Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Nasıl Alınır?

Veraset ilamı, kanundaki adıyla mirasçılık belgesi, ölen kişinin yasal mirasçılarını ve miras paylarını gösteren resmî belgedir ve noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır (Türk Medeni Kanunu m.598/1). Nüfus kayıtları yeterliyse, yargılama gerekmiyorsa ve başvuran yabancı değilse noterde kimlikle ve sözlü başvuruyla alınabilir; bu koşullardan biri eksikse sulh hukuk mahkemesine başvurulur (Noterlik Kanunu m.71/B). Bu yazı, bir yakınını kaybettikten sonra banka, tapu veya vergi dairesi işlemleri için mirasçı olduğunu belgelemesi gereken kişi için veraset ilamının nereden, hangi belgelerle ve ne kadar sürede alınacağını ve belgeye nasıl itiraz edileceğini açıklar.

1. Veraset İlamı: Öne Çıkanlar

• Veraset ilamı noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır; e-Devlet belge düzenleyen üçüncü bir merci değildir (TMK m.598/1).
• Noter; yargılama gereken, nüfus kayıtlarının yetmediği veya başvuranın yabancı olduğu durumlarda veraset ilamı veremez ve başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır (Noterlik Kanunu m.71/B).
• Noterde dilekçe zorunlu değildir; başvuru sözlü yapılabilir ve nüfus kayıtlarını noter kendisi temin eder (Noterlik Kanunu m.71/B).
• Veraset ilamı almak için kanunda süre yoktur; kaçırılmaması gereken süreler mirasın reddi için üç ay (TMK m.606) ve veraset ve intikal vergisi beyannamesi için kural olarak dört aydır (VİVK m.9).
• Veraset ilamı kesin hüküm değildir; geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598/3).
• Noterin verdiği belgeye itiraz sulh hukuk mahkemesine yapılır (Noterlik Kanunu m.71/C); mahkemenin verdiği belgenin iptali ise hasımlı bir davadır.

2. Veraset İlamı Nedir?

Veraset ilamı, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenen kişilere sulh mahkemesince veya noterlikçe verilen ve mirasçılık sıfatlarını gösteren belgedir (TMK m.598/1). Günlük dildeki “veraset ilamı” ile kanundaki “mirasçılık belgesi” aynı belgedir. Noterin verdiği belge miras paylarını da gösterir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/3).

Veraset ilamı mirasçılığı kurmaz, gösterir. Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanır (TMK m.599/1). Veraset ilamı olmayan kişi yine mirasçıdır; yalnız bu sıfatını banka, tapu müdürlüğü veya vergi dairesi gibi üçüncü kişilere belgeleyemez. Veraset ilamının pratik işlevi budur: mevduatın çekilmesi, taşınmazın mirasçılar adına tescili ve miras paylaşımı gibi işlemlerde mirasçıların kim olduğunu ve paylarını resmî olarak göstermek.

Veraset ilamı yasal mirasçılar için verilen belgedir. Vasiyetname ile atanmış mirasçıya veya vasiyet alacaklısına verilecek belge ayrı bir kurala bağlıdır: ölüme bağlı tasarrufa, kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmemişse bu belgeyi yalnız sulh mahkemesi verir (TMK m.598/2).

3. Veraset İlamı Nereden Alınır: Noter mi, Sulh Hukuk Mahkemesi mi?

Veraset ilamı iki merciden alınır: noterlik ve sulh hukuk mahkemesi (TMK m.598/1). Noterlere bu yetki 2011’de 6217 sayılı Kanunla Noterlik Kanunu’na eklenen m.71/A ile verilmiştir; mirasçılık belgesi verilmesi noterlerin de yapabileceği işlemler arasında sayılır (Noterlik Kanunu m.71/A). Mahkeme yolunda veraset ilamı çekişmesiz yargı işidir (HMK m.382/2-c) ve çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine düzenleme yoksa sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.383).

Ölçüt	Noter	Sulh hukuk mahkemesi
Ne zaman kullanılır	Nüfus kayıtları yeterli, yargılama gerekmiyor, başvuran yabancı değil	Noterin belge veremediği bütün hâller ve vasi­yet­na­meye dayalı belge
Başvuru biçimi	Yazılı veya sözlü başvuru, noter tutanak düzenler	Talep dilekçesi
Nüfus kayıtları	Noter elektronik ortamdan temin eder	Mahkeme re’sen araştırır
Yetkili yer	Yönetmelik ayrı bir yer kuralı koymaz	Talepte bulunanın veya ilgi­li­ler­den birinin oturduğu yer
Dayanak	Noterlik Kanunu m.71/A, m.71/B · Yönetmelik m.10	HMK m.382, m.383, m.384, m.385

3.1. Veraset İlamı Noterden Ne Zaman Alınamaz?

Veraset ilamı üç durumda noterden alınamaz: belgenin verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları mirasçılık belgesi verilmesi için yeterli değilse veya belgeyi yabancılar talep ediyorsa (Noterlik Kanunu m.71/B). Yönetmelik bu hâlleri örneklendirir: bilirkişi incelemesi yapılmasını veya tanık dinlenmesini gerektiren durumlar ile talebin yabancılık unsuru taşıması da noterin belge veremeyeceği durumlar arasında sayılır (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.5).

Bu yasak yalnız noter yoluna ilişkindir. Yabancı uyruklu mirasçı veraset ilamı alma hakkını kaybetmez; başvurusunu sulh hukuk mahkemesine yapar. Mirasbırakan veya mirasçılardan biri yabancı ise hangi ülke hukukunun uygulanacağı ayrıca incelenir; bu konu yabancılık unsurlu mirasta uygulanacak hukuk yazımızda ele alınmıştır.

3.2. Veraset İlamı Hangi Mahkemeden Alınır: Yetkili Sulh Hukuk Mahkemesi

Veraset ilamı talebi, talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine yapılabilir (HMK m.384/1). Başvuru için mirasbırakanın son yerleşim yerine gitmek zorunlu değildir. Mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkisi, terekenin paylaşılması, tenkis ve miras sebebiyle istihkak gibi davalar için öngörülmüştür (HMK m.11/1). Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni belge verilmesi davalarında da mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir (HMK m.11/3).

4. Veraset İlamı Nasıl Alınır? Adım Adım

Veraset ilamı noterde, başvuranın kimliğiyle yapılan yazılı veya sözlü başvuru üzerine düzenlenir. Noter başvuru üzerine bir tutanak düzenler ve tutanakta Türkiye Noterler Birliğinin hazırladığı formlar kullanılır (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.10). Talep bir belge düzenlenmesini gerektiriyorsa noter belgeyi de düzenleyip ilgiliye verir (Noterlik Kanunu m.71/B). Noter yolunun işleyişi şu sırayla ilerler:

1. Başvuran, kimliğiyle herhangi bir noterliğe gider ve mirasbırakan için veraset ilamı istediğini yazılı veya sözlü olarak bildirir (Noterlik Kanunu m.71/B).
2. Noter nüfus kayıtlarını inceleyerek önce başvuranın yasal mirasçı olup olmadığını tespit eder (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/1).
3. Tespitte başvuranın sunduğu güncel nüfus kayıt örnekleri veya noterin elektronik ortamda temin ettiği kayıtlar esas alınır; kayıt elektronik ortamda gelmezse noter nüfus müdürlüğünden yazıyla ister (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/2).
4. Başvuranın yasal mirasçı olduğu tespit edilirse ona miras paylarını gösteren veraset ilamı ve suretleri verilir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/3).

Noter bu işlemi bizzat yapar; noterlik dairesinde imza yetkisi verilmiş hukuk fakültesi mezunu görevli veya noter stajyeri varsa işlem onun tarafından da yapılabilir (Noterlik Kanunu m.71/B).

Mahkeme yolunda veraset ilamı talebi dilekçeyle yetkili sulh hukuk mahkemesine yapılır ve karşı taraf gösterilmez, çünkü iş çekişmesiz yargı işidir (HMK m.382/2-c). Çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır ve aksine hüküm yoksa re’sen araştırma ilkesi geçerlidir (HMK m.385). Bu yüzden diğer mirasçıları bulmak ve paylarını belirlemek başvurana bırakılmaz; mahkeme gerekli araştırmayı re’sen yapar. Talep dilekçesinin içeriği ve örneği için veraset ilamı dilekçe örneği yazımıza bakabilirsiniz.

4.1. Veraset İlamı İçin Gerekli Belgeler

Veraset ilamı için noterde kural olarak başvuranın kimliği yeterlidir. Başvuranın ayrıca nüfus kayıt örneği toplaması gerekmez, çünkü noter kayıtları elektronik ortamdan temin eder; başvuran isterse güncel nüfus kayıt örneklerini kendisi de sunabilir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/2). Dilekçe de zorunlu değildir; noter başvuruyu sözlü olarak da alır (Noterlik Kanunu m.71/B).

Kimlik Paylaşımı Sistemi ve Adres Paylaşımı Sistemi üzerinden yapılan sorgulamaların giderleri başvurandan makbuz karşılığında tahsil edilir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.14).

Mahkeme yolunda başvuran talep dilekçesini verir ve mahkeme harcını öder. Vasiyetnameyle atanmış mirasçıya veya vasiyet alacaklısına verilecek belge noterden alınamaz; bu belgeyi yalnız sulh mahkemesi verir (TMK m.598/2).

4.2. Veraset İlamını Mirasçılardan Biri Tek Başına Alabilir mi?

Evet, veraset ilamını mirasçılardan biri tek başına alabilir. Kanun belgeyi “başvurusu üzerine” yasal mirasçı oldukları belirlenenlere verir ve bütün mirasçıların birlikte başvurmasını şart koşmaz (TMK m.598/1). Noter başvuranın yasal mirasçı olup olmadığını tespit eder ve ona miras paylarını gösteren belgeyi ve suretlerini verir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/3).

Belgeyi tek mirasçının alması, terekedeki mallar üzerinde tek başına işlem yapabileceği anlamına gelmez. Birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kural olarak terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m.640/2). Payların nasıl hesaplandığı miras paylaşımı ve yasal miras payları yazımızda anlatılmıştır.

4.3. Ölüm Belgesi Olmadan Veraset İlamı Alınır mı?

Ölüm belgesi olmadan veraset ilamı kural olarak alınabilir, çünkü ölüm nüfus sicilindeki kayıtla ispat edilir (TMK m.30/1) ve noter bu kaydı başvuranın getirmesini beklemeden elektronik ortamdan temin eder. Ölüm nüfus siciline hiç işlenmemişse veya kayıt doğru değilse gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir (TMK m.30/2). Bu durumda ispat tanık veya belge incelemesi gerektirdiği için noter veraset ilamı veremez ve başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır (Noterlik Kanunu m.71/B).

5. Veraset İlamı e-Devlet’ten Alınır mı?

Veraset ilamı e-Devlet’ten ilk kez düzenlettirilemez. Belgeyi verme yetkisi kanunda yalnız sulh mahkemesine ve noterliğe tanınmıştır (TMK m.598/1). e-Devlet bir başvuru ve erişim kanalıdır; belge düzenleyen üçüncü bir merci değildir.

e-Devlet Kapısı’nda bu konuda iki ayrı hizmet bulunur: Adalet Bakanlığı adına Veraset İlamı Sorgulama ve Türkiye Noterler Birliği adına Veraset İlamı Sorgulama. İkisi de e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığıyla kimlik doğrulaması yapılmadan açılmaz (sayfalar 28 Eylül 2026’da kontrol edildi). Hizmetlerin adı bir sorgulama ekranı olduğunu gösterir. Ekranda hangi kayıtların listelendiği ve belgenin hangi biçimde görüntülendiği kanunla değil idari uygulamayla belirlenir ve zamanla değişebilir. Bu yüzden güncel kapsamı e-Devlet üzerinden veya ilgili merciden teyit etmek gerekir.

“Kayıt bulunamadı” sonucu mirasçı olmadığınız anlamına gelmez. Mirasçılık ölümle kanun gereği kazanılır (TMK m.599/1); sorgulama ekranında kayıt çıkmaması yalnız o ekranda görüntülenebilen bir belge bulunmadığını gösterir ve mirasçılık sıfatını etkilemez. Bu durumda belge noterden veya sulh hukuk mahkemesinden istenir.

“Notere gitmeden veraset ilamı alınır mı” sorusunun cevabı da yönetmelikte sınırlı biçimde yer alır: mirasçılık belgesi işlemleri ve bu işlemlere ilişkin bilgi ve belge alışverişi, gerektiğinde güvenli elektronik imza kullanılarak elektronik ortamda da gerçekleştirilebilir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.13). Hüküm uzaktan başvuruya imkân tanıyan bir çerçevedir; belirli bir noterliğin bu hizmeti sunup sunmadığı o noterlikten öğrenilir.

6. Veraset İlamı Süresi: Ölümden Sonra Ne Zamana Kadar Alınmalı?

Veraset ilamı almak için kanunda bir süre yoktur. Ölümün üzerinden aylar veya yıllar geçmiş olsa da başvurulabilir. Belgenin geç alınmasına bağlanmış bir ceza veya hak kaybı da yoktur, çünkü mirasçılık belgeyle değil ölümle kazanılır (TMK m.599/1). Belgenin geçersizliği de hiçbir süreye bağlı olmadan her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598/3).

“Veraset ilamı bir ay içinde alınmalı” inancı, TMK m.598’in ikinci fıkrasındaki bir aylık süreden kaynaklanır. Bu süre yasal mirasçının belge alma süresi değildir. Vasiyetname veya mirasçı atama gibi ölüme bağlı tasarrufa, kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmemişse atanmış mirasçıya veya vasiyet alacaklısına sulh mahkemesince belge verilir (TMK m.598/2).

Veraset ilamı süresiyle karıştırılan ve gerçekten kaçırılmaması gereken iki süre, belgeyle değil mirasın kendisiyle ilgilidir:

Süre	Kimin, neyin süresi	Baş­lan­gıç	Dayanak
Süre yok	Yasal miras­çı­nın veraset ilamı alması	—	TMK m.598/1
1 ay	Ölüme bağlı tasar­rufa itiraz (atanmış mirasçı veya vasiyet ala­cak­lısı belgesi için)	Tasar­ru­fun bil­di­ril­mesi	TMK m.598/2
3 ay	Mirasın reddi	Yasal mirasçı için kural olarak ölümün öğre­nil­mesi	TMK m.606
4 ay	Veraset ve intikal vergisi beyan­na­mesi (ölüm Türkiye’de, mükel­lef Türkiye’de)	Ölüm tarihi	VİVK m.9
6 ay	Aynı beyan­name (ölüm Türkiye’de, mükel­lef yabancı bir mem­le­kette)	Ölüm tarihi	VİVK m.9

Mirasın reddi süresi, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar (TMK m.606/2). Mirasbırakanın borçları terekeden fazlaysa izlenmesi gereken süre veraset ilamının değil bu üç aylık ret süresidir; ayrıntısı reddi miras nasıl yapılır yazımızdadır. Ölüm yabancı bir memlekette gerçekleşmişse beyanname süresi mükellefin bulunduğu yere göre dört, altı veya sekiz aydır (VİVK m.9). Beyanname ve vergi borcunun sonuçları mirasçıların vergi borcu ve cezası yazımızda ele alınmıştır.

7. Veraset İlamı Ne Kadar Sürede Çıkar?

Veraset ilamının çıkması için kanunda azami bir süre öngörülmemiştir. Noter yolunda ayrı bir yargılama yapılmaz; noter başvuru üzerine nüfus kayıtlarını inceleyip belgeyi verir. Kayıtlar elektronik ortamdan temin edilebiliyorsa işlem başvuru sırasında tamamlanabilir; kayıt nüfus müdürlüğünden yazıyla istenmek zorunda kalırsa süre uzar (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.4/2).

Mahkeme yolunda süre, mahkemenin nüfus kayıtlarını getirtmesine ve gerekiyorsa tanık dinlemesine göre değişir. Çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usulü niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanır (HMK m.385/1), ancak kanun bu iş için gün sayısı belirlemez. Bu nedenle gün sayısı veren bir kaynak kanuna değil kendi gözlemine dayanır.

8. Veraset İlamı Ücreti Nasıl Belirlenir?

Veraset ilamı ücreti noter ve mahkeme yolunda farklı kalemlerden oluşur ve iki yolda da tutar her yıl yeniden belirlenir. Bu yazıda rakam verilmez, çünkü önceki yıllara ait “veraset ilamı ücreti” rakamları bugün geçerli değildir; tutarın nasıl belirlendiği ve güncel tutarın hangi belgede aranacağı aşağıda açıklanmıştır.

Noter yolunda: Mirasçılık belgesi verilmesi işleminde noterlerin alacağı ücret Noterlik Ücret Tarifesi’nde ayrıca gösterilir ve bu işlemlerde düzenlenen kâğıtlar değerli kâğıt bedelinden istisnadır (Noterlik Kanunu m.71/B). Tarifeyi Türkiye Noterler Birliğinin görüşünü aldıktan sonra Adalet Bakanlığı düzenler ve tarifedeki değişiklikler her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yapılır; yeni tarife yürürlüğe girinceye kadar eski tarife uygulanır (Noterlik Kanunu m.112). Güncel tutar, o yıl için yürürlükteki Noterlik Ücret Tarifesi’nden veya başvurulan noterlikten öğrenilir. Kimlik ve adres sorgulama giderleri de ayrıca tahsil edilir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.14).

Mahkeme yolunda: Başvuran Harçlar Kanunu tarifesine göre harç öder. Maktu harçlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yıl tutarının o yıl için ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılmasıyla belirlenir (Harçlar Kanunu mükerrer m.138). Bu yüzden harç tutarı da başvuru yılının tarifesinden okunur.

9. Veraset İlamı Kesin Hüküm müdür? Belgenin İspat Gücü

Veraset ilamı kesin hüküm değildir. Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde çekişmesiz yargı kararları maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz (HMK m.388) ve mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m.598/3). Belgeyi elinde tutan kişi, belgede yer almayan bir mirasçının ortaya çıkması veya payların yanlış gösterilmesi hâlinde belgenin düzeltilmesi talebiyle karşılaşabilir.

Veraset ilamı nüfus kayıtlarına dayanarak düzenlendiği için kayıttaki bir hata belgeye de yansır. Nüfus sicilinde kayıt yoksa veya kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir (TMK m.30/2); bu ispat yargılama gerektirdiğinden noterde değil mahkemede yapılır (Noterlik Kanunu m.71/B).

10. Veraset İlamına İtiraz ve İptal Davası: Hangi Mahkeme Görevli?

Veraset ilamına itirazda başvurulacak yol, belgeyi kimin verdiğine göre değişir.

Belgeyi veren	Başvuru yolu	Mahkeme	Dayanak
Noter	İtiraz	Sulh hukuk mah­ke­mesi	Noter­lik Kanunu m.71/C
Sulh hukuk mah­ke­mesi	Miras­çı­lık bel­ge­si­nin iptali davası (hasımlı)	Asliye hukuk mah­ke­mesi	HMK m.2, m.4, m.382/2-c

Noterden alınan veraset ilamı: Noterlerin verdikleri mirasçılık belgesi hakkında menfaati ihlal edilenler sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Sulh hukuk mahkemesi itiraz üzerine verdiği kararın bir örneğini ilgili notere ve Türkiye Noterler Birliğine bildirir (Noterlik Kanunu m.71/C). Yönetmelik itiraz hakkını başvuruyu yapan kişiye de tanır ve itirazın HMK’ya göre yetkili sulh hukuk mahkemesine yapılacağını belirtir (Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.6).

Mahkemeden alınan veraset ilamı: HMK çekişmesiz yargı işi olarak yalnız “mirasçılık belgesi verilmesi”ni sayar (HMK m.382/2-c). İptal davası ise belgede mirasçı olarak gösterilen kişilere karşı açılır ve sonucunda miras payları değişebilir; bu nedenle çekişmesiz yargı işi değildir. Sulh hukuk mahkemesinin görev alanını sayan maddede de yer almadığından (HMK m.4) genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.2). Kanun bu davanın görevli mahkemesini ayrıca adıyla saymaz; sonuç bu üç maddenin birlikte okunmasından çıkar. İptal ve yeni belge verilmesi davasında mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m.11/3).

Noter belgesine itiraz ile mahkeme belgesinin iptali davasının karıştırılması görevsizlik kararına ve zaman kaybına yol açar. Önce belgenin noterden mi mahkemeden mi alındığı belgenin üzerinden kontrol edilmelidir.

11. Veraset İlamı Alındıktan Sonra Ne Yapılır?

Veraset ilamı alındıktan sonra mirasçılar, belgeyi terekedeki malvarlığının türüne göre ilgili kuruma sunar. Taşınmazların mirasçılar adına tescili için tapu müdürlüğüne başvurulur; süreç tapu intikal işlemleri yazımızda anlatılmıştır. Mirasçılar mirasbırakanın aynî haklarını, alacaklarını ve diğer malvarlığı haklarını ölümle doğrudan kazanır ve borçlarından kişisel olarak sorumlu olur (TMK m.599/2).

Birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir miras ortaklığı doğar ve mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur (TMK m.640). Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir (TMK m.640/3). Mirasçılar paylaşmada anlaşamazsa yol ortaklığın giderilmesi davası ile açılır; vergi tarafındaki uyuşmazlıklar için veraset ve intikal vergisi uyuşmazlıkları yazımıza bakabilirsiniz.