Ofiste karşılıklı çalışma masaları

İdare Hukuku

Becayiş Ne Demek? Becayiş Şartları ve Talebin Reddi

12 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Becayiş, aynı kurumun farklı yerlerde görev yapan aynı sınıftaki iki memurunun karşılıklı olarak birbirinin yerine atanmasıdır. Becayiş ne demek sorusunun kanundaki karşılığı “karşılıklı olarak yer değiştirme”dir: aynı kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilir ve bu isteğin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirin uygun bulmasına bağlıdır (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.73). Becayiş bu nedenle memura bir atama hakkı değil, atanmayı isteme imkânı verir.

Bu yazı becayiş şartlarını, becayişte süre (1 yıl) şartını, sağlık ve diğer kurumlardaki becayiş kurallarını, becayiş başvurusunun nasıl yapıldığını ve becayiş talebinin reddine karşı iptal davasının süresini ve mahkemesini açıklar.

1. Becayiş Ne Demek?

Becayiş, iki memurun görev yerlerini karşılıklı olarak değiştirecek biçimde atanmasıdır. A ilinde görev yapan memur B iline, B ilinde görev yapan aynı kurumun aynı sınıftaki memuru A iline atanır ve iki atama birlikte yapılır. 657 sayılı Kanun bu kurumu “Karşılıklı olarak yer değiştirme” başlığıyla düzenler ve kanun metninde “becayiş” sözcüğü geçmez (657 sayılı Kanun m.73). Becayiş sözcüğü ise kurumların kendi yönetmeliklerinde karşılıklı yer değiştirmenin adı olarak kullanılır; örneğin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği yer değiştirme usullerini sayarken “Karşılıklı yer değiştirmeler (becayiş)” ifadesini kullanır (DHMİ Yer Değiştirme Yönetmeliği m.9/1-b).

Becayiş yapmak, bu karşılıklı atamayı iki memurun birlikte istemesi ve atamaya yetkili amirin talebi uygun bulmasıyla tamamlanır. Kanun istemeyi memura, kararı idareye bırakır (657 sayılı Kanun m.73). Becayiş maddesi 30/5/1974 tarihli KHK-12 ile bugünkü biçimini almış, 15/5/1975 tarihli ve 1897 sayılı Kanunla aynen kabul edilmiştir; madde o tarihten bu yana değişmemiştir.

1.1. Becayiş Hangi Durumlarda Yapılır?

Becayiş, aynı kurumun aynı sınıftaki iki memuru farklı yerlerde görev yapıyor ve ikisi de birbirinin yerine atanmak istiyorsa yapılabilir (657 sayılı Kanun m.73). Memurun kendi isteğiyle görev yeri değiştirmesinin başka yolları da vardır; becayişi ayıran özellik, karşı tarafta yer değiştirmeye razı ikinci bir memur bulunması ve iki atamanın birlikte yapılmasıdır. Becayiş için kanunda bir mazeret (eş durumu, sağlık gibi) aranmaz; talebin gerekçesi memurun kendi tercihidir.

2. Becayiş Şartları

Becayiş şartları 657 sayılı Kanun m.73’te dört unsur ve bir kabul koşulu olarak yer alır: aynı kurum, aynı sınıf, başka başka yerler ve karşılıklı talep; bunların üstünde atamaya yetkili amirin uygun bulması (657 sayılı Kanun m.73). Kurum yönetmelikleri bu şartlara unvan, branş, süre veya emeklilik durumu gibi ek şartlar ekleyebilir; bunlar aşağıda ayrıca açıklanmıştır.

Becayiş şartıAnlamıDayanak
Aynı kurumİki memur da aynı kurumun kadrosunda olmalıdır657 sayılı Kanun m.73
Aynı sınıfİki memur da aynı hizmet sınıfında bulun­ma­lı­dır657 sayılı Kanun m.73, m.36
Başka başka yerlerGörev yerleri farklı olmalıdır657 sayılı Kanun m.73
Kar­şı­lık­lı­lıkTalep iki memurdan birlikte gelmelidir657 sayılı Kanun m.73
Amirin uygun bulmasıTalebin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirin takdirine bağlıdır657 sayılı Kanun m.73

2.1. Becayişte Aynı Kurum Şartı

Becayiş yalnız aynı kurumun memurları arasında yapılabilir (657 sayılı Kanun m.73). Farklı kurumlarda çalışan iki memur karşılıklı yer değiştirmek istese bile bu talep becayiş hükmüne dayanamaz. Farklı kurumlar arasındaki geçişin yolu kurumlar arası nakildir: memurların 657 sayılı Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile bir kadroya nakilleri mümkündür (657 sayılı Kanun m.74). Nakil karşılıklılık aramaz, ama iki kurumun da muvafakatine bağlıdır.

2.2. Becayişte Aynı Sınıf Şartı

Becayiş için iki memurun aynı sınıfta bulunması gerekir (657 sayılı Kanun m.73). Sınıf, 657 sayılı Kanunun memurları ayırdığı hizmet sınıflarıdır; Genel İdare Hizmetleri sınıfı, Teknik Hizmetler sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfı bunlardandır (657 sayılı Kanun m.36). Sınıfları farklı iki memur becayiş hükmünden yararlanamaz. Memurun sınıf değiştirmesi ayrı bir işlemdir: memurlar eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirebilir, ancak geçecekleri sınıf ve görev için aranan niteliklere sahip olmaları şarttır (657 sayılı Kanun m.71).

2.3. Becayişte Karşılıklılık ve Farklı Görev Yeri

Becayiş, iki memurun “başka başka yerlerde” bulunmasını ve “karşılıklı olarak” yer değiştirmeyi istemesini gerektirir (657 sayılı Kanun m.73). Tek bir memurun görev yeri değişikliği talebi becayiş değildir; o talep, kurumun isteğe bağlı yer değiştirme veya mazerete bağlı yer değiştirme kurallarına göre değerlendirilir. Bu yüzden becayiş başvurusunda iki memurun talebinin birbirine bağlı ve eş zamanlı olması gerekir.

3. Becayişte 1 Yıl Şartı Var mı?

Becayişte 1 yıl şartı 657 sayılı Kanunda yoktur: m.73 becayiş için hiçbir süre şartı öngörmez (657 sayılı Kanun m.73). Süre şartı, kurumların kendi atama ve yer değiştirme yönetmeliklerinden doğar ve kurumdan kuruma değişir. Aynı soruya bir kurumda “evet, bir yıl”, başka bir kurumda “hayır” cevabı verilmesinin sebebi budur.

  • Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü: Bulunduğu yerde fiilen en az bir yıl görev yapmış aynı unvandaki personelin karşılıklı yer değiştirme talepleri değerlendirilir (DHMİ Yer Değiştirme Yönetmeliği m.11/1).
  • Diyanet İşleri Başkanlığı: Atandığı il veya ilçede altı ayı tamamlayanların il içinde, iki yılı tamamlayanların iller arası karşılıklı yer değiştirme istekleri değerlendirilir (Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.40/1).
  • Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü: Aynı sınıf ve unvandaki personelin karşılıklı yer değiştirme talepleri atama dönemi dikkate alınmaksızın işleme alınır (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.8/1).

Becayişte süre şartını öğrenmek için memurun bağlı olduğu kurumun atama ve yer değiştirme yönetmeliği okunmalıdır. Yönetmelikte süre şartı yoksa 657 sayılı Kanun m.73 bakımından da bir süre engeli bulunmaz.

4. Becayiş Şartları Kurum Yönetmeliklerinde Nasıl Değişir?

Becayiş şartları kurum yönetmeliklerinde 657 sayılı Kanun m.73’e eklenerek ayrıntılandırılır. Yönetmelikler en çok unvan birliği, bekleme süresi, emekliliğe yakınlık ve başvurunun hangi birim aracılığıyla yapılacağı konularında ek kural koyar. Aşağıdaki tablo beş kurumun yönetmeliğindeki karşılıklı yer değiştirme hükmünü karşılaştırır.

KurumUnvan / branş şartıSüre şartıEmeklilik ve diğerDayanak
Sağlık BakanlığıAynı unvan ve branş; aynı hizmet bölgesi illeri; standardın uygun olmasıMaddede yokMaddede yokSağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.29/1
Diyanet İşleri BaşkanlığıAynı sınıf ve unvanİl içi altı ay, iller arası iki yılMerkezde birim amirinin, taşrada müftü veya ilgili merkez müdürünün muvafakati; atamaya yetkili amirin uygun görmesi; Başkanlığın izniDiyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.40/1
Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüAynı sınıf ve unvanAtama dönemi dikkate alınmazEmeklilik süresini dolduran ve zorunlu atamaya tabi personele uygulanmazTapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.8
Sosyal Güvenlik KurumuAynı sınıf ve eşdeğer unvanMaddede yokİstek­li­le­rin emekliliği hak etmemiş olmasıSosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.16/1
Devlet Hava Meydanları İşletmesiAynı unvan; unvan cetveline göre değer­len­dirmeFiilen en az bir yılYaş haddinden emekliliğe üç yıl veya daha az kalanlar başvuramazDHMİ Yer Değiştirme Yönetmeliği m.11

Bu tablodaki kurumlar dışında kalan personel grupları (öğretmenler, emniyet mensupları gibi) için becayiş kuralları o kurumun kendi atama ve yer değiştirme mevzuatında aranmalıdır. Bu yazı o düzenlemelerin içeriği hakkında bir iddia kurmaz.

4.1. Sağlıkta Becayiş Şartları

Sağlıkta becayiş, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre aynı hizmet bölgesindeki illerde, aynı unvan ve branşta ve standardın uygun olması hâlinde yapılabilir (Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.29/1). Bu üç şart, 657 sayılı Kanun m.73’teki aynı kurum ve aynı sınıf şartlarının yerine geçmez, onlara eklenir. Farklı hizmet bölgesindeki illerde görev yapan iki sağlık personeli bu hüküm kapsamında karşılıklı yer değiştiremez; aynı unvanda olup farklı branşta olanlar için de durum aynıdır. m.29’un metninde ayrı bir süre şartı yer almaz. Talebin kabulü yine atamaya yetkili amirin uygun bulmasına bağlıdır (657 sayılı Kanun m.73).

4.2. Becayişte Emeklilik Durumu

Becayişte emeklilik durumu bazı kurumlarda başvuruyu kapatan bir şarttır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde emeklilik süresini dolduran ve zorunlu atamaya tabi personel hakkında karşılıklı yer değiştirme hükümleri uygulanmaz (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.8/3). Sosyal Güvenlik Kurumunda isteklilerin emekliliği hak etmemiş olması aranır (Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.16/1). Devlet Hava Meydanları İşletmesinde yaş haddinden emekli olmasına üç yıl veya daha az kalanların becayiş müracaatları değerlendirilmez (DHMİ Yer Değiştirme Yönetmeliği m.11/2).

4.3. Becayişten Vazgeçme

Becayişten vazgeçmenin sonucu kurum yönetmeliğine göre değişir ve aynı soruya zıt cevaplar verilir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde karşılıklı yer değiştirme talebinde bulunanların ataması yapıldıktan sonra vazgeçme talebi dikkate alınmaz (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.8/2). Sosyal Güvenlik Kurumunda karşılıklı atanan personelden birinin görevinden ayrılması hâlinde vazgeçme talepleri dikkate alınmaz (Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.16/2). Devlet Hava Meydanları İşletmesinde ise karşılıklı yer değiştirme yapılan personelden birinin talebinden vazgeçmesi hâlinde yer değiştirme işlemleri karşılıklı olarak iptal edilir (DHMİ Yer Değiştirme Yönetmeliği m.11/4). Becayiş talebinde bulunan memur, vazgeçme ihtimali varsa kendi kurumunun hükmünü başvurudan önce okumalıdır.

5. Becayiş Nasıl Yapılır?

Becayiş, iki memurun karşılıklı yer değiştirme talebini atamaya yetkili amire iletmesiyle başlar ve amirin talebi uygun bulmasıyla atama yapılır (657 sayılı Kanun m.73). Başvurunun hangi birim aracılığıyla ve hangi sürede işleneceğini kurum yönetmeliği belirler. Örneğin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünde talep birimler vasıtasıyla yapılır ve talep tarihini takip eden yedi iş günü içinde Personel Dairesi Başkanlığına intikal ettirilir (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.8/1). Sosyal Güvenlik Kurumunda da talepler birimler vasıtasıyla Personel Daire Başkanlığına intikal ettirilir (Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.16/1).

Becayiş başvurusu için izlenecek sıra şudur:

  1. Becayiş şartlarını doğrulayın. Aynı kurum, aynı sınıf ve farklı görev yeri unsurlarının tamamı bulunmalıdır (657 sayılı Kanun m.73); kurum yönetmeliğindeki unvan, branş, süre ve emeklilik şartları ayrıca kontrol edilir.
  2. Karşı memurla birlikte başvurun. Becayiş karşılıklı bir taleptir; iki memurun talebi birbirine bağlı olarak sunulur.
  3. Talebi yazılı ve tarihli yapın. Başvuru tarihi, cevap verilmemesi hâlinde otuz günlük sürenin başlangıcını gösterir (İYUK m.10/2).
  4. Cevabı ve bildirim tarihini saklayın. Ret işleminin yazılı bildirimi dava açma süresini başlatır (İYUK m.7/2-a).

5.1. Becayiş Talebine Cevap Verilmezse Ne Olur?

Becayiş talebine otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve memur, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesine dava açabilir (İYUK m.10/2). Otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse memur bu cevabı ret sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir; bu durumda dava açma süresi işlemez, ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (İYUK m.10/2). Dava açılmamışsa veya dava süreden reddedilmişse ve otuz günlük sürenin bitmesinden sonra cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir (İYUK m.10/2).

6. Becayiş Talebi Kabul Edilmek Zorunda mı?

Becayiş talebi, şartlar sağlansa bile kabul edilmek zorunda değildir: kanun isteğin yerine getirilmesini atamaya yetkili amirlerin uygun bulmasına bağlar (657 sayılı Kanun m.73). Amirin bu konudaki yetkisi takdir yetkisidir. Takdir yetkisi, yargı denetiminin dışında olduğu anlamına gelmez. İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır (Anayasa m.125) ve becayiş talebinin reddi, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptal davasına konu edilebilir (İYUK m.2/1-a).

Becayiş davasında mahkemenin yapabileceği şeyin bir sınırı vardır. İdari yargı yetkisi idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır; idare mahkemeleri yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremez (İYUK m.2/2). Bu yüzden mahkeme becayişi kendisi yapmaz ve memuru istediği yere atamaz; ret işleminin hukuka uygun olup olmadığını denetler. Denetimin merkezi, ret işleminin dayandığı sebeptir: idarenin gösterdiği sebep gerçekten var mı, kanun ve kurum yönetmeliğindeki şartlarla uyumlu mu? İptal davasının genel yapısı iptal davası nedir yazısında açıklanmıştır.

7. Becayiş Talebinin Reddi ve İptal Davası

Becayiş talebinin reddi bir idari işlemdir ve buna karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.2/1-a). Dava için üç soru belirleyicidir: süre ne zaman başlar, dava öncesinde idareye tekrar başvurulabilir mi ve hangi yerdeki idare mahkemesi yetkilidir? İdari işlem kavramı ve ret işleminin nitelendirilmesi idari işlem nedir yazısındadır.

7.1. Becayiş Reddine Karşı Dava Açma Süresi

Becayiş reddine karşı dava açma süresi altmış gündür. Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/1, m.7/2-a). 657 sayılı Kanun m.73 becayiş için ayrı bir dava süresi öngörmez. Talebe hiç cevap verilmemişse süre, otuz günlük cevap süresinin bitmesinden itibaren işler (İYUK m.10/2). Sürelerin hesabı idari davada dava açma süresi yazısında ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

7.2. Becayiş Reddinde Üst Makama Başvuru

Becayiş talebi reddedilen memur, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1). Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11/2). İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (İYUK m.11/3). Üst makam başvurusu zorunlu değildir; yapılmazsa doğrudan dava açılabilir.

7.3. Becayiş Davasında Yetkili Mahkeme

Becayiş davasında yetkili mahkeme, atama ve nakil uyuşmazlıklarına ilişkin kurala göre belirlenir: kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (İYUK m.33/1). Becayiş talebi reddedilen memurun eski görev yeri, hâlen görev yaptığı yerdir.

8. Becayiş ile Yer Değiştirme Suretiyle Atanma ve Nakil Arasındaki Fark

Becayiş, iki memurun kendi talebiyle başlayan karşılıklı bir atamadır; yer değiştirme suretiyle atanma ise idarenin planladığı bir atamadır. Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar, hizmetlerin gereklerine ve özelliklerine göre, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır (657 sayılı Kanun m.72). Kurumlar ayrıca memurları kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilir (657 sayılı Kanun m.76).

Becayiş (m.73)Yer değiş­tirme sure­tiyle atanma (m.72)Kurum­lar arası nakil (m.74)
Baş­la­tanİki memurun kar­şı­lıklı talebiİda­re­nin plan­la­masıKurum­la­rın muva­fa­kati
KurumAynı kurumAynı kurumFarklı kurum­lar
Karşı memurYer değiş­tir­meye razı ikinci memur şartAranmazAranmaz
SınıfAynı sınıf zorunluMaddede sınıf şartı yokBulun­duğu sınıf­tan veya öğrenim durumu iti­ba­rıyla gire­bi­le­ceği sınıf­tan bir kadro

Becayişte inisiyatif memurdadır, yer değiştirme suretiyle atanmada idarededir. Her iki yolda da atamayı yapan atamaya yetkili makamdır.

9. Becayiş ve Eş Durumu Ataması Arasındaki Fark

Becayiş, eşinin yanına gitmek isteyen memur için tek yol değildir ve çoğu zaman en zor yoldur: aynı kurumda, aynı sınıfta ve yer değiştirmeye razı bir memur bulunmasını gerektirir (657 sayılı Kanun m.73). 657 sayılı Kanun aile birliği için ayrı bir yol düzenler. Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda, aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği hâlinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır (657 sayılı Kanun m.72).

Becayiş (m.73)Aile birliği ataması (m.72)
Tetikleyen olayİki memurun kendi talebiEşlerden birinin atanıyor olması
Karşı tarafYer değiş­tir­meye razı bir memur şartAranmaz
KurumAynı kurum zorunluKurumlar arası koor­di­nas­yon öngörülür
SınıfAynı sınıf zorunluAynı sınıf şartı yok; atama m.74 ve m.76 esaslarına göre yapılır

Aile birliği yolu, eşlerden biri zaten atanırken işler; kendiliğinden bir “eş durumu tayini hakkı” kurmaz. Becayiş ise ortada bir atama yokken de istenebilir. İki yol birbirinin alternatifi değil, farklı durumların çözümüdür.

Eşin atanacağı yerde teşkilat veya uygun kadro yoksa kanun üçüncü bir imkân tanır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi hâlinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere izin verilebilir (657 sayılı Kanun m.72). Bu izin süresince kadro eşin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur; ancak bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiçbir surette geçemez (657 sayılı Kanun m.72).

Engellilik hâli için ayrı bir hüküm vardır. İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır (657 sayılı Kanun m.72). Bu fıkra 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunla eklenmiştir; doğrudan bir atama hakkı kurmaz, düzenleme yapılmasını öngörür. Somut talep, kurumun kendi yer değiştirme yönetmeliğine göre değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Becayiş ne demek?

Becayiş, aynı kurumun farklı yerlerde görev yapan aynı sınıftaki iki memurunun karşılıklı olarak birbirinin yerine atanmasıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu bu kurumu 'Karşılıklı olarak yer değiştirme' başlığıyla düzenler ve kanun metninde 'becayiş' sözcüğü geçmez. Talebin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirin uygun bulmasına bağlıdır (657 sayılı Kanun m.73).

Becayiş yapmak ne demek?

Becayiş yapmak, iki memurun görev yerlerini karşılıklı olarak değiştirmek üzere birlikte atanma istemesi ve bu isteğin idarece kabul edilmesidir. Memurlardan biri A ilindeki kadrodan B iline, diğeri B ilindeki kadrodan A iline atanır. Kanun memura bu atamayı isteme imkânı tanır; atamayı yapan atamaya yetkili amirdir (657 sayılı Kanun m.73).

Becayiş hangi durumlarda yapılır?

Becayiş, 657 sayılı Kanun m.73'e göre üç koşul birlikte bulunduğunda istenebilir: iki memur aynı kurumda çalışmalı, aynı sınıfta bulunmalı ve başka başka yerlerde görev yapıyor olmalıdır. Talep iki memurdan birlikte gelmelidir. Koşullar sağlansa da becayiş, atamaya yetkili amir uygun bulursa gerçekleşir. Kurumların atama ve yer değiştirme yönetmelikleri unvan, süre veya emeklilik gibi ek şartlar koyabilir.

Becayiş şartları nelerdir?

657 sayılı Kanun m.73'teki becayiş şartları aynı kurum, aynı sınıf, farklı görev yeri ve karşılıklı taleptir; talebin kabulü atamaya yetkili amirin uygun bulmasına bağlıdır. Kurum yönetmelikleri bunlara ek şart koyabilir: örneğin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Sosyal Güvenlik Kurumu yönetmelikleri aynı sınıf ile aynı veya eşdeğer unvanı, Diyanet İşleri Başkanlığı yönetmeliği ise görev yerinde belirli bir süreyi tamamlamayı arar.

Becayişte 1 yıl şartı var mı?

657 sayılı Kanun m.73 becayiş için herhangi bir süre şartı öngörmez. Süre şartı kurum yönetmeliğinden doğar ve kurumdan kuruma değişir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği bulunduğu yerde fiilen en az bir yıl görev yapmış personelin taleplerini değerlendirir (m.11/1). Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği il içinde altı ay, iller arasında iki yıl arar (m.40/1). Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yönetmeliği ise talepleri atama dönemi dikkate alınmaksızın işleme alır (m.8/1).

Sağlıkta becayiş şartları nelerdir?

Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.29/1'e göre sağlıkta becayiş, aynı hizmet bölgesindeki illerde, aynı unvan ve branşta ve standardın uygun olması hâlinde yapılabilir. Bu şartlar 657 sayılı Kanun m.73'teki aynı kurum ve aynı sınıf şartlarına eklenir; talebin kabulü yine atamaya yetkili amirin uygun bulmasına bağlıdır.

Farklı kurumlardaki memurlar becayiş yapabilir mi?

Hayır. 657 sayılı Kanun m.73 yalnız aynı kurumun memurları arasında karşılıklı yer değiştirmeyi düzenler. Farklı kurumlar arasındaki geçiş kurumlar arası nakil yoluyla olur; bu yol iki kurumun muvafakatine bağlıdır ve karşılıklılık aramaz (657 sayılı Kanun m.74).

Becayiş talebi kabul edilmek zorunda mı?

Hayır. 657 sayılı Kanun m.73, becayiş isteğinin yerine getirilmesini atamaya yetkili amirin uygun bulmasına bağlar. Becayiş bu yüzden kendiliğinden doğan bir atama hakkı değil, isteme imkânıdır. Ret işlemi ise bir idari işlemdir ve iptal davasına konu olabilir (İYUK m.2/1-a).

Becayiş talebine cevap verilmezse ne olur?

İdari makama yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgili, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir. Otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse kesin cevap beklenebilir, ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (İYUK m.10/2).

Becayiş talebinin reddine karşı dava açma süresi ne kadardır?

Becayiş talebinin reddine karşı iptal davası, idare mahkemesinde ret işleminin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır (İYUK m.7/1-2). Süre içinde üst makama başvurulursa dava açma süresi durur; üst makam otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılarak yeniden işler (İYUK m.11).

Becayiş davası hangi mahkemede açılır?

Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (İYUK m.33/1). Becayiş talebi reddedilen memurun eski görev yeri, hâlen görev yaptığı yerdir.

Becayiş yapıldıktan sonra vazgeçilebilir mi?

Vazgeçmenin sonucu kurum yönetmeliğine göre değişir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yönetmeliğine göre atama yapıldıktan sonra vazgeçme talebi dikkate alınmaz (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmelik m.8/2); Sosyal Güvenlik Kurumu yönetmeliğine göre memurlardan biri görevinden ayrıldıysa vazgeçme talepleri dikkate alınmaz (Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.16/2). Devlet Hava Meydanları İşletmesi yönetmeliği ise taraflardan birinin vazgeçmesi hâlinde yer değiştirme işlemlerinin karşılıklı olarak iptal edileceğini öngörür (m.11/4).

Eşimin bulunduğu yere becayişle gidebilir miyim?

Becayiş bunun için kullanılabilecek yollardan biridir, ancak aynı kurumda aynı sınıfta ve yer değiştirmeye razı bir memur bulunmasını gerektirir. 657 sayılı Kanun m.72 ayrı bir yol düzenler: yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda aile birimini muhafaza etmek için kurumlar arasında koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği hâlinde, atanan memurun atandığı yere ataması yapılır. Bu yol aynı kurum ve aynı sınıf şartına bağlı değildir; atama m.74 ve m.76 esasları çerçevesinde yapılır ve eşlerden birinin atanıyor olmasını gerektirir.

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp