IBAN Dolandırıcılığı: Şikâyet, Delil ve Banka Hesabına Gönderilen Para

Kısa Cevap

IBAN dolandırıcılığı, genellikle sahte ilan, sosyal medya hesabı, mesaj, telefon görüşmesi veya kendini banka görevlisi olarak tanıtma yoluyla mağdurun para göndermeye ikna edilmesidir. Gönderilen para, tek başına suçun hangi maddeden değerlendirileceğini belirlemez. Hilenin nasıl kurulduğu, banka hesabının bu düzende hangi işlevi gördüğü ve mağdurun nasıl aldatıldığı birlikte incelenir.

İlk iş, dekontu, konuşmaları, ilanı, kullanıcı adını, telefon numarasını ve işlem saatlerini değiştirmeden saklamaktır. Bankaya gecikmeden bildirim yapmak ve soruşturma makamlarına somut kayıtlarla başvurmak, para hareketinin ve hesap sahibinin tespitinde önem taşır.

IBAN Dolandırıcılığı Nedir?

Bu başlık altında birbirinden farklı olaylar bulunur:

• Satılık ürün veya kiralık ev ilanıyla kapora istenmesi,
• Sosyal medya üzerinden yatırım, iş, ödül veya yardım vaadi,
• Mesajla gönderilen sahte ödeme linki,
• Kendini banka, polis veya savcı olarak tanıtan kişinin para transferi istemesi,
• Gerçek satıcının iletişim bilgisinin değiştirilmesiyle paranın başka IBAN’a gönderilmesi.

Bu olaylarda aynı IBAN’ın görünmesi, tek başına tüm kişilerin fail olduğunu kanıtlamaz; fakat soruşturma için önemli bir başlangıç verisidir. Hesap açılış belgeleri, para giriş-çıkışları, ATM görüntüleri, IP kayıtları ve telefon trafiği araştırılabilir.

İlk Yapılacaklar

1. Bankayı hemen arayın. İşlem saati, alıcı IBAN ve açıklama bilgisiyle kayıt açtırın. Transferin geri çağrılması veya hesap hareketinin korunması talep edilebilir; sonucun garanti olmadığı bilinmelidir.
2. Delilleri değiştirmeyin. Mesajı silmek, ilanı düzenlemek veya hesabı kapatmak delil zincirini zayıflatabilir. Ekran görüntüsünde tarih, kullanıcı adı ve bağlantı görünmelidir.
3. Şikâyeti somutlaştırın. Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa verilecek başvuruda olay sırası, para miktarı, IBAN, işlem saati ve kullanılan iletişim kanalı açık yazılmalıdır.
4. Banka dekontunun tamamını saklayın. Alıcı adı, IBAN, işlem referansı ve açıklama bölümü önemlidir.

Hangi Deliller Saklanmalı?

Delil	Neyi gösterir?
Dekont ve hesap ekstresi	Para transferi, tarih, tutar ve alıcı hesap
İlan bağlantısı ve ekran görüntüsü	Hileli teklifin nasıl sunulduğu
WhatsApp/SMS/e-posta kayıtları	Aldatıcı sözler ve iletişim zinciri
Telefon numarası, kullanıcı adı, profil bağlantısı	Şüphelinin dijital izleri
Kargo, sözleşme veya ürün görselleri	Satış vaadi ile para transferi arasındaki ilişki
Bankaya yapılan bildirimin kayıt numarası	Başvurunun zamanını ve içeriğini

Ekran görüntüsü tek başına her zaman yeterli olmayabilir. Asıl elektronik kayıtların ilgili platform ve bankadan istenebilmesi için şikâyette kullanıcı adı, bağlantı, telefon numarası ve tarih olabildiğince açık gösterilmelidir.

Banka Hesabı Sahibinin Sorumluluğu

Para bir hesabın sahibi adına görünse de, ceza sorumluluğu otomatik doğmaz. Hesabın kim tarafından fiilen kullanıldığı, sahibinin hileli düzeni bilip bilmediği, parayı çekip çekmediği, başka kişilere aktarıp aktarmadığı ve olayın diğer delilleri araştırılır.

Bu nedenle mağdur bakımından doğru yaklaşım, yalnız hesap sahibinin adını yazmakla sınırlı kalmamaktır. IBAN, dekont, iletişim kayıtları ve varsa aynı kişiyle bağlantılı başka hesaplar birlikte bildirilmelidir.

Hesabını kullandıran taraf bakımından soru çoğu zaman “IBAN paylaşmak suç mu” biçiminde sorulur. IBAN’ı paylaşmak tek başına suç değildir; sorumluluk, hesabın suç gelirinin aktarılmasına açılmasıyla doğar. Bahis parası trafiğinde bu, para nakline aracılık suçunu gündeme getirir. Ayrıntısı için yasadışı bahis suçu ve cezası sayfamıza bakınız.

Hesabını Verene Özgü Yeni İndirim (TCK m.158/4)

Bu eksende 2026 yazında yeni bir hüküm yürürlüğe girdi ve doğrudan hesabını kullandıran kişiyi ilgilendirir. 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun, dolandırıcılık maddesine dördüncü bir fıkra ekledi:

TCK m.158/4 (Ek: 16/7/2026-7589/13 md.)

Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Fıkranın üç sınırı vardır ve üçü birden okunmalıdır:

• İndirimdir, cezasızlık değildir. Fiil suç olmaya devam eder; yalnız verilecek ceza yarı oranında indirilir.
• İştirakin bu fiille sınırlı olması aranır. Hesabını veren kişi, aldatma eylemine de katılmış, parayı çekmiş ya da örgütlü yapının başka bir halkasında görev almışsa fıkra uygulanmaz.
• Kapsam ödeme aracı ve hesap bilgisidir. Kart ve hesap yanında aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesaplar da açıkça sayılmıştır.

Bu, mağdur bakımından da anlamlıdır: hesabına para aktarılan kişi hakkında yürüyen soruşturmanın sonucu, o kişinin dosyadaki rolüne göre değişir ve indirimin uygulanması alacağınızı ortadan kaldırmaz. Tazminat ve iade talepleri ceza indiriminden bağımsızdır.

Hangi Tarihteki Kanun Uygulanır?

Yeni fıkra 31.07.2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Daha önce işlenmiş fiillerde hangi metnin uygulanacağını Türk Ceza Kanunu genel bir kuralla çözer:

TCK m.7/2 — Zaman bakımından uygulama

Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.

Yarı oranında indirim öngören bir hüküm fail lehinedir. Bu nedenle 31.07.2026 öncesinde işlenmiş ve koşulları taşıyan fiillerde de yeni fıkranın uygulanması gündeme gelir; derdest dosyalarda bu değerlendirme mahkemece yapılır.

Suç Basit mi Nitelikli mi?

Dolandırıcılığın temel hâli Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde düzenlenmiştir:

TCK m.157 — Dolandırıcılık

(1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.

Para transferinin bankadan yapılması her olayda nitelikli dolandırıcılık anlamına gelmez. Ceza Genel Kurulu kararında da, bilişim sisteminden yararlanılarak bir insanın aldatılması ile insan aldatılmadan sistemden yarar sağlanması ayrımının suç vasfı bakımından önem taşıdığı açıklanmıştır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2014/288, K. 2016/255, T. 10.05.2016).

Telefonla ikna edilip yalnızca havale yapılmışsa, banka hesabının olay içindeki rolü ayrıca değerlendirilir. Sahte banka ekranı, sahte ödeme sayfası veya kendini banka çalışanı olarak tanıtma gibi durumlarda farklı nitelikli hâller gündeme gelebilir. Ayrıntı için Nitelikli Dolandırıcılık Suçu ve Cezası yazısına bakılmalıdır.

Hile, zarar ve yarar unsurlarının genel açıklaması dolandırıcılık suçu rehberinde yer alır.

Şikâyet Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

Şikâyet metni, hukuki sonuç vaadi yerine olayın ispatlanabilir verilerini toplamalıdır:

• Olayın tarihi ve saat sırası,
• Şüpheliyle kurulan iletişim kanalı,
• Hileli söz veya vaat,
• Gönderilen tutar, IBAN ve işlem referansı,
• Eklenen dekont, ekran görüntüsü, bağlantı ve numara listesi,
• Banka ve ilgili platform kayıtlarının istenmesi talebi.

Mağdurun başvuru, delil toplama ve davaya katılma hakları için Dolandırıcılık Mağduruysanız: Şikâyet, Delil ve Hak Haritası yazısı tamamlayıcıdır.

Yargıtay Yaklaşımı

IBAN olaylarında tek kelimelik bir kural yerine, aldatma aracının ne olduğu araştırılır. Banka, sadece paranın taşındığı kanal olabilir; sahte banka görünümü ya da bilişim üzerinden kurulan aldatma düzeni ise suç vasfını değiştirebilir. Kart bilgisinin mağdurun iradesi dışında kullanılması ihtimalinde Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması başlığındaki özel suç tipi de değerlendirilir.

Para Gönderdikten Sonra Bankaya Ne Bildirilir?

“IBAN dolandırıcılığına para gönderdim” diyen kişinin bankaya yapacağı ilk bildirim, soruşturma başvurusundan farklı bir işlemdir. Banka ile görüşürken amaç, olayın zamanını ve transfer bilgisini bankanın sisteminde mümkün olduğunca açık biçimde kayıt altına almaktır. Başvuruda şu veriler hazır bulunmalıdır:

• Gönderen hesap ve alıcı IBAN,
• Tutar, işlem tarihi ve saati,
• FAST, EFT veya havale işlem numarası,
• İşlem açıklaması,
• Dolandırıcılığın fark edildiği saat,
• Arayan numara, ilan veya mesajlaşma uygulaması bilgisi.

Bankadan transferin geri çağrılması, işlem hakkında kayıt açılması veya ilgili hesap hareketinin korunması istenebilir. Ancak bankaya yapılan bildirim, paranın mutlaka geri döneceği ya da şüphelinin kimliğinin bankaca açıklanacağı anlamına gelmez. Ceza soruşturmasında bankadan hesap açılış, işlem ve para hareketi kayıtlarının istenmesi ayrı bir süreçtir.

Sık Görülen IBAN Dolandırıcılığı Türleri

Kapora ve Sahte İlan

Araç, kiralık ev, tatil, elektronik eşya veya evcil hayvan ilanı üzerinden kapora istenebilir. Bu olaylarda ilan bağlantısı, ilanın ilk görüldüğü tarih, yazışmalar, ilan sahibinin kullandığı profil ve gönderilen ürün görselleri saklanmalıdır. İlan sonradan silinse bile bağlantı, ekran görüntüsü ve mümkünse sayfa adı başvuruda yer almalıdır.

Yanlış IBAN’a Yönlendirme

Gerçek bir satıcının telefonuna veya e-posta hesabına erişilerek ödeme bilgisi değiştirilebilir. Bu senaryoda yalnız alıcı IBAN değil, gerçek satıcıyla daha önce yapılan yazışmalar, teklif ve fatura da önemlidir. Amaç, ödemenin neden yanlış hesaba gittiğini tarih sırasıyla göstermektir.

Hesap Kullandırma ve Para Taşıma İddiası

Bir kişi kendi hesabını başkasına kullandırdığı veya hesabına gelen parayı başka hesaplara aktardığı için soruşturma konusu olabilir. Hesabın bir olayda kullanılması ile hesap sahibinin hileli düzeni bilerek ve isteyerek içinde yer alması aynı mesele değildir. Hesap sahibinin açıklaması; hesap hareketleri, iletişim kayıtları, para çekme veya aktarma biçimi ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Sahte Dekont ve Ödeme Yapıldı İddiası

Satıcıya düzenlenmiş ya da değiştirilmiş dekont gönderilmesi, başka bir IBAN üzerinden ödeme talebi veya “ödeme bloke oldu” gerekçesiyle ek para istenmesi gibi ihtimallerde hem gönderilen dosyanın kendisi hem de bankanın gerçek işlem kaydı gerekir. Ekran görüntüsü ile banka hesabındaki kesinleşmiş hareket aynı şey değildir.

Mağdur ve Hesap Sahibi Bakımından Farklı Sorular

Bu başlık iki farklı arama niyetini bir arada taşır. Para gönderen kişi genellikle “IBAN sahibini nasıl bulurum, param geri gelir mi?” diye sorar. Hesabına para gelen veya hesabını kullandırdığı iddia edilen kişi ise “Hesabıma gelen para nedeniyle sorumlu olur muyum?” sorusuna cevap arar.

Mağdur bakımından önemli olan, hilenin nasıl kurulduğunu ve paranın hangi işlemle gönderildiğini somutlaştırmaktır. Hesap sahibi bakımından ise hesabın kim tarafından kullanıldığı, kendi bilgisi dışında erişim olup olmadığı, para üzerinde ne yaptığı ve diğer kişilerle iletişimi araştırılır. Her iki durumda da olayın başında, ortasında ve sonunda oluşan kayıtlar aynı dosyada farklı anlam taşıyabilir.

Şikâyet Metnini Güçlendiren Zaman Çizelgesi

Karmaşık yazışmalar yerine kısa bir zaman çizelgesi, hem başvuruyu okumayı hem de delil talebini kolaylaştırır:

Zaman	Olay	Ek
14.05, 10.15	İlan görüldü veya ilk mesaj geldi	Ekran görüntüsü / bağlantı
14.05, 10.28	Şüpheli ödeme talep etti	Mesaj kaydı
14.05, 10.35	Para transfer edildi	Dekont / işlem no
14.05, 10.48	İletişim kesildi veya yeni para istendi	Arama kaydı / mesaj
14.05, 11.00	Bankaya bildirim yapıldı	Başvuru numarası

Bu tablo, tek başına delil yerine geçmez. Ama savcılık veya kolluk başvurusunda hangi kayıtların hangi olayla ilgili olduğunu netleştirir. Mağdurun başvuru hakları ve delil sunma düzeni için Dolandırıcılık Mağduruysanız: Şikâyet, Delil ve Hak Haritası yazısına da bakılmalıdır.

Yapılmaması Gerekenler

• Şüpheliyle görüşmek için yeni bir hesaptan iletişim kurup delili değiştirmeyin.
• “Parayı geri göndereceğim” sözü üzerine yeni masraf veya vergi adı altında ek para göndermeyin.
• Şifre, kart bilgisi veya doğrulama kodunu paylaşmayın.
• Dekont ve konuşmaları düzenleyip yeniden üretmek yerine ilk hâliyle saklayın.
• Sosyal medya paylaşımıyla kişi tespiti yapmaya çalışırken kişisel veri ve hakaret riskini göz ardı etmeyin.

Bu adımlar bir hukukî sonuç garantisi değildir. Ama bankacılık ve dijital kayıtların daha sağlıklı korunmasına yardımcı olur.

Banka Başvurusu ile Suç Duyurusunun Farkı

Bankaya başvuru, bankacılık işlemi ve hesabın hareketiyle ilgili ilk bildirimi oluşturur. Suç duyurusu ise hileli davranışın, şüphelilerin ve delillerin soruşturulmasını istemeye yöneliktir. Birinin yapılmış olması diğerini gereksiz kılmaz. Başvuruların içeriği de aynı değildir:

• Bankaya bildirimde işlem numarası, transfer saati, alıcı IBAN ve hesabın güvenliği öne çıkar.
• Savcılık veya kolluk başvurusunda hilenin hangi söz veya ilanla kurulduğu, yazışmalar, arama kayıtları, profil/bağlantı bilgisi ve para hareketi birlikte anlatılır.

İki başvuruda da aynı tarih-saat bilgisinin tutarlı olması faydalıdır. Bankadan alınan başvuru numarası veya yazılı kayıt, şikâyete eklenebilir. Ancak bankanın bir transfer hakkında inceleme yapması, ceza soruşturmasının sonucu ya da zarar tahsilinin garantisi değildir.

Delilleri Dosyalarken Pratik Düzen

Çok sayıda ekran görüntüsünü karışık biçimde sunmak, olayın anlaşılmasını güçleştirebilir. Basit bir dosya düzeni tercih edilebilir:

1. Bir sayfalık kronoloji,
2. Dekontlar ve hesap hareketleri,
3. Mesajlaşmaların tarih sırasına göre ekran görüntüleri,
4. İlan, profil veya bağlantı görüntüleri,
5. Arama listesi ve telefon numaraları,
6. Bankaya yapılan bildirime ilişkin kayıt.

Ekran görüntülerinde tarih, saat ve kullanıcı adının görünmesi önemlidir. Görüntüyü kırpmak gerekiyorsa asıl dosya da saklanmalıdır. Bağlantılar, sosyal medya kullanıcı adları ve ödeme açıklamaları metin olarak da bir listede gösterilirse soruşturma makamlarının kayıt istemesi kolaylaşabilir.

Özet

• IBAN, soruşturmanın önemli bir başlangıç delilidir; tek başına fail olduğunu kanıtlamaz.
• Dekont, mesaj, ilan ve işlem saati birlikte saklanmalıdır.
• Banka üzerinden gönderim, suçu kendiliğinden nitelikli hâle getirmez.
• Erken banka bildirimi ve somut şikâyet, kayıtların korunması açısından önem taşır.