YÖK Denklik Başvurusunun Reddi ve İptal Davası

YÖK denklik başvurusunun reddi, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun kararıyla sonuçlanan bir idari işlemdir ve iptal davasına konu edilebilir (Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği m.7/7). YÖK denklik reddine karşı dava, ret kararının yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gün içinde (İYUK m.7/1-2), kararı veren merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (İYUK m.32/1). İptal kararı diplomaya kendiliğinden denklik vermez; ret işlemini ortadan kaldırır ve idareyi yeni işlem yapmaya zorlar (İYUK m.2/2, m.28/1).

Bu yazı YÖK denklik reddinin sebeplerini, YÖK denklik reddine itirazı, dava açma süresini, görevli ve yetkili mahkemeyi ve dava dışındaki başvuru yollarını ayrı ayrı açıklar. Denklik başvurusunun kendisi, belgeleri ve SYBS yurt dışı diploma denkliği rehberinde ele alınmıştır.

1. YÖK Denklik Reddi ve Denklik Başvurusu Sonunda Verilebilecek Kararlar

YÖK denklik reddi, denklik başvurusunun üç olası sonucundan yalnız biridir. Başvuru ya SYBS uygulanmadan denklikle, ya SYBS işlemlerinden birine veya birkaçına tabi tutma kararıyla, ya da m.7/6’daki bir bende dayanan retle sonuçlanır (Yönetmelik m.7/1-3, m.7/6). Üç sonuçta da nihai rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda karara bağlanır (m.7/7).

• SYBS uygulanmadan denklik (m.7/1-2): Türk yükseköğretim sisteminde eşdeğer karşılığı olması hâlinde, yükseköğrenime başlanılan yıl Kurulun belirlediği sıralama kuruluşlarının dünya sıralamalarının en az üçünde ilk dört yüzlük dilimde yer alan kurumlardan alınan diplomalarda ve ÖSYS kılavuzundaki yurt dışı programlara yerleştirilenlerde denklik işlemi SYBS uygulanmadan yapılır (m.7/1-a, c). Bu kurumlara ders transferi veya yatay geçişle geçip öğreniminin en az yüzde yetmişini orada tamamlayanlar da bu kapsamdadır; kılavuzdaki programlara geçenlerde ayrıca ilk dönemde ÖSYM’nin asgari şartlarının karşılanmış olması aranır (m.7/1-ç, d). Kurumun eğitim niteliğinde tereddüt oluşursa Kurulun değerlendirme hakkı ve m.7/5 hükümleri saklıdır (m.7/1). Bunların dışındaki programlarda da yeterlik Komisyonca kabul edilirse SYBS uygulanmaz (m.7/2).
• SYBS’ye tabi tutma (m.7/3): Program, Türk yükseköğretim sistemindeki eşdeğer programa göre kazanımlar, eğitim dili, nitelik, teorik ve uygulamalı dersler, staj ve projeler bakımından yetersiz bulunursa başvuru sahibi SYBS işlemlerinden birine veya birkaçına tabi tutulur. Seviye tespit ve ilmi hüviyet tespiti gibi sınavlar, ders veya staj tamamlama, pratik eğitim, klinik pratik veya proje uygulamaları bu kapsamdadır (m.11/3).
• Ret (m.7/6): Başvuru, m.7/6’da sayılan hâllerden birinde reddedilir. YÖK denklik reddinin sebepleri aşağıdaki bölümde tek tek açıklanmıştır.

1.1. YÖK Denklik Reddi ile SYBS Kararı Arasındaki Fark

YÖK denklik reddi başvuruyu sonuçsuz bırakır; SYBS kararı ise denkliği bir ek işlemin tamamlanmasına bağlar. Başvuru sahibi SYBS uygulanmadan denklik şartlarını taşıdığını düşünüyorsa, uyuşmazlığın konusu ret değil SYBS’ye tabi tutma kararıdır. Bu karar da Yürütme Kurulunun kararıyla belirlenir (Yönetmelik m.7/3, m.7/7); iptal davası, idari işlemin sebep ve konu gibi yönlerden hukuka aykırılığına karşı açılır (İYUK m.2/1-a). Bu durumda dava dilekçesinde m.7/1 veya m.7/2’deki hangi hâlin başvuru sahibinde gerçekleştiği gösterilmelidir. SYBS işlemlerinin kapsamı SYBS nedir yazısında açıklanmıştır.

2. YÖK Denklik Reddi Hangi Sebeplere Dayanır?

YÖK denklik reddi, Yönetmelik m.7/6’da sayılan bentlerden birine dayanmak zorundadır. Denklik başvuruları bu fıkrada belirtilen hâllerde reddedilir (Yönetmelik m.7/6). Dava bakımından ilk soru bu yüzden idarenin hangi bende dayandığı ve o bendin koşullarının başvuru sahibinde gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Bent, başvuru sahibinin durumunu kapsamıyorsa ret işlemi sebep yönünden hukuka aykırı olur; iptal davası da idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırılığına dayanır (İYUK m.2/1-a).

Yönetmeliğin saydığı ret sebepleri şunlardır:

• Tanınmayan kurum (m.7/6-a): Yükseköğretim Kurulunca tanınmayan yükseköğretim kurumlarından alınan diplomalara ilişkin başvurular reddedilir. Tanınmayan kurumdan tanınan başka bir kuruma geçerek öğreniminin en az yüzde yetmişini tanınan kurumda tamamlayanların diplomaları ise incelemeye tabi tutulur.
• Açık öğretim ve dışarıdan eğitim (m.7/6-b): Uzaktan öğretim kapsamı dışında kalan, devam zorunluluğu bulunmayan bir eğitim sonunda alınan diplomalara ilişkin başvurular gerekçesi belirtilerek reddedilir. Uzaktan öğretim bu bendin kapsamında değildir; onun rejimi uzaktan eğitim diplomasına denklik yazısında açıklanmıştır.
• Program denkliği (m.7/6-c): Diplomaya esas program, eğitim programı, alanı ve derecesi bakımından Türk yükseköğretim sistemindeki ilgili programlara denk görülmezse başvuru reddedilir.
• Türkçe programda başarı sıralaması (m.7/6-ç): Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir programdan mezun olanlara denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir.
• Bulunma süresi (m.7/6-d): Pasaportların ve giriş-çıkış dökümünün incelenmesinde öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Hesabı aşağıdaki alt başlıkta açıklanmıştır.
• Ara dereceler (m.7/6-e): Tanınan bir kurumdan alınmış olsa bile ön lisans, lisans veya yüksek lisansa eşdeğer olmayan, genellikle meslek eğitimi içeren ve alındığı ülkede üst öğrenime geçişe izin vermeyen ara derecelere ilişkin başvurular reddedilir.
• Yabancı dil belgesi (m.7/6-f): Öğrenim görülen program dilinde Kurulun kabul ettiği sınavdan alınan belge süresi içinde sunulmazsa veya başarı şartlarını taşımazsa başvuru reddedilir.
• Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk (m.7/6-g, ğ): Kayıt yılında sıralama kuruluşlarının en az ikisinde ilk binde yer almayan bir kurumdan mezun olanların bu programlara denklik başvuruları, (ğ) bendindeki durum dışında reddedilir. Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayıp bu sıralamaya giremeyen kuruma kaydolanlar, ilgili yıl ÖSYM sınavında programın puan türündeki asgari başarı sıralamasını sağlamamışsa başvuruları reddedilir. Ayrıntısı yurt dışı tıp, diş ve eczacılık diploması denkliği ve yurt dışı hukuk fakültesi diploması denkliği yazılarındadır.

Belgede sahtelik ayrı bir sonuç doğurur. Belgelerin asıl ve gerçeğe uygun olmadığı, üzerinde tahrifat yapıldığı veya başvuru sahibine ait olmadığı tespit edilirse başvuru reddedilir ve yasal işlem yapılmak üzere Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur (Yönetmelik m.11/2).

YÖK denklik reddi sebeplerinin bir kısmı yakın tarihte değişti. (a) ve (c) bentleri 15.03.2024 tarihli ve 32490 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yeniden yazıldı, (g) bendi aynı değişiklikle eklendi; (ğ) bendi aynı tarihte eklendi ve 24.05.2024 tarihli ve 32555 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yeniden yazıldı. (f) bendi 20.10.2023 tarihli ve 32345 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle eklendi (Yönetmelik m.7/6). Eski tarihli kaynaklardaki ret sebepleri bu yüzden bugünkü metinle karşılaştırılarak okunmalıdır.

2.1. YÖK Denklik Reddinden Önce İncelenen Şartlar

YÖK denklik reddi çoğu zaman başvurunun inceleme aşamasındaki bir şartı karşılamamasından doğar. İlk şart diplomayı veren kurumun tanınmasıdır: kurumun bulunduğu ülkenin yetkili makamlarınca akademik derece vermeye yetkili sayılması, başka ülkede faaliyet gösteren şube kurumların menşe ülke ve faaliyet ülkesince tanınması veya Türkiye’nin üyesi olduğu uluslararası örgütlerin çatısı altında faaliyet göstermesi koşullarından biri aranır (Yönetmelik m.5/1). Bu koşulları sağlasa bile terör örgütüyle bağlantısı 2547 sayılı Kanunun ek 31 inci maddesi çerçevesinde tespit edilen, eğitimi Türkiye’de kabul edilebilecek standartların altında olup SYBS ile telafisi Türkiye’deki programın asgari eğitim süresi ve kredisinin yüzde ellisinden fazlasını gerektiren veya sahte ya da gerçeğe aykırı belge düzenlediği tespit edilen kurum ve programlar Kurul kararıyla tanınmaz (m.5/3).

Tanınan kurumdan mezun olanların başvurusu ise şu yönlerden incelenir (m.6/1):

• belgelerin asıllığı ve başvurana ait olup olmadığı, kişinin ilgili ülkede kalıp kalmadığı, pasaport ve giriş-çıkış kayıtları ile programın eğitim dili;
• programın asgari süre, kredi ve kazanımlar bakımından Türk yükseköğretim sistemindeki programa ve dereceye eşdeğer olup olmadığı;
• programın aynısı veya benzeri Türkiye’de yoksa diplomanın ön lisans, lisans ve yüksek lisans derecesi bakımından eşdeğerliği;
• unvan kullanılmasını gerektiren durumlarda unvanın 2547 sayılı Kanun m.43/1-b uyarınca kazanılan unvanla aynı olup olmadığı.

Bu inceleme sonunda ön inceleme raporu hazırlanır ve Komisyona sunulur (m.6/2). YÖK denklik reddi, bu başlıklardan birinde eksiklik bulunmasının m.7/6’daki bir bende bağlanmasıyla ortaya çıkar.

2.2. YÖK Denklik Reddinde Bulunma Süresi Nasıl Hesaplanır?

YÖK denklik reddinin en sık tartışılan bendi bulunma süresidir. Öğrenim görülen ülkede bulunma süresi her bir eğitim ve öğretim dönemi için yüzde yetmişten az olamaz; eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki süreler hesaplamaya dahil edilmez (Yönetmelik m.7/6-d). Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır (m.7/6-d).

Ölçüt dönem başınadır. Öğrenimin toplamında yeterli gün bulunması, bir dönemdeki eksikliği karşılamaz; birden çok ülkede okuyanlarda her dönem, o dönemde öğrenim görülen ülkeye göre ayrıca incelenir. İnceleme, öğrenim süresince kullanılan pasaportlar ile il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış belgesi üzerinden yapılır; bu belgeler başvuruda istenir (Yönetmelik m.4/1-f). Bu nedenle ret kararına karşı yapılacak ilk inceleme, idarenin hangi dönemi eksik saydığı ve o dönemin eğitim-öğretim faaliyeti tarihlerini nasıl belirlediğidir. KKTC’de okuyanlara özgü belge şartları KKTC üniversitelerinden alınan diploma denkliği yazısında açıklanmıştır.

2.3. YÖK Denklik Reddi ile Başvurunun İadesi Arasındaki Fark

YÖK denklik reddi ile başvurunun iadesi farklı sonuçlardır. Başvuruda eksik belge tespit edilen veya dosya incelemesinde ek belge istenen kişiye, belgenin türüne göre Kurulun belirlediği bir tamamlama süresi verilir; talep üzerine ek süre de verilebilir. Belgeler bu süre içinde de tamamlanmazsa başvuru iade edilir (Yönetmelik m.4/3). Ret ise başvurunun esastan, m.7/6’daki bir bende dayanılarak sonuçlandırılmasıdır.

Belge tamamlama süresi idari bir süredir; dava açma süresinin yerine geçmez ve onunla birlikte hesaplanmaz. İade edilen bir başvuruda ilk yapılacak iş, iadenin hangi belge eksikliğine dayandığını ve tamamlama süresinin ne zaman verildiğini tespit etmektir.

3. YÖK Denklik Reddine Karşı İptal Davası Açılabilir mi?

YÖK denklik reddine karşı iptal davası açılabilir. Denklik sürecinde Tanıma ve Denklik Dairesi Başkanlığının hazırladığı ön inceleme raporu Komisyona sevk edilir; Komisyonun hazırladığı nihai rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda karara bağlanır (Yönetmelik m.7/7). Yürütme Kurulu, Yükseköğretim Kurulunun organlarından biridir (2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.6/c). Ret, bu kararla başvuru sahibinin hukuki durumunu belirler.

İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla menfaati ihlal edilen kişi tarafından açılır (İYUK m.2/1-a). Denklik reddinde menfaati ihlal edilen, başvuru sahibinin kendisidir. İptal davasının genel koşulları iptal davası nedir yazısında açıklanmıştır.

3.1. YÖK Denklik Reddi Davasında Dava Dilekçesi

YÖK denklik reddi davası, idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı bir dilekçeyle açılır (İYUK m.3/1). Dilekçede tarafların ve varsa vekillerinin ad, soyad ve adresleri ile gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası, davanın konusu, sebepleri ve dayandığı deliller ile dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir (m.3/2-a, b, c). Ret kararı ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir; dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur (m.3/3).

YÖK denklik reddi davasında “sebepler” kısmı, idarenin dayandığı m.7/6 bendinin başvuru sahibinin durumunu neden kapsamadığını gösterir. Bulunma süresi reddinde dönem dönem giriş-çıkış kayıtları, tanınma reddinde m.5/1’deki koşulu gösteren belgeler, program denkliği reddinde ise ders içerikleri ve krediler bu kısmın delilleridir.

3.2. YÖK Denklik Reddinde Usul ve Esaslara da Dava Açılabilir mi?

YÖK denklik reddi bazen Yönetmeliğin kendisine değil, Yükseköğretim Kurulunun belirlediği usul ve esaslara dayanır. Başvurunun hangi yöntem ve usulle yapılacağı ile istenecek ek belgeler Kurulca belirlenir (Yönetmelik m.4/1, m.4/1-i). Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşmeye taraf ülkelerden, meslek icrasına izin veren alanlar dışındaki programlardan mezun olanlara SYBS işlemleri uygulanmadan denklik verilmesine ilişkin usul ve esaslar da Kurulca belirlenir (m.7/5). YÖK denklik reddi bu tür bir hükme dayanıyorsa, hüküm ile ret kararı birlikte dava konusu yapılabilir.

Bu tür düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden başlar. Ancak düzenleyici işlem bir kişiye uygulandığında ilgili, düzenleyici işlem, uygulanan işlem veya ikisi aleyhine birden dava açabilir; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, ona dayanan işlemin iptaline engel olmaz (İYUK m.7/4). YÖK denklik reddi bir usul ve esas hükmüne dayanıyorsa dava dilekçesinde o hükmün de iptali istenebilir.

Görevli mahkeme bu noktada değişebilir. Kamu kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür (2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24/1-c). Usul ve esaslar bu nitelikteyse, düzenleyici işleme yönelen iptal isteminin görevli merciinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

4. YÖK Denklik Reddine İtiraz Nasıl Yapılır?

YÖK denklik reddine itiraz, dava açmadan önce idareden kararın kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını istemektir. Bu istek üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde yapılır (İYUK m.11/1). YÖK denklik reddine itiraz zorunlu değildir; kanun bu başvuruyu “istenebilir” diye düzenler ve doğrudan dava açmak da mümkündür (m.11/1).

YÖK denklik reddine itirazın süreye etkisi şöyledir:

• Başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (m.11/1).
• İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır (m.11/2).
• İstek reddedilir veya reddedilmiş sayılırsa dava açma süresi yeniden işlemeye başlar; başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (m.11/3).

YÖK denklik reddine itiraz dilekçesinde hangi m.7/6 bendine itiraz edildiği ve bu bendin neden uygulanmaması gerektiği yazılmalıdır. İtiraz, bildirimden itibaren geçen günleri silmez. Örneğin bildirimden 40 gün sonra yapılan itiraz reddedilirse, altmış günlük dava süresinden kalan 20 gün yeniden işlemeye başlar (m.11/3).

5. YÖK Denklik Reddinde Dava Açma Süresi

YÖK denklik reddinde dava açma süresi altmış gündür. Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/1, m.7/2-a). Denklik Yönetmeliği ayrı bir dava süresi öngörmez.

Tanıma ve denklik başvuru sahiplerine bildirimler posta yoluyla veya elektronik yolla yapılır (Yönetmelik m.14). Bildirim Tebligat Kanunu kapsamında elektronik tebligatla yapılmışsa, tebligat muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Sürenin hesabında bildirimin hangi yolla ve hangi tarihte yapıldığı bu yüzden ayrıca tespit edilmelidir. Sürenin gün gün hesabı, tatil günleri ve adli tatil için idari davada dava açma süresi yazısına bakılabilir.

5.1. YÖK Denklik Reddinde Dava Süresini Durduran Başvurular

YÖK denklik reddinde dava açma süresini iki idari başvuru durdurur:

• Üst makama başvuru (itiraz): YÖK denklik reddine itiraz, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işler (İYUK m.11/1-3). Ayrıntısı yukarıdaki itiraz bölümündedir.
• Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru: Dava açma süresi içinde Kuruma yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.17/8). Kurum başvuruyu reddederse, idare Kurumun önerisi üzerine otuz gün içinde işlem yapmazsa veya Kurum incelemeyi altı ay içinde bitiremezse süre kaldığı yerden işlemeye başlar (m.21).

İki başvuruda da süre sıfırlanmaz, kaldığı yerden devam eder. Başvurudan önce geçen günler dava açma süresinden düşülür.

5.2. YÖK Denklik Başvurusuna Cevap Verilmezse Ne Olur?

YÖK denklik başvurusu uzun süre sonuçlanmazsa İYUK m.10’un genel kuralı gündeme gelir. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir (İYUK m.10/1-2). Otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse başvuran bu cevabı ret sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir; bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (m.10/2).

Başvurunun tarihi, başvuru sahibine verilen ve tarih ile sayı içeren belgeyle gösterilir (Yönetmelik m.4/2). Bu belge, cevap süresinin başlangıcını ispat etmek için saklanmalıdır.

6. YÖK Denklik Reddi Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

YÖK denklik reddi davasında görevli mahkeme idare mahkemesidir. İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine girenler ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal davalarını çözümler (2576 sayılı Kanun m.5/1-a). YÖK denklik reddi bireysel bir işlem olduğu için davası idare mahkemesinde görülür; ülke çapında uygulanacak bir düzenleyici işlemin iptali de isteniyorsa yukarıdaki usul ve esaslar bölümüne bakılmalıdır.

YÖK denklik reddi davasında yetkili mahkeme, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Kanunda veya özel kanunda yetkili mahkeme gösterilmemişse bu kural uygulanır (İYUK m.32/1). Denklik başvurusunu karara bağlayan merci Yükseköğretim Yürütme Kuruludur (Yönetmelik m.7/7). Yükseköğretim Kurulunun kendi sitesinde yayımladığı iletişim adresi Çankaya/Ankara’dır (yok.gov.tr, erişim 24.09.2026); dava bu nedenle Ankara idare mahkemelerinde açılır.

Yetki tarafların tercihine bırakılmamıştır: İYUK’un uygulanmasında yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32/2). Yetkili olmayan mahkemeye açılan dava yetki yönünden reddedilir ve dosya yetkili mahkemeye gönderilir (m.15/1-a).

7. YÖK Denklik Reddinde Yürütmenin Durdurulması

YÖK denklik reddine karşı dava açılması, ret işleminin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, idarenin savunmasını aldıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m.27/2).

Kararda işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanması hâlinde doğacak zararların neler olduğu belirtilmek zorundadır (m.27/2). Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir (m.27/6). Şartların uygulanışı ve itiraz yolu yürütmenin durdurulması yazısında açıklanmıştır.

8. YÖK Denklik Reddi Davası Kazanılırsa Denklik Verilir mi?

YÖK denklik reddi davasının kazanılması, diplomanın kendiliğinden denk sayılması anlamına gelmez. İdari yargı yetkisi idari işlemin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır; idari mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2). İptal kararı ret işlemini ortadan kaldırır, denklik belgesini düzenlemez. Denklik belgesinin şekli ve içeriği Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve belge güvenli elektronik imzayla imzalanır (Yönetmelik m.11/1).

YÖK denklik reddinin iptalinden sonra idare, kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak hiçbir şekilde otuz günü geçemez (İYUK m.28/1). İdarenin kuracağı yeni işlem de Yönetmelikteki ölçütlere göre yapılır. Yeni değerlendirme SYBS işlemlerinden birine veya birkaçına tabi tutulma kararıyla da sonuçlanabilir (Yönetmelik m.7/3). SYBS’nin ne olduğu SYBS nedir yazısındadır.

9. YÖK Denklik Reddinde Kamu Denetçiliği Kurumu ile Dava Arasındaki Fark

YÖK denklik reddinde Kamu Denetçiliği Kurumu ile idare mahkemesi farklı sonuç doğuran iki yoldur. Mahkeme işlemi iptal edebilir; Kurum ise inceleme ve araştırma sonucunu ve varsa önerilerini ilgili mercie ve başvurana bildirir (6328 sayılı Kanun m.20/2). İlgili merci Kurumun önerisini uygulanabilir görmezse gerekçesini otuz gün içinde Kuruma bildirir (m.20/3); yani öneri idareyi işlem yapmaya zorlamaz.

Kuruma başvurmanın koşulları da farklıdır:

• İdari başvuru yollarının tüketilmesi: Kuruma başvurmak için İYUK’ta öngörülen idari başvuru yolları ile özel kanunlardaki zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekir; tüketilmeden yapılan başvurular ilgili kuruma gönderilir. Kurum, telafisi güç veya imkânsız zarar ihtimali bulunan hâllerde bu yollar tüketilmese de başvuruyu kabul edebilir (m.17/4).
• Başvuru süresi: Kuruma, idareye yapılan başvuruya verilen cevabın tebliğinden, idare altmış gün içinde cevap vermezse bu sürenin bitmesinden itibaren altı ay içinde başvurulabilir (m.17/7).
• Dava ile birlikte yürümez: Yargı organlarında görülmekte olan veya karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvurular incelenmez (m.17/3-b). Dava açıldıktan sonra yapılan Kurum başvurusu bu nedenle incelenmez.
• İnceleme süresi: Kurum incelemesini başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır (m.20/1).

Kurum yolunun ayrıntısı Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yazısında açıklanmıştır. YÖK denklik reddinde bu yol seçilecekse, dava açma süresinin başvuru tarihine kadar ne kadarının geçtiği kayda alınmalıdır; çünkü Kurum başvuruyu reddettiğinde süre sıfırdan değil kaldığı yerden işler (m.21/1).