Tehdit Suçu ve Cezası (TCK 106)

Kısa Cevap

Tehdit, bir kimseye kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştirileceğinin bildirilmesidir. Temel hâlinin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Silahla veya birlikte işlenmesi gibi nitelikli hâllerde ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapse çıkar.

Bu Durumda mısınız?

• Size söylenen sözlerin tehdit sayılıp sayılmayacağını bilmiyorsunuz.
• Hakkınızda tehditten şikâyet var ve uzlaşma teklifi geldi.
• Tehdit silah gösterilerek yapıldı ve cezanın ne kadar artacağını merak ediyorsunuz.
• Olay eskiye dayanıyor; zamanaşımına girip girmediğini öğrenmek istiyorsunuz.
• Size hakaret ve tehdit birlikte yöneltildi.
• Öfke anında söylenmiş sözler nedeniyle yargılanıyorsunuz ve haksız tahrik indirimini düşünüyorsunuz.

Bu durumlardan biri sizi tanımlıyorsa, dosyanızı bir avukata inceletmeniz yerinde olur.

Tehdit Suçu Nedir?

Tehdit, gelecekte gerçekleşecek bir kötülüğün, failin iradesine bağlı olarak, mağdura bildirilmesidir. Korunan değer yalnızca kişinin huzuru değil, karar verme ve hareket etme özgürlüğüdür: fail, mağduru bir korku altında bırakarak onun serbestçe karar vermesini engellemektedir.

Suçun tamamlanması için tehdit edilen kötülüğün gerçekleşmesi gerekmez; bildirimin yapılması yeterlidir.

Dayandığı Kanun Maddesi: TCK 106

TCK m.106 — Tehdit

Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

Maddenin ikinci fıkrası nitelikli hâlleri ve artırılmış cezayı düzenler:

İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Üçüncü fıkra ise özel bir içtima kuralı koyar:

Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.

Tehdit Suçunun Cezası

Kanun üç ayrı ceza aralığı öngörür:

• Temel tehdit (hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik): 6 ay – 2 yıl hapis. Suç kadına karşı işlenirse alt sınır dokuz aydan az olamaz.
• Sair tehdit (malvarlığına büyük zarar veya “sair kötülük”): 2 ay – 6 ay hapis veya adli para cezası. Bu hâl mağdurun şikâyetine bağlıdır.
• Nitelikli tehdit (silahla, birlikte vb.): 2 yıl – 7 yıl hapis.

Önemli bir uyarı. Eski tarihli Yargıtay kararlarında ve pek çok kaynakta nitelikli tehdidin cezası “iki yıldan beş yıla kadar” olarak geçer. Yürürlükteki madde metni ise “iki yıldan yedi yıla kadar” demektedir. Bir emsal kararı okurken ceza aralığını mutlaka güncel madde metninden teyit edin; kararın yazıldığı tarihteki metin bugünkünden farklı olabilir.

Bu fark yalnızca cezayı değil, aşağıda göreceğiniz gibi zamanaşımını da değiştirir.

Suç Nasıl Oluşur? Objektif Korkutuculuk Ölçütü

Tehdit suçunun en çok tartışılan yanı şudur: söylenen sözün mağduru gerçekten korkutmuş olması gerekir mi?

Yargıtay’ın cevabı hayır. Ölçüt özneldir değil, objektiftir: sözün korkutmaya elverişli olması yeterlidir. Ceza Genel Kurulu bunu net biçimde ortaya koyar:

“Tehdidin, mağdurun iç huzurunu bozmaya, onda korku ve endişe yaratmaya objektif olarak elverişli olması yeterlidir. Bunun sonucu olarak suçun oluşabilmesi için mağdurun iç huzurunun bozulup bozulmadığının veya mağdurun bundan korkup korkmadığının ayrıca araştırılmasına gerek yoktur.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2019/306, K. 2019/519, T. 02.07.2019 — bozma)

Bunun pratik sonucu şudur: “mağdur zaten korkmadı” savunması tek başına beraat sağlamaz.

Peki her söz tehdit midir? Hayır. Şaka veya ciddiyetsizlik açıkça anlaşılıyorsa suç oluşmaz:

“Dolayısıyla bariz bir şekilde şaka amaçlı yapıldığı ya da ciddi olmadığı anlaşılanlar dışında, eylem objektif olarak korkutucu veya kaygı verici nitelikte ise tehdit suçunun oluşacağı kabul edilmelidir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/215, K. 2019/648, T. 07.11.2019)

Daire kararları da aynı ölçütü uygular ve kastın sınırını çizer:

“Fiilde korkutuculuk, ürkütücülük, ciddiyet yoksa tehdit kastının varlığından bahsedilemez”

(Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2013/6444, K. 2013/11693, T. 24.06.2013 — onama)

Nitelikli Hâller: Silahla, Birlikte, İmzasız Mektupla

Kanun dört nitelikli hâl sayar: silahla; kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması, imzasız mektup veya özel işaretlerle; birden fazla kişi tarafından birlikte; var olan veya var sayılan suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak.

Silahla tehdit bakımından failin üzerinde silah bulunması yetmez. Silahın fiilen kullanılmış, korkutucu gücünden yararlanılmış olması gerekir:

“Suçun silahla işlendiğinin kabulü için failin silahlı olması yeterli olmayıp tehdidin gerçekleştirilmesi sırasında silahın kullanılmış olması, silahın korkutucu gücünden bir şekilde faydalanılmış olması gerekmektedir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/215, K. 2019/648, T. 07.11.2019)

Yani ceketinin altında silah taşıyan ama onu hiç göstermeyen kişi, sırf silahlı olduğu için nitelikli tehditten cezalandırılamaz.

Tehdit Şikâyete Tabi mi?

Bu sorunun tek kelimelik cevabı yoktur — ve tam da bu yüzden sıkça yanlış bilinir. Ayrım maddenin lafzından çıkar:

• TCK 106/1’in birinci cümlesi (hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit): şikâyete bağlı değildir. Savcılık re’sen soruşturur.
• TCK 106/1’in ikinci cümlesi (malvarlığına büyük zarar / sair kötülük): kanun açıkça “mağdurun şikayeti üzerine” der → şikâyete bağlıdır.
• TCK 106/2 (nitelikli hâller): şikâyete bağlı değildir.

Şikâyete bağlı olan hâlde süre, TCK’nın 73. maddesindeki genel kuraldır.

TCK m.73 — Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar

Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Süre, fiili ve failin kim olduğunun öğrenildiği günden başlar. Dikkat: aynı maddeye 2024’te eklenen “fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez” sınırı yalnızca hakaret suçu içindir; tehdide uygulanmaz.

Tehdit Uzlaştırmaya Tabi mi?

Kısmen. CMK’nın 253. maddesindeki uzlaştırma kataloğu, tehdidi yalnızca birinci fıkrası bakımından kapsar.

CMK m.253 — Uzlaştırma

Tehdit (madde 106, birinci fıkra),

Yani:

• TCK 106/1 (her iki cümlesi de) → uzlaştırma kapsamında.
• TCK 106/2 (nitelikli tehdit) → uzlaştırma kapsamında değil.

Ayrıca kritik bir kısıt vardır. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışı bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz.

CMK m.253 — Uzlaştırma (üçüncü fıkra)

Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz.

Bu, uygulamada çok sık karşılaşılan bir durumdur: tehdit çoğu zaman hakaretle birlikte yöneltilir ve hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Böyle bir dosyada tehdit için de uzlaşma kapısı kapanabilir.

Buna karşılık, 2025 sonunda eklenen bir istisna vardır: önödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Zamanaşımı: 8 Yıl mı, 15 Yıl mı?

Burada, pek çok kaynağın güncelliğini yitirmiş bir bilgiyi tekrarladığı bir nokta var.

Dava zamanaşımı, cezanın üst sınırına göre belirlenir.

TCK m.66 — Dava zamanaşımı

Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır.

Ve süreler şöyledir.

TCK m.66 — Dava zamanaşımı (birinci fıkra)

d) Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl,

e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl,

Şimdi bunu tehdide uygulayalım:

• TCK 106/1 → üst sınır 2 yıl (sair tehditte 6 ay). Beş yılı aşmıyor → 8 yıl zamanaşımı.
• TCK 106/2 → üst sınır 7 yıl. Beş yıldan fazla → 15 yıl zamanaşımı.

Nitelikli tehdidin tavanı 5 yıl olsaydı süre 8 yıl olurdu. Yürürlükteki metin 7 yıl dediğine göre, nitelikli tehditte dava zamanaşımı 15 yıldır. Eski tarihli kaynaklarda 8 yıl yazması, o kaynakların yazıldığı dönemdeki ceza tavanından ileri gelir.

Ayrıca kanun, zamanaşımı hesabında nitelikli hâllerin de gözetileceğini söyler: “Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri de göz önünde bulundurulur” (TCK m.66/3).

Görevli Mahkeme

Tehdit suçuna kural olarak Asliye Ceza Mahkemesi bakar.

Bunun dayanağı, ağır ceza mahkemesinin görevini düzenleyen hükümdür. Ağır ceza mahkemesi; yağma, irtikâp, resmî belgede sahtecilik, hileli iflâs gibi tek tek sayılan suçlara ve “ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren” suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12). Tehdit bu sayılan suçlar arasında yoktur ve nitelikli hâlinin üst sınırı olan 7 yıl, on yılı aşmaz.

Tehdit; yağma veya kişiyi hürriyetinden yoksun kılma gibi ağır ceza kapsamındaki başka suçlarla birlikte işlenmişse, dosya bir bütün olarak ağır ceza mahkemesinde görülebilir.

Tehdit ile Şantaj Arasındaki Sınır

Şantaj (TCK m.107), tehdide çok yakın bir suçtur ve sınır uygulamada sıkça tartışılır.

TCK m.107 — Şantaj

Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Ayrım pratikte şuradan geçer: fail bir haksız çıkar elde etmek için mi bildirimde bulunuyor, yoksa yalnızca korkutmak mı istiyor? Menfaat sağlama amacı öne çıkıyorsa şantaj hükümleri gündeme gelir. Ayrıntılı ölçütler, ifşa şantajı ve şantaj–yağma sınırı için: Şantaj suçu ve cezası (TCK 107).

Haksız Tahrik ve Tehdit

Öfke anında söylenen sözlerde haksız tahrik indirimi (TCK m.29) uygulanabilir. Uygulamada sık görülen bir hata, indirim maddesinin yanlış numarayla gösterilmesidir. Ve bu tek başına bozma nedenidir:

“Tehdit suçunda haksız tahrik indirimi yapılırken, uygulama maddesinin TCK’nın 29. maddesi yerine 129. maddesi olarak gösterilmesi”

(Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2013/14462, K. 2014/1855, T. 28.01.2014 — bozma)

(TCK m.129 hakaret suçundaki haksız tahriki düzenler; tehditte uygulanacak hüküm genel haksız tahrik maddesi olan m.29’dur.)

Süreler ve Rakamlar Tablosu

Konu	Değer	Dayanak
Temel tehdit cezası	6 ay – 2 yıl hapis	TCK m.106/1 (1. cümle)
Kadına karşı tehditte alt sınır	9 aydan az olamaz	TCK m.106/1
Sair tehdit (malvarlığı/sair kötülük)	2 ay – 6 ay hapis veya adli para	TCK m.106/1 (2. cümle)
Nitelikli tehdit	2 yıl – 7 yıl hapis	TCK m.106/2
Şikâyete bağlı mı?	Yalnız 106/1’in 2. cümlesi	TCK m.106/1
Şikâyet süresi	6 ay (fiili ve faili öğrenmeden itibaren)	TCK m.73/1-2
Uzlaştırma	Yalnız TCK 106/1	CMK m.253/1-b-3
Zamanaşımı — 106/1	8 yıl	TCK m.66/1-e + 66/4
Zamanaşımı — 106/2	15 yıl	TCK m.66/1-d + 66/4
Görevli mahkeme	Asliye Ceza	5235 s.K. m.12 (kural olarak)

Sık Yapılan Hatalar

• “Nitelikli tehdidin cezası 5 yıla kadar” sanmak. Yürürlükteki metin 7 yıl diyor; eski kararlar ve şerhler eski rakamı taşıyor.
• Zamanaşımını 8 yıl sanmak. Nitelikli tehditte üst sınır 7 yıl olduğundan zamanaşımı 15 yıldır.
• “Tehdit şikâyete tabidir” demek. Yalnızca 106/1’in ikinci cümlesi şikâyete tabidir; temel hâl ve nitelikli hâl re’sen soruşturulur.
• “Tehdit uzlaştırmaya tabidir” demek. Yalnız 106/1. Nitelikli tehdit (106/2) kapsam dışıdır.
• Hakaretle birlikte işlendiğinde uzlaşma beklemek. Kapsam dışı bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmayabilir.
• “Mağdur korkmadı” savunmasına güvenmek. Ölçüt objektif elverişliliktir; mağdurun fiilen korkup korkmadığı ayrıca araştırılmaz.
• Silah taşımayı silahla tehdit sanmak. Silahın korkutucu gücünden fiilen yararlanılmış olması gerekir.

Tehdit Suçu Yargıtay Kararları

Ölçüt objektiftir: mağdurun fiilen korkması aranmaz. Ceza Genel Kurulu, suçun oluşması için sözün korkutmaya elverişli olmasının yeterli olduğunu, mağdurun iç huzurunun bozulup bozulmadığının ayrıca araştırılmayacağını belirtmiştir:

Özet

• Temel tehdit 6 ay – 2 yıl; kadına karşı işlenirse alt sınır 9 aydan az olamaz; sair tehdit 2 – 6 ay hapis veya adli para.
• Nitelikli tehdit (TCK 106/2) 2 – 7 yıl — eski kaynaklardaki “5 yıl” rakamı güncel değildir.
• Zamanaşımı: 106/1 → 8 yıl; 106/2 → 15 yıl (üst sınır 7 yıl olduğu için).
• Şikâyet yalnızca 106/1’in ikinci cümlesi için gerekir; diğer hâller re’sen soruşturulur.
• Uzlaştırma yalnızca 106/1 için mümkündür; hakaretle birlikte işlenmişse kapanabilir.
• Ölçüt objektiftir: söz korkutmaya elverişliyse suç oluşur; mağdurun fiilen korkması aranmaz.
• Silahla tehditte silahın fiilen kullanılmış olması gerekir; taşımak yetmez.
• Görevli mahkeme kural olarak Asliye Ceza’dır.

İlgili yazılar: TCK 107 Şantaj Suçu ve Cezası · Mahsup Ne Demek? Cezadan Mahsup ve Şartları · Katalog Suçlar Nelerdir? Tutuklama ve CMK 100/3