” ve “diğer iptal” ibareleri, Karayolları Trafik Kanunu’nda veya Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde tanımlanmış iptal türleri değildir. Kanun iptali tek bir türde değil, yukarıda sayılan sebeplere göre ayrı maddelerde düzenler. Kayıttaki ibare, iptalin hangi hukuki sebebe dayandığını tek başına göstermez.

Ehliyet iptalinin hukuki sonucunu belirleyen şey işlemin dayandığı maddedir. Bir trafik ihlaline bağlı iptal (uyuşturucu, ceza puanı, aday sürücülük ihlali, ikinci geri alma, kırmızı ışık) ile belgenin şartlar bulunmadan veya hileyle alınmış olması nedeniyle yapılan iptal (m.41) ayrı hükümlere dayanır ve yeniden belge alma şartları da buna göre değişir. Dayanağı öğrenmenin yolu işlemin yazılı bildirimidir. Devlet, işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yollarına ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır (Anayasa m.40).

4. Ehliyet İptalini Kim Yapar?

Ehliyet iptalini, kanunun yetki verdiği hâllerde trafik görevlileri ve trafik tescil kuruluşları; bunların dışındaki hâllerde sulh ceza mahkemeleri yapar. Kanunun 6. maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir (Karayolları Trafik Kanunu m.112). Uyuşturucu, kırmızı ışık, ikinci geri alma ve aday sürücülük hâllerinde kanun iptal işlemini açıkça 6. maddede sayılan görevlilere bırakmıştır (Karayolları Trafik Kanunu m.46, m.47, m.48, ek m.17). Şartların yokluğu veya hile nedeniyle iptali ise belgeyi vermeye yetkili kurum yapar (m.41).

Geçici geri alma veya iptale ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararlarının örnekleri, sürücülerin sicillerine işlenmek üzere mahkemelerce ilgili trafik birimlerine gönderilir (Karayolları Trafik Kanunu m.112).

5. Ehliyet İptaline İtiraz ve İptal Davası

Ehliyet iptaline karşı yol, iptali trafik görevlileri veya trafik tescil kuruluşları yaptıysa idare mahkemesinde açılan iptal davasıdır. Bu hâlde ehliyet iptali, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı kurduğu bir işlemdir. İdari işlemlere karşı, yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönünden hukuka aykırılık iddiasıyla menfaati ihlal edilenler iptal davası açabilir (İYUK m.2). Kabahatler Kanunu’nun sulh ceza mahkemesine başvuruyu düzenleyen hükmü yalnız idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin kararları kapsar (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1); sürücü belgesine ilişkin yaptırımlar ise aynı Kanunda kendi özel hükümlerine bırakılmıştır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.19). Genel çerçeve iptal davası nedir yazısında anlatılmıştır.

İptale sulh ceza mahkemesi karar vermişse (Karayolları Trafik Kanunu m.112) yol farklıdır: idari yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi hâlinde bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/5). Bu nedenle ilk yapılacak iş, iptal kararını kimin verdiğini bildirim belgesinden okumaktır.

5.1. Ehliyet İptaline İtiraz Süresi

Ehliyet iptaline karşı dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Süre, iptalin kayıtta görüldüğü günden değil, işlemin yazılı olarak bildirildiği günden hesaplanır. Bu nedenle bildirim belgesinin tarihi ve tebliğ şekli saklanmalıdır. İdari yargıdaki sürelerin başlangıcı ve idareye başvurunun süreye etkisi idari davada dava açma süresi yazısında ele alınmıştır.

5.2. Ehliyet İptali ile Birlikte Verilen İdari Para Cezasına İtiraz

Ehliyet iptali çoğu hâlde idari para cezasıyla aynı işlemde verilir; uyuşturucu hâlinde 150.000 Türk lirası idari para cezası ve iptal birlikte uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m.48). Bu durumda para cezasına karşı ayrı bir sulh ceza başvurusu yapılmaz. İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi hakkında idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması hâlinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/8). Trafik idari para cezası karar tutanaklarına ilişkin yönetmelik aynı kuralı tekrarlar (Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.16).

İptal içermeyen ve yalnız idari para cezası öngören bir trafik tutanağına karşı ise yol farklıdır: tutanağa karşı kararın tebliği tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulur (Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.16). İki yolun karıştırılması süre kaybına yol açabilir. Süreli geri alma içeren işlemlere karşı yol alkollü araç cezasına itiraz yazısında ayrıca incelenmiştir.

5.3. Ehliyet İptali Davasında İncelenen Noktalar

Ehliyet iptali davasında mahkeme, işlemin dayandığı madde bakımından şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini inceler. Kanun hükümlerinden çıkan başlıca inceleme noktaları şunlardır:

• Süre penceresi: Tekrar hesabına alınan ihlallerin kanundaki süre içinde kalıp kalmadığı (ikinci geri almada son ihlalden geriye beş yıl, kırmızı ışıkta bir yıl, ceza puanında bir yıl).
• Aynı madde şartı: İkinci geri almaya bağlı iptalde iki geri almanın aynı maddeye dayanıp dayanmadığı (Karayolları Trafik Kanunu m.46, m.55, m.66, m.67, m.70).
• Aday sürücülük süresi: İhlalin iki yıllık aday sürücülük süresi içinde gerçekleşip gerçekleşmediği ve sayılan ihlallerden birine girip girmediği (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17).
• Tespitin usulü: Uyuşturucu veya alkol tespitinin kollukça teknik cihaz ya da test kitiyle yapılıp yapılmadığı ve ölçüme itiraz edilmişse vücuttan örnek alınarak tespit edilip edilmediği (Karayolları Trafik Kanunu m.48).
• Yetki: İptali kanunun yetkilendirdiği makamın yapıp yapmadığı (Karayolları Trafik Kanunu m.112).

Dava açılması iptal işlemini kendiliğinden durdurmaz. İşlemin uygulanmasının durdurulması isteniyorsa dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması ayrıca istenir; şartları yürütmenin durdurulması nedir yazısında anlatılmıştır.

6. Ehliyet İptali Sonrası Yeniden Ehliyet Nasıl Alınır?

Ehliyet iptali sonrası yeniden ehliyet almak için sürücü kursuna devam edilir, sınavlar başarıyla verilir ve yeni motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alınır. Kursa başlama şartları iptal sebebine göre değişir; hepsinde ortak şart, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasıdır.

İptal sebebi	Kursa baş­la­ma­dan önce geçmesi gereken süre	Ek şart	Dayanak
Uyuş­tu­rucu veya uyarıcı madde	İptal tari­hin­den iti­ba­ren en az beş yıl	Psiko-teknik değer­len­dirme, sağlık kurulu raporu	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.48
Kırmızı ışıkta altı ihlal	İptal tari­hin­den iti­ba­ren en az bir yıl	Psiko-teknik değer­len­dirme, psi­ki­yatri uzmanı mua­ye­nesi	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.47
İzinsiz yarış (ikinci geri alma)	İptal tari­hin­den iti­ba­ren en az iki yıl	Psiko-teknik değer­len­dirme	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.70
Trafik akışı, sollama, moto­sik­let kural­ları (ikinci geri alma)	İptal neden­le­rin­deki geri alma süre­leri kadar	Psiko-teknik değer­len­dirme	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.46, m.55, m.66
Araç manev­ra­ları (ikinci geri alma)	İptal neden­le­rin­deki geri alma süre­leri kadar	Psiko-teknik değer­len­dirme, psi­ki­yatri uzmanı mua­ye­nesi	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.67
Ticari araçta alkol	İptal neden­le­rin­deki geri alma süre­leri kadar	Psiko-teknik değer­len­dirme, sağlık kurulu raporu	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.48
Aday sürü­cü­lük ihlali	Varsa bekleme süresi veya geçici geri alma süresi kadar	Psiko-teknik değer­len­dirme, psi­ki­yatri uzmanı mua­ye­nesi	Kara­yol­ları Trafik Kanunu ek m.17
Şart­la­rın yokluğu veya hile	Kanunda ayrı süre yazılı değil­dir	Şart­lara uygun yeni ser­ti­fika	Kara­yol­ları Trafik Kanunu m.41

Ceza puanına bağlı süresiz iptalde Karayolları Trafik Kanunu m.118 yeniden belge alma için ayrı bir bekleme süresi yazmaz; ceza puanlarının tespit ve uygulanmasına ait usul ve esasları yönetmeliğe bırakır (m.118).

6.1. Ehliyet İptali Sonrası Aday Sürücülük

Ehliyet iptali sonrası yeni belge alan kişi, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücü sayılır (Karayolları Trafik Kanunu ek m.17). Bu iki yıl içinde yukarıda sayılan aday sürücülük ihlallerinden biri, yeni belgenin de iptaline yol açar. Bu nedenle iptal sonrası alınan ilk belgede eşikler, deneyimli sürücüye uygulanan eşiklerden düşüktür: örneğin 100 yerine 75 ceza puanı, hususi araçta alkol için geri alma yerine iptal.

7. Ehliyet İptal Edildiği Hâlde Araç Kullanmanın Cezası

Ehliyet iptal edildiği hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m.36). Aynı tutar, belgesi mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca veya kanunda belirtilen yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde araç kullananlara da uygulanır; hiç sürücü belgesi olmadan araç kullananlar için öngörülen tutar ise 40.000 Türk lirasıdır (m.36). Tutarlar 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla belirlenmiştir. Belgesiz araç kullanmanın diğer sonuçları ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısında anlatılmıştır.

8. Ehliyet İptali Yaşa Bağlı mı?

Ehliyet iptali, Karayolları Trafik Kanunu’nda belirli bir yaşa bağlanmamıştır; kanunda sürücü belgesinin belli bir yaşta kendiliğinden iptal edileceğine ilişkin bir hüküm yer almaz. Yaşla ilgili olan kural belgenin geçerlilik süresi ve yenilemedir. M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı sürücü belgeleri 5 yıl geçerlidir. Yenileme için başvuranın sağlık şartlarını taşıması ve belgesi geçici olarak geri alınmışsa iade şartlarının gerçekleşmiş olması aranır (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.87).

Yaşlılığa bağlı sağlık sorunları belgeyi bu yolla etkileyebilir: sağlık şartlarını taşımayan kişinin belgesi yenilenmez, sürücülüğe engel bir değişiklik tespit edilirse belge geçici olarak geri alınır (Karayolları Trafik Kanunu m.45). Bu işlemin dayanağı yaş değil sağlık raporudur.