Ceza Hukuku

Yağma Suçunda HAGB, Erteleme ve İnfaz

Yağma suçunda HAGB, erteleme ve adli para cezası neden kural olarak uygulanmaz; indirimlerle istisnası, uzlaştırma ve 'ne kadar yatar'. Güncel kanun metni ve birebir Yargıtay kararlarıyla.

12 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci
Gece sokağında park hâlindeki araç
İçindekiler 15

Kısa Cevap

Yağma (gasp) suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme ve adli para cezasına çevirme kural olarak uygulanmaz; çünkü bu kurumlar iki yıl (erteleme) ya da bir yıl (adli para) sınırındaki cezalara tanınır, yağmanın cezası ise altı yıldan (nitelikli hâlde on yıldan) başlar. İstisnası şudur: değer azlığı, etkin pişmanlık ve yaş küçüklüğü gibi indirimler üst üste binip hükmolunan (sonuç) ceza iki yılın altına inerse (özellikle çocuklarda) bu kurumlar gündeme gelebilir. Yağma şikâyete ve uzlaştırmaya tabi değildir (re’sen kovuşturulur). “Ne kadar yatılır” sorusunda ise koşullu salıvermenin genel oranı cezanın yarısıdır (5275 s. Kanun m.107); kesin süre koşullu salıverme ve denetimli serbestlikle infaz hâkimliğince belirlenir.

Bu Durumda mısınız?

Bu yazı özellikle şu sorulardan biri aklınızdaysa sizin için:

  • Hakkınızda ya da yakınınız hakkında yağma (gasp) davası var; “ceza paraya çevrilir mi, HAGB olur mu, erteleme çıkar mı” diye araştırıyorsunuz.
  • Yağmadan ne kadar yatılır?” — verilen hapis cezasının ne kadarının fiilen cezaevinde geçeceğini merak ediyorsunuz.
  • Suça çocuk (18 yaşından küçük) karıştı ve indirimlerle cezanın düşüp düşmeyeceğini, HAGB/erteleme ihtimalini soruyorsunuz.
  • Mağdurla anlaştınız ya da anlaşmayı düşünüyorsunuz; “uzlaşma olur mu, dava düşer mi” diye bakıyorsunuz.
  • İnternette gördüğünüz eski yazılarda farklı oranlar var; güncel kuralın ne olduğundan emin değilsiniz.

Aşağıdaki bilgiler geneldir; somut dosyada hangi kurumun uygulanabileceği verilen cezaya ve olayın özelliklerine bağlıdır ve bir avukatla değerlendirilmelidir. Yağmanın tanımı, unsurları ve temel cezası için “Yağma Suçu ve Cezası” yazısına bakabilirsiniz.

Yağmada İnfaz ve İndirim Kurumları: Özet Tablo

KurumYasal eşik / kuralYağmada durum
HAGBHükmolunan ceza ≤ 2 yıl (CMK m.231/5)Kural olarak uygulanamaz (istisna: indirimlerle 2 yıl altına inen ceza)
ErtelemeCeza ≤ 2 yıl; çocuk/65+ için ≤ 3 yıl (TCK m.51/1)Kural olarak uygulanamaz (aynı istisna)
Adli para cezasına çevirmeKısa süreli (≤ 1 yıl) hapis (TCK m.50)Kural olarak uygulanamaz
UzlaştırmaCMK m.253’teki suç listesiKapsamda değil (listede yağma yok)
ŞikâyetŞikâyete tabi değil; re’sen takip edilir
Koşullu salıvermeGenel oran ½ (5275 s. Kanun m.107/2)Cezanın yarısı infaz kurumunda (örgüt hâlinde ⅔)

Yağmada HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Var mı?

Kısa cevap: temel yağmada kural olarak hayır. HAGB’nin uygulanabilmesi için verilen cezanın belirli bir miktarın altında olması gerekir. Türk Ceza Kanunu’nun değil, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun düzenlediği bu kurumun eşiği nettir. Aşağıdaki metin, kanunun yürürlükteki (Resmî Gazete) lafzından birebir alınmıştır:

“Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.”

(CMK m.231/5)

Yağmanın temel cezası altı yıldan, nitelikli yağmanın (silahla, gece, birden fazla kişiyle vb.) cezası ise on yıldan başladığı için, kural olarak bu eşik aşılır ve HAGB uygulanamaz.

HAGB eşiği, mahkemenin belirlediği temel cezaya değil, tüm indirimlerden sonra kalan “hükmolunan ceza”ya (sonuç cezaya) bakılarak değerlendirilir. Yargıtay bu ölçütü şöyle ifade eder:

“5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanabilmesi için yargılama neticesinde hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası olmasını öngörmüştür.”

(Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2022/4208, K. 2023/1196, T. 11.04.2023 — kanun yararına bozma)

Bunun pratik sonucu şudur: yağmada temel ceza yüksek olsa da, değer azlığı (m.150/2), etkin pişmanlık (m.168) ve yaş küçüklüğü (m.31) indirimleri üst üste uygulandığında sonuç ceza istisnaen iki yılın altına inebilir; işte o dar hâlde (diğer koşullar da varsa) HAGB gündeme gelebilir (bkz. aşağıdaki bölüm). Yani doğru cümle “hiçbir zaman olmaz” değil, “kural olarak olmaz, indirimli istisnai hâllerde mümkün olabilir”dir.

HAGB, koşulları varsa mahkemece kendiliğinden ve öncelikle değerlendirilir:

“5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesi (mahkumiyet, suç niteliği ve ceza miktarına ilişkin) objektif koşulların varlığı halinde, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re’sen mahkemece değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı taktirde hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanacak, koşulların bulunmadığı veya uygulanmaması yönünde kanaate ulaşıldığı taktirde ise diğer kişiselleştirme nedenleri değerlendirilebilecektir.”

(Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2013/29801, K. 2016/5741, T. 05.09.2016 — bozma)

Ayrıca HAGB, zararın giderilmesi koşuluna da bağlıdır: kanun, “suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi”ni arar (CMK m.231/6-c).

Yağma Cezası Ertelenir mi? (TCK 51)

Hapis cezasının ertelenmesi de miktara bağlı bir kurumdur:

“İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır.”

(TCK m.51/1)

Erteleme de iki yıllık (çocuk ve 65 yaş üstü için üç yıllık) sınıra tabi olduğundan yağmada kural olarak uygulanmaz. Ancak bu üç yıllık üst sınır, çocuklarda erteleme ihtimalini biraz daha geniş tutar: indirimlerle cezası üç yılın altına inen bir çocuk hakkında erteleme somut olarak gündeme gelebilir.

Önemli bir nokta: ceza miktarı erteleme için elverişli olsa bile, erteleme otomatik değildir. Mahkeme, sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde bir kanaate varmalıdır; bu kanaat oluşmazsa ceza miktarı uysa dahi erteleme uygulanmayabilir (bkz. aşağıdaki Yargıtay kararı). Yağmada ayrıca cezaya bağlı olarak seçenek yaptırımlar da (adli para) kural olarak devreye girmez.

Yağma Cezası Adli Para Cezasına Çevrilir mi? (TCK 50)

Hayır. Hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi yalnızca kısa süreli hapis cezaları için mümkündür ve kanun bu imkânı dar tutar:

“Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.”

(TCK m.50/3)

Yağmanın alt sınırı altı yıl olduğundan ceza kural olarak “kısa süreli” değildir ve paraya çevrilemez. Ayrıca kanun, suç tanımında hapis ile adli paranın seçenek olduğu hâllerde hapse hükmedilmişse cezanın artık paraya çevrilmesini yasaklar (TCK m.50/2); yağmada zaten seçimlik adli para öngörülmemiştir.

HAGB ve Erteleme İstisnaen Ne Zaman Mümkün Olur? (İndirimler ve Çocuklar)

Yukarıdaki “kural olarak hayır” cevabının istisnası, indirimlerin sonuç cezayı eşiklerin altına indirdiği hâllerdir. Bu, en çok suça sürüklenen çocuklarda görülür; çünkü çocuklar için hem yaş indirimi (TCK m.31) devreye girer, hem de erteleme üst sınırı üç yıla çıkar.

Bir dosyada, nitelikli yağmadan yargılanan bir çocuğun cezası; etkin pişmanlık (m.168), yaş küçüklüğü (m.31/3) ve takdiri indirim (m.62) birlikte uygulanınca iki yıl küsura inmiş ve yerel mahkemece ertelenmiştir. Aşağıdaki metin yerel mahkemenin hükmüdür:

“…suça sürüklenen çocuğun TCK’nin 149/1-a-c, 168/2-3, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 2 yıl 3 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve TCK’nin 51. maddesi gereğince hürriyeti bağlayıcı cezanın ertelenmesine…”

(Yerel mahkemenin hükmü; Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2016/1827, K. 2018/7731, T. 10.12.2018 — eleştiri dışında onama kararında aktarılmıştır)

Dikkat: Yargıtay bu ertelemeyi onaylamamıştır. Daire, açıklanması geri bırakılan hükmün aynen açıklanmasıyla yetinilmesi gerekirken cezanın yeniden hesaplanıp ertelenmesini hukuka aykırı bulmuş, yalnızca aleyhe temyiz bulunmadığı için bozma nedeni yapmamıştır. Yani bu dosya, “çocukta erteleme mümkündür” kuralının Yargıtay onaylı bir emsali değildir. Kuralın kaynağı kanundur: erteleme üst sınırı iki yıl, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış kişiler bakımından üç yıldır (TCK m.51/1).

Benzer bir dosyada, 12-15 yaş grubundaki bir suça sürüklenen çocuk hakkında yağma suçundan yerel mahkemece HAGB’ye karar verilmiştir. Yargıtay bu kararın yerindeliğini ise hiç incelememiş; sonraki mahkûmiyet hükmünü zamanaşımından bozarak davayı düşürmüştür. HAGB, kararda yalnızca zamanaşımının durduğu dönemi hesaplamak için anılır:

“Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ilk kararın kesinleştiği…”

(Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2020/9871, K. 2021/15795, T. 18.10.2021 — bozma; kamu davası zamanaşımından düşürülmüştür)

Buradan çıkarılacak doğru sonuç şudur: yağma, HAGB bakımından kategorik olarak dışlanmış bir suç değildir. Ölçüt, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmasıdır (CMK m.231/5). Ve bu eşik yaştan bağımsızdır. Çocuk Koruma Kanunu da çocuk için ayrı bir ceza eşiği koymaz; yalnızca denetim süresini kısaltır:

“Çocuğa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda, Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından denetim süresi üç yıldır.”

(ÇKK m.23)

Yani çocuğun avantajı bir istisnadan değil, TCK m.31 indiriminin sonuç cezayı eşiğin altına indirebilmesinden doğar. Üç yıllık üst sınır ise HAGB’ye değil, yalnızca ertelemeye aittir (TCK m.51/1).

Ancak indirimler sonuç cezayı eşiklerin altına indirmiyorsa bu kurumların hiçbiri uygulanamaz. Nitekim güncel bir kararda, nitelikli yağmadan netice ceza 5 yıl 10 ay olan çocuklar bakımından seçenek yaptırım, erteleme ve HAGB’nin tümünün ceza miktarı nedeniyle kanunen engelli olduğu belirtilmiştir:

“…suça sürüklenen çocuklar hakkında hükmedilen netice ceza miktarının 5 yıl 10 ay hapis cezası olduğu, diğer lehe hükümlerin (5237 sayılı Kanun’un 50. maddesi uyarınca seçenek yaptırımlara çevirme, aynı Kanun’un 51. maddesi uyarınca, sanığın suç tarihindeki yaşı da gözetilerek erteleme ve 5271 sayılı Kanun’un 231/5 maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması) uygulanmasında, sonuç ceza miktarı itibarıyla kanunî engel bulunduğu…”

(Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2023/16811, K. 2025/4873, T. 06.05.2025 — onama)

Özetle istisna gerçek ama dardır: yağmada HAGB/erteleme, ancak indirimler sonuç cezayı iki (çocukta erteleme için üç) yılın altına indirdiğinde ve diğer koşullar da oluştuğunda mümkün olur. İndirimlerin nasıl birikeceği için Yağma Suçunda Etkin Pişmanlık ve Yağmada Değer Azlığı (TCK 150) yazılarına bakabilirsiniz.

Yağma Şikâyete ve Uzlaştırmaya Tabi mi?

Hayır — yağma her iki yönden de kapsam dışıdır.

Şikâyet: Yağma, şikâyete bağlı bir suç değildir. Savcılık olayı öğrendiğinde re’sen (kendiliğinden) soruşturur; mağdurun şikâyetçi olmaması ya da şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez.

Uzlaştırma: Uzlaştırmaya tabi suçlar CMK m.253’te tek tek sayılmıştır. Kanunun lafzı şöyle başlar:

“(1) Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur…”

(CMK m.253/1)

Bu listede hırsızlık (m.141), dolandırıcılık (m.157) ve güveni kötüye kullanma (m.155) gibi malvarlığı suçları sayıldığı hâlde, yağma (m.148-150) listede yer almaz. (Maddenin bazı fıkraları yıllar içinde değiştirilmiş ve kısmen iptal edilmiştir; ancak uzlaştırmaya tabi suçlar listesi bakımından yağmanın kapsam dışı olması değişmemiştir.) Dolayısıyla taraflar anlaşsa bile yağma dosyası uzlaştırmayla kapanmaz. Mağdurla anlaşma yalnızca etkin pişmanlık (zararın giderilmesi) yönünden, cezayı indiren bir unsur olarak önem taşır; davayı sona erdirmez. Bu, yağmanın ceza sisteminde neden hırsızlıktan daha ağır konumlandığını da gösterir: hırsızlıkta hem değer azlığı daha geniş uygulanır hem de uzlaştırma yolu açıktır (bkz. Yağma ile Hırsızlık Farkı).

Yağmadan “Ne Kadar Yatılır?” — Koşullu Salıverme

“Ne kadar yatılır” sorusunun cevabı, verilen hapis cezasının süresinden farklıdır: mahkemenin hükmettiği cezanın tamamı cezaevinde geçmez. Koşullu salıverme ve denetimli serbestlik kurumları (5275 sayılı İnfaz Kanunu) devreye girerek fiilen infaz edilecek süreyi belirler.

Yağma, 5275 sayılı Kanun m.107’de üçte iki oranlı özel infaz rejimine tabi tutulan suçlar (kasten öldürme, işkence, cinsel suçlar, casusluk vb.) arasında sayılmaz. Bu nedenle genel oran uygulanır:

“…diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.”

(5275 s. Kanun m.107/2)

Yani basit ya da nitelikli yağmada kural, cezanın yarısının infaz kurumunda çekilmesidir. Tek istisna örgütlü işlenen hâldir: yağma bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse koşullu salıverme oranı üçte ikiye çıkar:

“Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde; … süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.”

(5275 s. Kanun m.107/4)

Denetimli Serbestlik ve Temsilî İnfaz Hesabı

Koşullu salıverilmesine az bir süre kalan iyi hâlli hükümlüler, kalan süreyi cezaevi dışında denetimli serbestlik altında geçirebilir:

“…açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına … karar verilebilir.”

(5275 s. Kanun m.105/A)

04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun’la bu usule bir alt şart eklenmiştir: hükümlünün “beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması” gerekir (m.105/A/1). Bu, rakip birçok kaynağın henüz işlemediği güncel bir kuraldır.

Temsilî hesap (yalnızca yöntemi göstermek için — iyi hâl ve mahsuplar sonucu değiştirir): Basit yağmadan alt sınırdan altı yıl ceza alan bir hükümlü için kaba tablo:

AşamaKuralYaklaşık süre
Koşullu salıverme koşuluCezanın yarısı (m.107/2)~3 yıl infaz kurumunda
Denetimli serbestlikKoşullu salıvermeye 1 yıl kala (m.105/A)Son ~1 yıl cezaevi dışında
Fiilî kapalı/açık kurum(yaklaşık)~2 yıl

Bu sayılar yalnızca yöntemi gösterir. Kesin infaz hesabı; iyi hâl, tutuklulukta geçen sürenin mahsubu, açık kuruma ayrılma, tekerrür ve olası indirimler dikkate alınarak infaz hâkimliğince yapılır. Somut dosyada “ne kadar yatılacağı” ancak suç tarihindeki infaz mevzuatına göre ayrı bir infaz hesabıyla belirlenir.

Güncellik Uyarısı: CMK 231’de (HAGB) Büyük Değişim

HAGB’yi düzenleyen CMK m.231, önce 02.03.2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’la kapsamlı biçimde yeniden yazılmıştır. Ardından Anayasa Mahkemesi’nin 10.07.2025 tarihli, E. 2024/98, K. 2025/149 sayılı kararıyla maddenin HAGB’ye ilişkin çekirdek fıkraları iptal edilmiş, iptalin yürürlüğü 01.10.2026 tarihine bırakılmıştı. Ancak iptal hiç yürürlüğe girmedi: Meclis bu tarihten önce harekete geçerek 7589 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle anılan fıkraları 31.07.2026’da yeniden düzenledi. Esaslı değişiklik 14. fıkradadır — HAGB artık işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında uygulanmaz. Sonuç: HAGB kurumu yürürlüktedir, yağma ise ceza eşiği nedeniyle bugün de HAGB kapsamı dışındadır; yine de dosya ve karar tarihine göre güncel metni kontrol etmek şarttır. Ayrıntı: hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB).

Yanlış Bilinenler ve Sık Yapılan Hatalar

  • “Yağmadan kesin HAGB olmaz” — tam doğru değil. Kural olarak olmaz; ama değer azlığı, etkin pişmanlık ve yaş küçüklüğü indirimleriyle sonuç ceza iki yılın altına inen (özellikle çocuk) hâllerde istisnaen mümkün olabilir.
  • “HAGB temel cezaya bakılarak verilir” — yanlış. Eşik, temel cezaya değil, tüm indirimlerden sonra kalan hükmolunan (sonuç) cezaya bakılarak değerlendirilir.
  • “Yağma cezası paraya çevrilir” — yanlış. Adli para cezasına çevirme yalnızca bir yıl ve altındaki kısa süreli hapis için mümkündür; yağmanın alt sınırı altı yıldır.
  • “Mağdurla uzlaşırsak dava düşer” — yanlış. Yağma uzlaştırma listesinde değildir; anlaşma davayı düşürmez, yalnızca etkin pişmanlık yönünden cezayı indirebilir.
  • “Şikâyetten vazgeçersem dava biter” — yanlış. Yağma re’sen kovuşturulur; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez.
  • “Herkes cezasının belli bir oranını yatar, o oran sabittir” — eksik. Genel oran cezanın yarısıdır; ama örgüt hâlinde üçte ikiye çıkar, denetimli serbestlik ve iyi hâl fiilî süreyi değiştirir, kesin hesabı infaz hâkimliği yapar.

Adım Adım Ne Yapmalısınız?

  1. İfadeden önce avukatla görüşün. Yağma, ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren ciddi bir suçtur; HAGB/erteleme ihtimalini belirleyen indirim stratejisi baştan kurulmalıdır.
  2. İndirim yollarını erken değerlendirin. Etkin pişmanlık (zararın giderilmesi) ve (varsa) değer azlığı, sonuç cezayı düşürerek HAGB/erteleme eşiğine yaklaştırabilir. Zamanlama önemlidir.
  3. Çocuk söz konusuysa yaş indirimini ve üç yıllık erteleme sınırını hatırlayın. Çocuklarda bu kurumların uygulanma ihtimali görece yüksektir.
  4. “Uzlaşma” beklentisine kapılmayın. Yağmada uzlaştırma yoktur; mağdurla anlaşma yalnızca etkin pişmanlık indirimi sağlar.
  5. İnfaz hesabını uzmanına bırakın. “Ne kadar yatarım” sorusunun yanıtı; ceza miktarı, koşullu salıverme oranı, denetimli serbestlik ve mahsuplarla değişir. Güncel mevzuata göre ayrı bir infaz hesabı gerekir.

Yağmada HAGB, Erteleme ve İnfaz Yargıtay Kararları

Aşağıdaki alıntılar, incelenen kararların metninden birebir alınmıştır. Taraf isimleri gizlenmiştir. Kararlar, yağmada HAGB/erteleme uygulamasının çerçevesini göstermek için seçilmiştir; genel bir eğilimdir, her dosyada aynı sonucun çıkacağı garantisi değildir.

Erteleme, ceza miktarı elverse bile otomatik değildir; mahkeme kişilik değerlendirmesi yapar.

Bir yağma dosyasında yerel mahkeme, ceza miktarı erteleme için uygun olduğu hâlde sanıkların geçmişini ve kişiliğini gözeterek ertelemeye yer olmadığına karar vermiş; Yargıtay bu değerlendirmeyi yerinde bulmuştur:

“…sanıkların eylemi yağma suçunu oluşturduğundan ve kazanılmış hak teşkil etmeyen ceza miktarına göre sanıklara verilen hapis cezasının ertelenmesi mümkün olmadığından ayrıca sanıkların geçmişteki halleri, olaydan sonra da suç işlemiş olmaları, böylece oluşan kişilikleri nazara alındığında cezalarının ertelenmesi halinde bir daha suç işlemeyecekleri yolunda mahkememizde kanaat oluşmadığından sanıklara verilen cezanın TCK’nın 51. maddesi gereğince ertelenmesine yer olmadığına…”

(Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2014/14953, K. 2017/5041, T. 14.11.2017 — düzeltilerek onama)

Özet

  • Yağmada HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme kural olarak uygulanmaz; çünkü bu kurumlar iki yıl (erteleme) / bir yıl (adli para) sınırındaki cezalara tanınır, yağmanın cezası altı yıldan başlar.
  • Eşik, temel cezaya değil, indirimlerden sonra kalan hükmolunan (sonuç) cezaya bakılarak değerlendirilir; değer azlığı + etkin pişmanlık + yaş küçüklüğü sonuç cezayı düşürünce (özellikle çocuklarda) HAGB/erteleme istisnaen mümkün olur.
  • Yağma şikâyete ve uzlaştırmaya tabi değildir; re’sen kovuşturulur, anlaşma davayı düşürmez.
  • “Ne kadar yatılır”: koşullu salıvermenin genel oranı cezanın yarısıdır (örgüt hâlinde üçte iki); denetimli serbestlik son dönemi cezaevi dışına taşır; kesin hesabı infaz hâkimliği yapar.
  • Güncellik: CMK m.231’in HAGB fıkraları AYM’ce iptal edilmiş, ancak iptal yürürlüğe girmeden 7589 sayılı Kanun’la 31.07.2026’da yeniden düzenlenmiştir; dosya tarihine göre güncel metni kontrol ettirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Yağma suçunda HAGB olur mu?

Kural olarak olmaz; çünkü HAGB hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olmasını gerektirir (CMK m.231/5), yağmanın cezası ise altı yıldan başlar. Yalnızca indirimlerle sonuç ceza iki yılın altına inen (özellikle çocuk) hâllerde istisnaen gündeme gelebilir.

Yağma cezası ertelenir mi?

Kural olarak hayır. Erteleme iki yıl (çocuk ve 65 yaş üstü için üç yıl) ve altındaki cezalara tanınır (TCK m.51/1); yağmanın cezası genelde bu sınırın üzerindedir. İndirimlerle bu sınırın altına inen çocuk cezalarında mümkün olabilir.

Yağma cezası paraya (adli para cezasına) çevrilir mi?

Hayır. Adli para cezasına çevirme yalnızca bir yıl ve altındaki kısa süreli hapis cezaları için mümkündür (TCK m.50); yağmanın alt sınırı altı yıldır.

HAGB temel cezaya mı, sonuç cezaya mı bakılarak verilir?

Tüm indirimlerden sonra kalan hükmolunan (sonuç) cezaya bakılır. Temel ceza yüksek olsa da, indirimlerle sonuç ceza iki yıla inerse eşik sağlanabilir.

Çocuğun yağma suçunda HAGB veya erteleme çıkar mı?

İhtimal daha yüksektir. Çocuklarda yaş indirimi (TCK m.31) sonuç cezayı düşürür ve erteleme üst sınırı üç yıla çıkar; uygulamada çocuklara yağmadan HAGB veya erteleme verilen kararlar vardır.

Yağma şikâyete tabi mi? Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?

Yağma şikâyete tabi değildir; re'sen kovuşturulur. Şikâyetçi olmamanız veya şikâyetten vazgeçmeniz davayı düşürmez.

Yağmada uzlaşma (uzlaştırma) var mı?

Hayır. Uzlaştırmaya tabi suçlar CMK m.253'te sayılmıştır ve yağma bu listede yoktur. Mağdurla anlaşma davayı bitirmez; yalnızca etkin pişmanlık yönünden cezayı indirebilir.

Yağmadan ne kadar yatılır?

Koşullu salıvermenin genel oranı cezanın yarısıdır (5275 s. Kanun m.107/2). Koşullu salıvermeye bir yıl kala denetimli serbestlik mümkündür. Kesin süre iyi hâl ve mahsuplarla infaz hâkimliğince belirlenir.

Örgüt hâlinde işlenen yağmada infaz oranı değişir mi?

Evet. Yağma bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse koşullu salıverme oranı yarıdan üçte ikiye çıkar (5275 s. Kanun m.107/4).

Denetimli serbestlikten yararlanmak için cezaevinde en az ne kadar kalmak gerekir?

04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun'la, koşullu salıvermeye kadar cezaevinde geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin (beş günden az olmamak üzere) fiilen infaz kurumunda geçirilmiş olması şartı eklenmiştir (m.105/A/1).

Etkin pişmanlıkla ceza düşerse HAGB alabilir miyim?

Etkin pişmanlık cezayı ciddi biçimde düşürebilir; değer azlığı ve yaş küçüklüğü gibi indirimlerle birlikte sonuç ceza iki yılın altına inerse HAGB gündeme gelebilir.

HAGB kuralları yakında değişecek mi?

CMK m.231'in HAGB'ye ilişkin fıkraları AYM'nin E. 2024/98, K. 2025/149 kararıyla iptal edilmiş, iptalin yürürlüğü 01.10.2026'ya bırakılmıştı. Ancak Meclis bu tarihten önce harekete geçerek, 7589 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle söz konusu fıkraları 31.07.2026'da yeniden düzenledi. Yani iptal yürürlüğe girmedi ve HAGB kurumu yürürlüktedir.

Yağma cezası ertelenmezse ceza mutlaka cezaevinde mi çekilir?

Erteleme çıkmasa bile cezanın tamamı cezaevinde geçmez; koşullu salıverme (kural: yarı) ve denetimli serbestlik fiilî infaz süresini kısaltır.

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Kurucu Avukat

TBB Sicil No: 196866

LinkedIn

Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli, sanık ve katılan vekilliğini üstlenir; tutukluluk ve kanun yolu başvurularını takip eder.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp