
İçindekiler 14
- Kısa Cevap
- Bu Durumda mısınız?
- Kanunda “Drift” Diye Bir Kelime Yok
- Cezası Ne Kadar? Üç Yaptırım Birlikte Uygulanır
- Tekrarı: Beş Yılda İkinci Kez Belge İptali
- Görüntüyü Paylaşmak Ayrı Bir Ceza
- Plakaya Yazılır mı, Ceza Kaç Günde Gelir?
- Kiralık Araçta Cezayı Kim Öder?
- İtiraz: Yol Burada Ayrılıyor
- İşlemi Kim Yapar? Yetki Kuralı ve İstisnası (KTK m.112)
- Haberlerdeki Yüksek Tutarlar Neden Farklı?
- Ceza Puanı ve Suç Boyutu
- Sık Yapılan Hatalar
- Özet
Kısa Cevap
Drift cezasının dayanağı Karayolları Trafik Kanunu m.67/1-d’dir. Fiil karşılığında üç yaptırım birlikte uygulanır: idari para cezası, sürücü belgesinin altmış gün süreyle geri alınması ve aracın altmış gün süreyle trafikten men edilmesi. Beş yıl içinde ikinci kez geri alma yaşanırsa belge iptal edilir. İtiraz yolu bu iki hâlde farklıdır: süreli geri almada sulh ceza hâkimliğine on beş gün içinde başvurulur, belge iptal edilmişse uyuşmazlık idari yargıda görülür.
Bu Durumda mısınız?
- Denetimde durduruldunuz, hakkınızda tutanak düzenlendi ve ehliyetinize el konuldu.
- Aracınız çekiciyle otoparka çekildi ve size altmış gün trafikten men edildiği söylendi.
- Bir kamera kaydı ya da sosyal medya görüntüsü üzerinden plakanıza ceza geldi.
- Aracı siz kullanmıyordunuz; ceza araç sahibi olarak size tebliğ edildi.
- Cezaya itiraz etmek istiyorsunuz ama nereye başvuracağınız konusunda çelişkili bilgilerle karşılaştınız.
Aşağıdaki bilgiler geneldir. Somut bir tutanağın hukuki değerlendirmesi, tutanağın içeriğine ve tespit yöntemine göre değişir; dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz yerinde olur.
Kanunda “Drift” Diye Bir Kelime Yok
Bu konudaki en yaygın yanılgı, kanunda “drift” başlıklı bir hüküm arandığında başlar. Böyle bir hüküm yoktur. Kanun fiili adıyla anmaz, tarif eder. Bu ayrım pratik olarak önemlidir: bir savunma “yaptığım şey teknik olarak drift değildi” ekseninde değil, hükmün saydığı unsurlar ekseninde kurulur.
Karayolları Trafik Kanunu m.67/1-d manevra kurallarını düzenleyen maddenin bir bendi olarak şu davranışı yasaklar:
“Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi veya kendi etrafında döndürülmesi yasaktır.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.67)
Hüküm dört unsuru bir arada arar:
- Zorunluluk bulunmaması. Bir arıza, kaçınma manevrası veya benzeri bir zorunluluk fiili doğurmuşsa unsur gerçekleşmez. Tartışmanın teknik yönü çoğunlukla buradadır.
- Dönüş kuralları dışında olması. Maddenin diğer bentlerine uygun olağan bir dönüş manevrası bu bendin kapsamında değildir.
- Bilerek ve isteyerek yapılması. Hüküm kasıtlı bir davranış tarif eder; hâkimiyet kaybı sonucu ortaya çıkan savrulma ile bilinçli savurma aynı değildir.
- Sonucun ani yön değişikliği veya kendi etrafında dönme olması. El freni yalnızca örnek olarak sayılmıştır; hüküm “veya başka yöntemlerle” diyerek yöntemi serbest bırakır.
Bu son nokta, halk arasında yanlama, spin veya patinaj olarak anılan davranışların neden aynı bent altında değerlendirilebildiğini açıklar: belirleyici olan hareketin adı değil, sonucudur.
Cezası Ne Kadar? Üç Yaptırım Birlikte Uygulanır
Karayolları Trafik Kanunu m.67’nin ceza fıkrası, (d) bendi bakımından üç yaptırımı birlikte öngörür:
“Aynı fıkranın (d) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 140.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır. Ayrıca, araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde sürücü belgesi geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılanlara bu Kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla geri alma süresi sonunda belgeleri iade edilir.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.67)
Buradan üç pratik sonuç çıkar. Birincisi, belgenin iadesi kendiliğinden olmaz: psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi ile Kanun kapsamındaki trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması birlikte aranır. İkincisi, aranan şey yalnız bu cezanın değil, Kanun kapsamında verilen cezaların ödenmiş olmasıdır. Üçüncüsü, aracın men edilmesi ayrı bir yaptırımdır ve otopark ile çekici masrafları bu sürecin doğal sonucudur.
Tutar hakkında bir uyarı. Yukarıdaki metinde geçen rakam, maddenin yürürlükteki metninde yer alan tutardır; ancak trafik idari para cezaları sabit değildir. Kabahatler Kanunu m.17/7 bunu açıkça düzenler:
“İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17)
Bu nedenle bir tutanaktaki rakam, cezanın verildiği yılın tarifesine göre okunmalıdır. İnternette dolaşan tabloların çoğu geçmiş yıllara aittir ve bu yazıdaki rakam da ödeme öncesi güncel tarifeden teyit edilmelidir.
İkinci bir ayrıntı, hükmün tarihine ilişkindir. Bu bent ve karşılığındaki yaptırımlar 18/10/2018 tarihli 7148 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanun ise m.67’ye ayrı bir fıkra eklemiş ve belge işlemlerinin kim tarafından yapılacağını netleştirmiştir:
“Sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından gerçekleştirilir.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.67)
Bu cümle önemsiz görünür ama aşağıda göreceğiniz gibi itiraz yolunu belirleyen hükümdür.
Tekrarı: Beş Yılda İkinci Kez Belge İptali
Aynı maddenin devamı, tekrarı çok daha ağır bir sonuca bağlar:
“Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için; sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.67)
Dikkat edilecek üç nokta vardır. Hüküm iptal edilir demektedir; takdire bağlı bir yaptırım değildir. Sayılan süre beş yıldır ve geriye doğru, son ihlal tarihinden hesaplanır. Ölçüt “aynı bendi ikinci kez ihlal etmek” değil, bu madde kapsamında belgenin ikinci kez geri alınmış olmasıdır; maddenin diğer bentleri nedeniyle yaşanan geri almalar da bu sayıma girebilir.
İptalden sonra yeniden belge almak, sınavı geçmekle de bitmez: iptal tarihinden itibaren geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve psiko-teknik ile psikiyatri muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren belgenin kursa ibrazı aranır.
Görüntüyü Paylaşmak Ayrı Bir Ceza
Bu, uygulamada en yeni ve en az bilinen başlıktır. 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanununa eklenen Ek Madde 20, ihlalin kendisinden ayrı olarak görüntünün yayılmasını yasaklamıştır:
“Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaktır. Bu madde hükümlerine uymayanlara 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir.”
(Karayolları Trafik Kanunu ek m.20)
Hükmün kapsamı dikkatle okunmalıdır. Yasaklanan, her paylaşım değil; ihlal yapmaya özendiren görüntülerin alenen yayılması ve övülmesidir. Haber verme, eleştirme veya kınama amacıyla yapılan paylaşımlar ile özendirme arasındaki sınır, somut olayın içeriğine göre değerlendirilir.
Pratik sonuç şudur: bir drift görüntüsünü paylaşan kişi, fiili bizzat işlememiş olsa dahi bu madde kapsamında ayrı bir idari para cezasıyla karşılaşabilir. Buradaki tutar da yukarıda açıklanan yeniden değerleme kuralına tabidir.
Plakaya Yazılır mı, Ceza Kaç Günde Gelir?
Sürücü olay yerinde tespit edilememişse ceza plaka üzerinden düzenlenebilir. Karayolları Trafik Kanunu m.116:
“Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayolları ağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmen tartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.116)
Burada kritik bir ayrım vardır: plakaya yazılan ceza ile sürücüye bağlı yaptırım aynı şey değildir. Para cezası araç sahibine tebliğ edilebilirken, sürücü belgesinin geri alınması kişiye bağlı bir yaptırımdır ve sürücü tespit edilmedikçe uygulanamaz. Aracın sahibi olup fiili işlemeyen kişinin savunması da bu ayrım üzerine kurulur.
“Ceza kaç günde gelir” sorusunun kanuni cevabı bir gün sayısı değil, tebligat rejimidir:
“Para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve bu cezalar 114 ve 115 inci maddelerde belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.116)
Yani süreler e-Devlet’te göründüğü an değil, tebligatın yapıldığı ya da yapılmış sayıldığı tarihte işlemeye başlar. İlan yoluyla tebligatta bu tarih, ilanı takip eden otuzuncu gündür. İtiraz süresini hesaplarken esas alınacak tarih budur.
Kiralık Araçta Cezayı Kim Öder?
7574 sayılı Kanunla m.116’ya eklenen fıkra, kiralık araçlarda uzun süredir yaşanan sorunu çözmüştür:
“Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının, 26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.116)
Hüküm iki şart arar: kiralamanın belirtilen veriler üzerinden tespit edilmesi ve kiracının tebligata uygun bir adresinin bulunması. Bu şartlar gerçekleşmezse tutanak yine araç sahibi adına düzenlenir.
İtiraz: Yol Burada Ayrılıyor
Bu başlık, konuyla ilgili kaynaklarda en sık yanlış aktarılan noktadır. Kimi kaynak “her hâlde on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir” der, kimi kaynak ise ehliyete el konulduğu için doğrudan idari yargıyı gösterir. İkisi de tek başına doğru değildir; belirleyici olan, sürücü belgesine ne yapıldığıdır.
Genel kural Kabahatler Kanunu m.27/1’dedir:
“İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27)
Peki ehliyetin altmış gün geri alınması ve aracın altmış gün men edilmesi bu tabloyu değiştirir mi? Kabahatler Kanunu m.19 tam da bu iki yaptırımı ismen sayarak saklı tutar:
“Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikt en veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.19)
Maddenin anahtar ifadesi **“belirli bir süre için”**dir. Yani süreli ehliyet geri alma ve süreli trafikten men, Kabahatler Kanunu rejimi içinde kalan yaptırımlardır; bunlar tek başına uyuşmazlığı idari yargıya taşımaz. İlk ihlalde yol, on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğidir.
Tablo, belge iptal edildiğinde değişir. İptal süreli değildir; bu nedenle m.19’un kapsamı dışında kalır ve bağımsız bir idari işlem hâline gelir. Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2025/121, K. 2025/291, T. 08.04.2025 sayılı kararı, doğrudan m.67/1-d uyarınca verilen bir cezada bu ayrımı kurmuştur. Mahkeme önce belgenin iptal edilmiş olmasına dayanır:
“sürücü belgesinin belli bir süre için geri alınması değil iptal edildiği dikkate alındığında bu kararın idari davaya konu edilebilecek kesin ve”
(Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2025/121, K. 2025/291, T. 08.04.2025)
“yürütülmesi zorunlu idari bir işlem olduğu ve 5326 sayılı Kanun’un 19. maddesi kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”
(Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2025/121, K. 2025/291, T. 08.04.2025)
Ardından para cezasının da bu işlemin peşinden gittiğini belirtir:
“idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak sürücü belgesinin iptali kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.”
(Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2025/121, K. 2025/291, T. 08.04.2025)
Bu köprüyü kuran hüküm Kabahatler Kanunu m.27/8’dir:
“İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27)
Mahkemenin vardığı sonuç şudur:
“2918 sayılı Kanun’un 67/1-d maddesi uyarınca verilen idari para cezası ile sürücü belgesinin iptaline karşı açılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.”
(Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2025/121, K. 2025/291, T. 08.04.2025)
Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.
Özetle iki hâl vardır:
| Durum | Belgeye ne oluyor | Başvurulacak yer |
|---|---|---|
| İlk ihlal | Altmış gün süreli geri alma | Sulh ceza hâkimliği, tebliğden itibaren on beş gün |
| Beş yıl içinde ikinci geri alma | Belge iptali | İdari yargı — iptal davası; para cezası da bu davada görülür |
Üç uyarı. Birincisi, Uyuşmazlık Mahkemesi kararları görev uyuşmazlığını çözer; bağlayıcı içtihat niteliğinde değildir. İkincisi, m.27/8 dar bir hükümdür; metin “aynı kişi ile ilgili olarak” der. İptal kararı başka bir kişi hakkındaysa bu bağ kopabilir. Üçüncüsü ve en pratiği: sulh ceza yolundaki on beş günlük süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa karar kesinleşir. Tereddüt hâlinde süreyi korumak esastır.
Ödeme yapmanın itiraz hakkını etkilemediğini de belirtmek gerekir. Kabahatler Kanunu m.17/6, ödeme süresi içinde ödemede yüzde 25 indirim yapılacağını düzenledikten sonra “Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.” demektedir. Trafik para cezalarında ödeme süresi ise Karayolları Trafik Kanunu m.115 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren bir aydır.
İşlemi Kim Yapar? Yetki Kuralı ve İstisnası (KTK m.112)
İtiraz yolunu tartışırken sık sorulan soru, sürücü belgesinin geri alınması ve iptali işlemini kimin yaptığıdır. Kanunun kendi yetki maddesi bir kural ve bir istisna kurar:
2918 sayılı KTK m.112 — Sürücü belgelerinin geri alınmasında ve iptalinde yetki
Bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği hâller hariç olmak üzere, sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir.
Yani asıl kural mahkeme kararıdır; ancak Kanun’un 6. maddesinde sayılan görevlilerin (trafik polisi, jandarma trafik ekipleri gibi) veya trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği hâller bu kuralın dışındadır. Drift fiilinde geri alma ve men işlemleri, m.67’ye eklenen fıkra uyarınca bu görevlilerce yapılır. Dolayısıyla önünüze mahkeme kararı değil, kolluk işlemi çıkar.
Buradan “işlemi kolluk yaptığına göre yol da idari yargıdır” sonucu çıkarılamaz. İşlemi kimin yaptığı ile hangi yargı kolunun denetleyeceği ayrı sorulardır; yukarıda görüldüğü gibi belirleyici olan, belgenin süreli geri alınması ile iptal edilmesi arasındaki ayrımdır.
Haberlerdeki Yüksek Tutarlar Neden Farklı?
Haberlerde zaman zaman bu yazıdaki rakamın çok üzerinde tutarlar görülür. Bunun sebebi genellikle birden fazla ayrı fiilin aynı denetimde tutanağa bağlanmasıdır: drift manevrasının yanında ters yönde sürüş, yolu kapatacak şekilde durma, görüntünün sosyal medyada yayılması veya hız ihlali gibi ayrı eylemler varsa her biri kendi kabahatini oluşturur.
Ancak buradan “her madde toplanır” sonucu çıkarılmamalıdır. Kabahatler Kanunu m.15 içtima kuralını koyar ve tek bir fiil birden çok kabahate girdiğinde toplama yapılmasını engeller:
“Bir fiil ile birden fazla kabahatin işlenmesi halinde bu kabahatlere ilişkin tanımlarda sadece idarî para cezası öngörülmüşse, en ağır idarî para cezası verilir. Bu kabahatlerle ilgili olarak kanunda idarî para cezasından başka idarî yaptırımlar da öngörülmüş ise, bu yaptırımların her birinin uygulanmasına karar verilir.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.15)
Ayrı fiiller söz konusu olduğunda ise durum değişir:
“Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarî yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.15)
Pratik sonuç üç maddede toplanabilir. Tek bir manevra birden çok bende giriyorsa yalnızca en ağır para cezası verilir; buna karşılık ehliyet geri alma ve trafikten men gibi para cezası dışındaki yaptırımların her biri ayrıca uygulanır. Ayrı fiiller varsa her biri için ayrı para cezası verilebilir. Ve kesintisiz bir fiilde, karar verilinceye kadar fiil tek sayılır; yani aynı gece süren bir gösteri sürüşü her tur için ayrı ayrı cezalandırılmaz.
Bu nedenle bir haberdeki toplam rakamı tek bir maddeye atfetmek yanıltıcıdır. Kendi tutanağınızda hangi maddelerin yazıldığını ve bunların tek fiile mi ayrı fiillere mi dayandığını kontrol etmek gerekir; içtima kuralı yanlış uygulanmışsa bu, itirazın başlı başına bir sebebidir.
Ceza Puanı ve Suç Boyutu
Ceza puanı konusunda dikkatli olmak gerekir: puan miktarları Kanunda değil, yönetmeliktedir. Karayolları Trafik Kanunu m.118 bunu açıkça söyler:
“Bu Kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza, için esasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir.”
(2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.118)
Bu nedenle bir fiile kaç puan verildiği bilgisi, yürürlükteki yönetmelikten teyit edilmelidir. Kanunun kendisi yalnız yüz puan eşiğine bağlanan sonuçları düzenler: bir yıl içinde toplam yüz ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri iki ay süreyle geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar; aynı yıl içinde ikinci kez yüz puanı dolduranlarda süre dört aya çıkar ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi aranır; bir yıl içinde üç defa yüz puanı dolduranların belgeleri süresiz olarak iptal edilir.
Ayrıca bu yazıdaki yaptırımlar kabahat karşılığıdır. Fiil, kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike doğurmuşsa ayrıca Türk Ceza Kanunu m.179 kapsamında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelebilir. Bu noktada Kabahatler Kanunu m.15’in üçüncü fıkrası devreye girer:
“Bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmış ise, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir. Ancak, suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hallerde kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanır.”
(5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.15)
Yani aynı fiil hem kabahat hem suç oluşturuyorsa kural, kabahat cezasının değil suç yaptırımının uygulanmasıdır; suçtan yaptırım uygulanamadığı hâllerde kabahat yaptırımı devreye girer. Uygulamada bu, tutanak ile ceza soruşturmasının birlikte yürüdüğü dosyalarda önemli bir itiraz eksenidir. Ayrıntı için trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu yazısına bakabilirsiniz. Kanun metnindeki tutarın internetteki yazılardan neden farklı çıkabildiğine ilişkin ölçülmüş bir örnek için: emniyet şeridi ihlali cezası.
Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi e-Devlet’te göründüğü tarihten saymak. Süre tebligattan işler; ilan yoluyla tebligatta ilanı takip eden otuzuncu gün esastır.
- Belgeye ne yapıldığına bakmadan mercii seçmek. Süreli geri almada sulh ceza hâkimliği, belge iptalinde idari yargı söz konusudur. Yanlış mercie başvuru süre kaybına yol açabilir.
- Tutanaktaki madde numarasını okumamak. Toplam tutar birden çok maddeden geliyor olabilir; her biri ayrı değerlendirilir.
- İnternetteki tabloya güvenip ödeme yapmak. Tutarlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artar; tarife teyit edilmelidir.
- “İndirimli ödedim, itiraz edemem” sanmak. Kabahatler Kanunu m.17/6 ödemenin kanun yoluna başvurma hakkını etkilemediğini açıkça belirtir.
- Aracın sahibi olarak fiili işlemediğini belirtmemek. Plakaya yazılan para cezası ile sürücüye bağlı belge yaptırımı farklı rejimlere tabidir.
Özet
Drift, Karayolları Trafik Kanununda adıyla değil tarifiyle yasaklanmıştır; dayanak m.67/1-d’dir. Yaptırım üç katmanlıdır: idari para cezası, sürücü belgesinin altmış gün geri alınması ve aracın altmış gün trafikten men edilmesi. Belgenin iadesi psiko-teknik ve psikiyatri muayenesi ile cezaların tahsiline bağlıdır. Beş yıl içinde ikinci geri alma belge iptali sonucunu doğurur. Görüntünün sosyal medyada özendirici biçimde yayılması Ek Madde 20 kapsamında ayrı bir cezadır. İtiraz bakımından belirleyici olan, belgeye ne yapıldığıdır: süreli geri alma Kabahatler Kanunu m.19 ile saklı tutulduğundan yol sulh ceza hâkimliğidir; belge iptal edilmişse işlem bağımsız bir idari işlem hâline gelir ve uyuşmazlık idari yargıda görülür. Tutarlar her yıl değiştiği için güncel tarifeden teyit edilmelidir.
İlgili yazılar: idari para cezasına itiraz usulü ve dilekçesi · idari para cezası, peşin ödeme indirimi ve yeniden değerleme · aracın trafikten men edilmesi · hız sınırı cezaları ve ehliyet geri alma · ehliyetsiz araç kullanma cezası
Sıkça Sorulan Sorular
Kanunda "drift" kelimesi geçiyor mu?
Hayır. 2918 sayılı KTK m.67/1-d, fiili adıyla anmaz; tarif eder. Yasaklanan davranış, herhangi bir zorunluluk olmaksızın ve dönüş kuralları dışında, bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi ya da kendi etrafında döndürülmesidir. Bu nedenle tartışma çoğu zaman "drift miydi" sorusunda değil, hükmün saydığı unsurların gerçekleşip gerçekleşmediğinde düğümlenir.
Drift cezası ne kadar?
2918 sayılı KTK m.67'nin ikinci fıkrası, (d) bendine uymayan sürücüler için idari para cezası öngörür ve maddenin metnindeki tutar 140.000 Türk lirasıdır. Ancak trafik idari para cezaları 5326 sayılı Kanun m.17/7 uyarınca her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır. Bu nedenle ödeme yapmadan önce cezanın tebliğ edildiği yıla ait güncel tarifeden teyit edilmesi gerekir.
Drift cezası yalnızca para cezası mıdır?
Hayır. Aynı fıkra üç yaptırımı birlikte öngörür. Para cezasının yanında sürücü belgesi altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Belgenin iade edilebilmesi için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçilmesi ve Kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması aranır.
Drift cezasına itiraz nereye yapılır?
Belirleyici olan, sürücü belgesine ne yapıldığıdır. İlk ihlalde belge belirli bir süre için geri alınır ve 5326 sayılı Kanun m.19 süreli ehliyet geri alma ile süreli trafikten men yaptırımlarını ismen saklı tuttuğundan uyuşmazlık Kabahatler Kanunu rejiminde kalır; m.27/1 uyarınca on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Belge iptal edilmişse iptal süreli olmadığı için m.19 kapsamı dışında kalır, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem hâline gelir ve m.27/8 uyarınca para cezası da dâhil uyuşmazlık idari yargıda görülür. Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2025/121, K. 2025/291 sayılı kararı bu ayrımı m.67/1-d olayında kurmuştur.
Ehliyet ve men işlemini kim yapıyor, mahkeme mi kolluk mu?
2918 sayılı KTK m.112/1'e göre kural olarak sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir; ancak bu kural, Kanunun 6. maddesinde sayılan görevlilerin yetkilendirildiği hâller bakımından uygulanmaz. m.67'ye 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenen fıkra, geri alma ve iptal işlemlerinin bu görevlilerce gerçekleştirileceğini açıkça düzenlemiştir. Ancak işlemi kolluğun yapıyor olması tek başına yargı yolunu belirlemez; belirleyici olan, belgenin süreli geri alınması ile iptal edilmesi arasındaki ayrımdır.
Aynı fiili ikinci kez işlersem ne olur?
2918 sayılı KTK m.67 uyarınca, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Yeniden belge alabilmek için sürücü kurslarına devam etmek ve sınavlarda başarılı olarak sertifika almak gerekir; ayrıca iptal tarihinden itibaren geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, cezaların tamamının tahsil edilmiş olması ve psiko-teknik ile psikiyatri sonucunun engel hâl göstermemesi aranır.
Drift görüntüsünü sosyal medyada paylaşmak ayrı bir ceza mı?
Evet, ayrı bir kabahat olarak düzenlenmiştir. 2918 sayılı Kanuna 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenen Ek Madde 20, Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymayı ve övmeyi yasaklar. Bu hükme uymayanlara ayrıca idari para cezası verilir.
Drift cezası plakaya yazılır mı, mobeseden gelir mi?
Gelebilir. 2918 sayılı KTK m.116/1, trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza tutanağı düzenleneceğini öngörür. Bu hâlde tebligat trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye yapılır. Ancak plakaya yazılan ceza ile sürücüye bağlı olan ehliyet yaptırımı aynı şey değildir; sürücü tespit edilmedikçe belge yaptırımı uygulanamaz.
Ceza kaç günde gelir?
Kanun sabit bir gün sayısı vermez; belirleyici olan tebligattır. 2918 sayılı KTK m.116/2 uyarınca araç sahibine posta yoluyla tebligat yapılır. Bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste hâlinde ilân edilir ve ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır. Süreler bu tarihten işlemeye başlar.
Kiralık araçla yapılan ihlalin cezasını kim öder?
2918 sayılı Kanuna 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre, ihlalin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığı, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3. maddesi kapsamında kolluğun denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilir ve tebligata uygun bir adres bulunursa tutanak kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.
Cezayı erken ödersem indirim olur mu, itiraz hakkım gider mi?
5326 sayılı Kanun m.17/6 uyarınca idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde 25 oranında indirim yapılır. Trafik para cezalarında ödeme süresi 2918 sayılı KTK m.115 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren bir aydır. Aynı fıkranın son cümlesi, ödeme yapılmasının kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini açıkça belirtir.
Haberlerde geçen çok daha yüksek tutarlar neden farklı?
Çünkü genellikle ayrı ayrı fiillere ilişkindir. Drift manevrasının yanında ters yönde sürüş, yolu kapatma veya görüntüyü sosyal medyada yayma gibi ayrı eylemler varsa her biri kendi kabahatini oluşturur. Ancak toplama otomatik değildir. 5326 sayılı Kanun m.15 uyarınca tek bir fiil birden fazla kabahate giriyor ve tanımlarda yalnız idari para cezası öngörülmüşse en ağır para cezası verilir; para cezası dışındaki yaptırımların ise her biri ayrıca uygulanır. Bu nedenle bir haberdeki toplam rakam tek başına m.67/1-d cezası değildir ve içtima kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığı ayrıca denetlenmelidir.
Drift yapmak ayrıca suç oluşturur mu?
Oluşturabilir. Buradaki yaptırım bir kabahat karşılığı idari para cezasıdır. Fiilin kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike doğurması hâlinde ayrıca Türk Ceza Kanunu m.179 kapsamında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelebilir. 5326 sayılı Kanun m.15/3 uyarınca bir fiil hem kabahat hem suç olarak tanımlanmışsa sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir; suçtan yaptırım uygulanamayan hâllerde kabahat yaptırımı devreye girer.