
İçindekiler 9
Kısa Cevap
İhtarname örneği, muhataba ne istendiğini ve yerine getirilmezse ne olacağını tereddütsüz bildiren bir iskelettir. Noterlik Kanunu, noter aracılığıyla çekilen ihtarnamede dört zorunlu unsur arar: tarafların ad-soyadı ile açık adresleri, ihtar konusu, istemde bulunanın imzası, ve tebliğ şerhi ile noterin imza-mühür-tarihi. Kira ilişkisinde ayrıca süre kuralı devreye girer: kural olarak en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün. Aşağıdaki örnekler hazır metin değil, doldurulacak bir çerçevedir.
Bu Durumda mısınız?
- Bir alacağınızı tahsil edemiyorsunuz ve borçluyu temerrüde düşürmek için ihtarname yazacaksınız.
- Kiracınız kirayı ödemiyor ve tahliye sürecinin ilk adımı olan ihtarı doğru kurmak istiyorsunuz.
- İnternette bulduğunuz bir örneği kullanacaksınız ama hangi kısmı değiştirmeniz gerektiğini bilmiyorsunuz.
- İhtarnameyi kendiniz yazıp notere götürmenin mümkün olup olmadığını soruyorsunuz.
- Daha önce çektiğiniz ihtarnamenin geçerli sayılmadığını öğrendiniz ve hatanın nerede olduğunu arıyorsunuz.
Metnin doğruluğu doğrudan hukuki sonucu etkilediği için, örneği somut olayınıza uyarlarken bir avukata danışın.
İhtarnamede Bulunması Zorunlu Unsurlar
Noter ihtarnamesinin içeriği serbest bir yazım tercihi değildir; kanun asgari unsurları saymıştır:
1512 sayılı Noterlik Kanunu m.106 — İhtarname ve ihbarname
Her türlü hukuki işlemlere ait ihtarname ve ihbarname: 1. İstemde bulunan ve diğer tarafın ad ve soyadları ile açık adreslerini, 2. İhtar ve ihbar konusunu, 3. İstemde bulunanın imzasını, 4. Tebliğ şerhini, noterin imza ve mühürünü ve tarihi (Yazı ve rakam ile), Kapsar.
Aynı madde, metni kimin yazacağı konusunda size seçim tanır:
1512 sayılı Noterlik Kanunu m.106 — İhtarname ve ihbarname
İhtarname ve ihbarnameler ilgili tarafından yazılıp tebliğ için notere getirebileceği gibi, notere de yazdırılabilir.
Yani aşağıdaki metni doldurup notere götürebilirsiniz. Tebliğ şerhi ile noterin imza, mühür ve tarihi sizin yazacağınız kısımlar değildir — onları noterlik tamamlar.
İhtarname Örneği: Ödenmeyen Alacak İçin
Aşağıdaki iskelette köşeli parantezli alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir.
……………… NOTERLİĞİ'NE
İHTAR EDEN : [Ad Soyad / Unvan] — [T.C. Kimlik / Vergi No]
ADRESİ : [Açık adres]
MUHATAP : [Ad Soyad / Unvan]
ADRESİ : [Açık adres]
KONU : [Tutar] TL tutarındaki alacağın ödenmesi, aksi hâlde
yasal yollara başvurulacağı ihtarıdır.
AÇIKLAMALAR :
1. Tarafınız ile aramızda [tarih] tarihli [sözleşmenin adı / fatura no /
işin konusu] bulunmaktadır.
2. Bu ilişkiden doğan ve aşağıda dökümü verilen borcunuz vadesinde
ödenmemiştir:
[tarih] tarihli [belge/fatura no] .................. [tutar] TL
[tarih] tarihli [belge/fatura no] .................. [tutar] TL
TOPLAM ............................................. [tutar] TL
3. İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren [süre] gün içinde
yukarıda dökümü verilen [tutar] TL'nin, işleyecek temerrüt faizi ile
birlikte aşağıdaki hesaba ödenmesini ihtar ederim.
IBAN: [IBAN] — Hesap sahibi: [ad soyad]
4. Ödeme yapılmadığı takdirde, alacağın tahsili için hakkınızda icra
takibi başlatılacağı ve dava açılacağı, doğacak tüm yargılama
giderleri ile vekâlet ücretinin tarafınıza yükletileceği hususunu
ihtaren bildiririm.
İhtar Eden
[Ad Soyad] — [İmza]
Sayın Noter; üç nüshadan ibaret işbu ihtarnamenin bir nüshasının
muhataba tebliğini, bir nüshasının dairenizde saklanmasını, tebliğ
şerhli bir nüshasının da tarafıma verilmesini talep ederim.
Metnin en kritik kalemi 2. maddedeki dökümdür: alacağın hangi belgeye, hangi döneme ve hangi tutara ilişkin olduğu buradan anlaşılır. Belirsiz bırakılan bir talep, ihtarın amacına ulaşmasını engelleyebilir.
Kirasını Ödemeyen Kiracıya İhtarname Örneği
Kira ilişkisinde ihtarname yalnızca bir uyarı değildir; tahliyenin kanuni ön koşuludur ve kanun burada süreyi kendisi belirler:
6098 sayılı TBK m.315 — Kiracının temerrüdü
Kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödeme borcunu ifa etmezse, kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir süre verip, bu sürede de ifa etmeme durumunda, sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.
Kiracıya verilecek süre en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında ise en az otuz gündür. Bu süre, kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
Buradan üç kural çıkar ve üçü de metne yansımalıdır: süre konut ve çatılı işyerinde en az otuz gün, diğer kiralarda en az on gündür; süre tebliği izleyen günden işler; ve metin, sürede ödenmezse sözleşmenin feshedileceği uyarısını taşımalıdır.
……………… NOTERLİĞİ'NE
İHTAR EDEN (KİRAYA VEREN) : [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No]
ADRESİ : [Açık adres]
MUHATAP (KİRACI) : [Ad Soyad]
ADRESİ : [Kiralananın açık adresi]
KONU : Ödenmeyen kira bedellerinin otuz gün içinde ödenmesi, aksi hâlde
kira sözleşmesinin feshedileceği ve tahliye davası açılacağı
ihtarıdır.
AÇIKLAMALAR :
1. [Adres] adresinde bulunan taşınmaz, [başlangıç tarihi] başlangıç
tarihli kira sözleşmesi ile tarafınıza konut olarak kiralanmıştır.
Aylık kira bedeli [tutar] TL'dir.
2. Aşağıda dökümü verilen kira bedelleri vadesinde ödenmemiştir:
[yıl] yılı [ay] ayı kirası ...................... [tutar] TL
[yıl] yılı [ay] ayı kirası ...................... [tutar] TL
TOPLAM .......................................... [tutar] TL
3. İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğini izleyen günden itibaren
OTUZ (30) GÜN içinde yukarıda dökümü verilen kira bedellerinin
aşağıdaki hesaba ödenmesini ihtar ederim.
IBAN: [IBAN] — Hesap sahibi: [ad soyad]
4. Bu süre içinde ödeme yapılmadığı takdirde, Türk Borçlar Kanunu'nun
315. maddesi uyarınca kira sözleşmesinin feshedileceğini ve
tarafınız aleyhine tahliye davası açılacağını, yargılama giderleri
ile vekâlet ücretinin tarafınıza yükletileceğini ihtaren bildiririm.
İhtar Eden (Kiraya Veren)
[Ad Soyad] — [İmza]
Sayın Noter; üç nüshadan ibaret işbu ihtarnamenin bir nüshasının
muhataba tebliğini, bir nüshasının dairenizde saklanmasını, tebliğ
şerhli bir nüshasının da tarafıma verilmesini talep ederim.
Kiralanan konut ya da çatılı işyeri değilse (örneğin arsa, tarla) süre en az on gün olarak yazılabilir; tereddüt hâlinde uzun süreyi vermek güvenlidir. Kanunun aradığı asgari süreyi aşmak ihtarı sakatlamaz, altında kalmak sakatlar.
Tahliye sebeplerinin tamamı ve temerrüt dışındaki yollar için bkz. Kiracı Nasıl Tahliye Edilir?
Ayları Tek Tek Yazın: Bir Yargıtay Örneği
Talep edilen dönemin dökümlenmesi biçimsel bir ayrıntı değildir. Bir olayda kiraya veren, ikinci ihtarnamesinde yılı sehven 1914 olarak yazmış; yerel mahkeme, ihtarnamede hangi aylara ait kiraların talep edildiğinin belirli olmadığı gerekçesiyle tahliye talebini reddetmiştir. Yargıtay bu değerlendirmeyi doğru bulmamış, dökümün kastedileni açıkça gösterdiğini kabul etmiştir:
16.06.2014 tarihli ihtarname de ihtara konu aylar kira bedelinin yılının 2014 yazılması gerekirken maddi hata ile 1914 olarak yazıldığı anlaşılmaktadır. Zira birinci ihtarnamenin 2013 yılı Mayıs ve Aralık ayları arasına ait 8 aylık kira bedelinin ödenmesi için keşide edildiği, ikinci ihtarnamenin de bunu takip eden 2014 yılı Ocak ila Haziran ayları kira bedellerinin ödenmesi için keşide edildiği kuşkusuzdur.
(Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/9293, K. 2015/9914, T. 16.11.2015 — bozma; ihtarnamedeki maddi hataya rağmen talebin belirli olduğu)
Bu karar iki şeyi birden gösterir. Birincisi, her yazım hatası ihtarı geçersiz kılmaz; belirleyici olan, talebin neye ilişkin olduğunun anlaşılıp anlaşılmamasıdır. İkincisi ve pratik olanı: bu ihtarnameyi kurtaran şey, ayların ve tutarların tek tek dökümlenmiş olmasıdır. Döküm olmasaydı, maddi hatayı telafi edecek bir dayanak da kalmazdı. Bu yüzden yukarıdaki iskeletlerde döküm ayrı bir madde olarak durmaktadır.
Örneği Kullanmadan Önce Neyi Değiştirmelisiniz?
Hazır bir metni olduğu gibi göndermek, ihtarnamenin en sık görülen zayıflığıdır. En az şu beş alan somut olayınıza göre yeniden yazılmalıdır:
- Muhatabın açık adresi. Kanunun aradığı unsurlardandır ve tebliğ buradan yapılır; eksik ya da eski adres, tebliğ edilememiş bir ihtarname demektir.
- Borcun dayanağı. “Borcunuz” demek yetmez; sözleşme tarihi, fatura numarası ya da kira dönemi yazılmalıdır.
- Tutar ve döküm. Toplam rakam tek başına değil, kalem kalem gösterilmelidir.
- Süre. Genel alacaklarda süreyi siz belirlersiniz; kirada kanun belirler (konut ve çatılı işyerinde en az otuz gün).
- Sonuç uyarısı. Ödenmezse ne yapılacağı yazılmalıdır; kira ilişkisinde fesih uyarısı kanunun aradığı bir unsurdur.
Sık Yapılan Hatalar
- Konutta otuz günün altında süre vermek. TBK m.315 konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün arar; on beş gün verilen ihtar bu yönüyle sakatlanır.
- Süreyi tebliğ tarihinden değil, ihtarnamenin yazıldığı tarihten başlatmak. Kanun, sürenin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden işlemeye başladığını söyler.
- Fesih uyarısını yazmamak. Yalnız “ödeyin” diyen bir metin, temerrüde dayalı tahliyenin dayanağı olmaya elverişli olmayabilir.
- Alacağı dökümlemeden istemek. Hangi döneme ve hangi belgeye ilişkin olduğu yazılmayan talep, tereddüt doğurur.
- Tebliğ şerhli nüshayı saklamamak. İhtarnamenin kendisi değil, tebliğ edildiğini gösteren nüsha delildir.
- Muhatap sayısını atlamak. Birden fazla borçlu varsa her birine ayrı tebligat çıkarılmalıdır.
Özet
- Zorunlu unsurlar: taraflar ve açık adresleri, ihtar konusu, imza, tebliğ şerhi ile noterin imza-mühür-tarihi (Noterlik K. m.106).
- Metni kendiniz yazıp notere götürebilir ya da notere yazdırabilirsiniz (Noterlik K. m.106).
- Kirada süre kanunidir: en az on gün, konut ve çatılı işyerinde en az otuz gün; süre tebliği izleyen günden işler (TBK m.315).
- Kira ihtarnamesi, sürede ödenmezse sözleşmenin feshedileceği uyarısını taşımalıdır (TBK m.315).
- Dökümü tek tek yazın: maddi hataya rağmen talebi ayakta tutan şey dökümdür (6. HD, E. 2015/9293, K. 2015/9914).
- Delil, ihtarnamenin kendisi değil tebliğ şerhli nüshadır — saklayın.
İlgili yazılar: İhtarname Nedir? Ne İşe Yarar, Nasıl Çekilir? (TBK 117-125) · Kiracı Nasıl Tahliye Edilir? · Tebligat Nedir? Türleri, Usulsüz Tebligat ve Süreler
Sıkça Sorulan Sorular
İhtarname örneğini olduğu gibi kullanabilir miyim?
Hayır. Örnek metin bir iskelettir; tarafların bilgileri, borcun dayanağı, tutar, dönem ve tanınan süre somut olaya göre yazılmalıdır. Yanlış süre ya da eksik tanımlanmış alacak, ihtarı hukuken sonuçsuz bırakabilir.
İhtarnamede hangi unsurlar zorunludur?
Noterlik Kanunu m.106 dörtlü bir liste sayar: istemde bulunan ve diğer tarafın ad-soyadı ile açık adresleri, ihtar ve ihbar konusu, istemde bulunanın imzası, tebliğ şerhi ile noterin imza-mühürü ve tarihi. Bunlar yoksa belge noter ihtarnamesi niteliğini taşımaz.
Kiracıya kaç günlük süre vermeliyim?
TBK m.315 iki ayrı süre öngörür: kural olarak en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında ise en az otuz gün. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler. Konutta otuz günün altında verilen süre ihtarı sakatlar.
İhtarnameye sürede ödenmezse ne olacağını yazmalı mıyım?
Evet. TBK m.315, kiraya verenin süre verip bu sürede de ifa edilmemesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini bildirmesinden söz eder. Fesih uyarısı taşımayan bir ihtar, temerrüt nedeniyle tahliyenin dayanağı olmaya elverişli olmayabilir.
İhtarnamede hangi ayların kirasını istediğimi tek tek yazmalı mıyım?
Evet, yazmak en güvenli yoldur. Talep edilen dönem ve tutar tereddüde yer bırakmayacak biçimde dökümlenmelidir. Ayların tek tek yazılması, metinde bir maddi hata olsa bile talebin neye ilişkin olduğunun anlaşılmasını sağlar.
İhtarnamede maddi hata yaparsam geçersiz mi olur?
Her hata ihtarı geçersiz kılmaz. Yargıtay, ihtarnamede yılın sehven yanlış yazıldığı bir olayda, dökümden hangi dönemin kastedildiğinin kuşkuya yer bırakmadığını kabul etmiştir (6. HD, E. 2015/9293, K. 2015/9914). Yine de hata riski, dökümü eksiksiz yazarak azaltılır.
İhtarnameyi kendim yazıp notere götürebilir miyim?
Evet. Noterlik Kanunu m.106, ihtarnamenin ilgili tarafından yazılıp tebliğ için notere getirilebileceğini açıkça düzenler; dilerseniz notere de yazdırabilirsiniz.
Kaç nüsha hazırlamalıyım?
Uygulamada muhatap sayısı kadar nüshaya ek olarak noterde kalacak ve size tebliğ şerhiyle dönecek nüshalar hazırlanır. Nüsha sayısını başvurduğunuz noterlik belirler; metni tek nüsha götürmeniz de yeterlidir, çoğaltma noterlikte yapılır.
İhtarname ne zaman sonuç doğurur?
Yazıldığı anda değil, muhataba tebliğ edildiğinde. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle tebliğ şerhli nüsha en önemli belgedir.
Birden fazla kişiye aynı ihtarnameyi çekebilir miyim?
Muhatap sayısı kadar tebligat çıkarılması gerekir ve her muhatap için ayrı ücret doğar. Müteselsil borçlularda her birine ayrı ayrı ihtar çekilmesi, temerrüdün her biri yönünden ayrı ayrı ispatlanabilmesi için önemlidir.
İhtarname yerine WhatsApp mesajı yeterli olur mu?
Riskli bir tercihtir. TBK m.315 kiracıya süre verilmesini yazılı olarak arar; mesajın muhataba ulaştığı ve içeriği çekişme konusu olabilir. İspat gücü nedeniyle noter, iadeli taahhütlü posta ya da KEP tercih edilmelidir.
İhtarname çektikten sonra ne yapmalıyım?
Tanıdığınız sürenin dolmasını bekleyin ve tebliğ şerhli nüshayı saklayın. Süre sonuçsuz kalırsa somut olaya göre icra takibi, alacak davası ya da kira ilişkisinde tahliye davası gündeme gelir; hangi yolun uygun olduğu için avukata danışın.