Korsan Taksi Cezası: Tutar, Araç Bağlama ve İtiraz

Kısa Cevap

Korsan taksi, hukuken izinsiz yolcu taşıma kabahatidir ve dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2. maddesidir. Ceza tek bir rakam değildir: ilgili belediyeden çalışma izni hiç alınmamışsa 100.000 Türk lirası ve araç altmış gün trafikten men edilir; ihlal izin kapsamının ya da güzergâhın dışına çıkmaktan ibaretse tutar ve men süresi düşer.

Maddenin bugünkü hâli 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Bu yüzden internette dolaşan pek çok anlatım eksiktir.

Bu Durumda mısınız?

• Aracınız “korsan taşımacılık” gerekçesiyle bağlandı, kaç gün sonra alabileceğinizi bilmiyorsunuz
• Ticari plakanız var ama çalıştığınız bölgenin dışında yolcu aldınız ve ceza yazıldı
• Yük nakli için tescilli aracınıza yolcu taşıma cezası kesildi
• Sürücü belgeniz otuz gün süreyle geri alındı, iade şartlarını araştırıyorsunuz
• Aracınızı kiraya verdiniz, sürücü izinsiz yolcu taşıdı ve yaptırım size yöneldi
• Cezaya itiraz etmek istiyorsunuz ama sulh ceza hâkimliğine mi idare mahkemesine mi gideceğinizi çözemiyorsunuz

Dayanağı: Karayolları Trafik Kanunu Ek m.2

Ek 2. madde iki ayrı katman içerir. Birinci katman aracın tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullanılmasıdır:

“Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.”

(Karayolları Trafik Kanunu ek m.2 — 18/10/2018 tarihli 7148 sayılı Kanunla değişik)

Yukarıdaki metinde geçen rakam, fıkranın 2018’de yazılan lafzı değildir. Kanunun yayımlanan güncel metnindeki para cezaları, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla güncellenmiş cari yıl tutarlarıdır. Bu yüzden fıkra 2018 tarihli bir değişiklik damgası taşırken içindeki rakam bugünkü tutarı gösterir. Kesin tutar için tebliğ edilen tutanaktaki rakam ve ilgili yılın trafik ceza tarifesi esas alınmalıdır.

Bunu izleyen ve 21/2/2019 tarihli 7166 sayılı Kanunla eklenen fıkra uyarınca araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. Bu iki fıkra birlikte uygulanır; kararlarda “Ek 2. maddenin birinci ve ikinci fıkraları” olarak anılır.

İkinci katman ise belediyeden izin almadan yolcu taşımayı yasaklar ve asıl “korsan taksi” tablosu buradadır:

“a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır.”

(Karayolları Trafik Kanunu ek m.2)

Hangi Fıkra Uygulanır? Aradaki Fark Yüz Katı Aşar

Ceza tutarı, olayın hangi fıkraya sokulduğuna göre 1.002 lira ile 100.000 lira arasında değişir. Bu nedenle nitelendirme, itirazın en güçlü eksenidir.

Belirleyici ölçüt şudur: araç, yolcu taşımacılığı için ruhsat verilebilecek nitelikte bir araç mı? Değilse, ortada “izinsiz yolcu taşıma” değil, aracın tescil amacı dışında kullanılması vardır.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, tescil belgesinde kullanım amacı ticari, cinsi kamyonet ve kullanım şekli yük nakli olarak görünen bir araç bakımından bu ayrımı yapmıştır. Başsavcılığın, aracın yolcu taşımacılığı yapmak üzere izin verilebilecek nitelikte olmadığı ve bu nedenle Ek 2. maddenin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca işlem yapılması gerektiği yönündeki kanun yararına bozma istemi Dairece yerinde görülmüş, sulh ceza hâkimliği kararı bozularak idari para cezası kaldırılmıştır.

(Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2023/17424, K. 2024/6631, T. 10.09.2024 — kanun yararına bozma, oybirliği)

Pratik sonuç: aracın tescil belgesindeki cins ve kullanım şekli kayıtları, itiraz dilekçesinin ilk dayanağıdır.

Ceza Tutarları ve Araç Bağlama Süreleri

İhlal	İdari para cezası	Araç trafikten men
Tescil belgesindeki maksat dışı kullanım (Ek m.2/1-2)	1.002 TL	15 gün
(a) Çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşıma	100.000 TL	60 gün
(b) İzinde belirtilen faaliyet konusu dışında	46.000 TL	30 gün
(c) Çalışma bölgesi/güzergâh dışında	20.000 TL	15 gün
Süresi biten izinle yolcu taşıma	1.002 TL	Eksiklik giderilinceye kadar
Ayırıcı işaretsiz araçtan hizmet alan yolcu	334 TL	—

Men sürelerinin dayanağı maddenin kendi lafzıdır: araç, üçüncü fıkranın “a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.”

Tutarlar sabit değildir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca idari para cezaları “her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için” Vergi Usul Kanunu mükerrer 298. madde hükümlerine göre ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Yukarıdaki rakamlar maddenin bu yazının güncellendiği tarihteki metnine aittir.

Sürücü Belgesi ve Tekerrür: 2026’da Değişen İki Kural

12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanun maddeye iki önemli ekleme yapmıştır.

Sürücü belgesi. (a) bendi kapsamında, yani çalışma izni hiç alınmadan yolcu taşıma hâlinde işlem yapılan sürücülerin belgeleri otuz gün süreyle geri alınır. Kanun, iade için ayrı bir mali şart getirir: “Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.”

Tekerrür. Yürürlükteki cümle şöyledir: “Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde bu fıkranın tekrar ihlal edilmesi hâlinde idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.” Sayım takvim yılına göre değil, son ihlalden geriye doğru bir yıllık döneme göre yapılır.

Tekerrür kuralı 2026’da getirilmiş değildir; başlangıç noktası değişmiştir. Maddenin 2022 yılındaki metninde de iki kat uygulama vardı, ancak süre “fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl” olarak sayılıyordu. 7574 sayılı Kanun bunu “son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl” hâline getirmiştir. Birden fazla ihlali bulunan sürücüde bu fark, hangi ihlallerin bir yıllık pencereye gireceğini değiştirir.

Araç Sahibinin Sorumluluğu: “Ben Kullanmıyordum” Yeterli Değil

Kanun, aracı fiilen kullanmayan işleten veya sahibi bakımından ayrı bir yükümlülük öngörür:

“İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür.”

(Karayolları Trafik Kanunu ek m.2)

Aracını kiraya veren ya da bir sürücüye tahsis eden malik bakımından bu hüküm, denetim yükümlülüğünün yerine getirildiğini gösteren delillerin (sözleşme kayıtları, talimatlar, takip kayıtları) itirazda önem kazanması sonucunu doğurur.

Bu cümlenin maddede bulunmasının bir sebebi vardır. Anayasa Mahkemesi 2014 yılında, hükmün o tarihteki hâlinde yer alan ve araç sahibine kusuru değerlendirilmeden ceza verilmesini mümkün kılan düzenlemeyi cezaların şahsiliği ilkesine aykırı bularak iptal etmiş, kararında araç sahiplerinin “başkasının eyleminden sorumlu tutulduğu açık bir şekilde gösterilmediği gibi araç sahibi olma ile suç arasındaki illiyet bağının da ne suretle oluştuğu belirtilmemiştir” tespitinde bulunmuştu (Anayasa Mahkemesi, E. 2014/52, K. 2014/139, T. 11.09.2014). İşleten ve sahibin denetim yükümlülüğüne ilişkin cümle, bu iptal kararının ardından maddeye eklenmiştir.

Hüküm Anayasa Mahkemesi Denetiminden Geçti

Maddenin bugünkü hâli 2022 yılında Anayasa Mahkemesi önüne gelmiş ve hem yolcu taşıma yasağı hem de altmış günlük trafikten men yaptırımı anayasaya uygun bulunmuştur:

“Üçüncü fıkrasının (a) bendinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE OYBİRLİĞİYLE, B. Dördüncü fıkrasının (a) bendinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA”

(Anayasa Mahkemesi, E. 2019/116, K. 2022/34, T. 24.03.2022 — itirazın reddi)

Yasağın kendisi oybirliğiyle, altmış günlük men ise oyçokluğuyla ayakta kalmıştır. Karşıoy yazan dört üye, men yaptırımının araç sahibinin kusuru değerlendirilmeden kategorik olarak uygulanmasının cezaların şahsiliği ilkesiyle bağdaşmadığı görüşündedir. Karşı oy yürürlükteki hukuk değildir; kural bugün geçerlidir. Ancak kusursuz olduğunu ileri süren araç sahibi bakımından tartışmanın Mahkeme içinde de sürdüğünü gösterir.

İtiraz: Nereye ve Ne Zaman

Kural olarak görevli merci sulh ceza hâkimliğidir. Bunun sebebi, süreli trafikten men ve süreli sürücü belgesi geri alma yaptırımlarının Kabahatler Kanunu’nda saklı tutulmuş olmasıdır. 5326 sayılı Kanun m.19, diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için uygulanan yaptırımlar arasında açıkça şunu sayar: “d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması”. Bu yaptırımlar ilgili kanunlarda değişiklik yapılıncaya kadar saklı olduğundan uyuşmazlık Kabahatler rejiminde kalır ve m.27/1 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde başvurulur.

İstisna, aynı işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren bir kararın da verilmiş olmasıdır:

“İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”

(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/8)

Maddenin kilit ibaresi **“aynı kişi ile ilgili olarak”**tır. Para cezası sürücüye, araç bağlama ise araç malikine yönelmişse muhataplar farklıdır ve iki yaptırım tek merciide birleşmez. Yargıtay 7. Ceza Dairesi bu gerekçeyle, görevsizlik verilmesi gerektiği yönündeki kanun yararına bozma istemini reddetmiştir:

“idarî para cezası ile aracın trafikten men edilmesine ilişkin kararın muhataplarının farklı olduğu, muterizin 18.10.2021 tarihli başvuru dilekçesinin kapsam ve içeriğine göre başvurunun sadece muteriz hakkında uygulanan idarî para cezasına yönelik olduğu”

(Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2023/17424, K. 2024/6631, T. 10.09.2024 — kanun yararına bozma, oybirliği)

Aracın trafikten men edilmesi işleminin mekaniği, iade usulü ve otopark ile çekici ücretleri için trafikten men kararının ayrıntılarını anlatan yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Tutanaktaki bendi okumamak. (a), (b) ve (c) bentleri arasındaki fark beş katı aşar; itiraz önce hangi bendin uygulandığını tespit etmelidir.
• Aracın tescil kaydını incelememek. Cins ve kullanım şekli kayıtları, olayın üçüncü fıkra yerine birinci fıkra kapsamında kalabileceğini gösterebilir.
• On beş günlük süreyi kaçırmak. Kabahatler Kanunu m.27/1 süresi tebliğden itibaren işler.
• Yanlış mercie başvurmak. Muhatapların aynı kişi olup olmadığı, dosyanın sulh ceza hâkimliğinde mi idari yargıda mı görüleceğini belirler.
• Malikin kendini otomatik sorumsuz sayması. Kanun, işleten ve sahibe bağımsız bir denetim yükümlülüğü yüklemiştir.
• Eski tutarlarla hesap yapmak. Rakamlar 12/2/2026 tarihli değişiklikle ve her yıl yeniden değerleme oranıyla değişir.

Özet

• Korsan taksinin dayanağı KTK Ek m.2’dir; ceza uygulanan bende göre 1.002 ile 100.000 TL arasında değişir.
• Araç, ihlalin bendine göre 15, 30 veya 60 gün trafikten menedilir.
• 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla sürücü belgesinin otuz gün geri alınması ve bir yıl içindeki tekrarda cezanın iki katına çıkması getirilmiştir.
• Aracın yolcu taşımaya elverişli olmayan bir cinsten olması, olayı üçüncü fıkra yerine birinci fıkra kapsamına sokabilir; Yargıtay bu gerekçeyle verilen cezayı kaldırmıştır.
• Yolcuya da 334 TL idari para cezası uygulanır; araç sahibinin denetim yükümlülüğü sürücüden bağımsızdır.
• İtiraz kural olarak sulh ceza hâkimliğine, tebliğden itibaren on beş gün içinde yapılır; aynı kişi hakkında idari yargı kararı da varsa uyuşmazlık idari yargıya taşınır.