Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu Nedir? (TCK 123) ve Israrlı Takip

Kısa Cevap

Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu (TCK m.123), bir kimseye sırf huzurunu bozmak amacıyla ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı amaçla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulmasıyla oluşur. Ceza üç aydan bir yıla kadar hapistir ve suç mağdurun şikâyetine bağlıdır. Eylemin tek seferlik değil ısrarlı olması ve belirli bir kişiye yöneltilmesi şarttır. Fiziken takip veya sürekli temas kurma biçimindeki daha ağır davranışlar ise 2022’de eklenen ayrı bir suç olan ısrarlı takip (TCK m.123/A) kapsamındadır.

Bu Durumda mısınız?

• Tanımadığınız ya da tanıdığınız biri sizi ısrarla arayıp mesaj yağdırıyor, gece gündüz rahatsız ediyor ve ne yapabileceğinizi arıyorsunuz.
• Ayrıldığınız eşiniz/sevgiliniz sürekli sizi takip ediyor, mesaj atıyor; bunun ısrarlı takip suçu olup olmadığını merak ediyorsunuz.
• Üst/alt komşunuz sürekli gürültü yaparak huzurunuzu kaçırıyor ve bunun bir suç oluşturup oluşturmadığını soruyorsunuz.
• Hakkınızda “kişilerin huzur ve sükûnunu bozma” suçundan şikâyet edildi ya da soruşturma açıldı; cezasını ve sürecini öğrenmek istiyorsunuz.
• Birine ulaşmak için (örneğin alacağınızı istemek için) birkaç kez aradınız ve bunun suç sayılıp sayılmayacağından endişelisiniz.

Bu soruların cevabı aramaların/mesajların sayısına, sıklığına, amacına ve fiilin belirli bir kişiye yöneltilip yöneltilmediğine göre değişir; somut dosyanız için mutlaka bir avukata danışın.

Huzur ve Sükûnu Bozma Suçu Nedir, Şartları Nelerdir?

Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun “Kişilere Karşı Suçlar” kısmında, hürriyete karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. Korunan değer, bireyin psikolojik ve ruhsal bakımdan rahatsız edilmeden, huzur ve sükûn içinde yaşama hakkıdır. Suçun oluşması için üç şart bir arada bulunmalıdır:

• Belirli bir kişiye yöneltme: Fiil, herkese değil, belirli bir kişiye yönelik olmalıdır. Genele yönelik gürültü ya da rahatsızlık bu suçu değil, duruma göre TCK m.183’teki “gürültüye neden olma” suçunu veya Kabahatler Kanunu m.36’daki gürültü kabahatini oluşturur. İdari yolun nasıl işlediği, hangi kuruma başvurulacağı ve itiraz süreleri için gürültü şikâyeti nereye yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
• Israr: Hareketin tekrarlanması, süreklilik göstermesi gerekir. Bir kez telefon etmek ya da bir kez gürültü yapmak (mağdur rahatsız olsa bile) suçu oluşturmaz.
• Özel kast: Fail sırf huzur ve sükûnu bozmak maksadıyla hareket etmiş olmalıdır. Bu suç taksirle ya da olası kastla işlenemez; genel kast yeterli değildir.

Suç, hareketler bakımından serbest (telefon, mesaj, gürültü ya da hukuka aykırı başka bir davranış), ısrar zorunluluğu bakımından ise bağlı hareketli ve mütemadi (kesintisiz) bir suçtur; suç tarihi, ısrarlı hareketlerin sona erdiği tarihtir.

Dayandığı Kanun Maddesi

Suç, tek fıkralık bir maddede düzenlenmiştir:

5237 sayılı TCK m.123 — Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma

Madde 123- (1) Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.

Maddenin gerekçesinde suçun, “belirli bağımlı hareketlerle kişilerin huzur ve sükûnlarının bozulması hususunda gösterilen çabaları” cezalandırdığı; bu fiillerin kişi üzerinde maddi/cebrî bir müdahale niteliği taşımadığı belirtilir. Etkinlikler sonucu mağdurun dengesi bozulur, örneğin ruhsal bir hastalığa yakalanırsa artık kasten yaralama suçu gündeme gelir.

Suçun Unsurları: Yargıtay Nasıl Yorumluyor?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, suçun sınırlarını üç eksende netleştirmiştir.

1) Fiil belirli bir kişiye yönelik olmalıdır. Genele yönelik bir davranış, ne kadar rahatsız edici olursa olsun bu suçu oluşturmaz:

“Görüldüğü gibi, belirli bir kişiye yönelik olmayan bir hareket ne denli huzur ve sükûnu bozmaya yönelik ve elverişli olursa olsun TCK’nun 123. maddesindeki suçu oluşturmayacaktır.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2014/821, K. 2018/45, T. 13.02.2018)

2) Bir kez yapılan hareket yetmez; ısrar şarttır. Israr, sürekliliği içerir; tek bir aramanın ya da mesajın suç oluşturmayacağı Kurul tarafından açıkça belirtilmiştir:

“Anılan kavramın süreklilik unsurunu da içinde barındırması nedeniyle madde metninde belirtilen hareketlerin bir defadan ibaret gerçekleştirilmesi hâlinde, mağdurun huzur ve sükûnu bozulmuş olsa dahi, suçun oluştuğundan söz edilemeyecektir.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2014/821, K. 2018/45, T. 13.02.2018)

Kurul, “ısrar”ın oluşması için kesin bir sayı belirlenemeyeceğini; aramaların sayısı kadar süreleri ve yapıldığı zaman dilimlerinin de değerlendirileceğini vurgular. Bir hareketten sonra mağdurun rahatsızlığını dile getirmesine rağmen davranışın sürmesi ise ısrarın kabulü için önemli bir ölçüttür. Telefon etme kavramı yalnızca konuşmayı değil; kısa mesaj (SMS) göndermeyi ve WhatsApp gibi anlık mesajlaşma uygulamalarıyla iletişimi de kapsar. Konuşmadan telefonu kapatma, sessiz kalma veya ses dinletme gibi davranışlar da bu kapsamdadır.

3) Özel kast (sırf huzuru bozma amacı) aranır. Failin başka bir meşru amacı varsa suç oluşmaz. Kurul, alacak tahsili örneğini açıkça verir:

“Bu anlamda failin, alacaklı olduğu kişiye ulaşabilmek amacıyla katılanı araması örneğinde sırf huzur ve sükûnu bozma amacı şeklindeki özel kastın varlığından söz etmek mümkün olmayacaktır.”

(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2014/821, K. 2018/45, T. 13.02.2018)

Kısacası, borcunu istemek ya da bir işi hatırlatmak için yapılan aramalar (rahatsız edici olsa da) bu suçun özel kastını taşımaz.

Israrlı Takip (TCK 123/A) ile Farkı: 2022’de Gelen Yeni Suç

Uygulamada en çok karıştırılan nokta, huzur bozma ile ısrarlı takip arasındaki sınırdır. Israrlı takip, 12 Mayıs 2022 tarihli 7406 sayılı Kanun’la (Resmî Gazete: 22 Mayıs 2022) TCK’ya ayrı ve daha ağır bir suç olarak eklenmiştir:

5237 sayılı TCK m.123/A — Israrlı takip

MADDE 123/A- (Ek:12/5/2022-7406/8 md.) (1) Israrlı bir şekilde; fıziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

Temel fark fiilin ağırlığı ve sonucudur: 123’te “sırf huzuru bozma” amaçlı ısrarlı rahatsızlık cezalandırılırken, 123/A’da fiziken takip veya ısrarlı temas sonucu mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi oluşması aranır. Israrlı takipte ceza da daha yüksektir (altı aydan iki yıla kadar hapis). Suçun; çocuğa ya da ayrılık/boşanma kararı verilen eşe karşı işlenmesi, mağdurun okulunu/işini/konutunu değiştirmesine ya da bırakmasına neden olması veya hakkında uzaklaştırma/yaklaşmama tedbiri bulunan fail tarafından işlenmesi hâllerinde ceza bir yıldan üç yıla çıkar. Israrlı takip de şikâyete bağlıdır.

Israrlı Takipte İlk Yargıtay Kararları

Israrlı takip 2022’de eklendiği için içtihadı henüz incedir; ilk kararlar 12. Ceza Dairesinden gelmiştir ve üç noktada yol göstericidir.

1. En sık görülen hata: suçu geriye yürütmek. İlk derece mahkemeleri, 22 Mayıs 2022’den önce işlenmiş fiillere 123/A uygulayarak mahkûmiyet kurmuş; Yargıtay bu hükümleri kanun yararına bozmuştur. Daire, failin eyleminin ancak 123. madde kapsamında değerlendirilebileceğini belirtir:

“bahse konu somut olay tarihlerinde sanığın üzerine atılı ısrarlı takip eyleminin ceza mevzuatımızda suç tipi olarak düzenlenmemiş olduğu, sanığın ayrıldığı sevgilisi olan müştekiye karşı gerçekleştirdiği eylemlerin 5237 sayılı Kanunun 123/1. maddesindeki kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu kapsamında olup olmadığı hususunda yapılacak değerlendirme neticesinde sanığın hukuki durumunun tespit ve tayini gerekirken yazılı şekilde suç tarihi itibariyle ceza mevzuatında suç tipi olarak düzenlenmemiş ısrarlı takip suçundan mahkumiyet hükmü kurulması Kanuna aykırı olduğundan, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”

(Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2023/5834, K. 2025/3410, T. 07.04.2025 — KANUN YARARINA BOZULMASINA)

Bu tek bir dosyaya özgü bir kayma değildir: aynı Daire, fiil tarihi 09.12.2021 olan başka bir dosyada da aynı gerekçeyle kanun yararına bozma kararı vermiştir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2024/167, K. 2024/4106, T. 11.09.2024). Savunma açısından sonuç: dosyanızda isnat 123/A ise, yapılacak ilk kontrol iddianamedeki fiil tarihidir. Tarih 22 Mayıs 2022’den önceyse mahkûmiyet 123/A’dan kurulamaz; olsa olsa 123. madde tartışılır ve o maddenin cezası da daha düşüktür.

2. Şikâyetten vazgeçme sonuç doğurur — hem de katılma hakkını düşürür. Israrlı takip şikâyete bağlı olduğundan, soruşturma aşamasında verilen bir vazgeçme dilekçesi davayı düşürür. Daire, vazgeçmeden sonra mağdurun davaya katılma ve hükmü temyiz etme hak ve yetkisinin bulunmadığını, hatalı olarak katılma kararı verilmiş olmasının da bu yetkiyi doğurmayacağını belirterek katılan vekilinin temyiz istemini reddetmiştir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2025/1439, K. 2026/1678, T. 23.02.2026 — REDDİNE).

Vazgeçmenin iki yan kuralı da uygulamada gözden kaçar:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73 — Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar

(5) İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.

(6) Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.

Yani vazgeçme birden fazla fail varsa hepsine sirayet eder; buna karşılık beraat isteyen sanık vazgeçmeyi kabul etmezse yargılama sürer. Vazgeçme dilekçesi verilmeden önce her iki sonucun da tartılması gerekir.

3. Nitelikli hâller birlikte gerçekleşebilir ve cezayı alt sınırdan uzaklaştırır. Boşandığı eşinin oturduğu apartmana, hakkında 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma tedbiri varken defalarca girip çıkan sanık hakkında ilk derece mahkemesi 123/A’nın ikinci fıkrasının hem (a) hem (c) bendini uygulamış, cezayı alt sınırdan uzaklaştırarak 1 yıl 15 gün hapis belirlemiş; Daire hükmü onamıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2023/5655, K. 2023/4563, T. 31.10.2023 — ONANMASINA). Dikkat çeken yön, failin mağdurla hiç karşılaşmamış olmasıdır: varlığını hissettiren ısrarlı davranış, temas kurulmasa da suçun oluşumu için yeterli görülmüştür.

Değerlendirme. Bu üç karar birlikte okunduğunda ısrarlı takip dosyalarında savunmanın ve müştekinin ilk bakacağı noktalar netleşir: fiil tarihi (22.05.2022 eşiği), şikâyetin akıbeti ve nitelikli hâllerin birlikte uygulanıp uygulanmadığı. İçtihat henüz dar olduğundan, özellikle “ciddi huzursuzluk” eşiğinin somut olayda nasıl ölçüleceği konusunda yerleşik bir ölçüt bulunduğunu söylemek için erkendir.

Hangi Tarihteki Kanun Uygulanır?

Israrlı takip suçunun yürürlük tarihi pratikte belirleyicidir. TCK m.123/A 22 Mayıs 2022’den önce yürürlükte olmadığından, bu tarihten önce işlenen “takip” nitelikli fiiller ısrarlı takip suçundan cezalandırılamaz; ceza kanununun temel ilkesi bunu emreder:

5237 sayılı TCK m.7 — Zaman bakımından uygulama

(1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. (2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.

Bu nedenle 22 Mayıs 2022 öncesindeki ısrarlı takip benzeri eylemler, ancak koşulları varsa 123. maddedeki huzur ve sükûnu bozma suçu kapsamında değerlendirilebilir; sonradan gelen ısrarlı takip suçu geriye yürütülerek uygulanamaz. Sonraki bir kanun failin lehine ise (m.7/2) o kanun uygulanır. Ceza hukukuna özgü bu lehe kanun ilkesi, olayın hangi tarihte işlendiğini kritik hâle getirir.

Ceza, Görevli Mahkeme, Şikâyet ve Zamanaşımı

Konu	Huzur ve sükûnu bozma (m.123)	Israrlı takip (m.123/A)
Temel ceza	3 ay – 1 yıl hapis	6 ay – 2 yıl hapis
Nitelikli hâl	—	1 yıl – 3 yıl hapis
Şikâyet	Şikâyete bağlı	Şikâyete bağlı
Görevli mahkeme	Asliye Ceza	Asliye Ceza
Uzlaştırma	Tabi (m.253/1-a)	TABİ DEĞİL (m.253/3)

• Şikâyet süresi: Suç şikâyete bağlıdır; mağdur, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır (TCK m.73/1). Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür (m.73/4).
• Görevli mahkeme: Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen bu suçlara asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.11).
• Uzlaştırma — iki suç için farklı işler. Huzur ve sükûnu bozma suçu şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a) ve dosya önce uzlaştırma bürosuna gider. Israrlı takip ise uzlaştırmaya TABİ DEĞİLDİR (aşağıya bkz.).

Israrlı takipte uzlaştırma yoktur

Uygulamada sık yapılan bir hata, suç şikâyete bağlı olduğu için uzlaştırmaya da tabi olduğunu varsaymaktır. Kanun ısrarlı takibi istisnalar arasında adıyla sayar:

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253 — Uzlaştırma

(3) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda ( madde 125 ) uzlaştırma yoluna gidilemez.

Yani ısrarlı takipte şikâyete bağlılık, uzlaştırma imkânı doğurmaz; aynı istisna hakaret ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar için de geçerlidir. Buna karşılık 123. maddedeki huzur bozma suçu istisnalar arasında sayılmamıştır ve uzlaştırmaya tabidir. İki suç arasındaki en pratik usul farklarından biri budur. Uzlaştırmanın nasıl işlediğini uzlaşma (uzlaştırma) yazımızda ayrıntılı anlattık.

• Dava zamanaşımı: Üst sınırı beş yılı geçmeyen bu suçlarda kamu davası sekiz yılda düşer (TCK m.66/1-e).

Sık Yapılan Hatalar

• “Bir kez aradı, suç oluştu” sanmak. Tek bir arama veya mesaj (rahatsız edici olsa da) ısrar unsurunu karşılamaz; süreklilik gerekir.
• Genel gürültüyü bu suç sanmak. Belirli bir kişiye yöneltilmeyen gürültü, TCK m.123 değil; TCK m.183 ya da Kabahatler Kanunu m.36 kapsamındadır.
• Meşru amaçlı aramayı suç saymak. Alacağını istemek, bir işi hatırlatmak gibi amaçlarla yapılan aramalarda “sırf huzuru bozma” özel kastı yoktur.
• Israrlı takiple karıştırmak. Fiziken takip veya güvenlik endişesi yaratan ısrarlı temas, daha ağır olan TCK m.123/A kapsamındadır. Ve bu suç 22 Mayıs 2022’den önce yoktu.
• Şikâyet süresini kaçırmak. Altı aylık şikâyet süresi geçirilirse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1).

Özet

• TCK m.123, belirli bir kişiye sırf huzurunu bozmak amacıyla ısrarla telefon/mesaj, gürültü veya hukuka aykırı davranışta bulunmayı cezalandırır: 3 ay–1 yıl hapis, şikâyete bağlı.
• Üç şart birlikte aranır: belirli kişiye yöneltme, ısrar (tek seferlik hareket yetmez) ve sırf huzuru bozma özel kastı (Yargıtay CGK, 2018).
• Israrlı takip (m.123/A) ayrı ve daha ağır bir suçtur (6 ay–2 yıl; nitelikli hâlde 1–3 yıl); 22 Mayıs 2022’de eklenmiştir ve bu tarihten önceki fiillere uygulanamaz (TCK m.7).
• Usul: görev asliye ceza (5235 m.11); şikâyet süresi 6 ay (TCK m.73); m.123 uzlaştırmaya tabi (CMK m.253/1-a), m.123/A ısrarlı takip TABİ DEĞİL (CMK m.253/3); dava zamanaşımı 8 yıl (TCK m.66/1-e).
• Borç tahsili gibi meşru amaçlı ısrarlı aramalar özel kast taşımadığından bu suçu oluşturmaz.

İlgili yazılar: Tehdit Suçu ve Cezası (TCK 106) · TCK 107 Şantaj Suçu ve Cezası · TCK 105 Cinsel Taciz Suçu ve Cezası · Uzlaşma (Uzlaştırma) Nedir? Hangi Suçlarda Var, Nasıl Olur?