Yatay Geçiş Başvurusunun Reddi ve İptal Davası

Yatay geçiş başvurusunun reddi, yükseköğretim kurumunun ilgili yönetim kurulu kararına dayanan bir idari işlemdir ve iptal davasına konu edilebilir (Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.7/4). Yatay geçiş reddine karşı dava, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde (İYUK m.7/1-2), işlemi yapan kurumun bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (İYUK m.32/1). Denetimin merkezinde, idarenin dayandığı şartın Yönetmelikte veya önceden ilan edilen geçiş şartlarında bulunup bulunmadığı durur (Yönetmelik m.5/1).

Bu yazı yatay geçiş reddinin sebeplerini, senato kriterlerini, dava süresini, yetkili mahkemeyi ve yurt dışından geçişin ayrı rejimini açıklar. Aşağıda “Yönetmelik” denildiğinde yukarıda adı geçen yatay geçiş Yönetmeliği kastedilir.

1. Yatay Geçiş Reddi Hangi Geçiş Türünde Verilir?

Yatay geçiş reddinin dayanağı, başvurunun hangi geçiş türünde yapıldığına göre değişir. Yönetmelik beş geçiş yolu tanır ve her birinin şartları ayrı maddededir:

• Kurum içi yatay geçiş: Öğrencinin kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumu içindeki aynı düzeydeki başka bir diploma programına geçişidir (Yönetmelik m.4/1-i). Kontenjanları ilgili yönetim kurulu belirler (m.9/1).
• Kurumlar arası yatay geçiş: Bir üniversiteden aynı düzeyde başka bir üniversiteye yapılan geçiştir (m.4/1-j). Aynı düzeydeki eşdeğer programlar arasında ve Yükseköğretim Kurulunun yayımladığı kontenjanlar çerçevesinde yapılır (m.11/1).
• Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş: Kayıt yılındaki merkezi yerleştirme puanı geçilmek istenen programın taban puanına eşit veya yüksek olan öğrenci, hazırlık sınıfı dahil başvurabilir (Yönetmelik ek m.1/1).
• Yurt dışından yatay geçiş: Yurt dışındaki kurumlardan Türkiye’deki kurumlara geçiştir; ayrı kontenjan ve şartlara tabidir (m.14). Aşağıda ayrı başlıkta açıklanmıştır.
• Özel durumlarda yatay geçiş: Şiddet olayları ve insani kriz nedeniyle eğitim öğretimin sürdürülemez olduğu Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen ülkelerde öğrenim görenler Türkiye’deki kurumlara yatay geçiş başvurusu yapabilir; usul ve esasları Kurul belirler (ek m.2/1).

Yatay geçiş reddine karşı yapılacak ilk inceleme bu yüzden başvurunun hangi yol üzerinden değerlendirildiğidir. Kurumlar arası geçişte not ortalaması şartı aranır (m.11/2); merkezi yerleştirme puanıyla geçişi düzenleyen ek madde 1 ise not ortalamasından söz etmez, taban puanı ve kontenjan aşılırsa ÖSYS puanı sırasını esas alır (ek m.1/1).

1.1. Merkezi Yerleştirme Puanıyla Yatay Geçiş Reddi

Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş reddi iki sebepten doğar: öğrencinin kayıt yılındaki puanının programın taban puanının altında kalması veya başvuruların kontenjanı aşması. Başvurunun kontenjandan fazla olduğu durumlarda ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlayarak sıralanır ve kontenjan kadar adayın yatay geçişi kabul edilir (Yönetmelik ek m.1/1). Bu yolda başvuru takvimi, kontenjan esasları ve usul ve esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir; başvuruları yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları değerlendirir (ek m.1/1).

Taban puan, ÖSYM’nin merkezi sınavla o programa yerleştirdiği en düşük puanlı öğrencinin giriş puanıdır (m.4/1-n). Bu yolla farklı bir programa geçen öğrencinin azami süresi, programın azami süresinden kabul edildiği sınıf çıkarılarak hesaplanır (ek m.1/2).

2. Yatay Geçiş Reddi Hangi Sebeplere Dayanır?

Yatay geçiş reddi, Yönetmelikte sayılan bir şartın veya önceden ilan edilen geçiş şartlarından birinin karşılanmadığı gerekçesine dayanır. Yatay geçiş, bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencinin Yönetmelikteki esaslar çerçevesinde aynı düzeydeki diğer diploma programlarında öğrenime devam etme hakkı kazanmasıdır (Yönetmelik m.4/1-ö). Geçiş ancak önceden ilan edilen sayı ve geçiş şartları çerçevesinde yapılabilir (m.5/1).

Yönetmelikte yatay geçiş reddine yol açabilecek başlıca şartlar şunlardır:

• Başvuru süresi: Diploma programları arasında yatay geçiş başvuruları sadece ilan edilen süre içinde yapılır (m.7/1). Kurumlar arası geçişte önlisans programlarının kontenjan ve takvimi ikinci yarıyıl için Ocak, üçüncü yarıyıl için Temmuz ayında; lisans programlarınınki Temmuz ayında ilan edilir (m.11/5-6). Kontenjan sınırlaması bulunmayan açık veya uzaktan öğretim programlarına geçmek isteyenler Eylül ayının ilk haftasının son günü mesai bitimine kadar ilgili kuruma başvurur (m.11/9).
• Kontenjan: Kontenjan, önceden belirlenip ilan edilen öğrenci sayısıdır (m.4/1-ı). Kurumlar arası yatay geçiş Yükseköğretim Kurulunun yayımladığı kontenjanlar çerçevesinde yapılır (m.11/1). ÖSYM yerleştirmelerinde kontenjan sınırlaması bulunmayan programlara geçişte kontenjan sınırlaması uygulanmaz (m.5/2). Kurumlar arası geçişte Yükseköğretim Kurulu her yıl ikinci ve üst sınıflar için, ÖSYM giriş genel kontenjanı 50 ve altındaki programlarda iki, 51-100 arasındakilerde üç, 101 ve üzerindekilerde dört kontenjan belirler; ilgili kurullar ilişiği kesilen öğrenci sayısını aşmamak üzere ilave kontenjan açabilir (m.11/7).
• Başarı şartı: Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin kayıtlı olduğu programda bitirdiği dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır (m.11/2). Bu şartı sağlayamayan ancak merkezi yerleştirme puanı geçmek istediği programın taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar da başvurabilir (m.11/3).
• Geçiş yapılamayan dönemler: Önlisans ve lisans programlarının hazırlık sınıfına, önlisans programlarının ilk ve son yarıyılına, lisans programlarının ilk iki ve son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz (m.6/1).
• Eşdeğer program: Kurumlar arası yatay geçiş aynı düzeydeki eşdeğer diploma programları arasında yapılır (m.11/1). Eşdeğer program, isimleri aynı olan veya ilgili yönetim kurullarınca içeriklerinin en az yüzde sekseni aynı olduğu tespit edilen programlardır (m.4/1-d).
• Yabancı dil: Tamamen veya kısmen yabancı dille eğitim yapan kurumlara geçişte, kurumun yabancı dil yeterlilik sınavından başarılı olmak ya da Yükseköğretim Kurulunca tanınan sınavlardan kurumun belirlediği düzeyde puanı başvuru sırasında belgelemek şarttır (m.11/8).
• Öğretim türü: İkinci öğretimden kural olarak yalnız ikinci öğretim programlarına geçilebilir; sınıfının ilk yüzde onuna girerek üst sınıfa geçenler birinci öğretime kontenjan dahilinde geçebilir (m.6/3). Açık ve uzaktan öğretimden örgün programa geçiş için genel not ortalamasının 100 üzerinden 80 veya üzeri olması ya da kayıt yılındaki merkezi yerleştirme puanının geçilmek istenen programın o yılki taban puanına eşit veya yüksek olması gerekir (m.6/4).
• Kurum içi geçişte taban puan: Üniversite içindeki geçişte öğrencinin merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediği programa eşdeğer yurt içindeki diğer programların en düşük taban puanından az olmaması aranır (m.9/5). Yetenek sınavıyla öğrenci alan programlara kurum içi geçişte yetenek sınavında da başarı aranır (m.9/6).

Belirli kurumlardan geçişte ayrı bir engel vardır. Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile bağlı yükseköğretim kurumlarından, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde sayılan fiiller nedeniyle, başarısızlık veya disiplinsizlik sebebiyle ilişiği kesilenler diğer kurumlara yatay geçiş için başvuramaz (m.13/2).

2.1. Yatay Geçiş Reddinde Not Ortalaması Kaç Olmalı?

Yatay geçiş reddinin en sık sebebi not ortalaması şartıdır ve bu şart geçiş türüne göre değişir. Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin kayıtlı olduğu programda bitirdiği dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması gerekir (Yönetmelik m.11/2). Bu ortalamayı sağlayamayan öğrenci, kayıt yılındaki merkezi yerleştirme puanı geçmek istediği programın taban puanına eşit veya yüksekse yine başvurabilir (m.11/3). Açık veya uzaktan öğretimden örgün öğretime geçişte ortalama şartı 100 üzerinden 80’dir; bunun yerine kayıt yılındaki merkezi yerleştirme puanının geçilecek programın o yılki taban puanına eşit veya yüksek olması da yeterlidir (m.6/4).

Yönetmelikteki bu eşikler asgari şartlardır. Senato ek kriter belirleyebildiği için ilan edilen başvuru şartlarında daha yüksek bir ortalama aranmış olabilir (m.7/2). Yatay geçiş reddinde ortalama gerekçesine karşı ilk kontrol, uygulanan eşiğin Yönetmelikten mi yoksa ilan edilen senato kriterinden mi geldiğidir.

2.2. Yatay Geçiş Reddinde Değerlendirme Puanı Nasıl Hesaplanır?

Yatay geçiş reddi çoğu zaman bir şartın hiç karşılanmamasından değil, sıralamada kontenjanın dışında kalmaktan doğar. Başvurular, adayların genel not ortalaması ile programın puan türünde yükseköğretime kayıt olduğu yıldaki ÖSYS/YKS puanının en az yüzde 40’ı hesaplamaya dahil edilerek senatonun belirlediği kriterlere göre değerlendirilir ve ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanır (Yönetmelik m.7/3). Bu cümle 11.01.2023 tarihli değişiklikle getirilmiştir.

Genel not ortalaması, hazırlık sınıfı hariç, öğrencinin geçiş yapmak istediği döneme kadar aldığı tüm derslerin kredilerine göre ağırlıklandırılmış ortalamasıdır (m.4/1-f). Dörtlü veya yüzlü sisteme göre alınan notların birbirine dönüştürülmesinde Yükseköğretim Yürütme Kurulunun belirlediği dönüştürme tabloları kullanılır (m.7/6). Kurumlar arası geçişte değerlendirme sonuçları, geçerli başvurusu olan tüm adayların isimleri esas alınan puanlara göre sıralanarak kurumun internet sayfasında ilan edilir (m.12/1). Sıralamadaki yeri itiraz edilen bir yatay geçiş reddinde bu liste, puanın nasıl hesaplandığını göstermek için ilk incelenecek belgedir.

2.3. Kayıt Dondurma Yatay Geçiş Reddine Sebep Olabilir mi?

Kayıt dondurmak yatay geçiş reddine sebep olamaz. Kayıt dondurmuş olmak, yatay geçiş hakkından yararlanmak için engel teşkil etmez (Yönetmelik m.7/5). Ret kararı yalnız kayıt dondurmaya dayanıyorsa, idarenin dayandığı bir Yönetmelik hükmü bulunmaz.

3. Yatay Geçiş Reddinde Senato Kriterleri

Yatay geçiş reddi Yönetmelikte yazmayan bir şarta da dayanabilir, çünkü Yönetmelik bunu açıkça izin verir. Yönetmelikteki şartlara ilave olarak yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversite senatolarınca ayrıca kullanılacak kriterler belirlenebilir (Yönetmelik m.7/2). Bu fıkra 21.12.2019 tarihli değişiklikle bugünkü biçimini almıştır. Başvuruların ön değerlendirmesini, senatonun belirlediği ilkeler çerçevesinde ilgili yönetim kurullarının oluşturduğu komisyonlar yapar (m.7/3).

Senatonun ek kriter koyma yetkisi, ilan şartıyla birlikte okunur. Geçiş ancak önceden ilan edilen sayı ve geçiş şartları çerçevesinde yapılabilir (m.5/1). İlan kuralları geçiş türüne göre değişir:

• Kurum içi geçiş: Kontenjanlar, programın son dört yıllık taban puanları ve varsa senatonun öngördüğü ilave şartlar, son başvurunun kabul edileceği günden en az 15 gün önce kurumun internet sayfasında ilan edilir (m.9/3).
• Kurumlar arası geçiş: Kurumların yatay geçiş kontenjanları ile başvuru ve değerlendirme takvimi Yükseköğretim Kurulunun internet sayfasında ilan edilir (m.11/4). Lisans programlarında bu ilan Temmuz ayı içinde yapılır (m.11/6).
• Yurt dışından geçiş: Senatonun belirlediği başvuru şartları, kontenjanlarla birlikte Yükseköğretim Kuruluna bildirilir ve Kurulun internet sayfasında ilan edilir (m.14/1).

Yatay geçiş reddinde senato kriterine dayanılmışsa, önce kriterin başvurudan önce ilan edilen şartlar arasında yer alıp almadığı incelenir. Başvuru duyurusunun ve ilan tarihinin saklanması bu yüzden gerekir.

4. Yatay Geçiş Reddine Karşı İptal Davası Açılabilir mi?

Yatay geçiş reddine karşı iptal davası açılabilir. Diploma programına yatay geçiş yerleştirme işlemleri, yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurulu kararı üzerine yapılır (Yönetmelik m.7/4). İlgili yönetim kurulu fakültelerde fakülte yönetim kurulu, yüksekokullarda yüksekokul yönetim kuruludur (m.4/1-g). Bu karar başvuranın hukuki durumunu belirleyen bir idari işlemdir.

İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla menfaati ihlal edilen kişi tarafından açılır (İYUK m.2/1-a). Yatay geçiş reddinde menfaati ihlal edilen, başvuranın kendisidir. İptal davasının genel koşulları iptal davası nedir yazısında açıklanmıştır.

Ret, senatonun ilan ettiği bir kritere dayanıyorsa kriterin kendisine de dava açılabilir. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden başlar; ancak bu işlemler bir kişiye uygulandığında ilgili, düzenleyici işlem, uygulama işlemi veya ikisi aleyhine birden dava açabilir (İYUK m.7/4).

5. Yatay Geçiş Reddinde Dava Açma Süresi

Yatay geçiş reddinde dava açma süresi altmış gündür. Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/1, m.7/2-a).

Yönetmelik, sonuçların duyurulmasını ve tebliğini ayrı düzenler. Her programa başvuran adayların değerlendirme sonuçları kurumun internet sayfasında duyurulur; yatay geçiş hakkı kazananlara ise kendileri hakkındaki karar yazılı olarak tebliğ edilir (Yönetmelik m.8/1). Başarı şartını taşıyan diğer adaylar başarı sırasına göre yedek aday olarak ilan edilir (m.8/2). Başvurusu reddedilen adaya kararın hangi yolla ve hangi tarihte bildirildiği bu nedenle ayrıca tespit edilmeli ve belgelenmelidir. Sürenin gün gün hesabı için idari davada dava açma süresi yazısına bakılabilir.

5.1. Yatay Geçiş Reddinde Dava Süresini Durduran Başvurular

Yatay geçiş reddinde dava açma süresini iki idari başvuru durdurur:

• Üst makama başvuru: Dava açılmadan önce, dava açma süresi içinde işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1). Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret veya zımni ret hâlinde süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (m.11/2-3).
• Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru: Dava açma süresi içinde Kuruma yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.17/8). Kurum başvuruyu reddederse, idare Kurumun önerisi üzerine otuz gün içinde işlem yapmazsa veya Kurum incelemeyi altı ay içinde bitiremezse süre kaldığı yerden işlemeye başlar (m.21).

İki başvuruda da süre sıfırlanmaz. Altmış günün bir kısmı başvurudan önce geçmişse, ret cevabından sonra yalnız kalan gün kadar süre vardır. Kurum yolunun koşulları Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yazısında açıklanmıştır; yargı organlarında görülmekte olan uyuşmazlıklara ilişkin başvurular Kurumca incelenmez (6328 sayılı Kanun m.17/3-b).

6. Yatay Geçiş Reddi Davasında Yetkili Mahkeme

Yatay geçiş reddi davasında yetkili mahkeme, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Kanunda veya özel kanunda yetkili mahkeme gösterilmemişse bu kural uygulanır (İYUK m.32/1). Yatay geçiş yerleştirmesi başvurulan yükseköğretim kurumunun ilgili yönetim kurulu kararıyla yapıldığından (Yönetmelik m.7/4), yetkili mahkeme o kurumun bulunduğu yere göre belirlenir; Yükseköğretim Kurulunun bulunduğu yere göre değil.

Yetki tarafların tercihine bırakılmamıştır: İYUK’un uygulanmasında yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32/2). Yetkili olmayan mahkemeye açılan dava yetki yönünden reddedilir ve dosya yetkili mahkemeye gönderilir (m.15/1-a).

7. Yatay Geçiş Reddinde Yürütmenin Durdurulması

Yatay geçiş reddine karşı dava açılması ret işleminin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, idarenin savunmasını aldıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m.27/2).

Yatay geçişte zaman bir takvime bağlıdır. Yatay geçiş hakkı kazanan öğrencilerin intibak programları, yeni akademik yarıyıla diğer öğrencilerle aynı tarihte başlamalarını sağlayacak biçimde yapılır (Yönetmelik m.12/3). Yürütmenin durdurulması isteminde telafisi güç zarar, başvurulan dönemin bu takvim içinde kaybedilmesi üzerinden somut olarak açıklanmalıdır. Kararda işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğu ve doğacak zararların neler olduğu belirtilmek zorundadır (İYUK m.27/2). Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir (m.27/6). Ayrıntı için yürütmenin durdurulması yazısına bakılabilir.

8. Yatay Geçiş Reddi Davası Kazanılırsa Ne Olur?

Yatay geçiş reddi davasının kazanılması, mahkemenin öğrenciyi programa yerleştirmesi anlamına gelmez. İdari yargı yetkisi idari işlemin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır; idari mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2). İptal kararı ret işlemini ortadan kaldırır.

İptal kararından sonra idare, kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak hiçbir şekilde otuz günü geçemez (İYUK m.28/1). Yeni işlem de Yönetmelikteki şartlara ve ilan edilen kontenjana göre kurulur. Geçiş yapan öğrencinin yeni durumu, kayıt, geçiş ve intibak işlemleri kesinleştikten sonra en geç 15 gün içinde yükseköğretim öğrenci veritabanına (YÖKSİS) işlenir (Yönetmelik m.8/4). Geçiş sonrasında ilgili komisyon, öğrencinin önceki dersleriyle yeni programın derslerini karşılaştırarak hangi yarıyıla veya sınıfa intibak ettirileceğini, alması gereken ilave dersleri ve muaf tutulacağı dersleri belirler (m.8/3). Önceki programda başarılı olunan derslerin notları transkripte işlenir ve not ortalamasına eklenir (m.11/10).

8.1. Yatay Geçiş Reddinde Tazminat Davası Açılabilir mi?

Yatay geçiş reddi yüzünden zarara uğrayan öğrenci tazminat da isteyebilir. İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tam yargı davası açabilir (İYUK m.2/1-b). Haklarını ihlal eden bir idari işlem nedeniyle ilgililer doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi, önce iptal davası açıp bu davanın karara bağlanması üzerine kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası da açabilir (İYUK m.12). Tam yargı davasının genel koşulları tam yargı davası nedir yazısında açıklanmıştır.

9. Yatay Geçiş Kaydı İptal Edilebilir mi?

Yatay geçiş kaydı, öğrencinin kendi talebiyle belirli bir süre içinde iptal edilebilir. İlgili yılda veya dönemde yatay geçiş başvurusu kabul edilerek kayıt yaptıran, ancak eğitim-öğretim dönemi başlamadan önce yatay geçiş hakkından vazgeçen öğrencilerin yatay geçiş işlemleri iptal edilir (Yönetmelik m.8/4). Bu öğrenciler yatay geçiş yapmış sayılmaz ve başvurdukları kuruma geri döner (m.8/4).

Yatay geçiş kaydını iptal ettiren öğrenci aynı yıl veya dönemde başka bir kuruma yatay geçiş hakkı kazanırsa o kuruma geçebilir (m.8/4). Eğitim-öğretim dönemi başladıktan sonra yapılan vazgeçme talebi bu fıkranın kapsamında değildir. Yatay geçiş hakkı kazanan asıl adayların belirlenen süre içinde başvurmaması hâlinde ise sırayla yedek adaylar çağrılır (m.8/2).

10. Yurt Dışından Yatay Geçiş Reddi

Yurt dışından yatay geçiş reddi, Yönetmeliğin 14. maddesindeki ayrı rejime göre değerlendirilir. Yurt dışındaki kurumlardan geçiş için senato kontenjan belirleyebilir; belirlenen kontenjan her program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşamaz (Yönetmelik m.14/1). Yurt dışındaki aynı kurumdan bir programın her sınıfına geçebilecek öğrenci sayısı, o sınıfın yurt dışı kontenjanının yüzde 15’ini geçemez (m.14/6).

Başarı ve tanınma şartları şunlardır:

• Başarı şartı: Kurumlar arası yatay geçişteki başarı şartları aranır (m.14/2). Geçilmek istenen programın ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında gördükleri tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın başvurabilir; bu başvurular senatonun belirlediği esaslara göre yurt dışı kontenjanı dışında değerlendirilir (m.14/3).
• Tanınma ve eşdeğerlik: Yurt dışındaki kurumun ve programın önlisans veya lisans diploması vermeye yetkili olarak Yükseköğretim Kurulunca tanınması ve kayıtlı olunan programın başvurulan programa eşdeğerliğinin ilgili üniversitece kabul edilmesi gerekir (m.14/4).
• Asgari puan: Yurt dışında başlayan öğrencilerin başvurusunda kullanılacak asgari sınav puanları Yükseköğretim Kurulunca ilan edilir; başvuru için en az bu puanlara sahip olmak gerekir (m.14/5).
• Başarı sıralaması şartı aranan programlar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dahil yurt dışındaki kurumlardan başarı sıralaması şartı aranan programlara geçişte Yükseköğretim Kurulu ilave şart belirleyebilir. Geçiş için kayıtlı olunan üniversitenin başlangıç yılında Kurulca esas alınan sıralama kuruluşlarının en az üçünde ilk dört yüzlük dilimde yer alması gerekir; bu dilim dışındaki üniversitede ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayanlar kayıt yılında başarı sıralaması şartını sağlamış olmalı, ortaöğretiminin en az son iki yılını yurt dışında tamamlayanlar ise hazırlık hariç en az dört yarıyılı başarıyla geçmiş olmalıdır (m.14/7).

Yurt dışından yatay geçiş, yurt dışında alınan diplomanın Türkiye’de denkliğinden farklı bir süreçtir. Diploma denkliği ve ret hâlinde izlenecek yol için yurt dışı diploma denkliği ve YÖK denklik başvurusunun reddi yazılarına bakılabilir.