Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği: Madde Madde Rehber

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.134’e dayanarak disiplin kurullarının kuruluşunu, disiplin amirlerinin tespitini, kurulların ve amirlerin yetkilerini ve disiplin soruşturmasının usulünü düzenleyen yönetmeliktir. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği disiplin cezalarını ve bu cezaları gerektiren fiilleri saymaz; o liste 657 sayılı Kanun m.125’tedir. Yönetmelik, cezanın kim tarafından, hangi soruşturma ve savunma aşamalarından sonra ve hangi sürelerde verileceğini belirler. Aşağıda Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği madde madde, son değişikliğiyle birlikte açıklanmıştır.

1. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği Nedir?

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği, 3935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan ve 31470 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan bir Cumhurbaşkanlığı yönetmeliğidir. Yönetmeliğin dayanağı 657 sayılı Kanun m.134’tür (Yönetmelik m.3). Kanun bu maddede kurulların kuruluşunu, üyelerin görev süresini, görüşme ve karar usulünü, kurulların hangi memurlar hakkında karar verebileceğini ve disiplin amirlerinin tayin ve tespit esaslarını Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmeliğe bırakmıştır (657 sayılı Kanun m.134).

Yönetmeliğin amacı da aynı sınırla yazılmıştır: disiplin kurullarının kuruluşu, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü, hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri, disiplin amirlerinin tayin ve tespit esasları, kurulların ve disiplin amirlerinin yetki ve sorumlulukları ile disiplin soruşturmalarının usul ve esasları (Yönetmelik m.1).

1.1. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği ile 657 Sayılı Kanunun Farkı

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği usulü, 657 sayılı Kanun ise suç ve cezayı düzenler. Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma cezaları ile her cezayı gerektiren fiiller 657 sayılı Kanun m.125’te sayılır; yönetmelik bu listeye fiil ekleyemez. “657 sayılı memur disiplin yönetmeliği” diye aranan metin çoğu zaman bu iki metnin birleşimidir:

Soru	Cevabın bulunduğu metin
Hangi fiil hangi cezayı gerektirir?	657 sayılı Kanun m.125
Cezayı kim verir?	657 sayılı Kanun m.126, Yönetmelik m.24-27
Disiplin amiri kimdir?	Yönetmelik m.5 ve kurumun disiplin amirleri yönetmeliği
Soruşturma ve savunma nasıl yapılır?	657 sayılı Kanun m.129-130, Yönetmelik m.28-30
Zamanaşımı ve karar süreleri	657 sayılı Kanun m.127-128, Yönetmelik m.31-32
İtiraz ve dava	657 sayılı Kanun m.135, Yönetmelik m.35-36
Özlük dosyasından silinme	657 sayılı Kanun m.133, Yönetmelik m.40

Beş cezanın fiil listesi bent bent: 657 Disiplin Cezaları Tablosu.

1.2. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin Son Hali: 2025 Değişikliği

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin son hali, m.2/2’ye 10/10/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10475 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla eklenen (d) bendini içerir. Bu bentle Millî Savunma Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Millî Savunma Üniversitesi ve Harita Genel Müdürlüğünde memurlar için yönetmeliğin öngördüğü düzenlemeleri yapma yetkisi Millî Savunma Bakanına verilmiştir (Yönetmelik m.2/2-d). Aynı fıkra bu yetkiyi TBMM’de Başkanlık Divanına, Millî İstihbarat Teşkilatında Cumhurbaşkanına, Adalet Bakanlığında Adalet Bakanına ve Hâkimler ve Savcılar Kurulunda Kurul Başkanına verir.

Yönetmeliğin zamanaşımı maddesi ise 657 sayılı Kanun m.127’deki son değişikliği henüz yansıtmaz. Kanun m.127’nin ikinci fıkrası 23/1/2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve yargı kararıyla iptal edilen disiplin cezasının kalan zamanaşımı süresi içinde, bu süre dolmuş veya altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde yeniden tesis edilebileceği hükmü eklenmiştir (657 sayılı Kanun m.127). Yönetmelik m.32 bu hükmü içermez; normlar hiyerarşisinde kanun üstte olduğundan uygulanacak kural kanundaki kuraldır. Süre hesabı: Disiplin Soruşturması Zaman Aşımı.

1.3. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği ve Eski 1982 Yönetmelik

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği, 17/9/1982 tarihli ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (Yönetmelik m.42). “Disiplin kurulları ve disiplin amirleri hakkında yönetmelik” adıyla aranan metin bu eski yönetmeliktir ve bugün uygulanmaz. Mevzuatta eski yönetmeliğe yapılan atıflar yeni yönetmeliğe yapılmış sayılır (m.43). Kamu idarelerine kurullarını ve disiplin amirleri yönetmeliklerini yeni yönetmeliğe uygun hâle getirmeleri için altı ay süre verilmiş, bu süreçte mevcut kurulların görevi devam etmiştir (geçici m.1).

2. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği Madde Madde

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği 45 madde ve bir geçici maddeden oluşur. Madde başlıkları konulara göre şöyle gruplanır:

Madde	Konu
m.1-4	Amaç, kapsam, dayanak, tanımlar
m.5-7	Disiplin amirleri, diğer amirler ve misyon şefleri, disiplin amirlerinin görev ve yetkileri
m.8-14	Disiplin kurulları (merkez, il, il millî eğitim, bölge, mahallî idare) ve görevleri
m.15-18	Yüksek disiplin kurulları ve görevleri
m.19-23	Kurul üyelerinin görev süresi, sendika temsilcisi, çalışma ve görüşme usulü, kararların yazılması
m.24-27	Yetkili disiplin amirleri ve kurullar, kurul değer­len­dir­me­sin­den sonra amirin yetkisi
m.28-30	Disiplin soruş­tur­ması, muhakkikin çalışma usulü, savunma
m.31-33	Karar süreleri, zamanaşımı, tebliğ
m.34-37	Çeşitli hükümler, itiraz, yargı yolu, cezaların uygulanması
m.38-41	İşleme konul­ma­ya­cak ihbar ve şikâyetler, bildirim, özlük dosyasından silinme, kurumsal disiplin amirleri yönet­me­lik­leri
m.42-45, geçici m.1	Yürürlükten kaldırılan yönetmelik, atıflar, yürürlük, yürütme, uyum süresi

3. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği Kimlere Uygulanır?

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanır (Yönetmelik m.2/1). Yönetmelik kapsamında düzenlenen konularda özel kanunlar, kanun hükmünde kararnameler ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeki hükümler saklıdır (m.2/3). Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personelinin disiplin rejimi 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanunda, Türk Silahlı Kuvvetleri personelininki 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununda düzenlenmiştir. Kolluk için: Polis Disiplin Cezaları.

4. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğine Göre Disiplin Amiri Kimdir?

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.5/1, görevli bütün memurlar hakkında disiplin amirliği yetkisini haiz makamları sayar:

Makam	Yetki alanı
Cum­hur­baş­kanı	Tüm kamu idareleri
Bakanlar	Bakanlık teşkilatı
Üst yöneticiler	Başında bulun­duk­ları kamu idareleri veya kendilerine bağlı birimler
Bölge müdürleri	Taşra teşkilatı bölge kuruluşları
Valiler	Taşra teşkilatı il ve ilçe kuruluşları
Kaymakamlar	Taşra teşkilatı ilçe kuruluşları
Belediye başkanları	Belediye ve bağlı kuruluşları
Misyon şefleri	Yurt dışı teşkilatı

Bölge kuruluşunun merkezinin bulunduğu ilin valisi, bölge müdürünün disiplin amiridir (Yönetmelik m.5/2). Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarında yetkili disiplin amiri, fiilin işlendiği sırada memurun görev yerindeki disiplin amiridir (m.24). Disiplin amiri olarak tespit edilmeyen bir amir, kendisine bağlı memurun disipline aykırı davranışını doğrudan ilgili disiplin amirine bildirebilir (m.6/1).

4.1. Disiplin Amirleri Yönetmeliği Nedir?

Disiplin amirleri yönetmeliği, m.5/1’deki genel listenin dışında kalan disiplin amirlerini gösteren kurumsal yönetmeliktir. Her kamu idaresi kendi kuruluş ve görev özelliklerine göre bu yönetmeliği hazırlar (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.5/3). İl özel idareleri, belediyeler, bağlı kuruluşları ve mahallî idare birliklerinde görevli memurların disiplin amirleri İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikte gösterilir (m.5/4).

Kurumsal yönetmeliklerin biçimi de kurala bağlıdır. Ekli cetvellerde “Üst Disiplin Amiri” gibi derece bildiren ifadeler kullanılmadan tek bir “Disiplin Amiri” sütunu açılır; cetvele yazılan unvan mevzuata göre ihdas edilmiş kadro unvanı olmak zorundadır ve kısaltılamaz; yöneticilik görevi bulunmayanlar disiplin amiri olarak gösterilemez; cetvele açıklama ve not yazılmaz (Yönetmelik m.41). Memurun disiplin amirinin kim olduğu bu cetvelden okunur.

4.2. Disiplin Amirliği Yetkisi Devredilebilir mi?

Disiplin amirliği yetkisi devredilemez (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.7/3). Bu kural vekâletle karıştırılmamalıdır: disiplin amiri olarak tespit edilen unvana ait kadroya görevlendirilenler veya bu görevi vekâleten yürütenler, görevi yürüttükleri sürece disiplin amirliği yetkisini haizdir (m.5/5). Bir ceza işleminde yetki incelenirken iki ayrı soru sorulur: imzalayan kişi cetvelde disiplin amiri olarak gösterilen kadroda veya o kadroya vekâleten mi görev yapıyor, yoksa yetki ona ayrı bir işlemle mi devredilmiş?

Disiplin amirinin iki yükümlülüğü de aynı maddededir. Amir, disipline aykırı davranışı öğrendiği tarihten itibaren kanundaki süreler içinde soruşturmayı başlatıp ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramasını önlemek ve yetkisini hakkaniyet ve eşitliği esas alan bir tutum içinde kullanmak zorundadır (Yönetmelik m.7/4-5).

5. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğine Göre Disiplin Kurulları

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği; kamu idarelerinin merkez teşkilatlarında disiplin kurulu, illerde müşterek il disiplin kurulu, il millî eğitim müdürlüklerinde il millî eğitim disiplin kurulu, bölge merkezlerinde bölge disiplin kurulu, il özel idarelerinde, belediyelerde ve mahallî idare birliklerinde ayrı disiplin kurulları öngörür (Yönetmelik m.8/1). Merkez teşkilatlarında ayrıca yüksek disiplin kurulu bulunur (m.15/1).

Kurul	Yetkisi
Disiplin kurulu	Kademe iler­le­me­si­nin dur­du­rul­ması teklifini değer­len­di­rir; uyarma, kınama ve aylıktan kesmeye karşı itirazları inceler; kademe cezasının silin­me­sinde mütalaa verir (m.14/1)
Yüksek disiplin kurulu	Amirlerin isteği üzerine Devlet memur­lu­ğun­dan çıkarma cezası verir; kademe iler­le­me­si­nin dur­du­rul­ma­sına karşı itirazları inceler (m.18/1)

İki kurul da ayrı bir ceza tayin edemez, teklif edilen cezayı kabul veya reddeder (Yönetmelik m.14/2, m.18/2). Merkez disiplin kurulu bir başkan, dört üye ve varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinden oluşur (m.9/1-c). Kurul başkan ve üyeleri üç yıl için görevlendirilir (m.19/1).

Kurulun tarafsızlığı için iki kural öne çıkar. Aylıktan kesme cezası alanlar 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar 10 yıl boyunca kurullarda görevlendirilemez (Yönetmelik m.19/2). Kurul başkan ve üyeleri kendilerine, eşlerine, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarına, ceza teklif ettikleri veya soruşturmasını ya da muhakkikliğini yaptıkları memurlara ait işlerle ilgili toplantılara katılamaz (m.22/4). Oylama açık oyla yapılır, çekimser kalınamaz ve karar oylamayı izleyen yedi gün içinde gerekçeli olarak, başvuru yolları ve süreleri gösterilerek yazılır (m.22/6, m.23). Kurulların oluşumu ayrıntısıyla: Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu Kimlerden Oluşur?.

6. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinde Soruşturma ve Savunma

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğine göre disiplin cezası verilebilmesi için memur hakkında soruşturma açılması zorunludur (Yönetmelik m.28/1). Soruşturma, memurlar arasından görevlendirilen muhakkik ya da teftiş, denetim ve soruşturma yapmakla görevli memurlar eliyle yapılır; muhakkik, hakkında soruşturma yapacağı memurdan hiyerarşik olarak alt seviyede olamaz (m.28/2-3).

Muhakkik savunma isteyemez ve ceza veremez; bunlar dışında soruşturma konusuyla sınırlı olarak disiplin amirinin yetkilerini kullanır, evrak inceler, ifade alır ve tanık dinler (Yönetmelik m.29/1). Soruşturma sırasında yeni bir disiplinsizlik tespit ederse kendiliğinden soruşturamaz; disiplin amirine yazılı bildirir ve ancak yazılı ek görevle soruşturur (m.29/2). Soruşturma, “Giriş bilgileri”, “Maddi delil ve belgeler”, “İfade ve bilgisine başvurulanlar”, “Konuya ilişkin mevzuat” ve “Değerlendirme ve kanaat” bölümlerini içeren muhakkik raporuyla disiplin amirine sunulur (m.29/3).

Savunma soruşturma sürecinin son aşamasında disiplin amiri tarafından istenir (Yönetmelik m.30/1). Savunma istem yazısında memur hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, isnat edilen fiilin hukuki nitelendirmesi ve 657 sayılı Kanun m.125’te hangi bent ve alt bendin kapsamına girdiği gösterilir (m.30/2). Süre yedi günden az olamaz ve yazıda süresinde savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı belirtilir (m.30/3-4). Muhakkikin aldığı ifade bu anlamda savunma değildir. Savunmanın yazımı için: Memur Savunma Dilekçesi Örneği.

Her ihbar soruşturmaya dönüşmez. Belirli bir konu içermeyen veya somut delile dayanmayan, başvuru sahibinin adı, soyadı, imzası ve adresi bulunmayan, daha önce sonuçlanmış bir konuda yeni delil içermeyen ihbar ve şikâyetler işleme konulmaz; kimlik bilgisi eksik bir ihbar somut delile dayanıyorsa soruşturmaya başlanır (Yönetmelik m.38). Soruşturmanın aşamaları için: İdari Soruşturma Nedir?.

7. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinde Süreler

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğindeki süreler, cezanın verilmesi, yazılması, tebliği ve itirazı için ayrı ayrı düzenlenmiştir:

İşlem	Süre	Dayanak
Uyarma, kınama, aylıktan kesme cezasının verilmesi	Soruş­tur­ma­nın tamam­lan­ma­sın­dan itibaren 15 gün	Yönetmelik m.31/1
Kademe cezası dosyasının disiplin kuruluna gön­de­ril­mesi	15 gün	m.31/2
Disiplin kurulunun kararı	Dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün	m.31/2
Yüksek disiplin kurulunun memurluktan çıkarma kararı	Tevdiden itibaren en geç 6 ay	m.31/3
Kurul reddi üzerine amirin başka ceza vermesi	Ret kararından itibaren 15 gün	m.31/4
Kurul kararının yazılması	Oylamayı izleyen 7 gün	m.23
Savunma süresi	En az 7 gün	m.30/3
Cezanın tebliği	15 gün; memurluktan çıkarmada 7 gün	m.33/1-2
İtiraz süresi	Tebliğden itibaren 7 gün	m.35/2
İtiraz sonucunun verilmesi	30 gün	m.31/5
İtiraz sonucunun tebliği	7 gün	m.33/3
Soruş­tur­maya başlama	Öğrenmeden itibaren 1 ay; memurluktan çıkarmada 6 ay	m.32/1
Ceza verme zamanaşımı	Fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl	m.32/2

Zamanaşımına ilişkin son iki satırdaki süreler 657 sayılı Kanun m.127’de de yer alır; kanunun 2026 değişikliğiyle eklenen yeniden tesis süresi yönetmelikte yoktur (yukarıda). Tebliğ tarihi, hem yedi günlük itiraz süresinin hem de altmış günlük dava açma süresinin başlangıcıdır (Yönetmelik m.35/2; İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7).

8. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinde İtiraz, Dava ve Uygulama

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğine göre disiplin amirlerinin verdiği uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir; süre tebliğden itibaren yedi gündür ve süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir (Yönetmelik m.35). İtiraz kabul edilirse disiplin amiri cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir (m.7/2). Disiplin cezası verilen memur tüm disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurabilir (m.36). İtiraz ve dava yolu: Disiplin Cezasına İtiraz Süresi, Mercii ve Dava Yolu.

Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir, verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır; aylıktan kesme cezası verildiği tarihi takip eden ay başında uygulanır (Yönetmelik m.37). Amirlerce verilen cezalar bu amirlerin bağlı bulunduğu disiplin amirine bildirilir ve disiplin iş ve işlemlerine ilişkin bilgiler kamu personeli bilgi sistemine kaydedilir (m.39).

9. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin Çeşitli Hükümleri

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.34, uygulamada sık sorulan üç durumu düzenler:

• Kesinleşmiş ceza: Kesinleşmiş disiplin cezaları, kanuni düzenleme ile yargı kararlarının gerektirdiği durumlar hariç başka bir idari işlemle geri alınamaz, değiştirilemez veya ortadan kaldırılamaz (m.34/1). Kesinleşmiş cezayı ortadan kaldıran yollar yargı kararı ve kanunla çıkarılan bir aftır; affın bugünkü durumu için: Memur Disiplin Affı Çıkacak mı?.
• Kurum değiştiren memur: Başka kamu idaresine atanan memurun önceki kurumunda verilen cezalar ve soruşturma dosyaları, cezaların uygulanabilmesi için yeni kurumuna gönderilir (m.34/2).
• Memuriyeti sona eren memur: Soruşturma sürerken ölüm hâli hariç herhangi bir sebeple memuriyeti sona erenlerin soruşturmaları tamamlanır; kesinleşen ceza tebliğ edilip özlük dosyasına konulur ve memuriyete dönülürse verilmiş olan ceza uygulanır (m.34/3).

Özlük dosyasından silinme de yönetmelikte düzenlenmiştir. Uyarma ve kınama cezalarında beş yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında on yıl cezanın uygulanma tarihinden itibaren geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurularak silinme talep edilebilir; kademe cezasında ayrıca disiplin kurulunun mütalaası alınır (Yönetmelik m.40). Başvuru ve dilekçe: Disiplin Cezası Sicilden Ne Zaman Silinir?.