Alkollü Araç Kullanma Cezası: Promil, Tutar, Ehliyet

Kısa Cevap

Alkollü araç kullanmanın ilk ve kesin sonucu idaridir. Hususi otomobilde 0,50 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüye 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Bu sonuç, kaza olmasa ve kimse zarar görmese de doğar. Beş yıllık pencere içindeki tekrarlarda tutar 50.000 ve 150.000 Türk lirasına, geri alma süresi iki ve beşer yıla çıkar. Hapis cezası ise ayrı bir eşiğe bağlıdır ve Türk Ceza Kanunu m.179/3’ün uygulanmasını gerektirir.

Promil Eşikleri: 0,50 · 0,21 · 1,00

Karayolları Trafik Kanunu m.48 tek bir sınır tanımaz. Aracın türüne ve sonucun idari mi cezai mi olduğuna göre üç ayrı eşik işler.

Hususi otomobilde 0,50 promil. İdari yaptırımın eşiği budur ve fıkra, suç oluşup oluşmadığından bağımsız işlediğini kendi lafzında söyler:

“Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48)

Diğer araçlarda 0,21 promil. Aynı fıkra, hususi otomobil dışındaki araçları kullananlar için promil alt sınırını 0,21 olarak belirler. Buradaki ölçüt uygulamada sıkça yanlış anlaşılır. Belirleyici olan, aracın ticari amaçla kullanılıp kullanılmadığı değil otomobil olup olmadığıdır. Danıştay Onbeşinci Dairesi ayrımı şöyle kurar:

“Anılan maddede getirilen ayrım kullanılan aracın hususi otomobil olup olmamasına bağlı olarak getirilmiş olup, kullanım amacı hususi olmayan otomobil sürücüleri ile kullanım amacı hususi olup olmamasına bakılmaksızın otomobil dışındaki diğer araçların(kamyon, kamyonet … ) sürücüleri bakımından 0,21 promil sınırının uygulanması gerekmektedir.”

(Danıştay 15. Daire, E. 2016/3092, K. 2017/181, T. 12.01.2017 — idare mahkemesi kararının BOZULMASINA)

Dairenin incelediği dosyada sürücü kamyonet-panelvan cinsi bir araç kullanırken 0,29 promil ölçülmüş, idare mahkemesi işlemi iptal etmiş, Danıştay bu kararı bozmuştur. Ölçüt üç durumu birbirinden ayırır: otomobil cinsi bir araç özel amaçla kullanılıyorsa sınır 0,50 promildir; aynı araç ticari amaçla kullanılıyorsa 0,21 promile iner; kamyonet, panelvan, kamyon, minibüs veya motosiklet gibi otomobil sayılmayan araçlarda ise kullanım amacına hiç bakılmaz ve sınır her hâlde 0,21 promildir. Kendi panelvanıyla markete giden bir sürücü, hususi otomobilde ceza doğurmayacak bir değerde idari yaptırımla karşılaşabilir.

Cezai değerlendirmede 1,00 promil. Altıncı fıkra, bu düzeyin üzerindeki sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu m.179/3 hükümlerinin uygulanacağını yazar. Bu, otomatik bir mahkûmiyet değil bir eşiktir; suçun oluşup oluşmadığı ayrı bir değerlendirmenin konusudur ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun unsurları başlı başına incelenmelidir.

Kanun metnindeki iki rakam birbirini tutmuyor. Beşinci fıkra hususi otomobil dışındaki araçlar için alt sınırı 0,21 olarak yazarken, kazaya sebebiyet hâlini düzenleyen yedinci fıkra aynı sürücüler için 0,20 rakamını kullanır:

“Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde, ayrıca Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48)

İki fıkra farklı sonuçlara bağlandığı için bu, uygulamada doğrudan bir çelişki üretmez: 0,21 idari para cezasının, 0,20 ise kaza hâlinde Türk Ceza Kanunu’na yollamanın eşiğidir. Yine de 0,20 ile 0,21 arasında ölçülen ve kazaya karışan bir ticari araç sürücüsü bakımından hangi fıkranın esas alındığı tutanakta açıkça gösterilmelidir.

Ceza Tutarları ve Tekrar Kademeleri

Tekrar sayımı takvim yılına göre değil, son ihlalden geriye doğru beş yıla göre yapılır. Kanun kademeleri şöyle kurar:

“Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 50.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48)

İhlal	İdari para cezası	Sürücü belgesi	Ek yükümlülük
İlk ihlal (0,50 promil üstü)	25.000 TL	6 ay geri alma	Yok
Beş yıl içinde 2. ihlal	50.000 TL	2 yıl geri alma	Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi
Beş yıl içinde 3. ve sonrası	150.000 TL	Her seferinde 5 yıl geri alma	Psiko-teknik değerlendirme + psikiyatri muayenesi
Ölçüm yaptırmama	150.000 TL	5 yıl geri alma	Yok
Uyuşturucu veya uyarıcı madde	150.000 TL	İptal	Kurs, sınav, psiko-teknik, sağlık kurulu raporu

Kanunun kendi cümlesi, sayımın başlangıcı bakımından bir ayrıntı daha taşır: sürücü belgeleri herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa, kademedeki süreler geçici alma süresinin bitiminde başlar. Yani iki geri alma kararı üst üste gelmez, arka arkaya işler.

Sürenin hangi birimle yazıldığı da denetime tabidir. Yargıtay Onuncu Ceza Dairesi, kanunda yıl olarak gösterilen geri alma süresinin tutanakta gün hesabına çevrilmesini kanuna aykırı bulmuştur:

“her ne kadar sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin tutanakta geri alma süresi “1827” gün olarak belirtilmiş ise de; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/8. maddesinde açık bir şekilde sürücü belgesinin geri alınma süresinin “5 yıl” olarak belirlendiği, kanuni dayanağı bulunmayan gün hesabıyla idari yaptırıma karar verilmesinin hatalı olması nedeniyle itirazı inceleyen mercii İnebolu Sulh Ceza Hakimliğince itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi”

(Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2024/243, K. 2025/7643, T. 08.07.2025 — kanun yararına bozma istemi KABUL; hâkimlik kararının KANUN YARARINA BOZULMASINA)

Dosya, uyuşturucu maddeye ilişkin sekizinci fıkra kapsamında görülmüştür. Ölçüt ise o fıkraya özgü değildir: kanun süreyi ay veya yıl olarak yazdığında yaptırım da aynı birimle kurulmalıdır. Tutanağında geri alma süresi gün sayısıyla gösterilen sürücü bakımından bu, itirazda ayrıca tartışılabilecek bir noktadır.

Tablodaki rakamlar Karayolları Trafik Kanunu m.48’in güncel metnindeki değerlerdir. İdari para cezaları Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulandığı için tutanağınızdaki tutar kanun metnindeki rakamdan farklı olabilir.

İlk Defa Alkollü Yakalanma Cezası

İlk ihlalin sonucu iki kalemdir: 25.000 Türk lirası idari para cezası ve altı ay süreyle sürücü belgesinin geri alınması. Bunun dışında bir eğitim, kurs veya muayene yükümlülüğü doğmaz; tekrar kademelerine bağlanan yükümlülükler ilk ihlalde uygulanmaz.

İlk ihlal olması tek başına ceza soruşturmasını da engellemez. Ölçüm 1,00 promilin üzerindeyse Karayolları Trafik Kanunu m.48 uyarınca Türk Ceza Kanunu m.179/3 hükümleri ayrıca uygulanır. Ölçüm bu düzeyin altındaysa, suçun oluşması için emniyetli sürüş yeteneğinin yitirildiğini gösteren somut bir tespit aranır.

Aracın türü burada belirleyicidir. Hususi otomobil dışındaki bir araçla 0,21 promilin üzerinde yakalanan sürücü, hususi otomobilde ceza doğurmayacak bir değerde idari yaptırımla karşılaşır.

İkinci ve Üçüncü İhlalde Eğitim, Psiko-teknik ve Psikiyatri Muayenesi

Tekrar hâlinde artan yalnız para cezası ve geri alma süresi değildir. On birinci fıkra, sürücüye ayrı bir yükümlülük yükler:

“Alkollü olarak araç kullanması nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri ikinci defa geri alınan sürücüler Sağlık Bakanlığınca, usul ve esasları İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; üç veya üçten fazla geri alınan sürücüler ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48)

İkinci ihlalde eğitim, üçüncü ve sonraki ihlallerde psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi devreye girer. Bu yükümlülükler idari para cezasının yerine geçmez, ona eklenir; ve geri alma süresi dolmuş olsa bile tamamlanmadıkça belgenin fiilen kullanılabilir hâle gelmesini geciktirir.

Ceza Puanı: Belgeyi Kaybetmenin İkinci Yolu

Alkol dosyalarında gözden kaçan nokta, sürücü belgesinin m.48 dışında bir yoldan da geri alınabilmesidir. Karayolları Trafik Kanunu m.118, uygulanan her ceza için ayrıca ceza puanı verilmesini öngörür:

“Bu Kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza, için esasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.118)

Birikmenin sonucu, m.48’dekinden farklı bir pencereye bağlanmıştır. Sayım beş yıl değil bir yıl üzerinden yapılır:

“Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 2 ay süre ile geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.118)

Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı dolduran sürücülerin belgeleri dört ay süreyle geri alınır ve bu sürücüler psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur. Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri ise süresiz olarak iptal edilir.

Alkol nedeniyle verilen idari para cezası da bu birikime dahildir. Ancak her fiile kaç puan verileceği kanunda yazmaz. Madde, puanların tespit ve uygulanmasına ait usul ve esasları yönetmeliğe bırakır; tutanakta görünen puan, kanun metninden değil yönetmelik ekindeki cetvelden gelir. Belirli bir puan rakamı bu nedenle kanuna dayandırılarak ileri sürülemez.

İki kanalın işleyişi de ayrıdır. Puan birikimine dayanan geri alma kararını mahkeme vermez:

“Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlali ve 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak” eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınmasına yine bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler yetkilidir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.112)

Geçmişteki puanlar bakımından bir geçiş kuralı da vardır. 9 Mart 2023 tarihli 7440 sayılı Kanun’la eklenen geçici m.26, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce trafik idari para cezalarına dayanılarak verilen ve aktif durumdaki ceza puanlarını pasif duruma getirmiş ve bunların puan hesaplamasında dikkate alınmayacağını hükme bağlamıştır. Bu kural puanlara ve m.118 kapsamındaki geçici geri almalara ilişkindir; alkol nedeniyle m.48 uyarınca uygulanan geri alma sürelerini kapsamaz.

Alkolden Alınan Ehliyet Nasıl Geri Alınır?

Uygulamada sık karşılaşılan soru, geri alma süresi dolup para cezası ödendikten sonra belgenin doğrudan iade edilip edilmeyeceğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.97/6, iade için sürenin dolması ve cezaların tahsili yanında gerekli diğer şartların sağlanmış olmasını da arar. Bu ifadenin kapsamını Yargıtay 19. Ceza Dairesi belirlemiştir:

“maddede ”… diğer şartlar…” olarak belirtilen hususların 2918 sayılı Kanunun 48/11. maddesi uyarınca iki veya daha fazla defa sürücü belgesi geri alınanlar ile 48/13. maddesi uyarınca uyuşturucu ve uyarıcı madde alması nedeniyle sürücü belgesi geri alınanların sürücü belgelerini geri alabilmeleri için aranan şartlar olduğu”

(Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2018/3067, K. 2019/7787, T. 02.05.2019 — kanun yararına bozma; bu bent yönünden talebin REDDİNE)

Dairenin çizdiği sınır nettir: diğer şartlar, tekrar eden ihlaller ile uyuşturucu hâllerine özgüdür. İlk defa ve altı ay süreyle belgesi geri alınan sürücü bakımından aranmaz. Bu dosyada sürücünün belgesi 15.02.2017’de altı ay süreyle geri alınmış, idari para cezası ertesi gün tahsil edilmiş ve altı aylık sürenin dolduğu tarihte iade şartlarının gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Kararın andığı fıkra numaraları bugünkü metinle birebir örtüşmez. Karar, tekrar hâlini on birinci fıkraya, uyuşturucu hâlini ise on üçüncü fıkraya bağlıyor. 12 Şubat 2026 tarihli değişiklikten sonra tekrar hâlindeki eğitim ve muayene yükümlülüğü on birinci fıkrada durmaya devam eder; uyuşturucuya ilişkin düzenleme sekizinci fıkraya, iadeyi cezaların tahsiline bağlayan kural ise on üçüncü fıkraya taşınmıştır. Kararın kurduğu ölçüt geçerliliğini korur, fıkra numarası güncel lafza göre okunmalıdır.

Sınırın öbür yüzü de aynı ölçüde önemlidir: tekrar hâlinde sürenin dolması tek başına yetmez. Yargıtay Yedinci Ceza Dairesi, beş yıl içinde belgesi ikinci defa geri alınan bir sürücü bakımından iki yıllık sürenin dolmuş olmasına rağmen iade şartlarının gerçekleşmediğini kabul etmiştir. Dosyada sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi tamamlanmamış ve trafik idari para cezalarının tamamı tahsil edilmemiştir; Daire bu nedenle, süre dolduktan sonra araç kullanan sürücüye idari para cezası verilmesini yerinde bulmuş ve cezayı kaldıran hâkimlik kararını bozmuştur:

“Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden, BALIKESİR 2. Sulh Ceza Hakimliği’nin 23.09.2020 tarih, 2020/2387 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nun 309/4-c maddesi uyarınca, aleyhe tesir etmemek ve yeniden yargılamayı gerektirmemek üzere BOZULMASINA”

(Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/20319, K. 2021/15004, T. 09.11.2021 — kanun yararına bozma; oy birliğiyle)

İki karar birlikte okunduğunda çizgi nettir. İlk ihlalde altı aylık sürenin dolması ve cezanın ödenmesi yeterlidir. Tekrar ve uyuşturucu hâllerinde ise sürenin dolması yalnızca ilk koşuldur: eğitim ya da muayene tamamlanmadan ve bu Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamı tahsil edilmeden belge fiilen kullanılabilir hâle gelmez. Bu aradaki dönemde direksiyona geçmek ayrı bir idari para cezası doğurur. Anılan kararın bu noktada dayandığı Karayolları Trafik Kanunu m.36 hükmü 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun’la yeniden yazılmıştır; ölçüt ayakta durmakla birlikte tutar ve lafız güncel metne göre okunmalıdır. Geri alma süresi içinde direksiyona geçilmesi hâlinde uygulanan tutarlar, işletenin sorumluluğu ve bu cezaya itiraz için ehliyetsiz araç kullanma cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Ödenmesi gereken cezaların kapsamı ayrı bir konudur ve yalnız alkol cezasıyla sınırlı değildir. Bu nokta alkollü araç cezasına itiraz yazısında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Ticari Araç Sürücüsüyseniz: Beş Yılda Üç İhlal Belgeyi İptal Ettirir

12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun’la maddeye eklenen fıkra, yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler için süreli geri almanın ötesine geçen bir sonuç öngörür:

“Beşinci veya dokuzuncu fıkraların sürücülerce; 4925 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde toplamda üç defa ihlal edilmesi halinde sürücünün sürücü belgesi iptal edilir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48)

Fıkranın iki yönü pratikte önemlidir. Birincisi, sayıma yalnız alkollü araç kullanma değil, ölçüm yaptırmama hâli de dahildir; fıkra beşinci ve dokuzuncu fıkraların ikisine birden gönderme yapar. İkincisi, sonuç süreli geri alma değil iptaldir: belge tümüyle ortadan kalkar ve yeniden belge alabilmek için sürücü kursuna devam, sınavda başarı, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu aranır; ayrıca iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması ve bu Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir.

Geri alma ile iptal arasındaki bu ayrım, sonradan hangi yargı koluna başvurulacağını da belirlediği için yalnız pratik değil usulî bir sonuç da doğurur.

Kaza Varsa Ne Değişir?

Kaza, ölçümü isteğe bağlı olmaktan çıkarır:

“Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik kazasına karışması hâlinde, ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48)

Üçüncü fıkra, cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen sürücülerin en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe ya da Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek kan, tükürük veya idrar örneği vermesini öngörür. Bu işlemde Ceza Muhakemesi Kanunu m.75 hükümleri, beşinci fıkrası hariç olmak üzere uygulanır. Sürücünün ölmesi veya cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanmış olması hâlinde de aynı yolla örnek alınır.

Kaza ayrıca cezai değerlendirmeyi etkiler. Yedinci fıkra, promil sınırlarının üzerindeki sürücünün kazaya sebebiyet vermesi hâlinde Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümlerinin ayrıca uygulanacağını belirtir. Yaralanma veya ölüm varsa taksirle yaralama ya da taksirle öldürme gündeme gelir ve alkol, kusurun derecelendirilmesinde ayrıca değerlendirilir.

Ölçümü Reddetmek ve Uyuşturucu Tespiti

Alkolmetreye Üflememe Cezası

Ölçüm yaptırmamak cezayı hafifletmez, ağırlaştırır: dokuzuncu fıkra bu sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilmesini ve sürücü belgesinin beş yıl süreyle geri alınmasını öngörür. Yaptırım ölçüm sonucundan bağımsızdır. Üflemeyi reddeden sürücü, ölçülseydi 0,50 promilin altında çıkacak olsa bile bu sonuçla karşılaşır; reddetmenin yaptırımı, en ağır alkol kademesiyle aynı düzeydedir.

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde

Uyuşturucu veya uyarıcı madde tespitinde sonuç daha ağırdır: 150.000 Türk lirası idari para cezasının yanında sürücü belgesi süreli olarak geri alınmaz, iptal edilir ve kişi hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Her iki yaptırımın hangi mercie karşı tartışılacağı ve 12 Şubat 2026 değişikliğinin bu konudaki etkisi alkollü araç cezasına itiraz yazısında ele alınmaktadır.

Hangi Tarihteki Kanun Uygulanır?

İdari yaptırımın dayanağı olan Karayolları Trafik Kanunu m.48, 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun’la önemli ölçüde değiştirilmiştir. Sekizinci, dokuzuncu, on ikinci ve on üçüncü fıkralar yeniden yazılmış, yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin fıkra maddeye eklenmiştir. Bu nedenle 2026 öncesine ait kaynaklarda yer alan tutarlar, geri alma süreleri ve fıkra numaraları bugünkü metinle örtüşmeyebilir. Uygulamada hâlâ dolaşımda olan 11.629 ve 14.584 Türk lirası gibi rakamlar 7574 sayılı Kanun’dan önceki döneme aittir ve bugünkü kademeleri göstermez; maddenin güncel lafzındaki değerler 25.000, 50.000 ve 150.000 Türk lirasıdır.

İdari para cezaları bakımından ayrıca yıllık güncelleme işler: Kabahatler Kanunu m.17/7, bu cezaların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmasını öngörür. Kanun metnindeki rakam sabit bir tutar değil, bu artışın uygulandığı taban değerdir.

Cezai boyutta ise ayrı bir tarih söz konusudur: Türk Ceza Kanunu m.179’un ikinci ve üçüncü fıkraları 04.06.2025 tarihinde 7550 sayılı Kanun’la yeniden yazılmıştır. Suç tarihi bu tarihten önce olan dosyalarda lehe hüküm karşılaştırması yapılması gerekir. Bu değerlendirme trafik güvenliğini tehlikeye sokma yazısında ayrıntılı olarak yapılmaktadır.

Özet

• Hususi otomobilde 0,50 promilin üzeri 25.000 Türk lirası idari para cezası ve altı ay geri alma doğurur; hususi otomobil dışındaki araçlarda alt sınır 0,21 promildir.
• Tekrar sayımı takvim yılına göre değil, son ihlalden geriye doğru beş yıla göre yapılır: ikinci ihlalde 50.000 TL ve iki yıl, üç ve sonrasında 150.000 TL ve her seferinde beşer yıl.
• İkinci ihlalde sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi, üç ve sonrasında psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi ayrıca zorunludur.
• İade için aranan diğer şartlar, Yargıtay 19. Ceza Dairesi’ne göre tekrar ve uyuşturucu hâllerine özgüdür; ilk ihlalde altı ayın dolması ve cezanın ödenmesi yeterlidir.
• Yük ve yolcu taşımacılığında beş yıl içinde üç ihlal, süreli geri alma değil sürücü belgesinin iptali sonucunu doğurur.
• Ölçüm yaptırmamak 150.000 TL ve beş yıl geri alma, uyuşturucu tespiti ise 150.000 TL ve belge iptali ile sonuçlanır.
• 0,21 promil sınırı ticari kullanıma değil aracın cinsine bağlıdır: otomobil sayılmayan bir araç tamamen özel amaçla kullanılsa da düşük sınıra tabidir.
• Ceza puanı ayrı bir kanaldır: bir yıl içinde 100 puan iki ay, aynı yıl ikinci 100 puan dört ay geri alma, üç defa 100 puan ise süresiz iptal doğurur.
• Geri alma süresi kanunda ay veya yıl olarak yazılmışsa tutanakta gün hesabına çevrilemez; kanuni dayanağı bulunmayan gün hesabı Yargıtay’ca kanuna aykırı bulunmuştur.
• Hapis cezası idari yaptırımdan ayrıdır ve Türk Ceza Kanunu m.179/3’ün koşullarının gerçekleşmesine bağlıdır.