Cevap Dilekçesi Nedir? Süresi ve Vermemenin Sonucu

Kısa Cevap

Cevap dilekçesi, davalının dava dilekçesine karşı savunmasını yazılı olarak sunduğu dilekçedir. Süresi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; koşulları varsa bir defaya mahsus, en fazla bir ay ek süre istenebilir (HMK m.127). Cevap vermek zorunlu değildir — ama vermezseniz davanın kabulü değil, vakıaların tamamının inkârı sonucu doğar (HMK m.128). Kritik nüans şudur: bu inkâr zamanaşımı def’ini kapsamaz.

Bu Durumda mısınız?

• Elinize bir dava dilekçesi tebliğ edildi ve ne kadar süreniz olduğunu bilmiyorsunuz.
• İki hafta yetmeyecek gibi görünüyor, ek süre isteyip isteyemeyeceğinizi soruyorsunuz.
• Cevap vermezseniz davayı kaybedip kaybetmeyeceğinizi merak ediyorsunuz.
• Zamanaşımı savunmanız var ama süreyi kaçırdınız.
• Cevap dilekçesinde neler yazılması gerektiğini araştırıyorsunuz.

Bu yazı genel bir çerçeve sunar. Her dosyanın koşulları farklıdır; somut durumunuz için bir avukata danışınız.

Cevap Vermek Zorunlu mu?

Hayır. Yargıtay bunu açıkça söyler:

“Bilindiği üzere davalı, davaya cevap vermek zorunda değildir.”

(Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/5023, K. 2025/5569, T. 23.12.2025 — bozma)

Ancak “zorunlu değil” ile “sonucu yok” aynı şey değildir. Kanun, cevap verilmemesine somut bir sonuç bağlamıştır.

Süre: İki Hafta ve Ek Süre

HMK m.127 — Cevap dilekçesini verme süresi

MADDE 127- (1) Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.

Maddenin üç şartını birlikte okumak gerekir:

1. Ek süre talebi iki haftalık süre içinde yapılmalıdır — süre geçtikten sonra istenemez.
2. Bir defaya mahsustur.
3. Bir ayı geçemez ve iki haftanın bitiminden itibaren işler.

Vermezseniz Ne Olur? Kabul Değil, İnkâr

Buradaki yaygın yanılgı şudur: pek çok kişi cevap vermemenin “davayı kabul etmek” anlamına geldiğini sanır. Kanun bunun tam tersini söyler.

HMK m.128 — Süresinde cevap dilekçesi verilmemesinin sonucu

MADDE 128- (1) Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.

Yargıtay aynı kuralı ve tarihsel arka planını şöyle özetler:

“Davanın cevapsız bırakılması ya da süresi içinde cevap dilekçesi verilmemesi hâlinde davalının, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılacağı 6100 sayılı HMK’nın 128. maddesinde düzenleme altına alınmıştır.”

(Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/5023, K. 2025/5569, T. 23.12.2025 — bozma)

Yani sessiz kalmak sizi otomatik olarak kaybettirmez; vakıalar inkâr edilmiş sayılır ve ispat yükü kural olarak davacıda kalır.

Ama İnkâr Zamanaşımını Kapsamaz

Bu, yazının en kritik noktasıdır ve uygulamada dosya kaybettiren yerdir. İnkâr edilmiş sayılmak yalnızca vakıalar bakımındandır; bir def’i ileri sürülmüş sayılmaz:

“Ancak, süresinde cevap dilekçesi vermemek suretiyle davanın inkârı ileri sürülen vakıaların inkârı niteliğinde olup bu inkarın zamanaşımı def’ini de kapsadığı söylenemez.”

(Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/5023, K. 2025/5569, T. 23.12.2025 — bozma)

Pratik sonucu şudur: zamanaşımı savunmanız varsa, sessiz kalmak onu korumaz. Zamanaşımı ayrıca ve usulüne uygun biçimde ileri sürülmelidir. Aynı mantık diğer def’iler için de gözetilmelidir.

Zamanaşımının işleyişi için haksız fiil tazminatında zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Cevap Dilekçesinde Neler Bulunur?

HMK m.129 — Cevap dilekçesinin içeriği

MADDE 129- (1) Cevap dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Mahkemenin adı.

b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davalı yurt dışında ise açılan dava ile ilgili işlemlere esas olmak üzere yurt içinde göstereceği bir adres.

c) Davalının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.

ç) Varsa, tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri.

d) Davalının savunmasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri.

e) Savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği.

f) Dayanılan hukuki sebepler.

g) Açık bir şekilde talep sonucu.

ğ) Davalının veya varsa kanuni temsilcisinin yahut vekilinin imzası.

İki bent özellikle önemlidir: (d) vakıaların sıra numarası altında açık özetleri ve (e) her vakıanın hangi delille ispat edileceği. Bu ikisi, savunmanın somutlaştırılması yükümlülüğünün karşılığıdır; genel geçer “davayı kabul etmiyoruz” ifadesi bunu karşılamaz.

Eksik Cevap Dilekçesi: Bir Hafta ve Ağır Sonuç

Peki bu bentlerden biri eksik kalırsa ne olur? Kanun bunu ayrı bir maddede düzenler ve yaptırımı ağırdır:

HMK m.130 — Cevap dilekçesinde eksiklik bulunması

MADDE 130- (1) 129 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (ğ) bentlerinin cevap dilekçesinde eksik olması hâlinde, bunun giderilmesi için hâkim tarafından bir haftalık süre verilir; eksikliğin bu süre zarfında da giderilmemesi hâlinde cevap dilekçesi verilmemiş sayılır.

Maddenin iki ayrı yönü vardır ve ikisi de gözden kaçar.

Birincisi, sonucun ağırlığı. Eksiklik bir hafta içinde giderilmezse dilekçe verilmemiş sayılır. Maddenin kurduğu bu varsayım, yukarıda ele alınan m.128’in hareket noktasıyla aynı olguyu tanımlar: cevap dilekçesi vermemiş olmak. İki madde birbirine atıf yapmaz, ancak m.130’un lafzı dilekçeyi hiç verilmemiş saydığı için m.128’in aradığı durum gerçekleşmiş olur; yani vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır ve süresinde verilmiş bir cevap dilekçesinin sağladığı imkânları kaybedersiniz.

İkincisi, listenin kendisi. Madde m.129/1’in dokuz bendinin tamamını değil, beşini sayar: (a) mahkemenin adı, (b) taraf ad ve adresleri, (c) davalının TC kimlik numarası, (ç) kanuni temsilci/vekil bilgileri ve (ğ) imza. Bunlar dilekçenin şeklî unsurlarıdır.

m.129/1 bendi	m.130’un bir haftalık süre + verilmemiş sayılma yaptırımına tabi mi?
(a) mahkemenin adı · (b) taraf bilgileri · (c) TC kimlik no · (ç) temsilci/vekil · (ğ) imza	Evet — m.130 bu beş bendi sayar
(d) vakıaların özetleri · (e) delil gösterimi · (f) hukuki sebepler · (g) talep sonucu	Hayır — m.130’un saydığı bentler arasında değil

⇒ Dikkat çekici olan şudur: dilekçenin esasa ilişkin bentleri (vakıalar, deliller, hukuki sebepler ve talep sonucu) m.130’un bu özel yaptırımının dışındadır. (Bu, söz konusu eksikliklerin sonuçsuz kaldığı anlamına gelmez; yalnızca m.130’un öngördüğü bir haftalık süre ve “verilmemiş sayılma” yaptırımının kapsamını gösterir. Bu yazıda diğer bentlerdeki eksikliklerin sonucuna ilişkin bir iddia kurulmamıştır.)

Dava dilekçesindeki eksikliklerin karşılığı olan düzenleme için dava dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Nereye ve Nasıl Verilir?

HMK m.126 — Cevap dilekçesinin verilmesi

MADDE 126- (1) Davalı, cevap dilekçesini, davanın açılmış olduğu mahkemeye verir.

(2) Cevap dilekçesine davacı sayısı kadar örnek eklenir.

(3) Cevap dilekçesi, havale edildiği tarihte verilmiş sayılır.

(4) Cevap dilekçesinin örneği mahkeme tarafından davacıya tebliğ edilir.

Üçüncü fıkra süre hesabı bakımından belirleyicidir: dilekçe havale tarihinde verilmiş sayılır.

Cevap Verince İlk İtirazlar Düşer

Sık gözden kaçan bir kural daha vardır:

HMK m.131 — Cevap dilekçesi verilmesinin sonucu

MADDE 131- (1) Cevap dilekçesinin verilmesinden sonra, cevap süresi dolmamış olsa bile ilk itirazlar ileri sürülemez.

Yani ilk itirazlarınız varsa bunları cevap dilekçesinin içinde ileri sürmelisiniz. Dilekçeyi verdikten sonra, süreniz dolmamış olsa bile bu hakkınız sona erer.

”İlk itiraz” nedir? Liste kapalıdır

Bu yasağın kapsamını anlamak için “ilk itiraz”ın ne olduğunu bilmek gerekir. Kanun bunu sayarak düzenler ve listeyi açık uçlu bırakmaz:

HMK m.116 — Konusu

MADDE 116- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir:

a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı.

b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.

c) (Mülga:22/7/2020-7251/8 md.)

Maddenin “ibarettir” ifadesi belirleyicidir: ilk itirazlar sınırlı sayıdadır ve bugün iki tanesi vardır; kesin yetki kuralı bulunmayan hâllerde yetki itirazı ve uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesi gerektiği itirazı. Üçüncü bent 2020 yılında 7251 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır; maddenin bugünkü metninde bu bendin yeri boştur. (Kaldırılan bendin içeriği yürürlükteki metinden okunamadığı için bu yazıda ne düzenlediğine ilişkin bir iddia kurulmamıştır.) İlk itiraz listesinin zaman içinde daralmasına bir örnek olarak, asliye ticaret ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin iş bölümünden göreve dönüşmesi için asliye ticaret mahkemesi yazımıza bakabilirsiniz. Tahkim itirazının arka planı için tahkim yazımız yol gösterir.

⇒ Bunun pratik sonucu şudur: m.131’in yasağı yalnız bu iki itirazı kapsar. Savunmanızdaki diğer hususlar ilk itiraz değildir; cevap dilekçesini verdiniz diye kendiliğinden düşmezler. Buna karşılık bu iki itirazı dilekçenin dışında bırakırsanız geri dönüşü yoktur.

Süresinden Sonra Verilen Dilekçe

Süre kaçırıldıktan sonra sunulan dilekçe hukuken bir cevap dilekçesi gibi sonuç doğurmaz; Yargıtay bu nitelikteki dilekçeleri “süresinden sonra sunulan cevap dilekçesi” olarak nitelendirir. Böyle bir dilekçeyle ileri sürülen def’ilerin akıbeti, karşı tarafın tutumuna ve dosyanın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.

Sık Yapılan Hatalar

• “Cevap vermezsem kabul etmiş olurum” sanmak. HMK m.128 tam tersini düzenler: vakıalar inkâr edilmiş sayılır.
• “İnkâr sayılıyorum, o hâlde zamanaşımı da ileri sürülmüş sayılır” sanmak. Yargıtay bunun aksini söyler; def’i ayrıca ileri sürülmelidir.
• Ek süreyi geç istemek. Ek süre talebi iki haftalık süre içinde yapılmalıdır.
• İlk itirazları sonraya bırakmak. Cevap dilekçesi verildikten sonra ilk itirazlar ileri sürülemez (HMK m.131).
• Vakıaları numaralandırmadan, delil göstermeden yazmak. HMK m.129/1-d ve e bunu açıkça arar.
• Dilekçeyi postaya verdiği tarihi esas almak. Dilekçe havale edildiği tarihte verilmiş sayılır.

Özet

Cevap dilekçesi süresi iki haftadır; süre içinde başvurmak kaydıyla bir defaya mahsus, en çok bir ay ek süre alınabilir (HMK m.127). Cevap vermek zorunlu değildir, ancak süresinde vermeyen davalı vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır (HMK m.128). Bu bir kabul değildir. Buna karşılık bu inkâr zamanaşımı def’ini kapsamaz; def’iler ayrıca ileri sürülmelidir. Dilekçe havale tarihinde verilmiş sayılır (HMK m.126/3) ve verildikten sonra ilk itirazlar ileri sürülemez (HMK m.131).