CİMER Şikayet Nasıl Yapılır? Başvuru, Süre ve Sonuç

CİMER şikayet başvurusu; internet ve mobil kanal, e-Devlet kapısı, ALO 150, mektup veya posta ya da şahsen müracaat yollarından biriyle, ad-soyad, kimlik numarası, adres ve iletişim bilgisi verilerek yapılır (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi Yönetmeliği m.6/1, m.6/2). CİMER şikayet başvurusu ilgili kuruma iletilir ve dilek ile şikayetlerde en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verilir (3071 sayılı Kanun m.7). CİMER şikayet başvurusuna idari dava açma süresini durdurma etkisi tanıyan bir hüküm yoktur; süreyi durduran başvurular kanunda ayrıca sayılmıştır ve aşağıda ayrı başlıkta açıklanmıştır.

1. CİMER Şikayet Nedir, Hangi Kanuna Dayanır?

CİMER şikayet başvurusu, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamındaki başvuruların Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) aracılığıyla kamu kurumlarına iletilmesidir. Yönetmelik, bu iki kanun kapsamında CİMER aracılığıyla yapılan başvuruların değerlendirilme ve cevaplanma usulünü düzenler; CİMER dışında kurumlara doğrudan yapılan başvurular Yönetmeliğin kapsamı dışındadır (Yönetmelik m.1). Yönetmeliğin dayanağı 3071 ve 4982 sayılı Kanunlar ile 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 3. maddesinin üçüncü fıkrasıdır (Yönetmelik m.2). Yönetmelik 4 Haziran 2022 tarihli ve 31856 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (Yönetmelik m.16).

CİMER şikayet başvurusunun hangi rejime girdiği, cevap süresini ve ret hâlindeki yolu belirler. Başvuru sahibi dilekçe hakkı kapsamında dilek, şikayet ve kamu politikalarına yönelik görüşlerini, bilgi edinme hakkı kapsamında ise bilgi ve belge taleplerini CİMER’e iletebilir (Yönetmelik m.5/1). Dilek ve şikayet 3071 sayılı Kanun’a, bilgi veya belge talebi 4982 sayılı Kanun’a tabidir. Yönetmelik de cevaplarda bu iki kanundaki esas ve usullere uyulacağını söyler (Yönetmelik m.8/1).

CİMER şikayet hakkının anayasal kaynağı dilekçe hakkıdır. Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilerek Türkiye’de ikamet eden yabancılar, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında yetkili makamlara yazı ile başvurabilir; kendileriyle ilgili başvuruların sonucu dilekçe sahiplerine gecikmeksizin yazılı olarak bildirilir (Anayasa m.74). Aynı madde herkese bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı da tanır. Kanun düzeyinde Türkiye’de ikamet eden yabancılar, karşılıklılık esası gözetilmek ve dilekçeleri Türkçe yazılmak kaydıyla dilekçe hakkından yararlanır (3071 sayılı Kanun m.3).

2. CİMER Şikayet Nasıl Yapılır?

CİMER şikayet başvurusu, Yönetmelikte sayılan beş kanaldan biriyle ve kimlik bilgileri eksiksiz verilerek yapılır. Başvuru tamamlanınca takip için bir başvuru sayısı verilir. Adımlar sırasıyla şöyledir:

1. Başvuru kanalını seçin. İnternet üzerinden başvuru en yaygın yoldur; e-Devlet şifrenizle giriş yapabilirsiniz. Telefonla başvuru ALO 150 hattından yapılır.
2. Başvuru türünü seçin. Dilek veya şikayet ile bilgi edinme talebi farklı rejimlere tabidir; tür, cevap süresini ve ret hâlindeki itiraz yolunu değiştirir.
3. Kimlik ve iletişim bilgilerinizi eksiksiz verin. Ad-soyad, kimlik numarası, adres ve iletişim bilgisi olmadan başvuru yapılamaz.
4. Metni somut yazın ve delil niteliğindeki belgeleri ekleyin. Salt tahmine dayanan başvuru işleme alınmaz.
5. Başvuru sayınızı saklayın. Başvurunun takibi ve sonucun sorgulanması bu sayıyla yapılır.

2.1. CİMER Şikayet Kanalları: İnternet, e-Devlet, ALO 150, Posta ve Şahsen

CİMER şikayet başvurusu beş yoldan yapılabilir: İletişim Başkanlığı Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığının koordine ettiği elektronik ve mobil hizmet sağlayıcısı, e-Devlet kapısı, ALO 150 telefon hattı, mektup veya posta ve şahsen müracaat (Yönetmelik m.6/1). ALO 150, CİMER Kapısına telefonla yapılan başvurular için tahsis edilen hattır (Yönetmelik m.3). Şahsen başvuru; İletişim Başkanlığı, bölge müdürlükleri ve iletişim büroları, yurt dışı temsilcilikleri ile kurum ve kuruluşların halkla ilişkiler müracaat büroları veya bu görevi yürüten birimleri aracılığıyla yapılır (Yönetmelik m.6/6). Şahsen verilen dilekçe gerekli şartları taşıyorsa, sözlü başvuru ise kayda alınıp başvuranın imzasıyla CİMER Kapısına kaydedilir (Yönetmelik m.6/7).

2.2. CİMER Şikayet Başvurusunda İstenen Kimlik Bilgileri

CİMER şikayet başvurusu; ad ve soyadı, T.C. vatandaşları için kimlik numarası (yabancılar için pasaport veya yabancı kimlik numarası), yerleşim yeri veya iş adresi ile iletişim bilgilerini ve imzayı içerir (Yönetmelik m.6/2). Başvuran tüzel kişiyse unvan, yerleşim yeri, yetkili kişinin imzası, varsa merkezi tüzel kişilik numarası ve yetki belgesi de eklenir. Elektronik ve mobil kanal ile telefon başvurularında imza aranmaz; bu başvurularda başvuranın tespiti için ek kimlik ve iletişim bilgisi istenebilir (Yönetmelik m.6/3). Yasal temsilci aracılığıyla yapılan başvuruda, temsilcinin bu hakkı kişi adına kullanabileceğini açıkça gösteren bilgi ve belge sunulur (Yönetmelik m.6/4).

Posta yoluyla verilen dilekçe okunaklı ve anlaşılır olmalıdır. Posta başvurusunun içeriğinde veya eklerinde ayrıntılı somut bilgi ve belge bulunuyorsa, kimlik şartları aranmadan başvuru Kurum yetkilisinin onayıyla CİMER Kapısına kaydedilip işleme alınabilir (Yönetmelik m.6/5). Bu, posta kanalına özgü ve Kurum yetkilisinin onayına bağlı bir imkândır; başvurana kimlik vermeden başvurma hakkı tanımaz.

3. CİMER Şikayet Metni Nasıl Yazılır?

CİMER şikayet metni için resmî bir dilekçe kalıbı zorunlu değildir; başvurunun işleme alınıp alınmayacağını içerik belirler. Başvuru amacı ve konusu anlaşılmayan başvuru ile yalnızca tahmine veya zanna dayanan ve somut bilgi ya da belge içermeyen başvuru işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-b, m.5/2-e). Metne eklenen görüntü ve belgeler, başvurunun doğruluğunu kuvvetlendiren delil veya ispat niteliğinde olmalıdır; bunun dışındaki ekler işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-ğ).

CİMER şikayet metni şu unsurları taşıdığında hangi kuruma, hangi olay için ve ne istendiği açıkça anlaşılır:

• Konu: Şikayetin konusu tek cümleyle ve dar yazılır; örneğin belirli bir sokakta ruhsatsız faaliyet iddiası.
• Olay: Tarih veya tarih aralığı, yer ve işlemi yapan ya da denetimle görevli kurum belirtilir.
• Dayanak: Varsa önceki başvuru numarası, tutanak, yazışma, fotoğraf veya kayıt belirtilir ve eklenir.
• Talep: Denetim yapılması, işlem tesis edilmesi veya bilgi verilmesi gibi istenen sonuç açıkça yazılır.

Varsayımsal bir CİMER şikayet metni örneği şu düzende kurulabilir:

• Konu: X Mahallesi Y Sokak No 5’teki işyerinin gece saatlerindeki ruhsat dışı faaliyeti.
• Açıklama: 1 Eylül 2026’dan bu yana her gece saat 23.00 ile 03.00 arasında işyerinden yüksek sesli müzik yayılmaktadır. Ekte bu saatlerde çekilmiş iki video ile belediyeye daha önce verilen dilekçenin tarih ve sayısı bulunmaktadır.
• Talep: İşyerinin ruhsat koşullarına uygunluğunun yerinde denetlenmesi ve sonucun başvurana bildirilmesi.

Örnek yalnız metnin düzenini gösterir; kurumun hangi işlemi yapacağı ilgili mevzuata bağlıdır. Gürültü şikayetinin hangi kuruma yapılacağı için gürültü şikayeti nereye yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe hakkı kapsamında yapılan başvuruda 3071 sayılı Kanun’un şekil şartı da geçerlidir: dilekçede dilekçe sahibinin adı-soyadı ve imzası ile iş veya ikametgâh adresi bulunmalıdır (3071 sayılı Kanun m.4). Belli bir konu içermeyen, yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olan veya bu şartları taşımayan dilekçeler incelenmez (3071 sayılı Kanun m.6). Dilekçe yazımının genel kuralları için şikayet dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

4. CİMER Şikayet Hangi Konularda İşleme Alınmaz?

CİMER şikayet başvurusu, Yönetmelik m.5/2’de on bir bent hâlinde sayılan durumlardan birine giriyorsa işleme alınmaz. İşleme alınmayan başvuru hakkında başvurana gerekçesiyle bilgi verilir (Yönetmelik m.5/3).

Bent	İşleme alınmayan başvuru
a	Yasama ve yargı organ­la­rı­nın yasama veya yargı faaliyeti kapsamında olanlar
b	Başvuru amacı ve konusu anlaşılır nitelikte olmayanlar
c	Başvuru sahibi ile üçüncü şahıslar veya kurum ve kuruluşlar arasındaki özel hukuk ilişkileri kapsamında talep, borç veya yükümlülük içerenler
ç	Başkasının kimlik ve iletişim bil­gi­le­ri­nin kul­la­nıl­dığı ya da ayırt etme gücü bulunmayan kişilerce yapıldığı tespit edilenler
d	Yalnızca Cumhuriyet baş­sav­cı­lık­ları ve diğer adli makamların görev ve yetki alanında değer­len­di­ril­mesi gereken suç ihbarları
e	Yalnızca tahmine veya zanna dayalı olup somut bilgi ya da belge içer­me­yen­ler
f	Hakkın açıkça kötüye kul­la­nıl­ma­sına sebep olabilecek şekilde aynı kişi tarafından sürekli ve benzer mahiyette yapılanlar
g	Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına girmeyenler
ğ	Başvuru metninin doğruluğunu kuv­vet­len­di­ren delil veya ispat nite­li­ğin­deki görüntüler dışındaki ekler
h	Mevzuatında posta, faks veya ıslak imzalı dilekçe gibi özel başvuru usulü öngö­rü­len­ler
ı	Yönetmelik m.6’daki başvuru usulüne aykırı olanlar

4.1. CİMER Şikayet Yoluyla Suç Duyurusu Yapılabilir mi?

CİMER şikayet başvurusu, yalnızca Cumhuriyet başsavcılıklarının ve diğer adli makamların görev ve yetki alanında değerlendirilmesi gereken bir suç ihbarı içeriyorsa işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-d). Bu durumda başvurana, ihbarın ilgili adli mercilere yapılması gerektiği bildirilir (Yönetmelik m.5/3). Suç duyurusu bu nedenle Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Bent “yalnızca” adli makamların alanına giren ihbarları kapsar; aynı olay bir kamu kurumunun denetim görevine de giriyorsa başvuru o kurumun görev alanı bakımından işleme alınabilir.

4.2. CİMER Şikayet ile Özel Hukuk Uyuşmazlığı Çözülebilir mi?

CİMER şikayet başvurusu, başvuran ile üçüncü kişiler veya kurumlar arasındaki özel hukuk ilişkisinden doğan talep, borç veya yükümlülük içeriyorsa işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-c). Kira, borç ve sözleşme gibi iki taraf arasındaki uyuşmazlıklar bu bende girer; bunların yolu adli yargıdır. Aynı şekilde yargı faaliyeti kapsamındaki bir konu, örneğin görülmekte olan bir davanın yürüyüşü, CİMER’de işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-a).

5. CİMER Şikayet Sonucu Ne Olur?

CİMER şikayet başvurusu, başvuruya işlem yapıp cevap verecek kurum ve kuruluşa ivedilikle ulaştırılır (Yönetmelik m.7/1). Başvuruyu kendisiyle ilgili görmeyen kurum, CİMER Kapısı üzerinden başvuruyu gerekçesiyle ilgili kuruma iletir (Yönetmelik m.7/2). Kurumlar arasında yetki uyuşmazlığı çıkarsa İletişim Başkanlığı Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığının değerlendirmesiyle alınan karar ilgili kurumca yerine getirilir (Yönetmelik m.7/3). Kanun düzeyinde de konusuyla ilgili olmayan idari makama verilen dilekçe, o makam tarafından yetkili makama gönderilir ve dilekçe sahibine bilgi verilir (3071 sayılı Kanun m.5).

CİMER şikayet cevabı, fiziki ortamda gönderilmesi gereken cevaplar ile elektronik iletişim bilgisi olmayan başvurular dışında, CİMER Kapısı üzerinden ilgili kurum tarafından verilir (Yönetmelik m.8/2). Cevap, cevap-onay yetkilisinin bilgisi ve onayıyla, sade ve resmî bir üslupla ve gerekçeli olarak yazılır (Yönetmelik m.8/5). Kurum, özel başvuru usulü öngörülen hâller dışında, başvurunun değerlendirilmesi için doğrudan kendisine başvurulması gerektiği yönünde cevap veremez (Yönetmelik m.8/4). Öneri niteliğindeki başvurulara yalnızca incelendiğini bildiren bir cevap verilebilir (Yönetmelik m.8/5).

5.1. CİMER Şikayet Kaç Günde Cevaplanır?

CİMER şikayet başvurusunun cevap süresi başvurunun türüne göre değişir: dilek ve şikayette otuz gün, bilgi edinmede on beş iş günü (belirli hâllerde otuz iş günü).

Dilekçe hakkı kapsamındaki dilek ve şikayetlerde, başvuranlara başvurunun sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verilir; işlem safahatı bildirilmişse alınan sonuç ayrıca bildirilir (3071 sayılı Kanun m.7). Süre işlemin tamamlanmasını beklemez: otuz gün içinde en azından işlemin hangi aşamada olduğu gerekçeli olarak bildirilir.

Bilgi edinme başvurularında kurum, istenen bilgi veya belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlar (4982 sayılı Kanun m.11). Bilgi kurum içinde başka bir birimden sağlanacaksa, başka bir kurumun görüşü gerekiyorsa veya başvuru birden fazla kurumu ilgilendiriyorsa süre otuz iş günüdür; bu uzatma ve gerekçesi, on beş iş günlük süre bitmeden başvurana yazılı olarak bildirilir. Erişim için maliyet tutarı bildirilirse on beş iş günlük süre kesilir; başvuran on beş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılır.

5.2. CİMER Şikayet Cevabı Kesin Değilse Ne Olur?

CİMER şikayet başvurusuna verilecek cevap kesin nitelikte değilse, işlemin durumu hakkında başvurana gecikmeksizin bilgi verilerek ara cevap verilir; cevap kesinleşince ilgili kurum ayrıca cevap verir (Yönetmelik m.8/3). Ara cevap süreci kapatmaz. Kesin cevap geldiğinde olumsuzsa hangi yola başvurulacağı ayrıca değerlendirilir.

5.3. CİMER Şikayet Sonucu Olumsuzsa Başvuru Yolu Bildirilir mi?

CİMER şikayet başvurusuna olumsuz cevap verildiğinde, başvurulabilecek merciler ve süreleri hakkında bilgi verilebilir (Yönetmelik m.8/5). Yönetmeliğin ifadesi “verilebilir”dir; bu bilgi zorunlu değildir, dolayısıyla cevapta dava veya itiraz süresi yazmayabilir. Bilgi edinme başvurusunda ise durum farklıdır: ret hâlinde kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir (4982 sayılı Kanun m.12). Dilek ve şikayet rejiminde süreyi takip etmek başvurana düşer.

6. CİMER Şikayet Sorgulama, Geri Çekme ve İptal

CİMER şikayet sorgulama, başvuru tamamlandığında verilen başvuru sayısıyla yapılır. Başvuru hangi kanaldan yapılmış olursa olsun, tamamlandıktan sonra kişiye başvurusunu takip edebileceği bir başvuru sayısı verilir ve e-posta adresine başvurunun alındığı bilgisi gönderilir; şahsen başvuruda başvuru tarihi ve sayısı elden verilir ve başvurunun takip yolları hakkında bilgi verilir (Yönetmelik m.6/8). Başvurunuzu bu sayıyla cimer.gov.tr veya e-Devlet üzerinden takip edebilirsiniz.

CİMER şikayet başvurusunun geri alınması ya da değerlendirmeye alınmaması, ancak başvuruya yönelik işlemler sonuçlanmamışsa istenebilir; konusu itibarıyla geçerliliği kalmayan başvuru için bu talepte bulunulamaz (Yönetmelik m.9/1). Geri çekme kayıtları silmez: başvuru ve başvurana ilişkin bütün bilgiler, ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda yargı organları ve diğer yetkili makamların taleplerini karşılamak üzere 6698 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata göre arşivlenir (Yönetmelik m.9/2).

7. CİMER Şikayet Dava Açma Süresini Durdurur mu?

CİMER şikayet başvurusuna idari dava açma süresini durdurma etkisi tanıyan bir hüküm ne 3071 sayılı Kanun’da ne 4982 sayılı Kanun’da ne de CİMER Yönetmeliği’nde vardır. Kanun süre durdurma etkisini belirli başvurulara açıkça bağlar ve CİMER şikayet başvurusu bunlar arasında sayılmaz.

İdari dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Bu süre CİMER şikayet başvurusu yapıldığı için beklemez.

Kanunun süre durdurma etkisi bağladığı üst makama başvuru, belirli bir içerik ve muhatap ister: ilgili, idari dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan, dava açma süresi içinde ister; bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.11/1). Bu içeriği taşıyan bir CİMER şikayet metninin m.11 başvurusu sayılıp sayılmayacağını ne İYUK’un ne de CİMER Yönetmeliği’nin lafzı cevaplar. Süre kaybı riski taşımamak için güvenilecek yol, m.11’deki içerikle işlemi yapan makama veya üst makama doğrudan başvurmak ya da davayı süresinde açmaktır. Mekanizmanın ayrıntısı için idari davada dava açma süresi yazımıza bakabilirsiniz.

7.1. CİMER Şikayet ile İYUK m.10 ve m.11 Başvurusu Arasındaki Fark

CİMER şikayet başvurusu ile İYUK’taki idari başvurular üçü de “otuz gün” içerdiği için karıştırılır; ancak otuz günün sonucu her birinde farklıdır:

Başvuru	Otuz günün anlamı	Dava süresine etkisi
CİMER şikayet (3071 sayılı Kanun m.7)	İdarenin en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verme ödevi	Kanunda süre durdurma hükmü yok
İşlem yapılması isteği (İYUK m.10)	Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır	Otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir
Üst makama başvuru (İYUK m.11)	Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır	Başvuru, işlemeye başlamış süreyi durdurur; ret veya zımni ret üzerine süre kaldığı yerden işler

3071 sayılı Kanun cevap verilmemesine ret sayılma sonucu bağlamaz; Kanun’un maddeleri başvuru hakkını, şekil şartını, yanlış makama gönderilen dilekçeyi, incelenmeyecek dilekçeleri ve otuz günlük cevap ödevini düzenler (3071 sayılı Kanun m.3 ila m.7). Ret sayılma sonucu İYUK’ta yer alır: ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir (İYUK m.10). Otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse ilgili bunu ret sayıp dava açabilir veya kesin cevabı bekleyebilir; bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Üst makama başvuruda, isteğin reddedilmesi veya otuz gün içinde cevap verilmeyerek reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre hesaba katılır (İYUK m.11/2, m.11/3). Bu otuz günlük süre, 7331 sayılı Kanun ile 8 Temmuz 2021’de “altmış” ibaresi “otuz” olarak değiştirilerek getirilmiştir; bu tarihten önce yazılmış metinlerdeki altmış gün artık geçerli değildir.

7.2. CİMER Şikayet Yerine Süreyi Durduran Başvurular

CİMER şikayet başvurusundan farklı olarak şu üç başvuruda süre durdurma etkisi kanunda açıkça yazılıdır:

• Üst makama başvuru: İşlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni işlem yapılması, dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenir; başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1).
• Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru: Dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (6328 sayılı Kanun m.17/8). Kuruma başvurmadan önce İYUK’taki idari başvuru yolları ile özel kanunlardaki zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekir; telafisi güç veya imkânsız zarar ihtimalinde Kurum bu yollar tüketilmeden de başvuruyu kabul edebilir (6328 sayılı Kanun m.17/4). Ayrıntı için Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yazımıza bakabilirsiniz.
• Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz: Yalnız bilgi edinme talebi reddedildiğinde uygulanır. Ret kararının tebliğinden itibaren on beş gün içinde Kurula itiraz edilir, Kurul kararını otuz iş günü içinde verir ve itiraz, başvuranın idari yargıya başvurma süresini durdurur (4982 sayılı Kanun m.13).

Bu üç başvurunun ortak özelliği, süre durdurma etkisinin kanun metninde yazılı olmasıdır. Dilek ve şikayet rejiminde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraza karşılık gelen bir yol yoktur; başvuru türünü doğru seçmek bu yüzden sonraki yolları da belirler.

8. CİMER Şikayet Cevabına Karşı Dava Açılabilir mi?

CİMER şikayet cevabına karşı dava, cevabın kendisi başvuranın menfaatini etkileyen bir idari işlem niteliği taşıyorsa düşünülür. CİMER personeli, CİMER Kapısı üzerinden yapılan işlemlerin ve verilen cevapların resmî yazışma niteliğinde olduğu ve bu kapsamda tesis edilen her türlü idari işlem ve eylemin ilgili kurum adına hukuki sonuç doğuracağı bilinciyle hareket eder (Yönetmelik m.4/4). İptal davası ise yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı idari işlemlere karşı menfaati ihlal edilenlerin açtığı davadır (İYUK m.2/1-a).

Bu iki hükmün birlikte sonucu şudur: dava CİMER’e karşı değil, cevabı veren ve işlemi yapan kuruma karşı açılır ve incelenen şey cevabın başlığı değil, başvuranın hukuki durumunda ne değiştirdiğidir. Yalnızca mevcut durumu açıklayan bir cevapta dava konusu edilecek işlemin hangisi olduğu ayrıca belirlenmelidir; talebi açıkça reddeden bir cevap ise ret işlemi olarak ele alınır. Genel çerçeve için iptal davası nedir yazımıza bakabilirsiniz.

9. CİMER Şikayet Edenin Kimliği Gizli Kalır mı?

CİMER şikayet edenin kimliği kendiliğinden gizli kalmaz. Şikayet niteliğindeki başvurularda, CİMER personelinin gerekli görmesi hâlinde ve başvuranın lehine olmak üzere kimlik ve iletişim bilgileri gizlenebilir; bu durumda başvuru gizli olarak işleme alınır ve sonuçlandırılır (Yönetmelik m.7/5). Gizleme takdire bağlıdır ve yalnız şikayet niteliğindeki başvurular için öngörülmüştür.

CİMER şikayet başvurusunda gizlenmiş kimlik ve iletişim bilgileri ile başvuruya ilişkin teknik bilgiler de mutlak korunmaz: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.8/2’deki şartlar sağlanırsa, yetkili makamların usulüne uygun talebi üzerine paylaşılabilir (Yönetmelik m.7/5). Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda ise kural farklıdır: başvuru sahibinin talebi üzerine başvuru gizli tutulur (6328 sayılı Kanun m.17/1). Gizlilik belirleyici ise bu fark başvuru yolunun seçiminde dikkate alınır.

CİMER şikayet başvurusu kural olarak isimsiz yapılamaz. Dilekçede ad-soyad, imza ve adres bulunmalıdır (3071 sayılı Kanun m.4); CİMER Yönetmeliği de kimlik numarası ve adres ister (Yönetmelik m.6/2). Tek ayrık hâl, ayrıntılı somut bilgi ve belge içeren posta başvurusunun bu şartlar aranmadan Kurum yetkilisinin onayıyla işleme alınabilmesidir (Yönetmelik m.6/5); bu onay başvuranın elinde değildir. Başkasının kimlik ve iletişim bilgileriyle yapıldığı tespit edilen başvuru işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-ç).

9.1. CİMER Şikayet Memur Hakkındaysa Kim İnceler?

CİMER şikayet başvurusu bir kamu kurum ve kuruluşunun personeli ya da yöneticisi hakkında şikayet niteliğindeyse, başvuru bir üst amire gönderilir ve şikayet bu amir tarafından işleme alınarak başvurana cevap verilir (Yönetmelik m.7/4). Böylece şikayet edilen görevli kendi hakkındaki başvuruyu cevaplamaz. Hüküm, dosyanın kurum içinde kimlerin bilgisine gireceğini düzenlemez; kimlik bilgisinin gizlenmesi yukarıdaki m.7/5 kuralına bağlıdır.

10. CİMER Şikayet Asılsızsa Ne Olur?

CİMER şikayet başvurusu somut bilgi veya belge içermeyip yalnızca tahmine ya da zanna dayanıyorsa işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-e). Hakkın açıkça kötüye kullanılmasına sebep olabilecek şekilde aynı kişi tarafından sürekli ve benzer mahiyette yapılan başvurular da işleme alınmaz (Yönetmelik m.5/2-f). Yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak, işlemediğini bildiği hâlde bir kimse hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırım uygulanmasını sağlamak için ona hukuka aykırı bir fiil isnat etmek ise iftira suçunu oluşturur (Türk Ceza Kanunu m.267/1). CİMER şikayet başvurusu da yetkili makamlara yapılan bir şikayettir; iftira suçunun unsurları ve yaptırımı için iftira suçu ve cezası (TCK m.267) yazımıza bakabilirsiniz.