Temsili fotoğraf: Masa üzerinde dilekçe evraklarını inceleyen kişi

Yabancılar Hukuku

İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Yayımlanma:Son güncelleme:Son mevzuat kontrolü:Yazan Av. Halit Süha BahçeciGoogle’da tercih edilen kaynak yap

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesi sulh ceza hâkimine verilir ve kanun bu başvuru için süre öngörmez; gözetim sürdükçe her zaman başvurulabilir (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/6). Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde yetkili hâkime derhâl ulaştırılması idarenin yükümlülüğüdür. Başvuru gözetimi durdurmaz, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir.

Dilekçenin birinci eki, idari gözetim kararının kendisidir. Kararın örneği olmadan hâkim, itirazın hangi tespite karşı yapıldığını dosyadan göremez.

1. İdari Gözetim Kararına İtiraz Süresi Var mı?

İdari gözetim kararına itiraz süresi kanunda yoktur. Fıkrada ne gün sayısı ne de hak düşürücü bir süre geçer; aksine, şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabileceği açıkça düzenlenmiştir (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/6).

Dilekçe bakımından bunun iki sonucu vardır. Birincisi, geçmiş bir tarihte alınmış ve o zaman itiraz edilmemiş bir gözetim kararı için de bugün dilekçe verilebilir; sürenin geçtiği düşüncesiyle başvurudan vazgeçmek gerekmez. İkincisi, dilekçe bir dava dilekçesi değil, sulh ceza hâkimine yapılan bir başvuru dilekçesi olarak yazılır ve bu sıfat talep bölümünün kuruluşunu belirler.

Kaynaklarda dolaşan yedi gün, on beş gün ve yetmiş iki saat gibi rakamlar bu başvuruya ait değildir; üçünün de hangi yola ait olduğu ve gözetimin kendi üst sınırları idari gözetim kararına itiraz süresi bölümünde ayrıntısıyla ele alınmıştır.

2. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Nereye Verilir?

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesi sulh ceza hâkimliğine hitaben yazılır ve ya doğrudan hâkimliğe ya da gözetimi uygulayan idareye teslim edilir. Kanun, gözetim altına alınan kişinin, yasal temsilcisinin ya da avukatının sulh ceza hâkimine başvurabileceğini; başvurunun gözetimi durdurmayacağını; dilekçe idareye verilmişse yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılacağını; hâkimin incelemeyi beş gün içinde sonuçlandıracağını ve kararının kesin olduğunu tek fıkrada düzenler (m.57/6).

Fıkradan dört pratik sonuç çıkar. Mercii sulh ceza hâkimliğidir, idare mahkemesi değildir. Dilekçe idareye de verilebilir ve bu hâlde hâkime ulaştırmak idarenin yükümlülüğüdür. Başvuru gözetimi durdurmaz. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir.

İkinci nokta geri gönderme merkezindeki kişi için belirleyicidir: adliyeye gitmek fiilen mümkün olmadığından, dilekçe merkez idaresine teslim edilip teslim kaydı alınabilir.

Kanun bu başvuru için yalnız bu iki teslim yolunu sayar. Gözetim altındaki kişinin kendisi bakımından ayrıca elektronik bir başvuru yolu düzenlenmemiştir; UYAP ya da e-Devlet üzerinden yapılacak bir başvuru fıkrada öngörülmemiştir. Merkezdeki kişi için fiilen işleyen yol, dilekçeyi merkez idaresine teslim edip teslim kaydını almaktır.

Merci konusunda yayılmış bir yanlış vardır: bazı kaynaklar bu başvurunun idare mahkemesine yapılacağını yazar. İdare mahkemesi, sınır dışı etme kararına karşı açılan iptal davasının mercidir (m.53/3); idari gözetim kararına karşı başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır (m.57/6). Dilekçenin yanlış mercie verilmesi, gözetim sürerken zaman kaybettirir.

Yetkili yer bakımından kanun ayrı bir tanım getirmez, yalnız yetkili sulh ceza hâkiminden söz eder. Dilekçe, gözetimin uygulandığı yerdeki nöbetçi sulh ceza hâkimliğine hitaben yazılır; tereddüt varsa merkez idaresine teslim yolu açıktır, çünkü ulaştırma yükümlülüğü idarededir.

3. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Hangi Dosyada Kullanılır?

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesinin aşağıdaki biçimi, hakkında sınır dışı etme kararı bulunan ve m.57 uyarınca geri gönderme merkezine yerleştirilen yabancı içindir.

Şu üç durumda dayanak değişir ve şablon olduğu gibi kullanılamaz:

  • Uluslararası koruma başvurusu sürüyorsa, gözetim m.57’ye değil m.68’e tabidir ve üst sınır otuz gündür.
  • Elektronik izleme veya elektronik kelepçe söz konusuysa, bu ayrı bir karardır ve ayrı dilekçe gerektirir (m.57/A).
  • Sınır dışı etme kararının kendisine itiraz edilecekse mercii idare mahkemesidir ve süre yedi gündür; o dilekçenin yapısı ayrı bir yazıda ele alınmıştır.

Kavramın kendisi, süreler ve aylık değerlendirme usulü için idari gözetim kararına itirazın genel çerçevesine bakılabilir.

4. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesine Girecek Bilgi Nereden Alınır?

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesine girecek bilgi, idarenin tebliğ etmek zorunda olduğu belgelerden alınır. Kanun, gözetim kararının, sürenin uzatılmasının ve her ay düzenli olarak yapılan değerlendirmelerin sonuçlarının gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilmesini zorunlu tutar; kişi bir avukatla temsil edilmiyorsa kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında ayrıca bilgilendirilir (m.57/5).

Dilekçe yazmadan önce elde bulunması gereken üç belge vardır: gözetim kararının kendisi, varsa uzatma kararı ve varsa aylık değerlendirme sonuçları. Bu belgelerden biri hiç tebliğ edilmemişse, bu eksikliğin kendisi dilekçede ileri sürülecek bir hukuka aykırılık sebebidir.

5. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesinde Bölüm Bölüm Ne Yazılır?

Kanun, idari gözetim kararına itiraz dilekçesi için bir şekil şartı saymaz. Aşağıdaki bölümlendirme uygulamadaki yerleşik yapıdır; zorunlu bir kalıp değil, hâkimin kararı denetleyebilmesi için gereken asgari bilgidir.

5.1. Başlık ve muhatap

Muhatap, gözetimin uygulandığı yerdeki nöbetçi sulh ceza hâkimliğidir. Dilekçe merkez idaresine teslim edilecekse başlık yine hâkimliğe yazılır; idare yalnız ulaştırma görevini yerine getirir.

5.2. Taraf bilgileri

Yabancı kimlik numarası, pasaport numarası ve geri gönderme merkezinin adı birlikte yazılır. Bu üçü, kaydın idare sisteminde bulunabilmesi için önemlidir. Merkezin günlük dilde anıldığı ad ile Göç İdaresi kaydındaki ad farklı olabilir; örneğin Tuzla Geri Gönderme Merkezi resmî listede İSTANBUL-TUZLA adıyla kayıtlıdır. Kimlik bilgileri, gözetim kararındaki yazımıyla birebir aynı olacak şekilde aktarılır; harf farkı, idareye yöneltilen sorguda kaydın bulunamamasına yol açabilir.

5.3. İtiraza konu karar

Kararın tarihi ve sayısı yazılır, gerekçesinde geçen tespit birebir aktarılır. Kararın dayandığı bent (kaçma ve kaybolma riski, giriş çıkış kurallarının ihlali, sahte ya da asılsız belge kullanımı, tanınan sürede çıkmama, kamu düzeni) açıkça belirtilir; çünkü itiraz, o bendin somut olayda karşılığı olup olmadığı üzerinden kurulur.

5.4. Olayların özeti

Tarih sırasıyla ve her satır bir eke bağlanarak yazılır. Eki olmayan satır iddia değil beyandır.

5.5. Hukuka aykırılık sebepleri

Yalnız dosyaya uyan bloklar yazılır. Doldurulmamış blok bırakmak, dilekçeyi zayıflatır.

5.6. Talep ve ekler

Esas talep gözetimin sonlandırılmasıdır. Yanında alternatif yükümlülük talebine yer verilmesi çoğu dosyada yerinde olur; kanun, gözetimi sonlandırılanlara bu yükümlülüklerin getirilmesini zaten öngörür (m.57/4).

6. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesinin Ekleri

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesinin ek listesinde birinci sıraya gözetim kararının örneği konulur. Kanun, gözetim kararının, sürenin uzatılmasının ve aylık değerlendirme sonuçlarının gerekçesiyle birlikte tebliğ edilmesini zorunlu tuttuğu için bu belgelerin ilgilinin elinde bulunması kuraldır (m.57/5).

Ek listesi şu sırayla kurulur: gözetim kararının örneği, varsa uzatma kararı, varsa aylık değerlendirme sonuçları ve ardından sebep bloklarını karşılayan belgeler (sabit adres, aile bağı, çalışma ya da öğrencilik kaydı, sağlık belgeleri).

Kararın örneği eklenmezse hâkim, itirazın hangi tespite karşı yapıldığını dosyadan göremez. Belgelerden biri hiç tebliğ edilmemişse bu eksikliğin kendisi dilekçede ileri sürülecek bir sebeptir (m.57/5). Dilekçe merkez idaresine teslim ediliyorsa teslim kaydı alınır ve saklanır; ek listesindeki her belgenin dilekçede bir açıklamaya bağlanmış olması gerekir.

7. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesi örneği aşağıdadır. Dilekçe, kararın kendi gerekçesini karşılayan sebepler üzerine kurulur; gerekçesizlik (m.57/5), bendin somutlaştırılmaması (m.57/2), sürenin dolması (m.57/3), aylık değerlendirmenin yapılmaması (m.57/4) ve alternatiflerin hiç değerlendirilmemesi (m.57/A) başlıca sebeplerdir.

Aşağıdaki metin bir iskelettir. Köşeli parantezli alanlar dosyadan okunmadan doldurulamaz ve üçüncü bölümdeki sebepler kararın kendi gerekçesi okunmadan yazılamaz.

                 [İL] NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE


İTİRAZ EDEN       : [Ad Soyad] – [ülke] uyruklu
                    Yabancı Kimlik No: [99 ile başlayan 11 hane]
                    Pasaport No: [varsa yazılır]
                    [… Geri Gönderme Merkezi, … ili]

VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad] – [Baro] Barosu, Sicil [No]
                    [Büro adresi]

KARARI VEREN      : [İl] Valiliği
                    ([İl] İl Göç İdaresi Müdürlüğü)

KONU              : [İl] Valiliğinin [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı] sayılı
                    idari gözetim kararına itiraz ve gözetimin
                    sonlandırılması istemidir.

TEBLİĞ TARİHİ     : [gg.aa.yyyy]  /  [tebliğ edilmediyse: tebliğ edilmemiştir]


AÇIKLAMALAR

I. OLAYLAR

[gg.aa.yyyy] — Türkiye'ye [vize/ikamet türü] ile giriş yaptım.     (Ek-2)
[gg.aa.yyyy] — [ikamet izni, çalışma izni, evlilik, doğum vb.]     (Ek-3)
[gg.aa.yyyy] — Hakkımda sınır dışı etme kararı alındı.             (Ek-4)
[gg.aa.yyyy] — Hakkımda idari gözetim kararı alındı.               (Ek-1)
[gg.aa.yyyy] — … Geri Gönderme Merkezine yerleştirildim.           (Ek-5)
[gg.aa.yyyy] — [uzatma kararı / aylık değerlendirme varsa]         (Ek-6)

[Her satır bir eke bağlanır; eki olmayan satır iddia değil beyandır.]

II. İTİRAZA KONU KARAR

İtiraza konu karar, 6458 sayılı Kanun m.57/2 kapsamında ve [kararda
yazılı hâl] gerekçesiyle alınmış olup kararda [kararın dayandığı
tespit birebir yazılır] denilmektedir. Kanun bu başvuru için bir
süre öngörmediğinden, işbu itiraz gözetim devam ettiği sürece
yapılabilir (6458 sayılı Kanun m.57/6).

III. HUKUKA AYKIRILIK SEBEPLERİ

[aşağıdaki bloklardan dosyaya uyanlar numaralanarak yazılır;
 uymayan blok silinir, doldurulmamış blok bırakılmaz]

IV. TALEP

Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. İdari gözetim kararının kaldırılarak gözetimin SONLANDIRILMASINA,
2. Gözetim sonlandırılırken 6458 sayılı Kanun m.57/A uyarınca
   [belirli adreste ikamet / bildirimde bulunma / teminat]
   yükümlülüğünün uygulanmasına,
karar verilmesini saygıyla talep ederim.

                                        [gg.aa.yyyy]
                                        İtiraz Eden / Vekili
                                        [Ad Soyad – imza]

EKLER
Ek-1 İdari gözetim kararının örneği
Ek-2 …

Yukarıdaki şablon olduğu gibi verilecek bir metin değildir. Köşeli parantezler dosyanın kendi bilgileriyle doldurulur ve sebep blokları, itiraz edilen kararın kendi gerekçesi okunduktan sonra seçilir.

7.1. Hukuka aykırılık sebebi blokları

Aşağıdaki bloklar dosyaya göre seçilir. Her biri kanunun ayrı bir fıkrasına dayanır.

A. Karar gerekçesiz ya da tebliğ edilmemiştir (m.57/5). Karar, gerekçesiyle birlikte tebliğ edilmemiştir. Tebliğ yapılmamış ya da yalnız sonuç bildirilmiş olması, itiraz hakkının kullanılmasını fiilen engellemiştir.

B. Kanunda sayılan hâllerden hiçbiri somut olarak gösterilmemiştir (m.57/2). Karar, [ilgili bent] bendine dayandırılmış olmakla birlikte, bu hâlin somut olayda ne şekilde gerçekleştiği kararda gösterilmemiştir. Kaçma ve kaybolma riski bakımından itiraz edenin bilinen sabit adresi, [aile bağı / çalışma kaydı / öğrencilik] durumu dikkate alınmamıştır.

C. Süre dolmuş ya da uzatmanın şartı yoktur (m.57/3). Gözetim [gg.aa.yyyy] tarihinde başlamış ve altı aylık süre [gg.aa.yyyy] tarihinde dolmuştur. Uzatma kararı alınmışsa, kanun uzatmayı yalnız sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâline bağlar; dosyada böyle bir tespit yoktur.

D. Aylık değerlendirme yapılmamış ya da zaruret ortadan kalkmıştır (m.57/4). Kanun, gözetimin devamında zaruret olup olmadığının her ay düzenli olarak değerlendirilmesini ve zaruret görülmeyenler için gözetimin derhâl sonlandırılmasını öngörür. Dosyada aylık değerlendirmeye ilişkin bir karar bulunmamaktadır.

E. Alternatif yükümlülükler hiç değerlendirilmemiştir (m.57/A). Kanun, m.57/2’de sayılan yabancılar bakımından gözetim ile alternatif yükümlülükleri aynı fıkrada seçenek olarak düzenler. Kararda, daha hafif tedbirlerin neden yetersiz kalacağına dair bir değerlendirme yoktur.

F. Sınır dışı işlemi makul sürede tamamlanmamıştır. Gözetimin amacı sınır dışı işleminin tamamlanmasını sağlamaktır. [gg.aa.yyyy] tarihinden bu yana geçen sürede işlem tamamlanmamış olup, gecikme itiraz edenden kaynaklanmamaktadır.

Sebep bloklarının yanında alternatif yükümlülük talebine yer verilmesi yerinde olur. Kanun, belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma, teminat ve elektronik izleme gibi yükümlülükleri gözetime seçenek olarak sayar (m.57/A); bu talep, hâkime gözetimi sonlandırırken kullanabileceği bir seçenek sunar. Talep edilirken yükümlülüğün sonucu da bilinmelidir: alternatif yükümlülüklere uymayan yabancı yeniden idari gözetim altına alınabilir (m.57/A) ve teminat yükümlülüğünde, mücbir sebep ile mahkeme sürecinin sona ermemesi hâlleri saklı kalmak kaydıyla yabancı süresi içinde Türkiye’den çıkmazsa teminat Hazineye irat kaydedilir.

7.2. Adli yardım ve avukat talebi

Avukatlık ücretini karşılayamayan yabancı için kanun ayrı bir güvence getirir: idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır (m.57/7).

Talep, dilekçeye ayrı bir başlık hâlinde eklenebilir:

ADLİ YARDIM TALEBİ

Avukatlık ücretini karşılama imkânım bulunmadığından, 6458 sayılı
Kanun m.57/7 uyarınca tarafıma Avukatlık Kanunu hükümlerine göre
avukatlık hizmeti sağlanmasını talep ederim.

8. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Uluslararası Korumada Değişir mi?

İdari gözetim kararına itiraz dilekçesinin dayanak maddesi ve süre sebebi değişir, itiraz yolu değişmez. Uluslararası koruma başvurusu sahiplerinin gözetimi m.68’de düzenlenmiştir; bu kişilerin gözetim altına alınması istisnai bir işlemdir (m.68/2) ve gözetim süresi otuz günü geçemez (m.68/5).

İtiraz yolu m.57/6 ile aynıdır: gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi ya da avukatı sulh ceza hâkimine başvurur, başvuru gözetimi durdurmaz, dilekçe idareye verilmişse yetkili hâkime derhâl ulaştırılır, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir; şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir (m.68/7).

Bu dosyalarda şablondaki m.57 çıpaları m.68 ile değiştirilir ve süre sebebi bloğu otuz gün üzerinden kurulur. Uluslararası koruma başvurusunun usulü ayrı bir yazıda ele alınmıştır.

9. Elektronik İzleme Kararına İtiraz İçin Ayrı Dilekçe Gerekir

Elektronik izleme yükümlülüğü, idari gözetim kararından ayrı bir karardır ve kendi başvuru yolu vardır. Bu yükümlülüğe tabi tutulan yabancı, yasal temsilcisi ya da avukatı karara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir; başvuru yabancının tabi tutulduğu idari yükümlülüğü durdurmaz, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir (m.57/A).

İlgili yönetmelik aynı yolu tekrarlar ve iki ek kural getirir. Şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurulabilir (İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklere İlişkin Yönetmelik m.18/3). Hâkim yükümlülüğün sonlandırılmasına hükmederse yükümlülük derhâl sona erer, ancak gerekli görülmesi hâlinde yabancı başka bir alternatif yükümlülüğe tabi tutulabilir (aynı Yönetmelik m.18/4).

Son kural önemlidir: kelepçenin kaldırılması, yükümlülüğün tümüyle sona ermesi anlamına gelmez.

Elektronik izlemeye itiraz, gözetim dilekçesinin içine yerleştirilmez. Ayrı bir karar olduğu için ayrı bir dilekçeyle ve kendi dayanağıyla başvurulur.

10. İdari Gözetim Kararına İtiraz Kabul Edilirse Ne Olur?

İdari gözetim kararına itiraz kabul edilirse gözetim derhâl sonlandırılır ve kişi merkezden çıkar, ancak bu ülkede kalma hakkı doğurmaz. Valilik ya da sulh ceza hâkimi gözetimin sonlandırılmasına hükmettiğinde, yurt dışına çıkışı engelleyen bir mahkeme kararı yoksa yabancı Türkiye’yi terke davet edilir; kamu güvenliği bakımından risk oluşturduğu anlaşılırsa il müdürlüğünce ilgili güvenlik ve istihbarat birimlerine bilgi verilir ve gözetim idari yükümlülükler getirilerek sonlandırılır (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58/4).

Yani sonuç, merkezden çıkış ve ardından terke davet ile idari yükümlülüklerdir. Sınır dışı etme kararı ayakta kaldığı sürece süreç devam eder. Kararın kendisini ortadan kaldıran tek yol, sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde açılan iptal davasıdır; aynı yönetmelik, sınır dışı etme kararının iptaline karar verilen yabancıların sınır dışı ve varsa idari gözetim kararlarının sonlandırılacağını düzenler (m.57/3).

11. İdari Gözetim Kararına İtiraz Reddedilirse Ne Olur?

İdari gözetim kararına itiraz reddedilirse sulh ceza hâkiminin kararı kesindir ve o karara karşı ayrıca itiraz edilemez. Buna karşılık aynı fıkra, şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabileceğini düzenler (m.57/6). Kesinlik, dosyayı kapatmaz.

Yenileme dilekçesi ilk dilekçenin tekrarı değildir. İlk başvurudan sonra ortaya çıkan bir değişikliği göstermesi gerekir: sürenin dolması, aylık değerlendirmenin yapılmamış olması, sağlık durumunun değişmesi, sabit adresin temin edilmesi ya da sınır dışı işleminin tamamlanamaması gibi.

11.1. Yenileme dilekçesi örneği

                 [İL] NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

                 Dosya No: [önceki başvurunun D. İş numarası]

İTİRAZ EDEN       : [Ad Soyad] – Yabancı Kimlik No: [11 hane]
                    [… Geri Gönderme Merkezi, … ili]

KONU              : 6458 sayılı Kanun m.57/6 uyarınca, idari gözetim
                    şartlarının değiştiği iddiasıyla YENİDEN başvuru
                    ve gözetimin sonlandırılması istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Hakkımdaki idari gözetim kararına karşı yaptığım başvuru,
   Hâkimliğinizin [gg.aa.yyyy] tarih ve [D. İş no] sayılı kararıyla
   reddedilmiştir.                                             (Ek-1)

2. Bu tarihten sonra aşağıdaki değişiklik gerçekleşmiştir:
   [değişen durum tek tek ve eke bağlanarak yazılır]            (Ek-2)

3. 6458 sayılı Kanun m.57/6, idari gözetim şartlarının ortadan
   kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvuru yapılmasına
   açıkça imkân tanımaktadır.

TALEP             : Gözetimin sonlandırılmasına, aksi hâlde
                    m.57/A uyarınca alternatif yükümlülük
                    uygulanmasına karar verilmesini talep ederim.

12. İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesini Vermeden Önce

  • Gözetim kararının örneği ek listesinde birinci sırada mı?
  • Yabancı kimlik numarası ve merkez adı, idarenin kaydı bulabileceği biçimde yazıldı mı?
  • Sebep bloklarından yalnız dosyaya uyanlar mı bırakıldı, doldurulmamış köşeli parantez kaldı mı?
  • Alternatif yükümlülük talebi yazıldı mı?
  • Avukat yoksa adli yardım talebi eklendi mi?
  • Dilekçe merkez idaresine teslim ediliyorsa teslim kaydı alındı mı?
  • Aynı dosyada sınır dışı kararı da varsa, o karara karşı ayrı ve yedi gün içinde dava açılması gerektiği not edildi mi?

İlgili yazılar: İdari Gözetim Kararına İtiraz: Nedir, Nereye Yapılır? · Deport (Sınır Dışı) Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği · Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz: Süre ve İptal Davası · Uluslararası Koruma (İltica): Türleri ve Başvuru

Sıkça Sorulan Sorular

İdari gözetim kararına itiraz süresi kaç gündür?

Kanun bu başvuru için bir süre öngörmez; gözetim sürdükçe her zaman sulh ceza hâkimine başvurulabilir ve şartların değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir (6458 sayılı Kanun m.57/6). Geçmiş bir tarihte alınmış ve itiraz edilmemiş karar için de dilekçe verilebilir. Kaynaklarda dolaşan yedi gün, on beş gün ve yetmiş iki saat gibi rakamlar bu başvuruya ait değildir.

İdari gözetim kararına itiraz nereye yapılır?

Sulh ceza hâkimine yapılır (6458 sayılı Kanun m.57/6). Dilekçenin idareye verilmesi de mümkündür; bu hâlde dilekçeyi yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırmak idarenin yükümlülüğüdür. İkinci yol, geri gönderme merkezinde tutulduğu için adliyeye fiilen gidemeyen kişi bakımından belirleyicidir ve teslim kaydının alınması gerekir.

İdari gözetim kararına itiraz hangi sulh ceza hâkimliğine yapılır?

Kanun yalnız yetkili sulh ceza hâkiminden söz eder, yetkili yeri ayrıca tanımlamaz (6458 sayılı Kanun m.57/6). Dilekçe, gözetimin uygulandığı yerdeki nöbetçi sulh ceza hâkimliğine hitaben yazılır. Hangi hâkimliğin yetkili olduğunda tereddüt varsa dilekçe merkez idaresine teslim edilebilir; ulaştırma yükümlülüğü idareye aittir.

İdari gözetim kararına itiraz UYAP üzerinden yapılabilir mi?

Kanun bu başvuru için iki yol sayar: dilekçenin doğrudan sulh ceza hâkimine verilmesi ya da idareye teslim edilmesi (6458 sayılı Kanun m.57/6). Gözetim altındaki kişinin kendisi bakımından ayrıca elektronik bir başvuru yolu düzenlenmemiştir. Geri gönderme merkezindeki kişi için fiilen işleyen yol, dilekçeyi merkez idaresine teslim edip teslim kaydını almaktır.

İdari gözetim kararına itiraz dava dilekçesi midir?

Hayır. Bu bir dava değil, sulh ceza hâkimine yapılan bir başvurudur ve dilekçe bu sıfatla yazılır (6458 sayılı Kanun m.57/6). Dava yolu sınır dışı etme kararına karşıdır: idare mahkemesinde ve yedi gün içinde açılır (m.53/3). İki yolun mercii, süresi ve dilekçesi ayrıdır; birinin dilekçesi diğerinde kullanılamaz.

İtiraz dilekçesi verince idari gözetim durur mu?

Hayır. Kanun, başvurunun idari gözetimi durdurmayacağını açıkça söyler (6458 sayılı Kanun m.57/6). Kişi, hâkim karar verene kadar geri gönderme merkezinde kalmaya devam eder. Dilekçenin gecikmeden verilmesi bu nedenle önemlidir.

Sulh ceza hâkimi ne kadar sürede karar verir?

Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır (6458 sayılı Kanun m.57/6). Bu süre hâkime ilişkindir, başvurana değil. Verilen karar kesindir ve o karara karşı ayrıca itiraz edilemez.

İdari gözetim kararına itiraz reddedilirse ne olur?

Ret kararı kesindir ve o karara karşı ayrıca itiraz edilemez (6458 sayılı Kanun m.57/6). Buna karşılık aynı fıkra, gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabileceğini düzenler. Kesinlik dosyayı kapatmaz; yenileme dilekçesinin ilk başvurudan sonra ortaya çıkan bir değişikliği göstermesi gerekir.

İtiraz kabul edilirse geri gönderme merkezinden çıkılır mı?

Gözetim derhâl sonlandırılır ve kişi merkezden çıkar, ancak bu ülkede kalma hakkı doğurmaz. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.58, gözetimi sonlandırılan yabancının Türkiye'yi terke davet edileceğini ve gerektiğinde idari yükümlülükler getirileceğini düzenler. Sınır dışı etme kararı ayakta kaldığı sürece süreç devam eder.

Geri gönderme merkezindeki yakınım adına dilekçe verebilir miyim?

Başvuru hakkı gözetim altına alınan kişiye, yasal temsilcisine ve avukatına aittir (6458 sayılı Kanun m.57/6). Bu sıfatları taşımayan bir yakın kendi adına başvuramaz. Yakının yapabileceği şey, kişinin avukatla temsil edilmesini sağlamak ve dilekçeye eklenecek belgeleri toplamaktır.

Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?

Ek listesinin birinci sırasında idari gözetim kararının örneği bulunmalıdır; varsa uzatma kararı ve aylık değerlendirme sonuçları da eklenir (6458 sayılı Kanun m.57/5). Kararın örneği, itirazın hangi tespite karşı yapıldığını gösteren tek belgedir. Belgelerden biri hiç tebliğ edilmemişse bu eksikliğin kendisi dilekçede ileri sürülecek bir sebeptir.

İtiraz dilekçesinde hangi sebepler ileri sürülebilir?

Kararın gerekçesiz olması veya tebliğ edilmemesi (6458 sayılı Kanun m.57/5), kanunda sayılan hâllerden hiçbirinin somut olarak gösterilmemesi (m.57/2), altı aylık sürenin dolması veya uzatma şartının bulunmaması (m.57/3), aylık değerlendirmenin yapılmaması ya da zaruretin ortadan kalkmış olması (m.57/4) ve alternatif yükümlülüklerin hiç değerlendirilmemiş olması (m.57/A). Hangi sebebin dosyaya uyduğu, kararın kendi gerekçesi okunmadan belirlenemez.

Dilekçede alternatif yükümlülük talep edilebilir mi?

Evet ve çoğu dosyada esas talebin yanında yer alması yerinde olur. 6458 sayılı Kanun m.57/A belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma, teminat ve elektronik izleme gibi daha hafif tedbirler öngörür. Aylık değerlendirme sonucunda gözetimi sonlandırılanlara bu yükümlülüklerin getirilmesi zaten kanun gereğidir (6458 sayılı Kanun m.57/4).

Alternatif yükümlülüğe uymazsam ne olur?

Kanun, idari gözetime alternatif yükümlülüklere uymayan yabancının yeniden idari gözetim altına alınabileceğini düzenler (6458 sayılı Kanun m.57/A). Teminat yükümlülüğünde ise mücbir sebep ve mahkeme süreci saklı kalmak üzere, yabancı süresi içinde Türkiye'den çıkmazsa teminat Hazineye irat kaydedilir. Bu nedenle dilekçede istenen yükümlülüğün somut olarak yerine getirilebilir olması önemlidir.

Uluslararası koruma başvurusu varsa dilekçe değişir mi?

Dayanak madde değişir. Başvuru sahiplerinin gözetimi 6458 sayılı Kanun m.68'de düzenlenmiştir ve süre otuz günü geçemez (m.68/5). İtiraz yolu aynıdır: sulh ceza hâkimine başvurulur, başvuru gözetimi durdurmaz, hâkim beş gün içinde kesin karar verir (m.68/7). Dilekçede m.57 yerine m.68 çıpası kullanılır.

Elektronik kelepçe kararına aynı dilekçeyle itiraz edilir mi?

Hayır, bu ayrı bir başvurudur. Elektronik izleme yükümlülüğüne karşı sulh ceza hâkimine ayrıca başvurulur (6458 sayılı Kanun m.57/A). İlgili yönetmelik aynı yolu tekrarlar ve şartların değişmesi hâlinde yeniden başvuru yapılabileceğini ekler (İdari Gözetime Alternatif Yükümlülüklere İlişkin Yönetmelik m.18).

Avukat tutacak durumu olmayan yabancı ne yapabilir?

6458 sayılı Kanun m.57/7'ye göre idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır. Talep dilekçeye ayrı bir başlık hâlinde yazılabilir.

İtiraz dilekçesi hangi dilde yazılır?

Dilekçe Türkçe yazılır. Yabancı dildeki belgelerin ekte sunulması hâlinde çevirilerinin de eklenmesi yerinde olur. Kişinin beyanı yabancı dilde alınmışsa, tutanakta tercümanın kimliğinin yer alıp almadığı da denetlenebilecek bir usul noktasıdır.

Aynı dosyada sınır dışı kararına da itiraz edilecekse iki dilekçe mi gerekir?

Evet. Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine yedi gün içinde dava açılır (m.53/3); idari gözetim kararına karşı ise süre sınırı olmaksızın sulh ceza hâkimine başvurulur (6458 sayılı Kanun m.57/6). İki merci ve iki dilekçe ayrıdır. Sınır dışı kararının iptali hâlinde gözetim kararı da sonlandırılır.

İdari gözetim kararının kaldırılması için hazır şablon doldurmak yeterli mi?

Değildir. Şablon yalnızca iskelet sağlar; hukuka aykırılık sebepleri kararın kendi gerekçesi okunmadan yazılamaz. Doldurulmamış köşeli parantez bırakılmış ya da dosyaya uymayan sebep bloğu taşıyan bir dilekçe, itirazın esasını zayıflatır.

Hukuki Kaynaklar

Bu yazıdaki hukuki açıklamalar aşağıdaki başlıca mevzuata dayanmaktadır. İlgili madde bilgileri metin içinde ayrıca belirtilmiştir.

Mevzuat

Son mevzuat kontrolü:

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

Google’da takip edin

Google, Öne Çıkan Haberler bölümünde bu sitenin makalelerini size daha sık gösterir.

Google’da tercih edilen kaynak yap

İlgili çalışma alanı: Yabancılar Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp