Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gelirse İtiraz ve İptal Davası

Güvenlik soruşturması olumsuz gelirse, bu sonuca dayanarak atamaya yetkili amirin kurduğu işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava açma süresi, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gündür (İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.7/1). 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, güvenlik soruşturması olumsuz sonucuna karşı ayrı bir itiraz yolu düzenlemez. İdareye başvurmak isteyen kişi, altmış günlük süre içinde üst makama başvurabilir ve bu başvuru dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1). Dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmadığı için yürütmenin durdurulması ayrıca istenir (İYUK m.27/1).

1. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gelirse Ne Olur?

Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığında karar, araştırmayı yapan birimde verilmez. Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü veya mahalli mülki idare amirliğinin topladığı veriler (7315 sayılı Kanun m.6/1), işlemi yapacak kurumun bünyesindeki Değerlendirme Komisyonuna iletilir. Komisyona giden şey, memuriyete veya kamu görevine uygunluğun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal verilerdir (m.7/2).

Değerlendirme Komisyonu bu veriler hakkındaki nesnel ve gerekçeli değerlendirmesini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar (m.7/3). Komisyonun analiz ettiği konu, ilgili kişinin memuriyete ya da kamu görevine atanıp atanmaması veya gizlilik dereceli birimlerde çalışıp çalışmaması gibi hususlardır (Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik m.12/4). Güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirmesine dayanarak atamaya yetkili amirin kurduğu işlem, iptal davasına konu olan idari işlemdir. İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu iddiasıyla menfaati ihlal edilen kişi tarafından açılır (İYUK m.2/1-a).

Güvenlik soruşturması olumsuz sonucu herkesi aynı biçimde etkilemez, çünkü herkes hakkında aynı araştırma yapılmaz. İlk defa veya yeniden memuriyete ya da kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılır (7315 sayılı Kanun m.3/1). Gizlilik dereceli birimlerde, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalışacak kamu personeli, ceza infaz kurumu personeli, kamu kurumlarında çalışacak öğretmenler ve üst kademe kamu yöneticileri hakkında ise güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır (m.3/2). Güvenlik soruşturmasının ne olduğu ve kimleri kapsadığı Güvenlik Soruşturması Nedir, Nelere Bakılır? yazısında ayrıca anlatılmıştır.

2. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Hangi Durumlarda Çıkar?

Güvenlik soruşturması olumsuz çıkma sebeplerini 7315 sayılı Kanun tek tek saymaz; Kanun, hangi kayıtların inceleneceğini sayar ve bu kayıtların değerlendirilmesini Değerlendirme Komisyonuna bırakır. Bu nedenle “şu kayıt varsa güvenlik soruşturması kesin olumsuz çıkar” biçiminde genel bir liste kanunda yoktur. Olumsuz değerlendirmenin hukuka uygunluğu, dayanılan olgunun kanunda sayılan kalemlerden birine girip girmediğine ve komisyonun bu olguyu nesnel ve gerekçeli biçimde değerlendirip değerlendirmediğine göre incelenir (m.7/3).

Arşiv araştırması, aşağıdaki bilgilerin mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir (7315 sayılı Kanun m.4):

• Adli sicil: Kişinin adli sicil kaydı.
• Aranma: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığı.
• Tahdit: Kişi hakkında herhangi bir tahdit bulunup bulunmadığı.
• Mahkeme kararları ve ceza soruşturmaları: Kesinleşmiş mahkeme kararları, Ceza Muhakemesi Kanunu m.171/5 ve m.231/13 kapsamında alınan kararlar ile devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olgular.
• Kamu görevinden çıkarılma: Kişi hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası bulunup bulunmadığı.

Güvenlik soruşturmasında bu kayıtlara ek olarak kişinin görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat birimlerindeki olgusal verileri, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiği ve terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığı araştırılır (m.5). Bu araştırma mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli yöntemlerle yerinden araştırılmasıyla yapılır (m.5).

Sosyal medya paylaşımı, otel kaydı veya internet geçmişi gibi kalemler kanunda ayrı başlık olarak sayılmaz. Bu tür bir bilgi güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirmesine ancak m.4 ve m.5’te sayılan kalemlerden birine giren bir olgu olarak konu olabilir. Otel kayıtları için ayrıntılı değerlendirme Güvenlik Soruşturmasında Otel Kayıtları Çıkar Mı? yazısındadır.

2.1. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gelir mi? Devam Eden Dava, HAGB ve Beraat

Güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirmesinde devam eden bir ceza soruşturması veya kovuşturması da incelenir, çünkü arşiv araştırması “devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguları” kapsar (7315 sayılı Kanun m.4/1-ç). Aynı bent, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararlarını Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/13 atfıyla, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararlarını da m.171/5 atfıyla ayrıca sayar.

Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya düşme ile sonuçlanan bir dosya da “sonuçlanmış” soruşturma veya kovuşturma olarak kayıtlarda görünebilir. Kanun bu kayıtların komisyona ulaşmasını düzenler; kaydın varlığına kendiliğinden bir olumsuzluk sonucu bağlamaz. Komisyonun görevi, kayıttaki olguyu nesnel ve gerekçeli biçimde değerlendirmektir (m.7/3). Özel kanunlar ise bazı meslekler için ayrı şartlar koyar. Örneğin özel güvenlik görevlisinde belirli suçlardan HAGB kararı verilmemiş olmak ayrıca aranır (5188 sayılı Kanun m.10). HAGB’nin memuriyete etkisi HAGB Memuriyete Engel mi? yazısında ayrıca incelenmiştir.

2.2. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Aile Nedeniyle Gelebilir mi?

Güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirmesi kişi temelli kurulur: 7315 sayılı Kanun m.4 ve m.5’te sayılan kalemlerin tamamı “kişinin” kendi adli sicilini, aranma kaydını, soruşturmalarını, verilerini ve ilişkilerini konu alır. Anne, baba, eş, kardeş veya başka bir yakının kayıtları ayrı bir araştırma kalemi olarak sayılmamıştır. Kişi hakkındaki kişisel verilerin doğru ve güncel olması esastır; bu veriler işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak kullanılır (m.8/2).

Bu nedenle güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirmesi yalnızca bir yakına ait bilgiye dayanıyorsa, iptal davasında şu soru sorulur: dayanılan bilgi, araştırılan kişinin kendisi hakkında m.4 veya m.5’teki hangi kaleme girmektedir? Kişinin kendi eylem birliği, irtibat veya iltisakını gösteren bir olgu yoksa (m.5), işlemin sebep unsuru bu yönden tartışılır.

2.3. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Değerlendirmede Hangi Bilgi Kullanılamaz?

Güvenlik soruşturması olumsuz değerlendirmesinde her bilgi kullanılamaz. Yönetmelik’e göre güvenlik soruşturması kapsamında elde edilen verilerden somut olarak gözlemlenemeyen veya doğruluğu denetlenemeyen bilgiler ile iftira olduğu ya da kin ve düşmanlık gibi saiklerle verildiği açık olan bilgi ve beyanlar Değerlendirme Komisyonuna iletilmez ve komisyonca dikkate alınmaz (Yönetmelik m.12/3).

Aynı fıkra, komisyona bir inceleme aracı da verir: Değerlendirme Komisyonu gerekli görürse, bilginin kaynağını açıklamadan ilgili kişiden açıklama yapmasını isteyebilir (Yönetmelik m.12/3). Kişiye açıklama fırsatı verilmeden, doğruluğu denetlenemeyen bir ihbar veya beyana dayanılarak kurulan olumsuz işlem, iptal davasında bu fıkra yönünden incelenebilir.

3. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Güvenlik soruşturması olumsuz sonucunun hukuki etkisi, bu sonuca dayanarak kurulan işlemin kişiye yazılı olarak bildirilmesiyle başlar. İdari uyuşmazlıklarda dava açma süresi, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2). Dava dilekçesinde de dava konusu idari işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir (İYUK m.3/2).

Kişi atamasının yapılmadığını yazılı bir bildirim olmadan öğrenmişse, işlemin kendisine yazılı olarak bildirilmesini veya atamasının yapılmasını idareden isteyebilir. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir (İYUK m.10/1, m.10/2). İdare otuz gün içinde kesin olmayan bir cevap verirse kişi bu cevabı ret sayarak dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilir; bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (İYUK m.10/2). Sonucun ne kadar sürede çıktığı ve nasıl sorgulandığı Güvenlik Soruşturması Nedir, Nelere Bakılır? yazısında ayrıca ele alınmıştır.

4. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuca İtiraz Var mı?

Güvenlik soruşturması olumsuz sonucuna karşı 7315 sayılı Kanun’da da Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik’te de ayrı bir itiraz yolu, itiraz mercii veya itiraz süresi düzenlenmemiştir. Bu nedenle “olumsuz sonuca on beş gün içinde itiraz edilir” gibi bir kural bu iki metinde yoktur. Güvenlik soruşturması olumsuz sonucuna karşı kullanılabilecek yollar İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki genel yollardır.

Güvenlik soruşturması olumsuz sonucuna “itiraz” denirken kastedilen idari başvuru, İYUK m.11’deki başvurudur. İlgili kişi, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilir. Bu başvuru dava açma süresi içinde yapılır ve işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1). Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11/2). İstek reddedilir veya reddedilmiş sayılırsa dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (İYUK m.11/3). Yani süre sıfırdan başlamaz, kaldığı yerden devam eder.

İYUK m.11 başvurusu zorunlu değildir. Kişi doğrudan iptal davası da açabilir. Güvenlik soruşturması olumsuz sonucuna karşı kullanılabilecek dört yol birbirinden şöyle ayrılır:

Yol	Nereye	Ne zaman	Süreye etkisi	Dayanak
İdari başvuru	Üst makam, yoksa işlemi yapan makam	Dava açma süresi içinde	Dava açma süresini durdurur; otuz gün cevapsızlık ret sayılır, kalan süre işler	İYUK m.11
İptal davası	İdare mahkemesi	Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün	Süre içinde İYUK m.11 başvurusu yapılmışsa durur	İYUK m.7
Yürütmenin dur­du­rul­ması	Davaya bakan mahkeme	İptal davasına bağlı olarak	Dava açmak işlemi durdurmaz; durdurma ayrıca istenir	İYUK m.27
Tam yargı davası	İdare mahkemesi	İptal davasıyla birlikte veya iptal kararının tebliğinden sonra dava süresi içinde	İşlem nedeniyle doğan zarar istenir	İYUK m.12

5. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gerekçesi Nasıl Öğrenilir?

Güvenlik soruşturması olumsuz gerekçesinin ne kadarının kişiye verilebileceği, bilginin istihbari faaliyete konu olup olmamasına bağlıdır. 7315 sayılı Kanun, kişinin istihbari faaliyetlere konu olmayan kendisiyle ilgili kişisel verileri hakkında bilgilendirilmesi, bu verilere erişmesi, bunların düzeltilmesi ve silinmesi taleplerine ilişkin tedbirlerin alınmasını öngörür (m.8/1). Buna karşılık millî savunma, millî güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni ve ekonomik güvenlik ile ilgili istihbarat faaliyetleri kapsamında elde edilen bilgiler kişiye verilemez (m.8/3). Güvenlik soruşturmasının her evresinde gizliliğe uyulur ve bilgi ve belgeler yasal olarak bilmesi gerekenlerden başkasına verilmez (m.9/2).

İptal davası açıldığında durum değişir. Değerlendirme Komisyonunun yazılı ve gerekçeli değerlendirmesi, mahkemeler tarafından istenildiğinde sunulur (7315 sayılı Kanun m.7/3; Yönetmelik m.12/4). İdare mahkemesi davaya ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve gerekli gördüğü evrakın gönderilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilir; bu kararların süresi içinde yerine getirilmesi zorunludur (İYUK m.20/1). Güvenlik soruşturması olumsuz davasında olumsuzluk gerekçesinin dosyaya girdiği yol bu yetkidir.

İdare, istenen bilgi ve belgeleri devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine ilişkin olduğu gerekçesiyle vermeyebilir; bunun için Cumhurbaşkanı ya da ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan gerekçesini bildirir. Ancak verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez (İYUK m.20/3). Dava açılmışsa güvenlik soruşturması verileri de korunur: bu veriler işleme karşı dava açılması hâlinde karar kesinleşmeden silinemez ve yok edilemez, mahkemelerin bu konudaki talepleri de Değerlendirme Komisyonunun bulunduğu kurum tarafından karşılanır (7315 sayılı Kanun m.10/3).

6. Güvenlik Soruşturması Olumsuz İptal Davası: Süre, Mahkeme ve Dilekçe

Güvenlik soruşturması olumsuz iptal davası, idare mahkemesinde açılan bir iptal davasıdır ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun genel kurallarına tabidir. 7315 sayılı Kanun bu dava için ayrı bir süre veya ayrı bir mahkeme öngörmez.

6.1. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Davasında Dava Açma Süresi

Güvenlik soruşturması olumsuz davasında dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre gösterilmediği için idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1). Süre, işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2). İYUK m.11 uyarınca üst makama başvurulmuşsa süre başvuru tarihinde durur ve cevap ya da otuz günlük cevapsızlık üzerine kalan kısmıyla işlemeye devam eder (İYUK m.11/3). Süre hesabının ayrıntısı İdari Davada Dava Açma Süresi yazısındadır.

6.2. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Davasında Yetkili Mahkeme

Güvenlik soruşturması olumsuz davasında yetkili idare mahkemesi, işlemin türüne göre belirlenir:

• Genel kural: Kanunda veya özel kanunlarda yetkili mahkeme gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1).
• Atama ve nakil: Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleriyle ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (İYUK m.33/1).
• Görevin sona ermesi: Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesiyle ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir (İYUK m.33/2).

Hangi kuralın uygulanacağı, işlemin bir atamayı mı yoksa görevin sona ermesini mi konu aldığına ve ilgilinin kamu görevlisi sıfatı taşıyıp taşımadığına göre belirlenir.

6.3. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Dava Dilekçesi

Güvenlik soruşturması olumsuz dava dilekçesi, idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı bir dilekçedir (İYUK m.3/1). Dilekçede tarafların ad, soyad ve adresleri ile T.C. kimlik numarası, davanın konusu ve sebepleri ile dayanılan deliller ve dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir (İYUK m.3/2). Dava konusu işlem ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir (İYUK m.3/3).

İptal sebepleri yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarıdır (İYUK m.2/1-a). Güvenlik soruşturması olumsuz işleminde bu unsurlar şu sorularla incelenir:

• Değerlendirme Komisyonunun oluşumu: Komisyon, başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda üyeden, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimlerinden birer üyenin katılımıyla kurulmuş mu (7315 sayılı Kanun m.7/1)?
• Toplantı ve karar usulü: Komisyon üye tam sayısıyla toplanmış ve oy çokluğuyla karar almış mı (Yönetmelik m.12/5)?
• Gerekçe: Komisyonun değerlendirmesi nesnel, gerekçeli ve yazılı mı (7315 sayılı Kanun m.7/3)?
• Dayanılan olgu: Olumsuz sonuca esas alınan olgu, kişinin kendisi hakkında m.4 veya m.5’te sayılan kalemlerden birine giriyor mu?
• Kullanılamayacak bilgi: Olgu, somut olarak gözlemlenemeyen, doğruluğu denetlenemeyen ya da iftira veya kin ve düşmanlık saikiyle verildiği açık bir bilgi mi (Yönetmelik m.12/3)?
• Verinin niteliği: Kullanılan veri doğru ve güncel mi, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü kullanılmış mı (7315 sayılı Kanun m.8/2)?

İptal davasının genel yapısı İptal Davası Nedir? yazısında anlatılmıştır.

6.4. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Davasında İstinaf ve Temyiz

Güvenlik soruşturması olumsuz davasında idare mahkemesinin kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m.45/1). Bölge idare mahkemesinin kararlarına karşı Danıştayda temyiz yolu ise İYUK m.46/1’de sayılan dava türleriyle sınırlıdır; bunlardan biri, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davalarıdır ve temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.46/1).

7. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Kararında Yürütmenin Durdurulması

Güvenlik soruşturması olumsuz kararına karşı iptal davası açmak, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). Atamanın yapılmaması veya görevin sona erdirilmesi dava süresince uygulanmaya devam eder. Bunu önlemek için mahkemeden yürütmenin durdurulması istenir.

Mahkeme yürütmenin durdurulmasına iki şart birlikte gerçekleşirse karar verebilir: idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması (İYUK m.27/2). Karar, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir. Kanun, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde savunma alınmadan da yürütmenin durdurulmasına imkân tanır; ancak kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin işlemler bu işlemlerden sayılmaz (İYUK m.27/2). Yürütmenin durdurulması kararında işlemin hangi gerekçeyle açıkça hukuka aykırı olduğu ve doğacak zararların neler olduğu belirtilir (İYUK m.27/2). Ayrıntı için Yürütmenin Durdurulması Nedir? yazısına bakılabilir.

8. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Kararı İptal Edilirse Ne Olur?

Güvenlik soruşturması olumsuz kararı iptal edilirse, bu işlem nedeniyle doğan zararlar için tam yargı davası açılabilir. İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tam yargı davası açar (İYUK m.2/1-b). Tam yargı davası iptal davasıyla birlikte açılabileceği gibi, önce iptal davası açılıp bu davada verilen kararın veya kanun yoluna başvurulmuşsa kanun yolu kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde de açılabilir; bu durumda da İYUK m.11 uyarınca idareye başvurma hakkı saklıdır (İYUK m.12). Tam yargı davasının şartları Tam Yargı Davası Nedir? yazısındadır.

8.1. Güvenlik Soruşturması Olumsuz Çıkarsa Hep Olumsuz mu Çıkar?

Güvenlik soruşturması olumsuz çıktıktan sonra verilerin ne kadar saklanacağını 7315 sayılı Kanun m.10 düzenler. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sırasında elde edilen kişisel veriler, işlenme amacının ortadan kalkması hâlinde veya her durumda iki yılın sonunda değerlendirme komisyonlarınca silinir ve yok edilir (m.10/1). Araştırmayı yapan birimlerdeki istihbari faaliyete konu olmayan veriler de iki yılın sonunda silinir ve yok edilir (m.10/2). İşleme karşı dava açılmışsa bu veriler karar kesinleşmeden silinemez (m.10/3).

Arşiv araştırması ise ilk defa veya yeniden memuriyete ya da kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır (m.3/1). Yeni bir atamada arşiv araştırması yeniden yapılır ve adli sicil, mahkeme kararları, soruşturma ve kovuşturma olguları gibi bilgiler o tarihteki mevcut kayıtlardan yeniden tespit edilir (m.4). Güvenlik soruşturması olumsuz sonucunun sonraki bir başvuruya etkisi, bu nedenle önceki komisyon değerlendirmesine değil, yeni araştırma tarihindeki kayıtlara ve bu kayıtların yeni komisyonca yapılacak nesnel ve gerekçeli değerlendirmesine bağlıdır (m.7/3).

9. Güvenlik Soruşturması Olumsuz: Özel Güvenlik ve Öğretmenler

Güvenlik soruşturması olumsuz sonucu bazı mesleklerde özel kanunlarla ayrıca düzenlenir. Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını valilik yapar; soruşturma sonucu olumlu olanlara, özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla valilikçe çalışma izni verilir (5188 sayılı Kanun m.11). Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır ve her kimlik verilmesinde veya ihtiyaç duyulmasında yenilenir (5188 sayılı Kanun m.11). Güvenlik soruşturmasının olumlu olması, özel güvenlik görevlisinde aranan şartlardan biridir (5188 sayılı Kanun m.10). Özel güvenlik soruşturması olumsuz gelirse kurulan işlem valiliğin işlemidir ve genel kurala göre valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davasına konu olur (İYUK m.32/1).

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır (7315 sayılı Kanun m.3/2). Öğretmenlere özgü süreç Öğretmen Güvenlik Soruşturması Nedir, Nelere Bakılır? yazısında, polis adaylarına ilişkin eğitim sonu süreci ise POMEM, PMYO ve PAEM Eğitim Sonu Sınavı yazısında anlatılmıştır.