Abonelik Sözleşmesinin Feshi ve Cayma Bedeline İtiraz

Kısa Cevap

Abonelik sözleşmesinin feshi, aboneliğin sona erdirilmesini; cayma bedeline itiraz ise bu nedenle istenen paranın dayanağının ve hesabının denetlenmesini konu alır. Taahhüt süresi, fesih nedeni, sağlanan indirimler ve cihaz bedeli ayrı incelenir. İnternet hizmetinin ayıplı olması veya yeni adreste aynı nitelikte sunulamaması, olağan erken ayrılmadan farklı sonuçlar doğurabilir.

Hangi Durumda Hangi Soruyu Sormalısınız?

Faturada “cayma bedeli” yazması, talebin tamamının hukuka uygun ya da aykırı olduğunu tek başına göstermez. Önce ayrılma nedenini belirleyin: başka tarifeye geçiş, taşınma, hizmetin verilmemesi veya fiyat koşullarının değiştirilmesi farklı incelemeler gerektirir. Sonra tahakkuk eden her kalemi, sözleşme ve ödeme geçmişiyle karşılaştırın.

• İnternet çalışmadığı hâlde ücret isteniyorsa, hangi hizmetin vaat edildiğini ve aksaklığın nasıl belgelendiğini araştırın.
• Yeni adresinizde altyapı bulunmuyorsa, yerleşim yeri değişikliğini ve aynı nitelikte hizmet verilemediğini birlikte belgeleyin.
• Taahhüt bitmesine rağmen yeni bir cayma bedeli çıkarılmışsa, yeni taahhüde ilişkin onay kaydını isteyin.
• İptal başvurusundan sonra fatura gelmişse, başvuru tarihiyle faturanın düzenlenme tarihini değil, faturadaki hizmet dönemini karşılaştırın.
• Modem veya telefon bedeli isteniyorsa, cihazın size satıldığını mı yoksa kullanımınıza bırakıldığını mı kontrol edin.

Bu başlıkların birkaçı aynı dosyada bulunabilir. Özellikle ödeme emri tebliğ edilmişse, operatörle yürütülen görüşmelerin yanında takip evrakını da bir avukata inceletin. Genel çerçeve için tüketici hakları rehberine bakabilirsiniz.

Abonelik Sözleşmesi ve Taahhüt Aynı Şey midir?

Abonelik, hizmetin sürekli veya düzenli alınmasını sağlayan sözleşmedir. Taahhüt ise belirli süre abone kalma karşılığında indirim, cihaz veya başka fayda sağlanmasını düzenler. Bu nedenle hizmet sözleşmesinin süresiyle kampanyanın bitiş tarihi aynı olmayabilir. Sadece faturadaki kampanya adına bakarak sözleşmenin otomatik sona erdiği sonucuna varılamaz.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.52

(1) Abonelik sözleşmesi, tüketicinin, belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmelerdir.

Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.14, taahhüt karşılığındaki indirim ve diğer faydaları düzenler; m.15 ise taahhütnamede süre, toplam fiyat, indirim miktarı ve erken ayrılma hesabının bulunmasını ister. Bu belgeler olmadan sadece “sistem böyle hesapladı” açıklamasıyla bedelin hangi unsurlardan oluştuğu anlaşılamaz.

Elektronik haberleşme alanında ayrıca taahhüt özeti önem taşır. İlgili Yönetmeliğin 12. maddesinde, taahhüt öncesinde ispatlanabilir biçimde özet sunulması ve belirli bilgilerin açıklanması düzenlenmiştir. Aynı maddede taahhüt süresinin yirmi dört ayı geçemeyeceği belirtilir. Bu süre sınırı, her aboneliğin mutlaka yirmi dört ay sürmesi gerektiği anlamına gelmez.

Taahhüt bitimi ile fesih bildirimi de ayrıdır. Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12/13, yeni taahhüde kayıt olmayan abonenin taahhütsüz fiyatla hizmet almaya devam edeceği konusunda bilgilendirilmesini öngörür. Dolayısıyla kampanya bitince fatura gelmeyeceği varsayımı, istenmeyen yeni dönem bedellerine yol açabilir.

Bir Yıllık Abonelik Cezasız Feshedilebilir mi?

Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.22, belirsiz süreli veya bir yıl ve daha uzun belirli süreli aboneliklerde gerekçesiz ve cezai şartsız feshi düzenler. Ancak aynı madde, taahhütlü aboneliğin erken feshi bakımından m.16’ya gönderme yapar. Fesih hakkıyla indirim ve cihaz hesabı birlikte okunmalıdır.

Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.22

MADDE 22 – (1) Tüketici, belirsiz süreli veya süresi bir yıl ve daha uzun olan belirli süreli abonelik sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman feshetme hakkına sahiptir. (2) Süresi bir yıldan az olan belirli süreli abonelik sözleşmesinde satıcı veya sağlayıcı tarafından sözleşme koşullarında değişiklik yapılması halinde veya tüketicinin hizmetten yararlanmasına engel olabilecek geçerli bir sebebin varlığı halinde tüketici sözleşmeyi feshedebilir. (3) Tüketicinin taahhütlü aboneliğini süresinden önce feshetmesi halinde, 16 ncı madde hükmü uygulanır. (4) Satıcı veya sağlayıcı, abonelik sözleşmesinin feshedilmesi ile ilgili bildirim ve taleplere ilişkin işlemleri yerine getirmek üzere gerekli tedbirleri almak ve gerektiğinde uygun bir sistem kurup bu sistemi kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür.

Kanunun 52. maddesindeki “bir yıldan daha uzun” ifadesi ile Yönetmeliğin 22. maddesindeki “bir yıl ve daha uzun” ifadesi aynı değildir. Bir yıllık sözleşme açısından Yönetmelikteki açık düzenleme dikkate alınır. Buna karşılık “bir yıllık abonelikte hiçbir ad altında para istenemez” şeklinde sınırsız bir sonuç kurulamaz; geçerli taahhüdün hesabı ve varsa cihaz ilişkisi ayrıca incelenir.

Bir yıldan kısa belirli süreli sözleşmede sağlayıcının koşulları değiştirmesi veya hizmetten yararlanmayı engelleyen geçerli sebep de Yönetmelikte düzenlenmiştir. Dosyada yalnız aboneliğin toplam süresini göstermek yeterli olmaz. Hangi koşulun ne zaman değiştiği, tüketicinin buna onay verip vermediği ve ayrılma beyanının içeriği belirlenmelidir.

Bu yazıdaki taahhüt hesabı özellikle internet ve elektronik haberleşme aboneliklerine yöneliktir. Yönetmeliğin 2. maddesi, elektrik, su, doğal gaz ve elektronik haberleşme dışındaki aboneliklere yalnız belirli maddelerin uygulanacağını söyler. Spor salonu veya dijital içerik aboneliğine aynı hesap kuralını otomatik taşımamak gerekir.

Cayma Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Taahhütlü abonelikte olağan erken ayrılma hesabı, tüketiciye sağlanan indirim ve diğer faydaların tahsil edilmemiş kısmı ile kalan taahhüt döneminde alınacak bedellerin karşılaştırılmasına dayanır. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.16/1, tüketici lehine düşük tutarın esas alınmasını öngörür. Sağlayıcının iki hesabı toplayarak istemesi bu karşılaştırmayla bağdaşmaz.

Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.16

(1) Taahhütlü aboneliklerde tüketicinin süresinden önce taahhütlü aboneliğini sonlandırması halinde, satıcı veya sağlayıcının talep edeceği bedel, tüketicinin taahhüdüne son verdiği tarihe kadar tüketiciye sağlanan indirim, cihaz veya diğer faydaların bedellerinin tahsil edilmemiş kısmının toplamı ile sınırlı kalmak zorundadır. Ancak, tüketiciden taahhüt kapsamında tahsil edileceği belirlenen bedellerin henüz tahakkuk etmemiş kısmının toplamının, bu tutardan düşük olması halinde sınır değeri olarak tüketici lehine olan tutarın esas alınması zorunludur.

Örnek hesap: Yalnız yöntemi göstermek üzere, belgelenen indirim ve fayda toplamının 2.400 TL, kalan dönemde tahakkuk edecek taahhüt bedellerinin 1.500 TL olduğunu varsayalım. Bu iki tutarın karşılaştırılmasında üst sınır 1.500 TL olur. İndirim ve fayda toplamı 2.400 TL, kalan dönem tutarı ise 3.000 TL olsaydı düşük olan 2.400 TL esas alınırdı. Bunlar tarife veya güncel ücret değildir; hesabı açıklayan varsayımsal sayılardır.

İncelenecek kalem	Sorulacak soru	Kontrol belgesi
Tarife indirimi	Hangi ayda ne kadar indirim sağlandı?	Taahhütname ve aylık faturalar
Kurulum veya aktivasyon faydası	Gerçekten sunuldu mu, bedeli önceden açıklandı mı?	Kampanya koşulları, kurulum belgesi
Cihaz bedeli	Satış mı, kullanım hakkı mı; ne kadarı ödendi?	Cihaz sözleşmesi, teslim ve ödeme kaydı
Kalan dönem	Ayrılma sonrasında hangi tutarlar tahakkuk edecekti?	Taahhüt bitişi ve ödeme planı
Daha önce tahsil edilen tutar	Aynı kalem ikinci kez mi isteniyor?	Hesap dökümü ve banka kayıtları

Bu karşılaştırma, önce borcun doğduğu kabul edilerek yapılan miktar denetimidir. Hizmetin ayıplı olması veya taşınma istisnası nedeniyle bedelin hiç doğmadığı ileri sürülüyorsa, önce bu itiraz değerlendirilir. Tüketicinin başvurusunda “öncelikle borç doğmadığı, aksi değerlendirmede hesabın hatalı olduğu” ayrımını açık kurması, iki farklı sorunun birbirine karışmasını önler.

İnternet Hizmeti Verilmiyorsa Cayma Bedeli İstenebilir mi?

Hizmetin sözleşmedeki özellikleri taşımaması, sıradan kampanya değişikliğinden farklıdır. 6502 sayılı Kanun m.13–15 kapsamında hizmetteki ayıp, vaat edilen fayda ve tüketicinin seçtiği hak değerlendirilir. Tek bir hız testi yerine kesintilerin süresi, teknik kayıtlar, bildirilen arızalar ve bunların giderilip giderilmediği birlikte ortaya konulmalıdır.

Yargıtay, bir tatil sitesine kurulan internet hizmetinin ayıplı olduğunun teknik raporla belirlendiği dosyada, fesih ve istenen borçtan sorumlu olmama yönündeki kararı onamıştır:

Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, dosyaya kazandırılan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuyla davalı şirketçe sağlanan hizmetin ayıplı olduğunun tespit edilmesine göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/449, K. 2025/4113, T. 17.09.2025)

Bu karar, teknik incelemeyle saptanan ayıplı hizmete ilişkindir. Her kısa kesintinin veya her kablosuz bağlantı sorununun aynı sonucu doğurduğunu söylemez. Sözleşmede belirlenen hizmet, kurulumun yapıldığı ortam ve raporun neyi tespit ettiği önem taşır. Ev içi bağlantı sorunu ile sağlayıcının sunması gereken hizmetteki eksiklik de deliller üzerinden ayrıştırılmalıdır.

Arıza kaydı açarken tarih, saat, abonelik numarası ve somut sorunu yazın. Gönderilen ekiplerin işlem belgelerini, altyapı açıklamalarını ve kapanan kayıtların gerekçelerini saklayın. Aynı şikâyetin tekrarlandığı iddiasında, bütün kayıtları kronolojik bir listede toplamak kesintinin münferit mi sürekli mi olduğunun anlaşılmasını kolaylaştırır. Ayıplı hizmette seçimlik haklar ayrı rehberde açıklanmıştır.

Taşınma ve Yeni Adreste Altyapı Yokluğu

Yeni adrese taşınmak tek başına her taahhüdü bedelsiz sona erdirmez. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.16/2, yerleşim yeri değişikliğiyle birlikte aynı nitelikte hizmet sunulmasının fiilen imkânsızlığını arar. Elektronik haberleşmeye özgü düzenleme, mobil hizmetleri bu özel hükmün dışında tutar ve cihaz abonede kalırsa kalan ücretin istenebilmesini ayrıca düzenler.

Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12

(6) Mobil elektronik haberleşme hizmetleri dışındaki taahhütlü aboneliklerde abonenin yerleşim yerinin değişmesi ve taahhüt konusu hizmetin aboneye yeni yerleşim yerinde aynı nitelikte sunulmasının fiilen imkânsız olması durumunda abone tarafından, yerleşim yeri değişikliğinin belgelendirilmesi halinde herhangi bir cayma bedeli ödenmeksizin taahhütlü abonelik feshedilebilir. Bu hüküm uyarınca cihazın abonede kaldığı hallerde işletmeci, cihazın kalan ücretini aboneden talep edebilir.

Dosyada yeni yerleşim yeri belgesi, nakil başvurusu ve sağlayıcının teknik cevabı birlikte bulunmalıdır. İnternet sitesindeki genel altyapı sorgusu yararlı olabilir; ancak tüketicinin adresine ve mevcut sözleşmesindeki hizmete ilişkin açıklama daha somuttur. Sağlayıcı farklı nitelikte hizmet öneriyorsa, önceki hizmetle önerilen hizmet arasındaki farklar yazılı olarak belirlenmelidir.

Aynı Yönetmeliğin 12/7. maddesi, farklı nitelikte hizmetle kalan taahhüdün tamamlanmasını abonenin onayına bağlar. Bu nedenle “yeni adreste bir tür internet var” açıklamasıyla tartışma bitmez. Öte yandan başka bir operatörün daha uygun fiyat sunması, tek başına aynı nitelikte hizmetin fiilen imkânsız olduğunu göstermez.

Fesih Bildirimi Nasıl Yapılır ve Ne Zaman Sonuç Doğurur?

Fesih bildiriminin içeriği ve sağlayıcıya ulaşması belgelenmelidir. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.23, kâğıt veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirimi yeterli görür; kuruluş yönteminden daha ağır bir fesih yöntemi belirlenmesini yasaklar. Elektronik haberleşmede ayrıca e-Devlet, çevrimiçi işlem merkezi ve kimliği doğrulanmış müşteri hizmetleri gibi yollar düzenlenmiştir.

Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği m.23

(2) İşletmeci fesih bildirimlerinde, fesih talebine ilişkin bildirimin yapıldığı andan itibaren yirmi dört saat içinde fesih talebinin alındığı bilgisini aboneye iletir/verir ve ücretlendirmeyi durdurur. Ücretlendirmenin durdurulması ile birlikte hizmet kısıtlanabilir veya durdurulabilir.

Elektronik haberleşmede ücretlendirmenin durmasıyla sözleşmenin fesih işleminin tamamlanması aynı aşama değildir. Yönetmelik m.23/3, fesih işleminin talebin ulaşmasından itibaren yedi gün içinde yapılmasını düzenler. Genel Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.24’te de tüketici lehine özel süreler saklı tutulur; süreli yayınlar için farklı kurallar vardır. Bu nedenle internet aboneliğinin yirmi dört saatlik ücret durdurma kuralı bütün abonelik türlerine genellenmemelidir.

Bildirime sözleşme numarasını, açık fesih iradesini, gerekçenizi ve varsa itiraz ettiğiniz bedeli ekleyin. “Beni arayın” veya “paketimi değiştirmek istiyorum” kaydıyla kesin fesih beyanı aynı değildir. Başvuru numarası, zaman damgası, e-posta aslı ve işlem sonucu ekranını birlikte saklayın. Telefon kullanılmışsa görüşmenin tarihiyle kayıt numarasını not edin.

İptalden Sonra Gelen Fatura ve Modem İadesi

Fesih sonrasında fatura düzenlenmesi tek başına faturanın geçersizliğini göstermez; önce hangi döneme ve kaleme ait olduğuna bakılır. Buna karşılık ücretlendirmenin durması gereken tarihten sonraki hizmet bedelleri ayrı denetlenir. Modemin geri verilmesi, taksitli satılan cihazın kalan borcu ve depozito iadesi birbirinden farklı hesaplardır.

Elektronik haberleşme Yönetmeliği m.23/5, kalan alacaklar için son faturanın fesih talep tarihinden sonra en geç dört ay içinde gönderilmesini düzenler; gecikme faizi ve yasal takipten doğan faturalar için belirtilen istisna ayrıca okunmalıdır. Buradaki dört ay, hizmetin dört ay daha ücretlendirilebileceği anlamına gelmez.

Cihaz bakımından önce mülkiyete bakın. İşletmeciye ait modem için iade bilgisi ve teslim tutanağı önemlidir. Tutanakta mümkünse cihaz türü, seri numarası ve teslim tarihi bulunsun. Size satılan bir cihazda ise ödeme planı ve ödenen taksitler esas alınır. Cihazın iadesiyle kalan bedelin kendiliğinden silineceği veya cihazı tutmanın her durumda bedelsiz olduğu varsayılmamalıdır.

Aynı Yönetmeliğin 23/6. maddesi, depozito ve avans gibi tutarlarda mahsuplaşma sonrasında kalan alacağın on beş gün içinde iadesini düzenler. Hesap dökümünde bu alacaklar da görünmelidir. Yalnız borç kalemlerini tartışıp tüketici lehine kalan bakiyeyi başvurunun dışında bırakmak, hesabın eksik kurulmasına neden olur.

Manevi Tazminat da Talep Edilebilir mi?

Ayıplı hizmet veya haksız bedel tahsili, her olayda kendiliğinden manevi tazminat doğurmaz. Para iadesinin koşullarıyla kişilik değerlerine yönelik ihlal ayrı değerlendirilir. Yargıtayın internet aboneliğine ilişkin bir kararında maddi talepten ayrı olarak manevi tazminatın koşulları incelenmiş ve bu yöndeki kabul kararı bozulmuştur.

Dava konusu maddi hadisede ayıplı hizmet ifası, davacının hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, özgürlük, isim, resim, şeref, haysiyet gibi değerlerinde bir ihlale yol açmamıştır.

(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/18799, K. 2014/2717, T. 24.02.2014)

Kararın olayında tüketici, internet erişimindeki sorunlardan sonra fesih yapmış ve takip nedeniyle ödediği bedelle birlikte manevi tazminat istemiştir. Daire, manevi tazminatın kabulünü uygun bulmamıştır. Karar, 2014 tarihli olup eski sözleşme dönemine ilişkindir; bugünkü taahhüt hesabının dayanağı olarak kullanılmamalıdır. Gösterdiği ayrım, her talebin kendi koşullarının somutlaştırılması gereğidir.

Bu nedenle başvuruda “mağdur oldum” anlatımıyla bütün zarar kalemlerini tek tutarda birleştirmeyin. Tahsil edilen cayma bedeli, kullanılmayan dönem ücreti, varsa ayrıca kanıtlanabilecek zarar ve manevi tazminat iddiasını birbirinden ayırın. Her birinin dayandığı olay ve belge farklı olabilir.

Cayma Bedeline İtiraz Nereye Yapılır?

Parasal uyuşmazlıkta görevli yol, talebin değeri ve niteliğine göre belirlenir. 6502 sayılı Kanun m.68 uyarınca yıllık parasal sınır kapsamındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyeti; m.73 kapsamındaki davalarda tüketici mahkemesi gündeme gelir. Operatöre veya BTK’ya şikâyet ile bedelin iadesini sağlayacak uyuşmazlık yolu ayrı takip edilmelidir.

Parasal sınırlar her yıl değiştiğinden başvuru yılındaki tutar kontrol edilmelidir. Kanunun ana metnindeki başlangıç rakamını güncel eşik gibi kullanmayın. Başvuru hazırlığı ve itiraz usulü için tüketici hakem heyetine başvuru rehberini inceleyebilirsiniz.

6502 sayılı Kanun m.73/A, tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuğu kural olarak düzenler. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararına itirazlar bu dava şartının istisnaları arasındadır. Aynı başvurunun her aşamasında yeniden arabuluculuk gerektiği düşünülmemelidir.

Hakem heyeti kararına itirazda güncel m.70/3 uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre vardır. Bu süre, operatörün faturaya cevap verme süresi veya icra ödeme emrine itiraz süresi değildir. Birden fazla tebligat varsa her evrak için ayrı takvim kurulmalıdır. Tüketici şikâyeti yolları başlıklı rehber, idari başvuruların ayrımını açıklamaktadır.

Başvuru Dosyası Nasıl Hazırlanır?

Başvuru, sağlayıcının hangi işleminin neden tartışıldığını ve hangi sonucun istendiğini açık göstermelidir. Fesih istemi, tahakkukun kaldırılması, ödenen paranın iadesi ve depozito bakiyesi aynı talep değildir. Belgeleri kronolojik sıralamak, teknik sorunla para hesabının birbirine karışmasını önler ve uyuşmazlığın denetlenmesini kolaylaştırır.

1. Sözleşme takımını toplayın: abonelik sözleşmesi, taahhütname, özet, kampanya koşulları ve cihaz belgeleri.
2. Olay çizelgesini kurun: hizmet başlangıcı, ilk sorun, arıza başvuruları, nakil talebi ve fesih bildirimi.
3. Parayı kalemlere ayırın: hangi faturada ne istendiği, neyin ödendiği, hangi miktarın ihtilaflı olduğu.
4. Dayanağı somutlaştırın: ayıplı hizmet, altyapı imkânsızlığı, taahhüt onayı eksikliği veya hesap hatası.
5. Sonucu açık yazın: sözleşmenin sona erdirilmesi, ilgili borçtan sorumlu olunmadığının belirlenmesi veya tahsil edilen belirli tutarın iadesi.

Bu sıralama, dosyanın anlaşılır kurulmasına yardımcı olur. Ekran görüntülerinin yanına mümkünse asıl e-posta, indirilebilir sözleşme ve hesap dökümünü ekleyin. Belgelerin hangi iddiayı desteklediğini kısa açıklamalarla gösterin. Sonradan gelen cevap ve kısmi iadeleri de tabloya işleyerek aynı tutarın iki kez talep edilmesini önleyin.

Özet

• Abonelik süresi, taahhüt süresi ve cihaz ilişkisi ayrı incelenir.
• Olağan erken ayrılma hesabında indirim ve faydalarla kalan dönem tutarı karşılaştırılır; düşük sınır dikkate alınır.
• Ayıplı hizmet ve yeni adreste aynı nitelikte hizmetin imkânsızlığı, delilleriyle birlikte ayrıca değerlendirilir.
• İnternet aboneliğinde ücretlendirmenin durması, fesih işlemi ve son fatura farklı aşamalardır.
• Başvuruda istenen sonuç, tutar, dönem ve belgeler açıkça gösterilmelidir.