Belediye encümen kararına itiraz, kararın türüne göre iki farklı mahkemeye ve iki farklı süreye bağlanır. Encümenin kamulaştırma, taşınmaz kiralama veya yıkım gibi idari işlemlerine karşı, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7; bundan sonra İYUK). Encümenin tek başına verdiği idari para cezasına karşı ise tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulur (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1). Para cezası, aynı işlemde verilen ve idari yargının görev alanına giren bir kararla birlikteyse, para cezasına yönelik itiraz da o işlemin iptali talebiyle idari yargıda görülür (m.27/8). Belediye encümen kararına itiraz edecek kişinin ilk işi, kararın hangi türde olduğunu ve kararda gösterilen başvuru yolunu belirlemektir.
Bu yazı önce belediye encümeninin ne olduğunu, kimlerden oluştuğunu ve hangi kararları aldığını, ardından belediye encümen kararına itiraz ve iptal davasının merci, süre ve dilekçe kurallarını anlatır. Encümenin kaçak yapı hakkındaki yıkım ve imar para cezası kararlarının esası kaçak yapı yazısında ayrıca ele alınır.
1. Belediye Encümeni Nedir?
Belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında toplanan ve belediye meclisinin seçtiği üyeler ile belediyenin birim amirlerinden oluşan karar organıdır. Belediye encümeni, meclis üyeleri arasından gizli oyla bir yıl için seçilen üyeler ile başkanın birim amirleri arasından bir yıl için seçtiği üyelerden oluşur ve mali hizmetler birim amiri de encümenin üyesidir (5393 sayılı Belediye Kanunu m.33). Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda encümene, başkanın görevlendireceği başkan yardımcısı veya encümen üyesi başkanlık eder (m.33).
Belediye encümeni ile belediye meclisi aynı organ değildir. Belediye encümeni kamulaştırma kararı almak, kanunlarda öngörülen cezaları vermek ve taşınmazı üç yılı geçmemek üzere kiralamak gibi uygulamaya dönük kararlar alır (m.34). Bu kararlar idari işlem niteliğindedir ve idari işlemler gibi yargısal denetime tabidir (İYUK m.2). İdari işlemin unsurları ve türleri idari işlem nedir yazısında açıklanmıştır.
1.1. Belediye Encümeni Kaç Kişiden Oluşur?
Belediye encümeni, belediyenin türüne ve nüfusuna göre yedi veya beş kişiden oluşur. Büyükşehir belediye encümeni ve il encümeni ise kendi kanunlarında ayrıca düzenlenir.
| Encümen | Oluşum | Dayanak |
|---|---|---|
| İl belediyeleri ve nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler | Belediye başkanının başkanlığında; meclisin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği üç üye, mali hizmetler birim amiri ve başkanın birim amirleri arasından bir yıl için seçeceği iki üye olmak üzere yedi kişi | Belediye Kanunu m.33 |
| Diğer belediyeler | Belediye başkanının başkanlığında; meclisin seçeceği iki üye, mali hizmetler birim amiri ve başkanın birim amirleri arasından seçeceği bir üye olmak üzere beş kişi | Belediye Kanunu m.33 |
| Büyükşehir belediye encümeni | Belediye başkanının başkanlığında; meclisin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere başkanın her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye | 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu m.16 |
| İl encümeni (il özel idaresi) | Valinin başkanlığında; genel sekreter, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üye | 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu m.25 |
Büyükşehir belediye encümeninde başkanın katılamadığı toplantılara genel sekreter başkanlık eder (5216 sayılı Kanun m.16). Belediye encümeni toplantılarına, gündemdeki konularla ilgili birim amirleri belediye başkanı tarafından oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere çağrılabilir (Belediye Kanunu m.33).
1.2. Belediye Encümeni ile İl Encümeni Arasındaki Fark
Belediye encümeni belediyenin, il encümeni ise il özel idaresinin encümenidir. İl encümenine vali başkanlık eder ve valinin katılamadığı toplantıya genel sekreter başkanlık eder (İl Özel İdaresi Kanunu m.25). İl encümeninin görevleri belediye encümenininkine benzer: stratejik plan ve bütçeyi inceleyip il genel meclisine görüş bildirmek, yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak, kanunlarda öngörülen cezaları vermek, taşınmazı üç yılı geçmemek üzere kiralamak ve belediye sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek bunlar arasındadır (m.26). İl encümeninin kararlarına karşı başvuru yolları da aşağıda belediye encümeni için anlatılan İYUK ve Kabahatler Kanunu kurallarına göre belirlenir.
2. Belediye Encümeninin Görevleri Nelerdir?
Belediye encümeninin görev ve yetkileri Belediye Kanunu’nda sayılır. Belediye encümen kararına itiraz edecek kişi için bu liste, kararın hangi yetkiye dayandığını ve hangi mahkemeye gideceğini belirlemede ilk bakılacak yerdir. Belediye encümeninin görevleri şunlardır (Belediye Kanunu m.34):
- Stratejik plan ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesinhesabı inceleyip belediye meclisine görüş bildirmek.
- Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak.
- Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.
- Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.
- Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.
- Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu belediye uyuşmazlıklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek.
- Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; taşınmazın süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.
- Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek.
- Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek.
Belediye encümenine diğer kanunlarla verilen görevlerin en sık karşılaşılanları imar alanındadır. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı, belediye encümeni kararını müteakip belediyece yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir (3194 sayılı İmar Kanunu m.32). İmar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında idari müeyyideler uygulanır (İmar Kanunu m.42). Encümenin kamulaştırma kararına karşı açılan dava kamulaştırma kararının iptali yazısında ayrıca anlatılmıştır.
3. Belediye Encümeni Nasıl Toplanır ve Karar Alır?
Belediye encümeni haftada birden az olmamak üzere önceden belirlenen gün ve saatte toplanır; belediye başkanı acil durumlarda encümeni toplantıya çağırabilir (Belediye Kanunu m.35). Belediye encümeni üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır ve çekimser oy kullanılamaz (m.35). Aynı kural, encümenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale komisyonu olarak yaptığı toplantılarda da uygulanır (m.35).
Belediye encümeninin gündemini belediye başkanı hazırlar. Encümen üyeleri başkanın uygun görüşüyle gündem maddesi teklif edebilir; belediye başkanı tarafından havale edilmeyen konular encümende görüşülemez (m.35). Encümene havale edilen konular bir hafta içinde görüşülerek karara bağlanır (m.35).
Belediye encümen kararının şekli de kanunda düzenlenmiştir. Alınan kararlar başkan ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır; karara muhalif kalanlar gerekçelerini de açıklar (m.35). Encümen başkan ve üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü toplantılara katılamaz (m.35). Toplantı ve karar yeter sayısı, imza ve katılma yasağı kuralları, belediye encümen kararının yetki ve şekil yönünden hukuka uygunluğu incelenirken bakılan kurallardır (İYUK m.2).
4. Belediye Encümeni Üyeleri Maaş Alır mı?
Belediye encümeni başkan ve üyelerine maaş değil, kanunda gösterge ile belirlenen aylık brüt ödenek verilir. Ödenek, belediyenin nüfusuna göre belirlenen gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpılmasıyla bulunur (Belediye Kanunu m.36):
| Belediyenin nüfusu | Gösterge rakamı | Dayanak |
|---|---|---|
| 10.000’e kadar | 3.500 | Belediye Kanunu m.36 |
| 10.001 ile 50.000 arası | 4.500 | Belediye Kanunu m.36 |
| 50.001 ile 200.000 arası | 6.000 | Belediye Kanunu m.36 |
| 200.001 ve üzeri | 7.500 | Belediye Kanunu m.36 |
| Büyükşehir belediye encümeni (başkan ve seçilmiş üyeler) | 12.000 | 5216 sayılı Kanun m.16 |
Belediye encümeninin memur üyelerine bu tutarların yarısı ödenir (Belediye Kanunu m.36; 5216 sayılı Kanun m.16). Aylık katsayı her dönem yeniden belirlendiği için ödeneğin Türk lirası karşılığı sabit değildir; bu nedenle burada tutar değil hesaplama yöntemi verilmiştir.
5. Belediye Encümen Kararı Nedir?
Belediye encümen kararı, belediye encümeninin kanunla verilen bir yetkiye dayanarak aldığı ve ilgilisi hakkında hukuki sonuç doğuran idari işlemdir. Belediye encümen kararı yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırıysa, menfaati ihlal edilen kişi iptal davası açabilir (İYUK m.2). Kararın tebliği bu yüzden önemlidir: iptal davası süresi, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7).
Belediye encümen kararı, ilgiliye hangi yola ve ne kadar sürede başvurabileceğini de söylemek zorundadır. Devlet, işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır (Anayasa m.40). Kararın altında gösterilen merci ve süre, belediye encümen kararına itiraz yolunu seçerken okunacak ilk yerdir; ancak aşağıdaki ayrımla birlikte değerlendirilir.
6. Belediye Encümen Kararına İtiraz Nereye Yapılır?
Belediye encümen kararına itiraz, kararın idari işlem mi yoksa idari para cezası mı olduğuna göre farklı mahkemeye yapılır. Kabahatler Kanunu’nun kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça idari yaptırım kararlarına uygulanır (Kabahatler Kanunu m.3). Aşağıdaki tablo üç durumu ayırır:
| Belediye encümen kararının türü | Merci | Süre ve başlangıcı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İdari işlem (kamulaştırma, kiralama, yıkım, ihale gibi) | İdare mahkemesi, iptal davası | Yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gün | İYUK m.7 |
| Tek başına verilen idari para cezası | Sulh ceza mahkemesi | Tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün | Kabahatler Kanunu m.27/1 |
| Aynı işlemde idari yargının görevine giren karar da verilmiş idari para cezası (imar para cezası ile birlikte mühürleme, durdurma veya yıkım gibi) | İdare mahkemesi; para cezasına yönelik itiraz, işlemin iptali talebiyle birlikte | İptal davası süresi içinde | Kabahatler Kanunu m.27/8 · İYUK m.7 |
Bu ayrım yapılmadan yanlış mahkemeye gidilirse süre kaybı riski doğar, çünkü on beş günlük süre içinde sulh ceza mahkemesine başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Mücbir sebep nedeniyle bu süre geçirilmişse, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir (m.27/2). İdari para cezasına itirazın ayrıntıları idari para cezasına itiraz yazısında anlatılmıştır.
6.1. Belediye Encümeninin İmar Para Cezasına İtiraz
Belediye encümeninin imar para cezası, imar mevzuatına aykırılığın tespitine dayanılarak ilgili idare encümenince verilir (İmar Kanunu m.42). Aynı aykırılık için yapının mühürlenmesi, inşaatın durdurulması veya yıkım kararı da kurulmuşsa bu kararlar idari yargının görev alanındadır. Kabahatler Kanunu, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi hakkında idari yargının görevine giren kararlar da verilmişse, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargıda görüleceğini düzenler (Kabahatler Kanunu m.27/8). Bu nedenle imar para cezasına karşı itiraz, yıkım veya durdurma işlemine karşı açılan iptal davasıyla birlikte idare mahkemesine taşınır.
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapının durdurulması, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır ve yapı sahibi bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapısını ruhsata uygun hâle getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını isteyebilir (İmar Kanunu m.32). Aksi hâlde ruhsat iptal edilir ve yapı belediye encümeni kararını müteakip yıktırılır (m.32). Yıkım kararına karşı dava süresi, yıkım kararının yazılı bildirimini izleyen günden başlar (İYUK m.7).
6.2. Belediye Encümen Kararına İtiraz Süresi
Belediye encümen kararına itiraz süresi, iptal davasında altmış gün, tek başına verilen idari para cezasında on beş gündür. İptal davasında süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). İdari para cezasında süre, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden işler (Kabahatler Kanunu m.27/1). Kararda gösterilmesi zorunlu olan kanun yolu, merci ve süre bilgisi bu iki süreden hangisinin uygulanacağını okura gösterir (Anayasa m.40).
Belediye encümeni bir başvuruya hiç cevap vermezse süre farklı başlar. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem yapılması için idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde açılır (İYUK m.10). Dava açma sürelerinin hesaplanması idari davada dava açma süresi yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.
6.3. Belediye Encümenine İdari İtiraz Başvurusu
Belediye encümen kararına karşı dava açmadan önce idareye başvurmak zorunlu değildir, ama mümkündür. İlgililer idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebilir (İYUK m.11). Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (m.11).
Belediye encümenine yapılan idari itiraz başvurusunun süreye etkisi sık karıştırılır: süre sıfırdan başlamaz, kaldığı yerden işler. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (İYUK m.11). Varsayımsal bir örnekle: altmış günlük sürenin kırkıncı gününde başvuran kişi için, ret üzerine dava açmak için kalan süre yirmi gündür. İYUK m.11 idari dava açma süresine ilişkindir; idari para cezasına karşı sulh ceza mahkemesine başvuru süresi Kabahatler Kanunu’nda ayrıca düzenlenmiştir (Kabahatler Kanunu m.27/1).
7. Belediye Encümen Kararının İptali Davası
Belediye encümen kararının iptali davası, encümenin idari işleminin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla menfaati ihlal edilen kişi tarafından idare mahkemesinde açılan davadır (İYUK m.2). Mahkeme hukuka uygunluk denetimi yapar; yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (m.2). İptal davasının genel koşulları iptal davası nedir yazısında açıklanmıştır.
7.1. Belediye Meclis Kararının İptali: Encümen Kararından Farkı
Belediye meclis kararının iptali de encümen kararında olduğu gibi idare mahkemesinde açılan iptal davasıyla istenir (İYUK m.2). Meclis ile encümen ayrı organlardır ve meclis kararları, encümen kararlarından farklı olarak kesinleşmeden önce belediye başkanının denetimine tabidir. Belediye başkanı hukuka aykırı gördüğü meclis kararını gerekçesini belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. Yeniden görüşülmesi istenmeyen kararlar ile meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir; belediye başkanı meclisin ısrarıyla kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir (Belediye Kanunu m.23).
Belediye meclis kararı kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir; gönderilmeyen karar yürürlüğe girmez. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur (Belediye Kanunu m.23). Maddedeki on günlük süre belediye başkanının başvurusuna ilişkindir. Kararla menfaati ihlal edilen kişi için genel dava açma süresi uygulanır: altmış gün, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde ilan tarihini izleyen günden başlar (İYUK m.7).
7.2. Belediye Encümen Kararının İptali Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Belediye encümen kararının iptali davası idare mahkemesinde açılır. Özel kanunda yetkili mahkeme gösterilmemişse yetkili idare mahkemesi, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32). İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskân gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin davalarda ise yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m.34). İdari yargıda yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32).
7.3. Belediye Encümen Kararında Yürütmenin Durdurulması
Belediye encümen kararına karşı dava açılması, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27). Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m.27). Uygulanmakla etkisi tükenecek idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir (m.27). Talebin nasıl yazılacağı yürütmenin durdurulması yazısında anlatılmıştır.
7.4. Belediye Encümen Kararı Nedeniyle Zarar: Tam Yargı Davası
Belediye encümen kararı nedeniyle zarar doğmuşsa iptal davasıyla yetinmek gerekmez. İlgililer doğrudan tam yargı davası, iptal ve tam yargı davalarını birlikte ya da önce iptal davası açıp bu davanın kararının tebliğinden veya işlemin icrasından itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). Tam yargı davasında uyuşmazlık konusu miktar dilekçede gösterilir (İYUK m.3). Tam yargı davasının koşulları tam yargı davası nedir yazısındadır.
8. Belediye Encümen Kararına İtiraz Dilekçesi
Belediye encümen kararına itiraz dilekçesi, kararın türüne göre idare mahkemesine ya da sulh ceza mahkemesine hitaben yazılır. İdari davalar, idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçeyle açılır (İYUK m.3). Dilekçede şu bilgiler gösterilir (İYUK m.3):
- Taraflar: Tarafların ve varsa vekillerinin ad, soyad veya unvanları ile adresleri ve gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.
- Konu, sebep ve deliller: Davanın konusu, belediye encümen kararının hangi yönden hukuka aykırı olduğu ve bu iddianın dayandığı deliller.
- Yazılı bildirim tarihi: Davaya konu belediye encümen kararının yazılı bildirim tarihi. Süre bu tarihi izleyen günden hesaplandığı için tebliğ belgesi saklanır (İYUK m.7).
- Miktar: Tam yargı davasında uyuşmazlık konusu miktar.
- Ekler: Dava konusu belediye encümen kararının ve belgelerin asılları veya örnekleri; dilekçe ve ekli evrak örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur.
Encümenin tek başına verdiği idari para cezasına karşı sulh ceza mahkemesine yapılan başvuru ise bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından verilecek dilekçeyle yapılır ve dilekçe iki nüsha olarak verilir (Kabahatler Kanunu m.27/3). Başvuru dilekçesinde idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler, karara karşı ileri sürülen deliller ve varsa süreyi geçirmeye yol açan mücbir sebep gösterilir (m.27/4). İptal davası dilekçesinin bölüm bölüm örneği idari işlemin iptali dava dilekçesi yazısındadır.
Belediye encümen kararının iptali dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenecekse, telafisi güç veya imkânsız zararın ve açık hukuka aykırılığın neler olduğu ayrı başlık altında gösterilir; çünkü mahkeme yürütmeyi durdurma kararında bu iki unsuru belirtmek zorundadır (İYUK m.27).
- Encümen kararının yazılı bildirimi alınır ve tarihi saklanırDava ve başvuru süreleri kararın yazılı bildirimi, tebliği veya tefhimi tarihinden işler. Kararda gösterilen kanun yolu, merci ve süre ayrıca okunur.Anayasa m.40
- Encümen kararı hangi türdendir?
- Kamulaştırma, kiralama, yıkım gibi idari işlem: yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davasıİYUK m.7
- Tek başına idari para cezası: tebliğden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvuru5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27/1
- Aynı işlemde idari yargıya giren karar da verilmiş idari para cezası: itiraz, o işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargıdam.27/8
- İsteğe bağlı idari başvuru yapılırDava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur; ret veya otuz günlük cevapsızlık üzerine süre kaldığı yerden işler.İYUK m.11
- Davada yürütmenin durdurulması istenirDava açılması encümen kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilirse mahkeme yürütmeyi durdurabilir.İYUK m.27
- Zarar varsa tam yargı davası açılırEncümen kararı yüzünden doğan zarar için iptal ve tam yargı davası birlikte ya da iptal kararından sonra dava süresi içinde açılabilir.İYUK m.12
Sıkça Sorulan Sorular
Belediye encümen kararına itiraz süresi kaç gündür?
Süre kararın türüne göre değişir. Encümenin kamulaştırma, kiralama veya yıkım gibi idari işlemlerine karşı iptal davası, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır (İYUK m.7). Encümenin tek başına verdiği idari para cezasına karşı ise tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27/1).
Belediye encümen kararına itiraz nereye yapılır?
Encümenin idari işlemlerine karşı dava idare mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32). İmar, kamulaştırma, yıkım, ruhsat gibi taşınmazlarla ilgili davalarda ise taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir (İYUK m.34). Tek başına verilen idari para cezasına karşı başvuru sulh ceza mahkemesine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27/1).
Belediye encümeninin imar para cezasına nereye itiraz edilir?
İmar Kanunu m.42'deki para cezası, imar mevzuatına aykırılığın tespitine dayanılarak ilgili idare encümenince verilir. Aynı aykırılık için yapının mühürlenmesi, inşaatın durdurulması veya yıkım gibi idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse, para cezasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargıda görülür (Kabahatler Kanunu m.27/8). Kararda gösterilen kanun yolu ve süre ayrıca okunmalıdır (Anayasa m.40).
Belediye encümeni kaç kişiden oluşur?
İl belediyelerinde ve nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyelerde encümen, belediye başkanının başkanlığında yedi kişiden oluşur: meclisin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği üç üye, mali hizmetler birim amiri ve başkanın birim amirleri arasından seçeceği iki üye. Diğer belediyelerde encümen beş kişiden oluşur (5393 sayılı Belediye Kanunu m.33).
Belediye encümeni üyeleri maaş alır mı?
Belediye encümeni başkan ve üyelerine, belediyenin nüfusuna göre 3.500, 4.500, 6.000 veya 7.500 gösterge rakamının Devlet memurları aylık katsayısı ile çarpımı tutarında aylık brüt ödenek verilir; encümenin memur üyelerine bu tutarın yarısı ödenir (Belediye Kanunu m.36). Büyükşehir belediye encümeninde başkan ve seçilmiş üyeler için gösterge 12.000'dir (5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu m.16).
Belediye encümen kararına karşı önce belediyeye başvurmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir. İlgili, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur; istek reddedilir veya otuz gün içinde cevap verilmezse süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (İYUK m.11).
Belediye encümen kararı ne zaman kesinleşir?
Encümenin verdiği idari para cezasına karşı on beş günlük süre içinde sulh ceza mahkemesine başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Encümenin kamulaştırma, kiralama veya yıkım gibi diğer idari işlemlerine karşı dava, yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış günlük süre içinde açılır (İYUK m.7).
Belediye encümen kararına dava açınca karar durur mu?
Durmaz. Dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27).
İl encümeni nedir?
İl encümeni, il özel idaresinin encümenidir. Valinin başkanlığında; genel sekreter, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşur (5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu m.25). Kamulaştırma kararlarını almak ve kanunlarda öngörülen cezaları vermek gibi görevleri belediye encümenininkine benzer (m.26).
Belediye meclis kararına karşı iptal davası açılabilir mi?
Açılabilir. Belediye meclis kararıyla menfaati ihlal edilen kişi, kararın iptali istemiyle idare mahkemesinde iptal davası açabilir (İYUK m.2). Dava açma süresi altmış gündür; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde ise ilan tarihini izleyen günden başlar (İYUK m.7). Belediye başkanı da hukuka aykırı gördüğü meclis kararını beş gün içinde meclise iade edebilir ve meclisin ısrarıyla kesinleşen karar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir (Belediye Kanunu m.23).
İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku
← Tüm makaleler