Hafta Tatili Ücreti ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti

Kısa Cevap

Hafta tatilinde çalışmanın karşılığı Yargıtay uygulamasında bir buçuk yevmiyedir; çalışılmayan güne ait yevmiye ücret hesabına girmemişse eklenerek toplam iki buçuk yevmiyeye ulaşılır. Genel tatilde (UBGT) çalışana ise toplam iki yevmiye ödenir; orada yüzde elli zam uygulanmaz.

Bu Durumda mısınız?

• Pazar günleri düzenli çalışıyorsunuz ama bordronuzda hafta tatili ücreti göremiyorsunuz.
• Bayramda çalıştınız, işveren “zaten maaşın içinde” diyerek ilave ödeme yapmıyor.
• İşveren sizi 1 Mayıs’ta onayınızı almadan çalışmaya çağırıyor.
• Turizm tesisinde çalışıyorsunuz ve hafta tatiliniz günler sonra kullandırılıyor.
• Haftada yirmi dört saatten kısa izin kullandırılıyor ve bunun tatil sayılıp sayılmadığını merak ediyorsunuz.
• Bordronuzda hafta tatili kalemi tahakkuk etmiş görünüyor ama fiilen böyle bir ödeme almadınız.
• İşten ayrıldınız, geriye dönük hafta tatili ve genel tatil alacağı talep etmek istiyorsunuz.

Bu kalemler ayrı hesaplanır ve karıştırıldığında ciddi kayıp doğar. Somut durumunuz için bir avukata danışın.

Hafta Tatili Nedir, Kim Hak Kazanır?

Hafta tatili, işçinin yedi günlük dilim içinde kullanması gereken kesintisiz en az yirmi dört saatlik dinlenmedir. Hakkın doğması, tatilden önceki iş günlerinde çalışmış olma koşuluna bağlanmıştır:

“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.”

(4857 sayılı İş Kanunu m.46/1)

Dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ikisini de açıkça karara bağlamıştır. Birincisi, kanun günün adını belirlemez:

“Hafta tatili gününün Pazar günü olduğuna dair genel kural mutlak nitelikte olmayıp, hafta tatili izninin Pazar günü dışında da kullandırılması mümkündür.”

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/252, K. 2017/131, T. 25.01.2017 — bozma, oybirliğiyle)

İkincisi, süre kesintisiz olmalıdır ve eksik kullandırmanın sonucu sanılandan ağırdır. Kısmen kullandırılan tatil orantılı olarak değil, hiç kullandırılmamış sayılır:

“Hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir süre ile haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır.”

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/252, K. 2017/131, T. 25.01.2017 — bozma, oybirliğiyle)

Kural orantılı bir mahsuba izin vermez: yirmi dört saatin altındaki bir izin, kullandırılan süreyle orantılı biçimde kısmen kullanılmış sayılmaz — Kurulun ifadesiyle hafta tatili hiç kullandırılmamış kabul edilir. Bu tespitin somut dosyadaki parasal sonucu, o gün fiilen çalışılıp çalışılmadığına ve ücretin hangi esasa göre belirlendiğine göre aşağıdaki hesap kuralları çerçevesinde belirlenir.

Çalışılmayan hafta tatili için ücret zaten ödenir:

“Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.”

(4857 sayılı İş Kanunu m.46)

Hafta Tatilinde Çalışırsanız Kaç Yevmiye Ödenir?

Kanun bu soruyu doğrudan cevaplamaz; boşluğu Yargıtay doldurmuştur. Kuralın kendisi nettir:

“Buna göre hafta tatilinde çalışılmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir yevmiye yanında, çalışmanın karşılığı da bir buçuk yevmiye olarak ödenmelidir.”

(Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/33576, K. 2019/2003, T. 22.01.2019 — bozma, oybirliğiyle)

Mantığı şudur: bir yevmiye, çalışılmasa da ödenmesi gereken hafta tatili ücretidir. Çalışma fiilen gerçekleştiğinde bu çalışma fazla çalışma sayılır ve fazla çalışma saat ücreti normal saat ücretinin yüzde elli fazlası olduğundan (m.41/2), çalışmanın karşılığı bir buçuk yevmiye olur.

”2,5 yevmiye” Her Zaman Doğru Değildir

İnternetteki çoğu kaynak burada durup “hafta tatili çalışması 2,5 yevmiyedir” der. Bu, ücretin hangi esasa göre belirlendiğine bağlı olarak yanlış olabilir ve Yargıtay bu hatayı bozma sebebi saymıştır. Aynı kararda Daire, günlük ücretle çalışan bir işçide hesabın 30 gün üzerinden yapılmış olmasının, çalışılmayan güne ait yevmiyeyi zaten kapsadığını belirtir:

“Somut uyuşmazlıkta, davacı günlük ücretle çalışmakta olduğundan mahkemece hükme esas bilirkişi raporunda ücret belirlemesi 30 gün üzerinden yapılmakla davacının hafta tatilindeki çalışmasının zamsız kısmı belirlenmiştir. Bu belirlenen ücret üzerinden tekrar çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir yevmiye ödenmemiş gibi hafta tatili hesabı yapılması mükerrer hesaplama olup, hatalıdır”

(Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/33576, K. 2019/2003, T. 22.01.2019)

Bu tespit üzerine Daire, bilirkişi raporunu 2,5 katsayı kullandığı için bozmuştur:

“Buna göre yukarıdaki yasal düzenleme doğrultusunda hafta tatili ücretinin, hafta tatilinde çalışılmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir yevmiye yanında, çalışmanın karşılığı da bir buçuk yevmiye olarak hesaplanması gerekirken, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hafta tatili ücretinin 2.5 katsayı üzerinden hesaplanması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.”

(Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/33576, K. 2019/2003, T. 22.01.2019 — bozma, oybirliğiyle)

Pratik sonuç şudur: belirleyici olan, çalışılmayan hafta tatili yevmiyesinin ücret hesabına zaten girip girmediğidir. Aylık ücretle çalışan işçide o yevmiye kural olarak aylık ücretin içindedir; 30 gün üzerinden yapılan bir hesaba ayrıca bir yevmiye daha eklenirse mükerrer hesaplama doğar. Bu nedenle “2,5” bir ezber katsayı değil, yalnızca o yevmiyenin hesaba girmediği hâllerde ulaşılan sonuçtur. Her iki hâlde de değişmeyen kısım, çalışmanın karşılığının bir buçuk yevmiye olmasıdır.

Bordronuzda hafta tatili çalışması için hiç ilave ödeme görünmüyorsa eksik ödeme var demektir. Fazla çalışmanın ispatı, hakkaniyet indirimi ve “ücrete dahildir” kayıtları için fazla mesai ücreti yazımız ayrıntılıdır.

Bu kararlar 2019 ve öncesine aittir; m.46’ya 10/7/2025 tarihli 7553 sayılı Kanunla eklenen turizm hükmü (aşağıda) bu hesap kuralını değiştirmemiş, yalnızca belgeli konaklama tesisleri için tatilin kullandırılma zamanına istisna getirmiştir.

Genel Tatil (UBGT) Ücreti: Hesap Burada Farklıdır

En sık yapılan hata, hafta tatili hesabını genel tatile uygulamaktır. Genel tatilde ilave ücreti kanunun kendisi belirler ve yüzde elli zam öngörmez:

“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.”

(4857 sayılı İş Kanunu m.47)

Yani genel tatilde çalışan işçiye, zaten ödenen bir yevmiyenin yanına bir günlük ücret eklenir: toplam 2 yevmiye.

	Çalışılmazsa	Çalışılırsa	Dayanak
Hafta tatili	1 yevmiye	çalışmanın karşılığı 1,5 yevmiye (+ hesaba girmemişse 1 → 2,5)	m.46 + m.41/2 (Yargıtay)
Genel tatil (UBGT)	1 yevmiye	2 yevmiye	m.47 (kanun)

Genel Tatilde Çalıştırmak İçin Onayınız Gerekir

Genel tatilde çalışma, işverenin tek taraflı kararıyla dayatılamaz:

“Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir. Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.”

(4857 sayılı İş Kanunu m.44)

Sözleşmenizde hüküm yoksa, bayramda çalışmak için onayınız aranır. Onay vermediğiniz hâlde çalıştırılmanız hukuka aykırıdır; bu durum ayrıca çalışma koşullarının tek taraflı ağırlaştırılması tartışmasını doğurabilir.

Hangi Günler Genel Tatildir?

Genel tatil günlerini İş Kanunu değil, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun sayar:

“Aşağıda sayılan resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü genel tatil günleridir.”

(2429 sayılı Kanun m.2)

Maddeye göre resmî bayramlar 23 Nisan, 19 Mayıs ve 30 Ağustos’tur. Dinî bayramlarda Ramazan Bayramı arefe günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 gün, Kurban Bayramı arefe günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 gündür. Yılbaşı (1 Ocak), 1 Mayıs ve 15 Temmuz da m.2/C uyarınca tatildir.

İki ayrıntı sık gözden kaçar:

“Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır.”

(2429 sayılı Kanun m.2)

“29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.”

(2429 sayılı Kanun m.2)

29 Ekim, m.2’deki genel tatillerden ayrı olarak m.1’de Ulusal Bayram sayılmıştır ve bayram 28 Ekim günü saat 13.00’ten itibaren başlar.

Turizm ve Konaklama Tesislerinde Yeni Kural

Hafta tatilinin hak kazanılan hafta içinde kullandırılması kuralına, 10/7/2025 tarihli 7553 sayılı Kanunun 9. maddesiyle bir istisna eklenmiştir:

“Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi verilen konaklama tesislerinde çalışan işçilerin bu fıkra kapsamında hak kazandığı hafta tatili, işçinin yazılı talebi veya onayı ile hak kazandığı günü takip eden dört gün içinde kullandırılabilir. Bu halde işçinin hak kazandığı hafta tatilinde yaptığı çalışmaların günlük normal çalışma süresi kadarlık kısmı fazla çalışmanın hesabında dikkate alınmaz. İşçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir.”

(4857 sayılı İş Kanunu m.46/1, Ek cümleler: 10/7/2025-7553/9 md.)

Bu istisnanın sınırları dardır ve üçü birlikte aranır: işyeri Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli konaklama tesisi olacak, işçinin yazılı talebi veya onayı bulunacak, tatil dört gün içinde kullandırılacaktır. Onay geri alınabilir; işçi otuz gün önceden yazılı bildirimde bulunarak eski rejime dönebilir. Bu koşulları taşımayan işyerlerinde genel kural değişmemiştir.

İspat: İmzalı Bordro Neyi Değiştirir?

Alacak var olsa bile ispat edilemezse hüküm altına alınmaz ve bu kalemde ispatın çerçevesini bordro belirler. Hukuk Genel Kurulu kuralı üç aşamalı olarak kurar:

“Hafta tatili gününde çalıştığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan çalışılan hafta tatili ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde, işçi hafta tatilinde çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.”

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/252, K. 2017/131, T. 25.01.2017 — bozma, oybirliğiyle)

Buradan çıkan ayrım pratikte belirleyicidir:

Bordronun durumu	İspat rejimi
İmzalı ve hafta tatili kalemi tahakkuk etmiş	Bordro, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil; ödemenin yapıldığı varsayılır
Bordro imzasız ya da ilgili bölüm boş	İşçi çalışmayı her türlü delille ispat edebilir

Delillerin sırası da kararda gösterilmiştir; tanık, yazılı delilin yerine değil yokluğunda geçer:

“Hafta tatillerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.”

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/252, K. 2017/131, T. 25.01.2017 — bozma, oybirliğiyle)

Tanığa başvurulduğunda da beyanların kendi içinde tutarlı olması aranır. Kurul, ayda kaç hafta tatilinde çalışıldığı konusunda tanıkların birbiriyle çelişmesi ve beyanların yan delillerle desteklenmemesi karşısında bu beyanlara dayanan hesabı kabul etmemiştir:

“Gelinen noktada yan deliller ile desteklenmeyen ve aralarında çelişki bulunan tanık beyanları esas alınarak davacının ayda dört hafta tatili çalıştığı kabul edilmek suretiyle hazırlanan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmesi doğru değildir.”

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2015/252, K. 2017/131, T. 25.01.2017 — bozma, oybirliğiyle)

Dosya hazırlığı bakımından sonuç şudur: çalışmanın varlığı kadar kaç hafta tatilinde çalışıldığının da ortaya konması gerekir. Kurulun incelediği dosyada tanıklar sırasıyla her pazar, genellikle her pazar ve işin durumuna göre iki ila dört pazar demiş; bu çelişki giderilmediği için beyanlar alacağın miktarını belirlemeye elverişli sayılmamıştır.

Görevli Mahkeme, Arabuluculuk ve Zamanaşımı

Uyuşmazlık iş mahkemesinde görülür ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır:

“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”

(7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3)

Hafta tatili ve genel tatil ücreti birer ücret alacağıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.147, “ücret gibi diğer dönemsel edimler” için beş yıllık zamanaşımı öngörür; süre alacağın muaccel olduğu tarihten işler. Zamanaşımının başlangıcı, faiz türü ve 25.10.2017 kırılması için işçilik alacaklarında zamanaşımı ve faiz yazımıza bakabilirsiniz. Ara dinlenmenin çalışma süresinden sayılıp sayılmadığı için ara dinlenme süreleri yazısı ayrıntılıdır.

Adım Adım Ne Yapmalısınız?

1. Bordrolarınızı toplayın. Hafta tatili ve genel tatil kalemlerinin ayrı satır olarak görünüp görünmediğine bakın.
2. Fiili çalışma kaydı çıkarın — vardiya çizelgesi, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, mesai mesajları. Bunlar Hukuk Genel Kurulu’na göre yazılı delil niteliğindedir ve tanık beyanının önüne geçer.
3. Kaç hafta çalıştığınızı somutlaştırın. Genel bir anlatım yeterli değildir; ayda kaç hafta tatilinde çalıştığınızın belirlenebilmesi gerekir.
4. İki kalemi ayrı hesaplayın. Hafta tatilinde çalışmanın karşılığı 1,5 yevmiyedir; çalışılmayan gün yevmiyesi ücret hesabına girmemişse eklenir. Genel tatil 2 yevmiye üzerinden hesaplanır.
5. Bordroya ihtirazi kayıt koyun. Kayıtsız imzalanan bordro ispat gücünü ciddi biçimde zayıflatır.
6. Ödeme yapılmazsa arabulucuya başvurun, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açın.

Sık Yapılan Hatalar

• Hafta tatili ile genel tatili aynı formülle hesaplamak. Hafta tatilinde çalışmanın karşılığı 1,5 yevmiye, genel tatilde ilave 1 yevmiyedir.
• “2,5” katsayısını her dosyaya uygulamak. Çalışılmayan gün yevmiyesi hesaba zaten girmişse ikinci kez eklemek mükerrer hesaplamadır ve bozma sebebidir.
• Hafta tatilini pazar sanmak. Kanun kesintisiz yirmi dört saat arar, günün adını değil; Hukuk Genel Kurulu pazar kuralının mutlak olmadığını belirtir.
• Eksik kullandırılan tatili kısmen kullanılmış saymak. Hukuk Genel Kurulu’na göre yirmi dört saatin altında kullandırılan hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır; tatil bölünerek kullandırılamaz.
• İmzalı bordroyu önemsiz görmek. İmzalı bordroda tahakkuk varsa bordro, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delildir.
• Tek dayanağı tanık yapmak. Çelişkili ve yan delillerle desteklenmeyen tanık beyanlarına dayanan hesap, Hukuk Genel Kurulu tarafından bozma sebebi sayılmıştır.
• Bayramda çalışmayı zorunluluk sanmak. Sözleşmede hüküm yoksa onayınız gerekir (m.44).
• Bordroyu kayıtsız imzalamak. İhtirazi kayıt konmadan imzalanan bordro aleyhinize güçlü delil olur.
• Cuma akşamı biten bayramda cumartesiyi atlamak. 2429 sK m.2/D cumartesinin tamamını tatil sayar.
• Turizm istisnasını her işyerine uygulamak. İstisna yalnız Bakanlık belgeli konaklama tesisleri içindir ve işçinin yazılı onayına bağlıdır.

Özet

• Hafta tatili, yedi günlük dilimde kesintisiz en az 24 saat dinlenmedir (m.46/1); yirmi dört saatin altında kullandırılırsa hiç kullandırılmamış sayılır (HGK, E. 2015/252, K. 2017/131).
• Hafta tatilinde çalışmanın karşılığı 1,5 yevmiyedir; çalışılmayan gün yevmiyesi hesaba girmemişse eklenerek 2,5’e ulaşılır. “2,5” evrensel bir katsayı değildir — mükerrer hesaplama bozma sebebidir.
• Genel tatilde çalışılırsa toplam 2 yevmiye ödenir (m.47) — yüzde elli zam uygulanmaz.
• Genel tatilde çalıştırmak, sözleşmede hüküm yoksa işçinin onayına bağlıdır (m.44).
• Genel tatil günlerini 2429 sayılı Kanun m.2 sayar; cuma akşamı biten bayramda cumartesinin tamamı tatildir.
• 10/7/2025 tarihli 7553 sayılı Kanunla, Bakanlık belgeli konaklama tesislerinde hafta tatilinin dört gün içinde kullandırılmasına imkân tanınmıştır.
• İspat bordroya bağlıdır: imzalı bordroda tahakkuk varsa bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delildir; bordro imzasız ya da ilgili bölüm boşsa işçi her türlü delille ispat edebilir (HGK, E. 2015/252, K. 2017/131).