Disiplin cezasına itiraz dilekçesi, memura verilen uyarma, kınama, aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının kaldırılması ya da hafifletilmesi için tebliğden itibaren 7 gün içinde disiplin kuruluna veya yüksek disiplin kuruluna verilen dilekçedir. Kurul 30 gün içinde karar vermek zorundadır ve itirazın kabulü hâlinde ceza yalnız hafifletilebilir veya tamamen kaldırılabilir (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.135). Disiplin cezasına itiraz dilekçesi zorunlu değildir: memur itiraz etmeden de 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7). Aşağıda doldurulabilir bir itiraz dilekçesi örneği, dilekçede ileri sürülebilecek gerekçeler, eklenecek belgeler ve iptal davası dilekçe örneği yer alıyor. Yazı 657 sayılı Kanuna tabi Devlet memurlarının disiplin cezalarını esas alır; öğrenci, hükümlü, işçi ve kolluk personelinin disiplin cezaları ile itiraz yolları ayrı mevzuatta düzenlenir ve buradaki süreler onlara uygulanmaz (kolluk için: Polis Disiplin Cezaları).
1. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi ile İptal Davası Dilekçesi Farkı
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi idarenin kendi kuruluna yapılan bir başvurudur; iptal davası dilekçesi ise idare mahkemesine verilir. İki dilekçe farklı mercilere, farklı sürelerde ve farklı sonuçlar için verilir:
| İtiraz dilekçesi | İptal davası dilekçesi | |
|---|---|---|
| Merci | Disiplin kurulu / yüksek disiplin kurulu | İdare mahkemesi |
| Süre | Tebliğden itibaren 7 gün | Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün |
| Zorunlu mu | Hayır | Cezanın hukuka aykırılığını yargıya taşımanın yolu |
| Karar süresi | 30 gün | — |
| Olası sonuç | Cezanın hafifletilmesi veya kaldırılması | Cezanın iptali |
| Şekil şartı | Kanunda yok | İYUK m.3’teki zorunlu unsurlar |
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi verilmesi dava hakkını ortadan kaldırmaz; itiraz, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (2577 sayılı İYUK m.11). Hangi yolun ne zaman seçileceği ve iki sürenin ayrıntılı hesabı Disiplin Cezasına İtiraz: 7 Günlük Süre ve Dava Yolu yazısında ele alınmıştır. Bu yazı dilekçelerin içeriğine ve örneklerine odaklanır.
2. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Hangi Kurula Verilir?
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi, cezanın türüne göre iki ayrı kurula verilir: disiplin amirlerinin verdiği uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir (657 sayılı Kanun m.135). Yönetmelik aynı ayrımı iki kurulun görev maddelerinde tekrarlar: disiplin kurulları uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına yapılan itirazları, yüksek disiplin kurulları kademe ilerlemesinin durdurulmasına yapılan itirazları değerlendirir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.14 ve m.18).
Devlet memurluğundan çıkarma cezası bu sayımda yer almaz. Bu ceza zaten memurun bağlı olduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararıyla verildiğinden (657 sayılı Kanun m.126) ona karşı ayrı bir idari itiraz mercii öngörülmemiştir; memur doğrudan iptal davası açar. Yargı yolu itirazdan bağımsız olarak her ceza için açıktır: disiplin cezası verilen memur, tüm disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurabilir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.36).
2.1. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesinde Yetkili Kurul: Görev Yeri Kuralı
Disiplin cezasına itiraz dilekçesini değerlendirmeye yetkili disiplin kurulu, fiilin işlendiği sırada memurun görev yerindeki disiplin kuruludur (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.25/1). Memur cezadan sonra başka bir yere atanmış olsa bile itiraz dilekçesi fiilin işlendiği yerdeki kurula hitaben yazılır. Yönetmelik bu kurala üç istisna getirir ve aşağıdaki hâllerde itirazı merkez teşkilatı disiplin kurulu inceler:
- Bakan veya üst yöneticinin verdiği ceza: Taşra teşkilatında görevli memura bakan veya üst yönetici tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı itirazı ilgili bakanlık veya kamu idaresinin merkez teşkilatı disiplin kurulu inceler.
- Bölge müdürüne valinin verdiği ceza: Bölge müdürüne vali tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı itirazı merkez teşkilatı disiplin kurulu inceler.
- Doğrudan merkeze bağlı taşra birimi: Doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatında görevli memurlara verilen bu üç cezaya karşı itirazı merkez teşkilatı disiplin kurulu inceler (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.25/1-b).
2.2. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi: İl Disiplin Kurulu ve İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu
Disiplin cezasına itiraz dilekçesinin başlığındaki kurul adı, memurun çalıştığı teşkilata göre değişir. Yönetmelik taşra teşkilatları için her ilde müşterek bir il disiplin kurulu, il milli eğitim müdürlüklerinde il milli eğitim disiplin kurulu, bölge kuruluşlarında bölge disiplin kurulu, il özel idarelerinde il özel idare disiplin kurulu ve belediyelerde belediye disiplin kurulu kurulmasını öngörür (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.8/1). İl disiplin kurulu ve il milli eğitim disiplin kurulu, valinin görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanır (m.10 ve m.11). Bu nedenle öğretmenin kınama cezasına itiraz dilekçesi il milli eğitim disiplin kuruluna, bakanlıkların il teşkilatında çalışan memurun itiraz dilekçesi il disiplin kuruluna hitaben yazılır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı itiraz dilekçesi ise kamu idaresinin merkez teşkilatındaki yüksek disiplin kuruluna yazılır (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.15/1). Belediye ve il özel idaresi gibi mahallî idarelerde yüksek disiplin kurulu İçişleri Bakanlığı yüksek disiplin kuruludur (m.17). Kurulların yapısı ve üyeleri: Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu.
3. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Süresi ve Kurulun Karar Süresi
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi, cezanın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde verilir; süresinde itiraz edilmeyen disiplin cezası kesinleşir (657 sayılı Kanun m.135). Disiplin amirleri, atamaya yetkili amirler veya valilerce verilen disiplin cezaları, kararın verildiği tarihi izleyen on beş gün içinde ilgilisine tebliğ edilir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.33/1). Yedi günün başlangıcı ceza kararının tarihi değil tebliğ tarihidir; bu yüzden tebliğ tarihinin dilekçeye yazılması ve tebliğ belgesinin eklenmesi süre tartışmasını baştan önler.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine ulaşmasından itibaren otuz gün içinde karar vermek zorundadır (657 sayılı Kanun m.135). İtirazın sonucu, kararın verildiği tarihi izleyen yedi gün içinde memura tebliğ edilir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.33/3). Kurul otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlar (2577 sayılı İYUK m.11). Cevap beklenirken dava süresinin takip edilmesi gerekir; kurulun sessiz kalması süreyi uzatmaz.
Disiplin cezasına itiraz dilekçesinin fiziken hangi birime verileceğini Kanun ve Yönetmelik ayrıca düzenlemez. Uygulamada dilekçe kurumun evrak birimine verilip tarih ve sayı alınır. Dilekçenin veriliş tarihini gösteren bu kayıt, hem yedi günlük sürenin korunduğunu hem de dava süresinin hangi gün durduğunu ispatlar.
4. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi için Kanun ayrı bir şekil şartı öngörmez; aşağıdaki örnek, itirazın içermesi gereken başlıkları gösteren doldurulabilir bir taslaktır. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur, dosyada karşılığı olmayan gerekçe maddesi silinir. Her gerekçe maddesinin dayanağı bir sonraki bölümde açıklanmıştır.
4.1. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği: Uyarma, Kınama ve Aylıktan Kesme
T.C.
[............] VALİLİĞİ
İL DİSİPLİN KURULU BAŞKANLIĞINA
(Milli eğitim personeli için: İL MİLLİ EĞİTİM DİSİPLİN KURULU BAŞKANLIĞINA)
(Merkez teşkilatı için: [............] BAKANLIĞI DİSİPLİN KURULU BAŞKANLIĞINA)
İTİRAZ EDEN : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...........]
[Unvan], [Görev yeri], [Adres]
İTİRAZ KONUSU : [Cezayı veren disiplin amiri]nin [../../20..] tarih ve
[.....] sayılı yazısıyla verilen [uyarma / kınama /
aylıktan kesme] cezası
TEBLİĞ TARİHİ : [../../20..]
KONU : Disiplin cezasının kaldırılması, bu talep yerinde
görülmezse hafifletilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Süre
Ceza [../../20..] tarihinde tarafıma tebliğ edilmiştir. İtirazım
657 sayılı Kanun m.135'teki yedi günlük süre içindedir.
2. İsnat edilen fiil
Tarafıma [../../20..] tarihinde [fiilin kısa anlatımı] fiili
isnat edilmiş ve 657 sayılı Kanun m.125/[..]-[..] bendi uyarınca
ceza verilmiştir.
3. Usule ilişkin itirazlarım
a) Savunma istem yazısında isnat edilen fiilin 657 sayılı Kanun
m.125'in hangi bent ve alt bendine girdiği gösterilmemiştir
(Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.30/2).
b) Savunma için [...] gün süre verilmiştir. Verilecek süre yedi
günden az olamaz (657 sayılı Kanun m.130).
c) Fiil [../../20..] tarihinde öğrenilmiş, soruşturmaya
[../../20..] tarihinde başlanmıştır. Bir aylık süre geçmiştir
(657 sayılı Kanun m.127).
d) Soruşturmayı yürüten muhakkik hiyerarşik olarak benden alt
seviyededir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.28/3).
4. Esasa ilişkin itirazlarım
a) İsnat edilen fiil sabit değildir: [delil ve açıklama].
b) Fiil, dayanılan bentteki tanıma uymamaktadır: [açıklama].
c) Geçmiş hizmetlerim olumludur ve [../../20..] tarihli
[ödül / başarı belgesi] almış bulunmaktayım. Bir derece hafif
ceza uygulanması değerlendirilmemiştir (657 sayılı Kanun m.125).
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle itirazımın kabulüne, [../../20..] tarihli
[ceza türü] cezasının kaldırılmasına, bu talebim yerinde görülmezse
cezanın hafifletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ederim.
[../../20..]
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER
1. Disiplin cezası yazısı ve tebliğ belgesi
2. Savunma istem yazısı ve verilen savunma
3. [Varsa] Ödül veya başarı belgesi
4. [Varsa] Lehe tanık beyanı, sağlık raporu, yazışma ve diğer belgeler
4.2. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği: Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı disiplin cezasına itiraz dilekçesi aynı iskeletle yazılır; üç yerde farklılaşır:
- Başlık: Dilekçe
[............] BAKANLIĞI YÜKSEK DİSİPLİN KURULU BAŞKANLIĞINAhitabıyla yazılır; belediye ve il özel idaresi memurları için başlıkİÇİŞLERİ BAKANLIĞI YÜKSEK DİSİPLİN KURULU BAŞKANLIĞINAolur (657 sayılı Kanun m.135; Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.17). - Cezayı veren makam: Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirler tarafından verilir; il disiplin kurulu kararına dayanan hâllerde cezayı vali verir (657 sayılı Kanun m.126). Dilekçenin “İtiraz konusu” satırına cezayı veren amir ve dayandığı disiplin kurulu kararı birlikte yazılır.
- Zamanaşımı satırı: Kademe ilerlemesinin durdurulmasında da soruşturmaya öğrenmeden itibaren bir ay içinde başlanması gerekir (657 sayılı Kanun m.127); gerekçe maddesi aynı biçimde kurulur.
5. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesinde İleri Sürülecek Gerekçeler
Disiplin cezasına itiraz dilekçesinin gücü, ileri sürülen her gerekçenin somut bir madde ihlaline ve dosyadaki bir belgeye bağlanmasından gelir. Aşağıdaki gerekçeler aynı zamanda iptal davası dilekçesinde işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına göre ileri sürülür.
5.1. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesinde Usul Gerekçeleri
- Soruşturma yapılmadan ceza verilmesi: Disiplin cezası verilebilmesi için memur hakkında soruşturma açılması zorunludur; soruşturma yapılmadan disiplin cezası verilemez (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.28/1).
- Savunma alınmadan ceza verilmesi: Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez (657 sayılı Kanun m.130). Savunma, soruşturmanın son aşamasında disiplin amiri tarafından istenir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.30/1).
- Savunma istem yazısında bendin gösterilmemesi: Savunma; memur hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, fiilin hukuki nitelendirmesi ve 657 sayılı Kanun m.125’te sayılan hâllerden hangisine girdiği bent ve alt bent belirtilerek istenir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.30/2). Savunma istem yazısında, süresinde savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı da belirtilir (m.30/4).
- Savunma için yedi günden az süre verilmesi: Savunma için verilecek süre yedi günden az olamaz (657 sayılı Kanun m.130).
- Muhakkikin hiyerarşik olarak alt seviyede olması: Muhakkik, hakkında soruşturma yapacağı memurdan hiyerarşik olarak alt seviyede olamaz (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.28/3).
- Soruşturmacının kurul toplantısına katılması: Disiplin kurulu başkan ve üyeleri, disiplin cezası verilmesini teklif ettikleri veya soruşturmasını ya da muhakkikliğini yaptıkları memurlara ait işlerle ilgili kurul toplantılarına katılamaz (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.22/4).
- Yetkisiz makamın ceza vermesi: Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından verilir (657 sayılı Kanun m.126). Disiplin amirliği yetkisi devredilemez (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.7/3) ve yetkili amir, fiilin işlendiği sırada memurun görev yerindeki disiplin amiridir (m.24).
5.2. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesinde Zamanaşımı Gerekçesi
Disiplin cezasına itiraz dilekçesinde zamanaşımı iki ayrı süre üzerinden kontrol edilir. Birincisi soruşturmaya başlama süresidir: fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay, memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde soruşturmaya başlanmazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. İkincisi ceza verme süresidir: fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar (657 sayılı Kanun m.127). Bu yüzden dilekçede fiil tarihi, idarenin fiili öğrendiği tarih, soruşturmaya başlama tarihi ve ceza tarihi ayrı ayrı yazılır.
Yönetmelik ayrıca disiplin amirlerinin uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren on beş gün içinde vermek zorunda olduğunu düzenler (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.31/1). Dosyada bu tarihler varsa dilekçede gösterilir.
5.3. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesinde Esasa İlişkin Gerekçeler
- Fiilin sabit olmaması: İsnat edilen fiilin hangi delille ispat edildiği dilekçede tek tek tartışılır; lehe delil soruşturmada toplanmamışsa bu da yazılır.
- Fiilin dayanılan bende uymaması: 657 sayılı Kanun m.125 her ceza için fiil ve hâlleri ayrı bentlerde sayar. Cezaya dayanak gösterilen bentteki tanım ile isnat edilen fiil karşılaştırılır. Kanunda sayılan fiillere nitelik ve ağırlık bakımından benzer eylemlere de aynı neviden ceza verilir (657 sayılı Kanun m.125); bu hâlde benzerliğin gerekçesi dilekçede sorgulanır.
- Bir derece hafif ceza değerlendirmesinin yapılmaması: Geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir (657 sayılı Kanun m.125). Belge dilekçeye eklenir ve bu imkânın değerlendirilmediği yazılır.
- Tekerrür hükmünün hatalı uygulanması: Kanun tekerrürde bir derece ağır ceza öngörür; aynı derecede cezayı gerektiren ayrı fiiller nedeniyle verilen cezaların üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir (657 sayılı Kanun m.125). Ağırlaştırmanın dayandığı önceki cezalar ve tarihleri dilekçede kontrol edilir.
5.4. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi ve Ceza Davası Sonucu
Aynı olay hakkında ceza mahkemesinde kovuşturma başlamış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez; memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması da disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz (657 sayılı Kanun m.131). Bu nedenle ceza davasındaki beraat, disiplin cezasını kendiliğinden kaldırmaz. Beraat kararının gerekçesi fiilin işlenmediğini ortaya koyuyorsa, bu gerekçe disiplin cezasına itiraz dilekçesinde ve iptal davasında fiilin sabit olmadığına ilişkin delil olarak kullanılır.
6. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesine Eklenecek Belgeler
Disiplin cezasına itiraz dilekçesinin eklerini sayan bir mevzuat hükmü yoktur. İtiraz merciine itiraz dilekçesi ile birlikte ceza kararı ve ekleri ulaşır ve kurulun otuz günlük karar süresi bu intikalden işler (657 sayılı Kanun m.135). Kurulun önünde bulunmayan bir belgeye dayanan gerekçe desteksiz kalacağından, dilekçede ileri sürülen her gerekçeyi destekleyen belge eklenmelidir:
- Ceza yazısı ve tebliğ belgesi: Cezanın tarihini, sayısını, türünü ve yedi günlük sürenin başladığı günü gösterir.
- Savunma istem yazısı: Bentin gösterilip gösterilmediği, savunma süresi ve vazgeçme uyarısı bu yazıdan kontrol edilir.
- Verilen savunma: Soruşturmada ileri sürülen ve değerlendirilmeyen açıklamaları gösterir.
- Ödül veya başarı belgesi: Bir derece hafif ceza değerlendirmesinin dayanağıdır.
- Lehe belgeler: Sağlık raporu, görev yazışması, tanık beyanı veya beraat kararı gibi fiilin sabit olmadığını gösteren belgeler.
Soruşturma raporu memura verilmemişse dilekçede bu durum belirtilir ve raporun kurulca incelenmesi istenir. Savunma dilekçesinin hazırlanışı ayrı yazıda ele alınmıştır: Disiplin Soruşturmasında Savunma Dilekçesi: Nasıl Yazılır?.
7. Disiplin Cezasına İtiraz Dava Açma Süresini Durdurur mu?
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi, dava açma süresini durdurur ama sıfırlamaz. İlgililer dava açmadan önce, dava açma süresi içinde, işlemin kaldırılmasını veya değiştirilmesini üst makamdan isteyebilir ve bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (2577 sayılı İYUK m.11). İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde süre yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (m.11). Dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (2577 sayılı İYUK m.7).
Bunun sonucu, itirazın reddinden sonra altmış günün baştan başlamamasıdır. Varsayımsal bir örnek: ceza 1 Mart’ta tebliğ edilir, memur tebliği izleyen günden itibaren beşinci gün itiraz eder. Dava süresinin beş günü kullanılmış sayılır ve süre burada durur. Kurulun ret kararı tebliğ edildiğinde süre kaldığı yerden işler ve memurun dava açmak için elli beş günü kalır. Kurul otuz gün içinde cevap vermezse de sonuç aynıdır: istek reddedilmiş sayılır ve kalan elli beş gün işlemeye başlar (m.11).
Yedi günlük itiraz süresi kaçırılmışsa ceza idari olarak kesinleşir, ancak dava hakkı sona ermez: altmış günlük dava süresi tebliğ ile işlemeye devam eder. Ayrıntılı hesap: İdari Davada Dava Açma Süresi: 60 Gün Kuralı.
8. Disiplin Cezası İptal Davası Dilekçe Örneği
Disiplin cezası iptal davası dilekçesi (idare mahkemesine verilen disiplin cezasına itiraz dilekçesi olarak da aranır), idarenin kuruluna verilen itiraz dilekçesinden farklı olarak kanuni şekil şartlarına tabidir. İdari davalar Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır (2577 sayılı İYUK m.3/1). Dilekçede şu unsurlar gösterilir (m.3/2):
- tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası,
- davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,
- davaya konu idari işlemin yazılı bildirim tarihi.
Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir; dilekçe ile ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur (m.3/3).
Yetkili mahkeme, özel kanunda gösterilmemişse dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir (2577 sayılı İYUK m.32). Dilekçe bu unsurlardan birini taşımıyorsa mahkeme davayı esastan reddetmez; dilekçeyi otuz gün içinde yeniden düzenlenmek üzere reddeder ve yeni dilekçe için ayrıca harç alınmaz (2577 sayılı İYUK m.15/1-d ve m.15/3).
[............] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR
DAVACI : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...........]
[Adres]
VEKİLİ : [Varsa ad soyad ve adres]
DAVALI : [Bakanlık / Valilik / Belediye Başkanlığı]
DAVA KONUSU : [Cezayı veren makam]ın [../../20..] tarih ve [.....]
sayılı işlemiyle verilen [ceza türü] cezasının iptali ve
yürütmesinin durdurulması istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ : [../../20..]
AÇIKLAMALAR
1. Olaylar
[Görev, isnat edilen fiil, soruşturma ve cezanın kısa anlatımı]
2. Süre
Ceza [../../20..] tarihinde tebliğ edilmiştir. [Varsa] Cezaya
[../../20..] tarihinde itiraz edilmiş, itiraz [../../20..]
tarihinde reddedilmiştir / otuz gün içinde cevap verilmemiştir.
Dava 2577 sayılı İYUK m.7 ve m.11'e göre süresindedir.
3. Hukuka aykırılık sebepleri
a) Yetki: [Cezayı veren makamın yetkisizliği]
b) Şekil ve usul: [Soruşturma, savunma istemi, savunma süresi,
muhakkik, kurul toplantısı]
c) Sebep: [Fiilin sabit olmaması, zamanaşımı]
d) Konu: [Fiilin dayanılan bende uymaması, bir derece hafif ceza
veya tekerrür değerlendirmesi]
e) Maksat: [İşlemin kamu yararı dışında bir amaçla tesis edilmesi]
4. Yürütmenin durdurulması talebi
İşlem, yukarıda açıklanan nedenlerle açıkça hukuka aykırıdır.
Uygulanması hâlinde [somut zarar] doğacaktır ve bu zarar telafisi
güç veya imkânsızdır (2577 sayılı İYUK m.27/2).
HUKUKİ NEDENLER : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu, Devlet Memurları
Disiplin Yönetmeliği ve ilgili mevzuat
DELİLLER : Soruşturma dosyası, ceza yazısı ve tebliğ belgesi,
savunma istem yazısı ve savunma, itiraz dilekçesi ve
sonucu, [diğer belgeler]
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle öncelikle yürütmenin durdurulmasına, dava
konusu [ceza türü] cezasının iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet
ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla
arz ederim.
[../../20..]
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER
1. Ceza yazısı ve tebliğ belgesi
2. [Varsa] İtiraz dilekçesi ve itiraz sonucu
3. Savunma istem yazısı ve savunma
4. [Diğer deliller]
8.1. Disiplin Cezası İptal Davasında Yürütmenin Durdurulması Talebi
Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır; aylıktan kesme cezası, veriliş tarihini takip eden ay başında uygulanır (657 sayılı Kanun m.132). İdari mahkemede dava açılması da dava edilen işlemin yürütülmesini durdurmaz (2577 sayılı İYUK m.27/1). Bu nedenle uygulamanın durması isteniyorsa dilekçede yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilir.
Mahkeme yürütmenin durdurulmasına, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda karar verebilir (2577 sayılı İYUK m.27/2). Talep bu iki şarta göre gerekçelendirilir. Zararın somut gösterilmesinde cezanın kanuni sonuçları kullanılabilir: aylıktan kesme cezası alanlar beş yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar on yıl boyunca daire başkanı ve dengi kadrolara, il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına ve Kanunda sayılan diğer kadrolara atanamaz (657 sayılı Kanun m.132/4). Talebin ayrıntısı: Yürütmenin Durdurulması Nedir? Şartları ve Süreç.
9. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Kabul Edilirse veya Dava Kazanılırsa
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi kabul edilirse disiplin amirleri kararı gözden geçirerek cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir (657 sayılı Kanun m.135). Kanun itiraz üzerine cezanın ağırlaştırılmasına imkân tanımaz; bu yüzden itiraz, cezanın daha ağır bir cezaya dönüşmesi riskini taşımaz.
Dava yoluyla iptal ise idarenin elini süresiz bağlamaz. 23.01.2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla değişen 657 sayılı Kanun m.127’ye göre disiplin cezası yargı kararıyla iptal edilirse idare, kararın kendisine ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde; bu süre dolmuşsa veya altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde, karar gerekçesini dikkate alarak yeniden disiplin cezası tesis edebilir. Yalnızca usul eksikliğine dayanan bir iptal, idarenin eksiği giderip aynı fiil için yeniden ceza vermesine elverişlidir. Bu nedenle hem disiplin cezasına itiraz dilekçesinde hem iptal davası dilekçesinde usul gerekçeleriyle birlikte fiilin sabit olmadığına ilişkin esas gerekçeleri de yazmak önemlidir.
10. Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Verilmezse: Kesinleşme ve Sicilden Silinme
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi yedi gün içinde verilmezse ceza kesinleşir (657 sayılı Kanun m.135). Kesinleşmiş disiplin cezaları, kanuni düzenleme ile yargı kararlarının gerektirdiği durumlar dışında başka bir idari işlemle geri alınamaz, değiştirilemez veya ortadan kaldırılamaz (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.34/1). Kesinleşme dava hakkını sona erdirmez; altmış günlük dava süresi içinde iptal davası açılabilir.
Kesinleşen ceza memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma dışındaki bir cezayı almış memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 yıl, diğer cezaların uygulanmasından 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezanın özlük dosyasından silinmesini isteyebilir (657 sayılı Kanun m.133). Silinme başvurusu ayrı bir dilekçedir: Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi. Cezaların türleri ve hangi fiile hangi cezanın verildiği: Memur Disiplin Cezaları.
İlgili yazılar: Disiplin Cezasına İtiraz: 7 Günlük Süre ve Dava Yolu · Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu · Disiplin Soruşturmasında Savunma Dilekçesi: Nasıl Yazılır? · İdari Soruşturma Nedir? Aşamaları, Savunma ve Zamanaşımı · Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği
Sıkça Sorulan Sorular
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi hangi kurula yazılır?
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna yazılır (657 sayılı Kanun m.135). Yetkili disiplin kurulu, fiilin işlendiği sırada memurun görev yerindeki disiplin kuruludur; bakan veya üst yöneticinin taşradaki memura verdiği cezalar gibi Yönetmelikte sayılan hâllerde merkez teşkilatı disiplin kurulu yetkilidir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.25).
Disiplin cezasına itiraz dilekçesi kaç gün içinde verilir?
Yedi gün içinde. Süre, cezanın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren işler ve süresinde itiraz edilmeyen disiplin cezası kesinleşir (657 sayılı Kanun m.135).
Disiplin cezasına itiraz dilekçesinde neler yazılır?
Cezanın tarihi, sayısı ve türü, tebliğ tarihi, isnat edilen fiil, usule ilişkin itirazlar (soruşturma, savunma istemi, savunma süresi, zamanaşımı, yetki), esasa ilişkin itirazlar ve cezanın kaldırılması, olmazsa hafifletilmesi talebi yazılır. Kanun itiraz yolunu düzenlerken dilekçe için ayrı bir şekil şartı öngörmemiştir (657 sayılı Kanun m.135).
Kınama cezasına itiraz dilekçesi nereye verilir?
Kınama cezası disiplin amirlerince verilen cezalardandır ve ona karşı disiplin kuruluna itiraz edilir (657 sayılı Kanun m.135). Taşra teşkilatında çalışan memur için bu kurul kural olarak ilindeki müşterek il disiplin kuruludur; milli eğitim personelinde il milli eğitim disiplin kurulu görev yapar (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.8).
İl disiplin kuruluna itiraz dilekçesi kime hitaben yazılır?
Dilekçe, ilgili valilik bünyesindeki il disiplin kurulu başkanlığına hitaben yazılır. İl disiplin kurulu, valinin görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanır (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.10).
İtiraz mercii cevap vermezse ne olur?
İtiraz mercii otuz gün içinde karar vermek zorundadır (657 sayılı Kanun m.135). Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlar (2577 sayılı İYUK m.11).
Disiplin cezasına itiraz edersem ceza ağırlaşır mı?
Hayır. İtirazın kabulü hâlinde disiplin amirleri kararı gözden geçirerek cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir (657 sayılı Kanun m.135). Kanun itiraz üzerine cezanın ağırlaştırılmasına imkân tanımaz.
İtiraz dava açma süresini durdurur mu?
Durdurur ama sıfırlamaz. Dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur; istek reddedilirse süre yeniden işler ve başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır (2577 sayılı İYUK m.11).
İtiraz reddedilirse dava için yeniden 60 gün mü işler?
Hayır. Ret üzerine altmış gün baştan başlamaz; tebliğ ile itiraz arasında geçen günler altmış günden düşülür ve kalan süre işler (2577 sayılı İYUK m.11). Tebliğden beş gün sonra itiraz eden memurun ret sonrasında elli beş günü kalır.
İtiraz etmeden doğrudan iptal davası açabilir miyim?
Evet. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir (657 sayılı Kanun m.135) ve memur tüm disiplin cezalarına karşı dava açabilir (Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği m.36). İtiraz, dava açmanın ön şartı değildir.
Disiplin cezası iptal davası dilekçesinde neler zorunludur?
Tarafların ve varsa vekillerin ad soyadı veya unvanı ile adresleri, gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller ve dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri eklenir; nüsha sayısı karşı taraf sayısından bir fazladır (2577 sayılı İYUK m.3).
İptal davası dilekçesi eksik olursa dava reddedilir mi?
Dilekçe İYUK m.3'e uygun değilse otuz gün içinde yeniden düzenlenmek üzere reddedilir; bu durumda dava esastan reddedilmiş olmaz ve yeni dilekçe için ayrıca harç alınmaz (2577 sayılı İYUK m.15).
Dava açmak disiplin cezasının uygulanmasını durdurur mu?
Kendiliğinden durdurmaz. Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır (657 sayılı Kanun m.132); dava açılması idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (2577 sayılı İYUK m.27). Uygulamanın durması için dilekçede yürütmenin durdurulması istenmelidir.
Ceza davasında beraat edersem disiplin cezası kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması, disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz (657 sayılı Kanun m.131). Beraat kararı ve gerekçesi disiplin cezasına itiraz dilekçesinde veya iptal davasında delil olarak sunulabilir.
Yedi günlük itiraz süresini kaçırdım, dava hakkım bitti mi?
Hayır. İtiraz süresinin geçmesi cezayı idari olarak kesinleştirir ama iptal davası süresi ayrı işler; tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (2577 sayılı İYUK m.7).
İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku
← Tüm makaleler