Sahaya Girme, Meşale ve Biletsiz Giriş Cezaları

Kısa Cevap

Bir maç sırasında yapılan pek çok davranış, genel ceza kanununun yanında ayrı ve daha ağır bir özel kanuna tabidir. Sporda şiddetin önlenmesine dair kanun; sahaya girmeyi, meşale ve benzeri maddeleri stada sokmayı, biletsiz veya başkasının kartıyla girmeyi, karaborsa bilet satışını ve tribünde taşkınlığı ayrı ayrı suç sayar. Yaptırımlar adli para cezasından beş yıla kadar hapis cezasına uzanır. Ayrıca iki sonuç çoğu kişinin gözünden kaçar: mahkûmiyet hâlinde seyirden yasaklanma da hükmedilir ve tribünde meydana gelen maddi zarardan taraftarın kulübü müteselsilen sorumludur.

Bu Durumda mısınız?

• Maç sırasında sahaya girdiniz ya da sporcu tüneline geçtiniz.
• Tribünde meşale veya sis bombası kullandığınız iddiasıyla hakkınızda soruşturma açıldı.
• Biletsiz ya da başkasının kartıyla stada girdiğiniz gerekçesiyle işlem yapıldı.
• Bilet satışı nedeniyle hakkınızda karaborsa iddiası var.
• Tribünde çıkan olayda koltuk veya tesis zararı kulüpten talep ediliyor ve size rücu ediliyor.

Bu fiillerin çoğunda ceza, genel hükümlere göre artırılmış hâlde uygulanır. Somut dosyanız için bir avukata danışmanız yerinde olur.

Sahaya ve Yasak Alanlara Girme

Kanun, yalnız çim sahaya girmeyi değil, sporculara ayrılmış tüm bölümlere yetkisiz girişi suç sayar.

6222 sayılı Kanun m.16

Müsabaka için seyircilerin kabulüne başlanmasından itibaren müsabaka sonrası tamamen tahliyesine kadarki zaman zarfında yetkisiz olarak müsabaka alanına, soyunma odalarına, odaların koridorlarına, sporcu çıkış tünellerine giren kişi üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Fiilin müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozması hâlinde ceza ağırlaşır ve seçenek ortadan kalkar: bu hâlde fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Yani sahaya girmenin maçı durdurup durdurmaması, yaptırımın adli para cezası mı yoksa doğrudan hapis mi olacağını belirler.

Zaman aralığı da geniştir: yasak, seyircilerin kabulüne başlanmasından müsabaka sonrası tamamen tahliyeye kadar sürer. Maç bittikten sonra sahaya inmek de bu nedenle kapsam içindedir.

Meşale, Sis Bombası ve Diğer Yasak Maddeler

Önce hangi maddelerin yasak olduğuna bakmak gerekir.

6222 sayılı Kanun m.12

Müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile takım veya taraftarların toplu olarak seyahat ettikleri araçlara;

a) Ruhsatlı dahi olsa ateşli silahlar ile esasen bulundurulması yasak olan diğer silahların,

b) Esasen bulundurulması yasak olmamakla beraber kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı veya yakıcı maddelerin,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin,

sokulması yasaktır.

Dikkat edilmesi gereken nokta, yasağın toplu seyahat araçlarını da kapsamasıdır. Ayrıca ruhsatlı ateşli silah bakımından da istisna tanınmamıştır.

Yaptırımlar bir sonraki maddede kademelendirilmiştir:

Fiil	Yaptırım
(b) bendindeki alet/maddeleri alana sokmak	Altı aydan iki yıla kadar hapis
Bu maddeleri seyircilere temin amacıyla sokmak veya temin etmek	İki yıldan beş yıla kadar hapis
Bu maddeleri kullanarak düzeni bozmak	Bir yıldan beş yıla kadar hapis
Yasak olmayan maddeyle düzeni bozmak	Yüz gün adli para cezası
Uyuşturucu veya kurala aykırı alkollü içecek sokmak	Otuz gün adli para cezası

Tablodaki üçüncü satırdaki ayrıma göre meşalenin yalnız içeri sokulması ile yakılıp maçın durmasına sebep olunması farklı fıkralara girer ve ceza aralığı belirgin biçimde yükselir. Beşinci satır ise gözden kaçan bir kalemdir; sokulması serbest bir nesneyle (örneğin sahaya bir eşya atarak) düzenin bozulması da başlı başına yaptırıma bağlanmıştır.

Bulundurulması esasen suç oluşturan silahlar bakımından ise kanun, ateşli silahlara ilişkin özel kanunun ek birinci maddesine yollama yapar.

Arama yetkisi

Kanun, güvenlik kontrolünü de düzenler. Müsabaka güvenliğinin sağlanması amacıyla genel kolluk görevlileri ile bunların gözetimindeki özel güvenlik görevlileri, mülki amirin yazılı emrine istinaden, spor alanına girişte izleyicilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla ve gerektiğinde el ile kontrol edebilir ve arayabilir. Ayrıca müsabaka öncesinde, esnasında ve sonrasında taraftarların üzeri ve eşyası, polis vazife ve salahiyet kanununun önleme aramasına ilişkin hükümlerine göre aranabilir.

Biletsiz Giriş, Başkasının Kartı ve Karaborsa

6222 sayılı Kanun m.15

Bu Kanun hükümlerine göre temin edilmiş bileti olmaksızın spor müsabakalarını izlemek amacıyla müsabaka ve seyir alanlarına giren kişi, elli günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır. Suçun spor müsabakalarına seyirci olarak katılmaktan yasaklanmış kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek adli para cezasının miktarı iki yüz günden az olamaz.

Burada kritik unsur amaçtır. Yargıtay, bu suçun oluşabilmesi için girişin müsabakayı izleme amacına bağlı olması gerektiğini açıkça belirtmiştir:

“Bu suçun oluşabilmesi için kişinin, bu kanun hükümlerine göre temin edilmiş bileti olmaksızın spor müsabakasını izlemek amacıyla spor alanına girmesi gerekir. Bu amaç olmaksızın spor alanına biletsiz girmek suç teşkil etmemektedir.”

(Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2018/141, K. 2018/10431, T. 16.10.2018 — BOZULMASINA)

Maddede ayrıca üç ayrı fiil daha cezalandırılır. Kanuna aykırı olarak seyirci kabul eden veya kabul edilmesini sağlayan kişi bir yıla kadar hapis cezası alır; fiil yasaklanmış kişi lehine işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Kendisine ait elektronik kartı başkasına kullandıran kişi biletsiz girme hükmüne göre cezalandırılır. Elektronik kartı yetkisiz olarak üreten, satan, devreden veya bulunduran kişi ise iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş yüz günden onbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

2019 yılında eklenen fıkra karaborsa satışını ayrıca düzenler: uygun görülen yerler ve görevliler dışında bilet satanlar altı aydan bir yıla kadar hapis ve yüz günden iki bin güne kadar adli para cezası; değerinin üstünde bilet satanlar ise bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz elli günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Yargıtay, turnikeye kadar gelip içeri giremeyen bir sanık bakımından, eylemin spor alanı içinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve teşebbüs olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin karar gerekçesinde tartışılması gerektiğine hükmetmiş; bu tartışma yapılmadan tamamlanmış suçtan mahkûmiyet kurulmasını bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/19097, K. 2022/10708, T. 06.06.2022).

Taşkınlık, Yaralama ve Zararın Tazmini

6222 sayılı Kanun m.17

Spor alanlarında kasten yaralama suçunun veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde şikayet şartı aranmaksızın 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili maddelerine göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Spor alanları ve bu alanlardaki eşya, mala zarar verme suçu bakımından kamu malı hükmündedir.

Bu fıkranın iki ayrı etkisi vardır. Birincisi, şikâyet şartının kalkmasıdır: normalde şikâyete bağlı olan hâllerde dahi soruşturma resen yürütülür. İkincisi, spor alanları ve buradaki eşyanın kamu malı hükmünde sayılmasıdır; bu nitelendirme mala zarar verme suçunun uygulanmasını doğrudan etkiler.

Kulübün müteselsil sorumluluğu

Maddenin ikinci fıkrası, taraftar davranışının maddi sonucunu kulübe de bağlar:

6222 sayılı Kanun m.17

Birinci fıkra kapsamına giren suçların işlenmesi suretiyle müsabaka, antrenman veya seyir alanlarına ve bu alanlardaki eşyaya zarar verilmiş olması halinde, meydana gelen zararların tazmini hususunda zarar veren kişiler ve onların taraftarı olduğu spor kulübü meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur. Zararı gideren spor kulübünün sorumlu taraftarlarına rücu hakkı saklıdır.

Uygulamadaki sonucu şudur: zarar gören taraf tazminatı doğrudan kulüpten isteyebilir, kulüp de ödediği tutar için sorumlu taraftara rücu edebilir. Bu nedenle tribünde verilen zarar, failin karşısına yalnız ceza dosyası olarak değil, sonradan bir rücu talebi olarak da çıkabilir.

Yüzü Kapatmak Cezayı Artırır

2019 yılında eklenen madde, kimliği gizleme amacını bağımsız bir ağırlaştırıcı sebep hâline getirmiştir:

6222 sayılı Kanun m.17/A

Kimliklerini gizlemek amacıyla yüzlerini bez veya sair unsurlarla tamamen veya kısmen kapatmak suretiyle bu Kanunda belirtilen suçları işleyenler hakkında verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

Aynı maddeye göre, bu Kanunda tanımlanan veya atıf yapılan suçlardan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde kişi hakkında ayrıca spor kulüplerinin, federasyonların ve bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur. Bu yasak hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve cezanın tümüyle infazından itibaren mahkûm olunan hapis cezası kadar sürenin geçmesiyle sona erer; toplam uygulanacak hak yoksunluğu beş yıldan fazla olamaz.

Ortak Sonuç: Seyirden Yasaklanma

Yukarıdaki suçların tamamı bakımından ortak bir sonuç doğar. Kanunda tanımlanan veya yollamada bulunulan suçlardan dolayı mahkemece kurulan hükümde, kişi hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanmasına karar verilir. Üstelik soruşturma başlatılmasıyla birlikte tedbir koruma tedbiri olarak derhal uygulamaya konulur.

Bu tedbirin süresi, kaldırılma yolları ve maç günleri kolluğa başvurma yükümlülüğü için seyirden yasaklanma (maç yasağı) yazımıza; tribünde söylenen sözlerin ayrı suç oluşturması için hakaret içeren tezahürat suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Görevli Mahkeme

Kanun kapsamına giren suçlardan dolayı yargılama yapmaya, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun ihtisas mahkemesi olarak görevlendireceği asliye ceza mahkemeleri yetkilidir (6222 sayılı Kanun m.23/1). Kanun hükümlerine göre idari para cezasına ve diğer idari yaptırımlara karar vermeye ise Cumhuriyet savcısı yetkilidir (m.23/3).

Sık Yapılan Hatalar

• Sahaya girmeyi tek bir suç saymak. Müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozma hâli ayrı fıkradır ve adli para cezası seçeneğini ortadan kaldırır.
• Meşaleyi sokmakla yakmayı aynı görmek. Sokma, temin amacıyla sokma ve kullanarak düzeni bozma ayrı fıkralarda ve ayrı ceza aralıklarındadır.
• “Yasak madde değildi” savunmasına güvenmek. Sokulması serbest bir nesneyle düzenin bozulması da yaptırıma bağlanmıştır.
• Kartı ödünç vermeyi zararsız saymak. Kartı başkasına kullandıran kişi doğrudan cezalandırılır.
• Zararı yalnız kulübün sorunu sanmak. Kulüp ödediği tutar için sorumlu taraftara rücu edebilir.
• Yüz kapatmayı önemsiz görmek. Kimliği gizleme amacı cezayı yarı oranında artırır.
• Stat yasağını hesaba katmamak. Bu suçların tamamı seyirden yasaklanma sonucunu doğurur.

Özet

• Sahaya veya sporcu alanlarına yetkisiz girmek üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası; müsabakanın seyrini ya da güvenliğini bozarsa bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir.
• Meşale ve benzeri maddeleri sokmak altı aydan iki yıla, temin amacıyla sokmak iki yıldan beş yıla, kullanarak düzeni bozmak bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
• Biletsiz giriş elli günden az olmayan adli para cezasıdır; fail yasaklı kişiyse alt sınır iki yüz güne çıkar. Suçun oluşması için izleme amacı aranır.
• Karaborsa bilet satışı ayrı suçtur; değerinin üstünde satışta ceza bir yıldan üç yıla kadar hapse çıkar.
• Spor alanlarında kasten yaralama ve mala zarar verme cezaları şikâyet aranmaksızın yarı oranında artırılır; bu alanlar mala zarar verme bakımından kamu malı hükmündedir.
• Tribünde oluşan zarardan kulüp müteselsilen sorumludur; kulübün sorumlu taraftara rücu hakkı saklıdır.
• Yüzü kapatmak cezayı yarı oranında artırır; bir yıl ve üzeri mahkûmiyette spor kuruluşlarında görev yasağı doğar.