Kırmızı Işıkta Geçme Cezası: Tutar, Tekrar ve İtiraz

Kısa Cevap

Kırmızı ışık ihlalinin dayanağı Karayolları Trafik Kanunu m.47/1-b’dir ve maddenin ceza fıkrası 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır. Ceza artık tek bir rakamdan ibaret değildir: aynı yıl içindeki tekrarlar tutarı kademeli olarak yükseltir, üçüncü ihlalden itibaren sürücü belgesi süreli olarak geri alınır ve altıncı ihlalde belge iptal edilir. İtiraz mercii de bu ayrıma göre değişir.

Bu Durumda mısınız?

• Kavşaktan geçtiniz, arkanızdan kamera flaşı gördünüz ve ceza bekliyorsunuz.
• E-Devlet’te kırmızı ışık cezası göründü ama size tebligat gelmedi.
• Aynı yıl içinde birden fazla ihlaliniz var ve ehliyetinize ne olacağını merak ediyorsunuz.
• Sarı ışıkta girdiğinizi düşünüyorsunuz, tutanak ise kırmızı diyor.
• Aracı siz kullanmıyordunuz; ceza araç sahibi olarak size tebliğ edildi.

Aşağıdaki bilgiler geneldir. Somut bir tutanağın değerlendirmesi tespit yöntemine ve tutanak içeriğine göre değişir; dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz yerinde olur.

Dayanağı: KTK m.47/1-b

Kanun “kırmızı ışık” başlıklı ayrı bir madde içermez. İhlal, uyulması zorunlu işaretleri sıralayan maddenin bir bendinden doğar. Aynı kanunun hız sınırlarına ilişkin kademeli ceza rejimi ayrı bir konudur; hız sınırı cezaları yazısında ele alınmıştır. Karayolları Trafik Kanunu m.47:

“Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine, b) Trafik ışıklarına, c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, Uymak zorundadırlar.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

Uygulamada tutanaklara yazılan 47/1-b ibaresi buradan gelir: birinci fıkranın (b) bendi, trafik ışıklarıdır. Sıralamanın kendisi de anlamlıdır; bir kavşakta hem ışık hem görevli işareti varsa (a) bendi öncelik taşır.

Ceza Ne Kadar? İnternetteki Eski Tutar Neden Yanlış

Maddenin ceza fıkrası, işaret türüne göre farklı tutarlar öngörür ve kırmızı ışığı diğerlerinden ağır cezalandırır:

“Bu maddenin birinci fıkrasının; (a) bendine uymayan sürücüler 3.000 Türk lirası, (b) bendine uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, (c) ve (d) bentlerine uymayan sürücüler 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

Bu fıkra 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. İnternette hâlâ yaygın biçimde dolaşan ve sigorta ile otomotiv sitelerinde sıkça tekrarlanan daha düşük rakamlar, bu değişiklikten önceki döneme aittir. Bir tutanağı değerlendirirken ölçüt, ihlal ve tebliğ tarihinde yürürlükte olan metindir.

İkinci bir katman daha vardır: tutarlar kanun değişikliği olmasa bile her yıl artar. Kabahatler Kanunu m.17/7:

“İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.”

(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17)

Yani rakamların iki ayrı sebeple değiştiğini akılda tutmak gerekir: kanun değişikliği ve yıllık yeniden değerleme. Ödeme öncesi güncel tarifeden teyit şarttır.

Aynı Yıl Tekrarlarsa: Artan Ceza Merdiveni

Kırmızı ışığı ayrıcalıklı kılan asıl düzenleme, tekrarı kademelendiren fıkradır:

“Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralının son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde; a) İkinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 10.000 Türk lirası, b) Üçüncü defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 15.000 Türk lirası, c) Dördüncü defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 20.000 Türk lirası, d) Beşinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 30.000 Türk lirası, e) Altıncı defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 80.000 Türk lirası, idari para cezası ile cezalandırılırlar.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

Burada sık gözden kaçan ayrıntı sayım yöntemidir. Ölçüt takvim yılı değildir; hüküm “son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl” der. Yani Ocak ayında sayaç sıfırlanmaz; her yeni ihlalde, o tarihten geriye doğru on iki aylık pencereye bakılır. Bu, bir sürücünün Aralık ve Şubat aylarındaki iki ihlalinin aynı pencerede sayılması demektir.

Ehliyete Ne Olur? 30, 60, 90 Gün ve İptal

Maddeye 7574 sayılı Kanunla eklenen fıkra, sürücü belgesine yönelik yaptırımları iki ayrı tetikleyiciye bağlar. Fıkranın tamamı şöyledir:

“Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını ihlal ederek trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süre ile geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını; üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri otuz gün, dört defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri altmış gün, beş defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri doksan gün süreyle geri alınır. Bu kapsamda geri alınan sürücü belgeleri geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

Fıkranın iki cümlesi bağımsızdır ve bu ayrım pratikte önemlidir:

• Birinci cümle kazaya bağlıdır. İhlal sonucu trafik kazasına sebebiyet verilmişse belge altmış gün geri alınır. Bu yaptırım ihlal sayısından bağımsızdır; ilk ihlalde dahi uygulanabilir.
• İkinci cümle kazadan söz etmez; yalnızca ihlal sayısına bağlıdır. Bir yıl içinde üçüncü ihlalde otuz gün, dördüncü ihlalde altmış gün, beşinci ihlalde doksan gün.

Buradan çıkan sonuç, konuyla ilgili bazı kaynaklarda yanlış aktarılmaktadır: birinci ve ikinci ihlalde sürücü belgesine yönelik bir yaptırım öngörülmemiştir; yalnızca para cezası artar. Belge yaptırımı üçüncü ihlalde başlar.

Altıncı ihlal ise ayrı bir fıkrada, çok daha ağır bir sonuca bağlanmıştır:

“Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını altı defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri iptal edilir. Bu madde kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

İptal, geri almadan farklıdır: süreli değildir ve yeniden belge almak kurs ile sınav gerektirir. Ayrıca Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösterir belgenin kursa ibrazı aranır. Aşağıda göreceğiniz gibi bu ayrım, itiraz merciini de değiştirir.

”Dur” İhtarına Uymayıp Kaçmak

Aynı maddeye 7574 sayılı Kanunla eklenen bir başka fıkra, denetimden kaçmayı bağımsız ve ağır bir kabahat olarak düzenler:

“Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süreyle trafikten menedilir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

Bu hüküm kırmızı ışık ihlalinden bağımsızdır; ancak ışık ihlalinin ardından durmayıp kaçma hâlinde iki ayrı kabahat gündeme gelebilir.

Nasıl Tespit Edilir? MOBESE, Plaka ve Tebligat

Kırmızı ışık ihlallerinin büyük bölümü elektronik denetleme sistemleriyle tespit edilir ve sürücü olay yerinde durdurulmaz. Bu durumda Karayolları Trafik Kanunu m.116 devreye girer:

“Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayolları ağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmen tartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.116)

Burada kritik bir ayrım vardır. Para cezası plaka üzerinden araç sahibine tebliğ edilebilir; ancak sürücü belgesine yönelik yaptırımlar kişiye bağlıdır ve sürücü tespit edilmedikçe uygulanamaz. Aracı kullanmayan malikin savunması da bu ayrım üzerine kurulur.

“Ceza kaç günde gelir” sorusunun kanuni karşılığı bir gün sayısı değil, tebligat rejimidir:

“Para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve bu cezalar 114 ve 115 inci maddelerde belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.116)

İtiraz süresi, cezanın e-Devlet’te göründüğü tarihten değil, tebligatın yapıldığı ya da yapılmış sayıldığı tarihten işler.

İtiraz: Geri Almada Sulh Ceza, İptalde İdari Yargı

Genel kural Kabahatler Kanunu m.27/1’dedir:

“İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.”

(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27)

Metindeki “sulh ceza mahkemesi” ibaresi, düzenlemenin yazıldığı dönemden kalmadır; bugün başvurulacak merci sulh ceza hâkimliğidir.

Peki üçüncü ihlalden sonra devreye giren ehliyet geri alma bu tabloyu değiştirir mi? Kabahatler Kanunu m.19 bu yaptırımı ismen sayarak saklı tutar:

“Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikt en veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır.”

(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.19)

Maddenin anahtar ifadesi **“belirli bir süre için”**dir. Otuz, altmış veya doksan günlük geri almalar bu kapsamdadır; dolayısıyla uyuşmazlık Kabahatler Kanunu rejiminde kalır ve yol sulh ceza hâkimliğidir.

Tablo yalnızca altıncı ihlalde değişir; çünkü orada belge geri alınmaz, iptal edilir. İptal süreli olmadığı için m.19’un kapsamı dışında kalır ve bağımsız bir idari işlem hâline gelir. Bu hâlde Kabahatler Kanunu m.27/8 para cezasını da bu davaya bağlar:

“İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”

(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27)

Kim Karar Veriyor? Kanunun Kendi Görev Hükmü

Bu tabloyu tamamlayan hüküm Kabahatler Kanunu’nda değil, Karayolları Trafik Kanunu’nun kendisindedir. Kırmızı ışık maddesinin son fıkrası, geri alma ve iptali kimin yapacağını söyler:

“Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından yapılır.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47)

Kanunun görev maddesi ise bu yetkiyi bir istisna olarak kurgular:

“Bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere, sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir. Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlali ve 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak” eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınmasına yine bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler yetkilidir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.112)

İki hüküm birlikte okunduğunda kırmızı ışık kolunda tablo şudur: m.47 kapsamındaki geri alma ve iptal, m.112’nin istisna cümlesine girer; işlemi kolluk yapar, önceden bir mahkeme kararı aranmaz. Yani elinizdeki şey bir mahkeme hükmü değil, idari bir işlemdir — itiraz tartışması buradan başlar.

Buradan “işlemi kolluk yaptığına göre yol da idari yargıdır” sonucu çıkarılamaz. İşlemi kimin yaptığı ile hangi yargı kolunun denetleyeceği ayrı sorulardır; aşağıda görüleceği gibi belirleyici olan, belgenin süreli geri alınması ile iptal edilmesi arasındaki ayrımdır.

Maddenin ikinci fıkrası ise ceza puanı kolunu ayrıca ele alır ve kolluğa yalnız yüz puan nedeniyle geri alma yetkisi verir; puan kaynaklı süresiz iptal bu cümlenin dışındadır. Bu nedenle puan kolundaki iptalin yargı yolu, aşağıda anlatılan kırmızı ışık iptaliyle aynı yere çıkmayabilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi İptali Nasıl Nitelendiriyor?

İptal ile süreli geri almanın ayrı yollara gitmesi yalnız metinden çıkarılan bir yorum değildir. Uyuşmazlık Mahkemesi, aralarında kırmızı ışık ihlali de bulunan trafik cezalarının yanında sürücü belgesi de iptal edilen bir olayda, iptalin niteliğini şöyle belirlemiştir:

“Yukarıda anlatılan nedenler ile sürücü belgesinin belli bir süre için geri alınması değil iptal edildiği dikkate alındığında bu kararın idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu idari bir işlem olduğu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 19. maddesi kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”

(Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2020/282, K. 2020/294, T. 28.05.2020 — başvurunun reddi, oy birliği)

Karardaki ayrım noktası, yaptırımın adı değil süreli olup olmadığıdır: belge belirli bir süre için geri alınmışsa Kabahatler Kanunu m.19 devrededir; iptal edilmişse karar, tek başına dava edilebilir bir idari işlem hâline gelir. Mahkeme aynı kararda para cezasının da bu davaya bağlanacağını belirtmiştir:

“İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun’da da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “sürücü belgesinin iptali” kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.”

(Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2020/282, K. 2020/294, T. 28.05.2020 — başvurunun reddi, oy birliği)

Bu, yukarıda alıntılanan Kabahatler Kanunu m.27/8’in uygulanmış hâlidir.

Kararın niteliğini not edin. Uyuşmazlık Mahkemesi kararları görev uyuşmazlığını çözer; bağlayıcı içtihat niteliğinde değildir. Karar ayrıca yargı kolunu gösterir, o kolda hangi ilk derece mahkemesine başvurulacağını değil. Kararın konusu bir aday sürücü belgesinin iptalidir; m.47’ye 2026’da eklenen altıncı ihlal iptali ise yeni bir hükümdür. Kararın bu ayrıma bağladığı sonuç da sınırlıdır: süreli/süresiz ayrımı, Kabahatler Kanunu m.19’un uygulanıp uygulanmayacağını ve kararın tek başına dava edilebilir bir idari işlem sayılıp sayılmayacağını belirler. Görevin nereye düştüğü ise ayrıca kanunun kendi görev hükmüne (bu olayda m.27/8’e) bağlanmıştır.

Özetle:

Durum	Belgeye ne oluyor	Başvurulacak yer
1. ve 2. ihlal	Yaptırım yok, yalnız para cezası	Sulh ceza hâkimliği, on beş gün
3., 4., 5. ihlal	30, 60, 90 gün süreli geri alma	Sulh ceza hâkimliği, on beş gün
Kazaya sebebiyet	60 gün süreli geri alma	Sulh ceza hâkimliği, on beş gün
6. ihlal	Belge iptali	İdari yargı — iptal davası

m.27/8 dar bir hükümdür; metin “aynı kişi ile ilgili olarak” der. İptal kararı başka bir kişi hakkındaysa bağ kopabilir. Ayrıca sulh ceza yolundaki on beş günlük süre kaçırılırsa karar kesinleşir; tereddüt hâlinde süreyi korumak esastır. Aynı ayrımın alkol ihlallerindeki görünümü için alkollü araç cezasına itiraz, belge yaptırımı hiç öngörülmeyen bir ihlalde aynı süre ve mercii tartışması için emniyet şeridi ihlali cezası yazısına bakabilirsiniz.

Ödeme yapmak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Kabahatler Kanunu m.17/6, ödeme süresi içinde ödemede yüzde 25 indirim yapılacağını düzenledikten sonra “Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.” demektedir. Trafik para cezalarında ödeme süresi Karayolları Trafik Kanunu m.115 uyarınca tebliğden itibaren bir aydır.

Ceza Puanı ve Yüz Puan Eşiği

Ceza puanı konusunda yaygın bir yanlış, puan sayısının kanunda yazdığının sanılmasıdır. Karayolları Trafik Kanunu m.118 bunu yönetmeliğe bırakır:

“Bu Kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza, için esasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir.”

(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.118)

Bu nedenle “kırmızı ışık kaç puan” sorusunun cevabı yürürlükteki yönetmelikten teyit edilmelidir. Kanunun kendisi yalnız yüz puan eşiğine bağlanan sonuçları düzenler: bir yıl içinde toplam yüz ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri iki ay süreyle geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar; aynı yıl içinde ikinci kez yüz puanı dolduranlarda süre dört aya çıkar ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi aranır; bir yıl içinde üç defa yüz puanı dolduranların belgeleri süresiz olarak iptal edilir.

Kırmızı ışık ihlalinin kendi merdiveni ile ceza puanı sistemi birbirinden bağımsız işler. Bir sürücü, m.47’deki ihlal sayısına ulaşmamış olsa bile yüz puan eşiğinden belge geri alma yaşayabilir.

Kaza Olursa: İdari Cezanın Ötesindeki Risk

Bu yazının buraya kadarki kısmı idari yaptırımı anlatır: para cezası, ehliyete el koyma, ceza puanı. Kırmızı ışık ihlali bir kazaya yol açtığında ise tablo tamamen değişir ve olay ceza yargılamasına taşınır. Burada kritik eşik, eylemin taksir mi, bilinçli taksir mi, yoksa olası kast mı sayılacağıdır; çünkü bu nitelendirme cezayı kat kat değiştirir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, gece saatlerinde alkollü olarak ışıklı bir kavşağa kırmızı ışıkta hızla giren ve bir kişinin ölümüne neden olan sürücünün eylemini taksirle sınırlı görmemiştir:

“öngördüğü muhtemel neticeyi engelleme çabasının ya da neticeyi göze almadığına dair bir davranışının bulunmaması, başka bir ifadeyle gerçekleşen muhtemel neticeye kayıtsız kalarak kabullenmesi, ayrıca somut olayın kanun koyucu tarafından olası kastın düzenlendiği madde gerekçesinde belirtilen örnek olaydaki gibi gerçekleştiğinin anlaşılması karşısında sanığın eyleminin olası kastla öldürme suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2019/121, K. 2019/518, T. 02.07.2019 — itirazın reddi)

Bu karar 7574 sayılı Kanun değişikliğinden öncedir ve atıf yaptığı trafik hükümlerinin bir kısmı bugün mülga ya da değişiktir; bu nedenle karardan idari ceza tutarları için değil, yalnızca eylemin manevi unsur bakımından nitelendirilmesi için yararlanılmalıdır. Kararın dayandığı olası kast–bilinçli taksir ayrımı Türk Ceza Kanunu m.21 ve m.22’de düzenlenmiştir ve bu hükümler değişmemiştir.

Genel Kurulun ayırıcı ölçütü, sonucun öngörülüp öngörülmediği değil, öngörülen sonucun göze alınıp alınmadığıdır. Sürücü sonucu öngörmesine rağmen gerçekleşmeyeceğine güvenmişse bilinçli taksir; sonucu kayıtsızlıkla kabullenmişse olası kast gündeme gelir. Anılan olayda sürücünün fren yapmamış, hız azaltmamış olması ve engelleme yönünde hiçbir davranış göstermemesi kabullenme olarak değerlendirilmiştir.

Bu ayrımın somut karşılığı ağırdır: taksirle öldürmenin cezası ile olası kastla öldürmenin cezası aynı ölçekte değildir. Ayrıca kırmızı ışık ihlali, kazada asli kusur sayılmasının tipik sebeplerindendir; bu da tazminat davasında kusur dağılımını doğrudan etkiler. Kısacası kırmızı ışıkta geçmenin gerçek maliyeti, tebliğ edilen idari para cezasıyla sınırlı değildir.

Sık Yapılan Hatalar

1. Süreyi e-Devlet’te göründüğü tarihten saymak. Süre tebligattan işler; ilan yoluyla tebligatta ilanı takip eden otuzuncu gün esastır.
2. Sayacın ocak ayında sıfırlandığını sanmak. Hüküm takvim yılını değil, son ihlalden geriye doğru bir yıllık pencereyi esas alır.
3. İlk ihlalde ehliyetin alınacağını sanmak. Belge yaptırımı üçüncü ihlalde başlar; kaza hâli ise ayrı bir tetikleyicidir.
4. İnternetteki eski tabloya güvenmek. Ceza fıkrası 12/2/2026 tarihinde değişti, tutarlar ayrıca her yıl yeniden değerlemeye tabidir.
5. İptal ile geri almayı karıştırmak. İkisi farklı sonuçlar doğurur ve itiraz mercii de farklıdır.
6. “İndirimli ödedim, itiraz edemem” sanmak. Kabahatler Kanunu m.17/6 bunun aksini açıkça söyler.
7. İptal kararını bir mahkeme hükmü sanmak. Kırmızı ışık kolunda geri alma ve iptal işlemlerini Kanunun 6. maddesinde sayılan görevliler yapar; önceden bir mahkeme kararı aranmaz. Dava edeceğiniz şey bir idari işlemdir.

Özet

Kırmızı ışık ihlalinin dayanağı KTK m.47/1-b’dir ve maddenin ceza rejimi 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden kurulmuştur. Ceza tek bir rakam değildir: son ihlalden geriye doğru bir yıllık pencerede tekrarlar tutarı kademeli olarak yükseltir. Sürücü belgesine yönelik yaptırım üçüncü ihlalde başlar (30, 60, 90 gün); kazaya sebebiyet ise ihlal sayısından bağımsız olarak altmış günlük geri alma doğurur. Altıncı ihlalde belge iptal edilir ve bu, yalnız sonucu değil itiraz merciini de değiştirir: süreli geri almalarda Kabahatler Kanunu m.19 nedeniyle sulh ceza hâkimliğine on beş gün içinde başvurulurken, iptalde uyuşmazlık idari yargıda görülür. Uyuşmazlık Mahkemesi süreli/süresiz ayrımına m.19’un uygulanıp uygulanmayacağı sonucunu bağlar; görevin nereye düştüğü ise ayrıca kanunun kendi görev hükmüne bakar. Geri alma ve iptal işlemlerini Kanunun 6. maddesinde sayılan görevliler yapar; KTK m.112 sulh ceza mahkemelerini yalnız bu istisnanın dışındaki hâller için görevlendirir. Ceza puanı miktarları Kanunda değil yönetmeliktedir.

---

İlgili yazılar: idari para cezasına itiraz usulü ve dilekçesi · idari para cezası, peşin ödeme indirimi ve yeniden değerleme · drift cezası ve ehliyet geri alma · hız sınırı cezaları · alkollü araç cezasına itiraz · aracın trafikten men edilmesi