Temsili fotoğraf: Masa üzerinde dilekçe evraklarını inceleyen kişi

Yabancılar Hukuku

Deport (Sınır Dışı) Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Yayımlanma:Son güncelleme:Son mevzuat kontrolü:Yazan Av. Halit Süha BahçeciGoogle’da tercih edilen kaynak yap

Sınır dışı (deport) kararına itiraz dilekçesi idare mahkemesine ve kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde verilir; mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.53/3). Göç idaresine verilen ayrı bir itiraz dilekçesi yoktur. Dilekçenin zorunlu unsurları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3’te sayılıdır: tarafların ad ve soyadları ile adresleri ve kimlik numarası, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller ve dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi. Bu unsurlardan biri eksikse mahkeme, otuz gün içinde yeniden düzenlenmek üzere dilekçenin reddine karar verir (m.15/1-d); yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapılırsa dava reddedilir (m.15/5).

Asıl belirleyici olan ise şudur: idare mahkemesinin bu konuda verdiği karar kesindir (m.53/3) ve bireysel başvurudan önce, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması aranır (6216 sayılı Kanun m.45/2). Dayanılacak bütün iddialar bu nedenle bu tek dilekçeye yazılır.

1. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Nereye, Kaç Gün İçinde Verilir?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi idare mahkemesine verilir ve süre kararın tebliğinden itibaren yedi gündür. Yabancı, yasal temsilcisi ya da avukatı bu süre içinde başvurabilir; mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir. Aynı fıkra üç sonucu daha bağlar: davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması hâlinde 2577 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak uygulanır, başvurular dosyanın tekemmülünden ya da ara karar veya duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılır ve mahkemenin bu konuda verdiği karar kesindir (6458 sayılı Kanun m.53/3).

Yedi gün tebliğle başlar, evrakın elden alınmasıyla değil. Karar, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir; yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir (m.53/2). Tebliğ formunun bir örneği bu yüzden dilekçenin ekine konur: dilekçede gösterilmesi gereken yazılı bildirim tarihini o belge kanıtlar.

Bildirim ayrı bir iştir. Mahkemeye dilekçeyi vermek yeterli sayılmaz; kararı veren il göç idaresi müdürlüğüne de başvurunun bildirilmesi aynı fıkrada öngörülmüştür. Dava açıldığı hâlde bunun idareye ulaşmaması, koruma hükmünün uygulamada görünmez kalmasına yol açabilir. Bildirim için kullanılabilecek kısa yazı bu yazının sonunda ayrıca verilmiştir.

Fıkranın yürürlükteki hâli 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Aynı Kanunla eklenen geçici maddeye göre 31 inci ve 53 üncü maddelerde yapılan değişiklikler, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalar hakkında uygulanır (6458 sayılı Kanun geçici m.3). Ölçüt kararın tarihi değil davanın açıldığı tarihtir. Sürenin, tekemmül kuralının ve kararın kesinliğinin bütün çerçevesi için sınır dışı (deport) kararına itiraz: süre ve iptal davası yazısına bakılabilir.

Kişi ülkeden çıkarıldıktan sonra Göç İdaresine verilecek deport kaldırma dilekçesi bu dilekçe değildir. O başvuru sınır dışı etme kararına değil giriş yasağına yöneliktir ve yasağın kaldırılması ya da belirli süreli giriş izni istenir (6458 sayılı Kanun m.9/6); ayrıntısı deport kaldırma dilekçesi başlığındadır.

2. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Göç İdaresine mi Verilir?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi göç idaresine değil idare mahkemesine verilir; göç idaresine verilen ayrı bir itiraz dilekçesi yoktur. Kanun tek bir yol gösterir ve kararı veren makama giden şey bir itiraz değil, davanın açıldığının bildirimidir (m.53/3). Kanunun uygulama yönetmeliği aynı ayrımı tebligatın içeriğini düzenlerken de kurar: sınır dışı etme kararı ilgiliye tebliğ edilir ve tebligatta, karara karşı idare mahkemesine başvurulması hâlinde kararı alan makama bilgi verilmesi gerektiği de belirtilir (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.56/3).

Yabancıya tebliğ edilecek metnin içeriği budur: başvurulacak yer idare mahkemesi, kararı alan makama gidecek olan ise bilgi. Yönetmelik idari itiraz yolunu ayrı bir maddede düzenlemiştir; o maddenin kapsamı uluslararası koruma işlemleridir ve sınır dışı etme kararı orada anılmaz.

Karışıklığın kaynağı da budur: aynı kanunun başka bir kısmında gerçekten bir idari itiraz yolu vardır ve o yol uluslararası koruma kararlarına aittir. İlgili kişi, yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından kararın tebliğinden itibaren on gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonuna itiraz edilebilir (6458 sayılı Kanun m.80/1-a). Bu hüküm sınır dışı etme kararına uygulanmaz; kapsamı, bulunduğu kısımda düzenlenen kararlardır. İki yol şu noktalarda ayrılır:

Sınır dışı etme kararıUlus­la­ra­rası koruma kararı
Dayanak6458 sayılı Kanun m.53/36458 sayılı Kanun m.80/1-a
Süreyedi günon gün
Merciidare mahkemesiUlus­la­ra­rası Koruma Değer­len­dirme Komisyonu
Kararı veren makama gidendavanın açıldığının bildirimiitirazın kendisi
Sonraki aşamamahkeme kararı kesinKomisyon kararına karşı yargı yolu

Bunun dilekçeye yansıması şudur: uluslararası koruma başvurusunun reddine karşı Komisyona itiraz edilirken, aynı kişi hakkındaki sınır dışı kararı için ayrıca ve yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılması gerekir. İki yolu tek dilekçede birleştirmek ya da Komisyon itirazının sınır dışı kararını da kapsadığını varsaymak, yedi günlük süreyi harcar. Koruma başvurusu yolunun kendi usulü için uluslararası koruma (iltica): türleri ve başvuru yazısına bakılabilir.

3. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Fiziken Nereye Teslim Edilir?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi yetkili idare mahkemesi başkanlığına doğrudan verilebileceği gibi, idare mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliğine, yabancı memleketlerde ise Türk konsolosluğuna da verilebilir (2577 sayılı Kanun m.4). Yetkili mahkemeyi belirlemek ile dilekçeyi fiziken teslim etmek ayrı işlerdir ve bu dosya tipinde ayrım sonuç doğurur: yabancı çoğu kez kararı veren valiliğin bulunduğu ilden başka bir ildeki geri gönderme merkezinde tutulur ve o ilde idare mahkemesi bulunmayabilir.

Sayımın üç ayağı da bu dosya tipinde karşılık bulur. Dilekçe yetkili idare mahkemesi başkanlığına doğrudan verilebilir. İdare mahkemesi bulunmayan bir yerde bulunan kişi dilekçesini asliye hukuk hâkimliğine verir ve hâkimlik onu yetkili mahkemeye gönderir. Yabancı zaten ülkeden çıkarılmışsa Türk konsolosluğu aynı işlevi görür. Bu üçüncü ihtimal teorik değildir: kişi ülkeden çıkarılmışsa ve Türkiye’de kendisini temsil eden bir avukatı yoksa dava yolunu açık tutan kanal budur. Kanun bu başvuru için ayrıca elektronik bir teslim yolu düzenlememiştir; gözetim altındaki kişi bakımından fiilen işleyen yol, dilekçeyi bu üç yerden birine teslim edip kayıt belgesini almaktır.

Teslim anı ile davanın açılmış sayıldığı an da birbirinden ayrıdır. Mahkeme başkanlıklarına veya m.4’te yazılı yerlere verilen dilekçelerin harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere derhâl kayıtları yapılır ve dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır (m.6/1). Davacıya kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı ve mühürlü bir alındı kâğıdı verilir (m.6/2). Yedi günlük süre bakımından ölçülen an budur: dilekçenin yazılmış, imzalanmış ya da bir yakına teslim edilmiş olması süreyi durdurmaz. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, m.4’te yazılı diğer yerlere verilen dilekçelerin en geç üç gün içinde ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilmesini öngörür (m.6/3).

Harç ve posta ücreti bu zincirin kopabildiği noktadır ve kanun buna bir düzeltme süresi tanır. Harcı veya posta ücreti verilmeden ya da eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması hâlinde, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu ilgiliye tebliğ olunur; tebligata rağmen gereği yerine getirilmezse bildirim bir daha tekrarlanır ve süresi içinde tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (m.6/4). Bunun sınır dışı dosyasındaki anlamı şudur: eksik harçla açılan dava kendiliğinden düşmez, otuz günlük tebligat süreci işler. Buna karşılık süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır ve yedi günlük dava açma süresi çoktan geçmiş olacağı için yeniden dava açma imkânı fiilen kalmaz. Harcı karşılayamayacak durumdaki yabancı için doğru yol, davayı açmamak ya da beklemek değil, adli yardım talebini dilekçeyle birlikte ileri sürmektir.

4. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesinde Bölüm Bölüm Ne Yazılır?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi altı bölümden kurulur: başlık ve muhatap, taraf bilgileri, dava konusu işlem ve tebliğ tarihi, olayların özeti, hukuka aykırılık sebepleri, talep ve ekler. Bunlardan ilk üçü 2577 sayılı Kanun m.3’ün doğrudan aradığı unsurlardır ve eksikliği dilekçenin reddine yol açabilir; davanın sonucunu belirleyen bölüm ise beşincisidir. Aşağıda her bölüm için hangi bilginin yazılacağı ayrı ayrı ele alınmıştır.

4.1. Başlık ve muhatap

İdari davalar, idare mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır (m.3/1). Davalı idare, sınır dışı etme kararını alan valiliktir; karar Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valilikçe alınır (6458 sayılı Kanun m.53/1). Hasım gösterilmemesi veya yanlış gösterilmesi tek başına davayı düşürmez, dilekçe tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edilir (2577 sayılı Kanun m.15/1-c); yine de doğru yazmak süre kazandırır.

Hitap satırındaki mahkeme adı da sonuç doğurur. Bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu olan idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir (m.32). Sınır dışı dosyalarında bu, kararı alan valiliğin bulunduğu ildir. Yetkili olmayan mahkemeye açılan dava yetki yönünden reddedilir ve dava dosyası yetkili mahkemeye gönderilir (m.15/1-a). Kaybedilen şey esasa ilişkin bir hak değil zamandır; dava açma süresinin yedi gün olduğu bir işlemde bu zaman doğrudan yabancının aleyhine işler.

Hitap satırının iskeleti şudur:

                 [İL] [NO]. İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

[idare mahkemesi bulunmayan yerde, m.4 uyarınca:]
                 [İL] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK HÂKİMLİĞİNE
                 ([İl] İdare Mahkemesine gönderilmek üzere)

4.2. Taraf bilgileri

Ad, soyad, adres ve gerçek kişilerde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası yazılır (m.3/2-a). Yabancılarda bu alan yabancı kimlik numarasıyla doldurulur. Adres, tebligatın yapılacağı yerdir ve sınır dışı davalarında özel bir önem taşır: davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması hâlinde 2577 sayılı Kanun m.26/3’te öngörülen süre iki ay olarak uygulanır (6458 sayılı Kanun m.53/3). Yanlış adres, davayı günlerle değil aylarla bekletir.

DAVACI            : [Ad Soyad] – [ülke] uyruklu
                    Yabancı Kimlik No: [11 hane]
                    Pasaport No: [varsa yazılır]
                    [Tebligat adresi]
                    [gözetimdeyse: … Geri Gönderme Merkezi, … ili]
VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad] – [Baro] Barosu, Sicil [No]
                    [Büro adresi]
DAVALI            : [İl] Valiliği
                    ([İl] İl Göç İdaresi Müdürlüğü)

4.3. Dava konusu işlem ve tebliğ tarihi

İşlem tek cümleyle ve numarasıyla tanımlanır: hangi valiliğin hangi tarihli ve sayılı sınır dışı etme kararı. Tebliğ tarihinin yazılması kanun gereğidir (m.3/2-c) ve yedi günlük sürenin başlangıcını gösterir. Tebliğ formunun bir örneği ekler arasına konur.

DAVA KONUSU       : [İl] Valiliğinin [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı] sayılı
                    sınır dışı etme kararının iptali istemidir.
TEBLİĞ TARİHİ     : [gg.aa.yyyy]                              (Ek-1)

4.4. Olayların özeti

Bu bölüm bir kronolojidir, savunma metni değil. İşleyen kalıp şudur:

[Tarih] — [Ne oldu] — [Hangi belgeyle kanıtlanıyor: Ek-N]

Türkiye’ye giriş tarihi, ikamet veya çalışma izinleri, evlilik ve doğum tarihleri, karara dayanak yapılan olayın tarihi ve tebliğ tarihi bu sırayla yazılır. Her satır bir eke bağlanır; eki olmayan satır iddia değil beyandır.

Doldurulmuş hâli şu biçimi alır:

AÇIKLAMALAR

14.02.2022 — Türkiye'ye [vize/ikamet türü] ile giriş yaptım.       (Ek-2)
03.05.2023 — [İl] Valiliğince ikamet iznim … tarihe dek uzatıldı.  (Ek-3)
09.11.2024 — Hakkımda [dayanak olay] nedeniyle işlem başlatıldı.   (Ek-4)
18.11.2024 — Sınır dışı etme kararı alındı.                        (Ek-5)
21.11.2024 — Karar tarafıma tebliğ edildi.                         (Ek-1)

Tarihler dosyadan alınır ve her satırın karşısındaki ek numarası, dilekçe sonundaki ek listesiyle birebir aynı olmalıdır.

4.5. Hukuka aykırılık sebepleri

Dilekçenin ağırlık merkezi burasıdır ve kanunun aradığı “davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller” budur (m.3/2-b). Sebepler tek tek numaralandırılır; her biri kararın gerekçesindeki bir tespite cevap verir. Hangi eksenlerin kullanılabileceği aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Şu ifadeler tek başına bir sebep sayılmaz: “karar hukuka aykırıdır”, “işlem hakkaniyete uygun değildir”, “mağduriyetim vardır”. Bunlar sonuç cümleleridir; dilekçenin göstermesi gereken, o sonuca hangi olgudan ve hangi kuraldan varıldığıdır.

Her sebep aynı üç ögeyi taşır: kararın gerekçesindeki tespit, ona karşı ileri sürülen olgu ve o olguyu kanıtlayan ek.

HUKUKA AYKIRILIK SEBEPLERİ

1. [Sebebin adı]
   Dava konusu kararın gerekçesinde [kararın tespiti] denilmektedir.
   Oysa [karşı olgu somut olarak yazılır]. Bu husus [Ek-N]'deki
   [belgenin adı] ile sabittir.

2. [Sebebin adı]
   [aynı yapı tekrarlanır]

4.6. Talep ve ekler

Talep açık yazılır: dava konusu sınır dışı etme kararının iptali. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir ve dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur (m.3/3). Ek listesi numaralandırılır ve olay özetindeki satırlarla aynı numarayı taşır.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle [İl] Valiliğinin
                    [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı] sayılı sınır dışı etme
                    kararının İPTALİNE ve yargılama giderlerinin davalı
                    idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini
                    saygıyla talep ederim. [gg.aa.yyyy]

                                                      Davacı Vekili
                                                    Av. [Ad Soyad]
                                                            [İmza]

EKLER             : 1- Sınır dışı etme kararı ve tebliğ formu
                    2- [belge]
                    3- Vekâletname örneği

Hukuki sebepler ve deliller haneleri de aynı sayfada yer alır; bunlar aşağıdaki tam örnekte gösterilmiştir.

5. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesinde Hangi Hukuka Aykırılık Sebepleri Yazılır?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesinde, dosyada karşılığı bulunan şu başlıklar ayrı ayrı yazılır: kararın dayandığı olgunun gerçekleşmemiş olması, işlemin dayandığı bendin kapsamı, hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacak kişilerden olmak, Türkiye’yi terke davet süresi tanınmamışsa sebebinin gösterilmemiş olması ve tebligatın usulü. Her biri aşağıda, sebebin hukuken kurulup kurulmadığı yönünden değil, dilekçede nasıl yazılacağı ve hangi belgeye bağlanacağı yönünden ele alınmıştır.

Başlıkların tamamının ilk dilekçeye yazılması gerekir, çünkü idare mahkemesinin bu konuda verdiği karar kesindir (m.53/3) ve idari yargıda sonradan eklenecek bir aşama yoktur. Bireysel başvuru bakımından da 6216 sayılı Kanun m.45/2, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının başvurudan önce tüketilmiş olmasını arar. Bireysel başvuru formunun kendi düzeni AYM bireysel başvuru formu yazısında bölüm bölüm ele alınmıştır.

Kararın dayandığı olgu gerçekleşmemişse. Kararın gerekçeleriyle birlikte tebliğ edilmesi kanun gereğidir (m.53/2); denetime konu olan da o gerekçedir. Tutanağın kimin beyanına dayanılarak düzenlendiği, karşı delilin ne olduğu ve kişi hakkında başka bir kayıt bulunup bulunmadığı tek tek yazılır. Karar bir tahdit koduna dayandırılmışsa kodun karşılığı ve dayanağı ayrıca sorulur; kodun hukuki çerçevesi ve kaldırma yolları için tahdit kodu nedir, tahdit kodları nasıl kaldırılır yazısına bakılabilir.

İşlemin dayandığı bendin kapsamı. Sınır dışı etme kararı alınacak yabancılar m.54/1’de bentler hâlinde sayılmıştır ve her bent başka bir olgu iddia eder: vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşmak ile kamu düzeni açısından tehdit oluşturmak aynı savunmayla karşılanmaz. Uluslararası koruma başvuru sahibi veya statü sahibi kişiler bakımından ise kanun, sınır dışı etme kararının uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında alınabilmesini aynı fıkranın (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında olma şartına bağlar (m.54/2). Karar bu üç bent dışında bir bende dayandırılmışsa dayanağın kendisi tartışılır; koruma türlerini ve başvuru usulünü uluslararası koruma (iltica): türleri ve başvuru yazısı ayrıntılandırıyor.

Sınır dışı edilemeyecek kişilerden olmak. 6458 sayılı Kanun m.55, m.54 kapsamında olsalar dahi haklarında sınır dışı etme kararı alınamayacak yabancıları sayar: sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar; ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler; hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar; mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları ve tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları. Aynı maddenin ikinci fıkrası bu değerlendirmelerin herkes için ayrı yapılacağını öngörür; dilekçede de iddia kişinin kendi durumuna bağlanarak yazılır. Kapsam ve geri gönderme yasağının işleyişi ayrı bir yazının konusudur; bkz. sınır dışı kararının sebepleri ve istisnaları.

Terke davet süresi tanınmamışsa sebebi. Sınır dışı etme kararı alınanlara, kararda belirtilmek kaydıyla, Türkiye’yi terk edebilmeleri için on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınır; kaçma ve kaybolma riski bulunanlara, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenlere, sahte belge kullananlara, asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlara veya aldığı tespit edilenlere, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlara bu süre tanınmaz (m.56/1). Sayım kapalıdır. Karar terke davet süresi tanımıyorsa, kişinin bu hâllerden hangisine girdiği kararda gösterilmiş olmalıdır; gösterilmemişse veya dosyadaki olguyla örtüşmüyorsa bu, dilekçede ayrıca ileri sürülebilecek bir eksikliktir.

Tebligatın usulü. Bilgilendirme yükümlülüğünün kapsamı kanunda yazılıdır (m.53/2): kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri. Tebliğ formunda hangi dilde açıklama yapıldığı, tercümanın hazır bulunup bulunmadığı ve imzanın nasıl alındığı dilekçede anlatılır, formun bir örneği eke konur.

Sebeplerin esasa ilişkin tartışması sınır dışı (deport) kararına itiraz: süre ve iptal davası yazısındadır. Dosyada ayrıca idari gözetim kararı da varsa, o karara karşı başvurulacak merci farklıdır ve bu dilekçeye konu edilmez; bkz. idari gözetim kararına itiraz ve o başvuru için hazırlanmış ayrı dilekçe örneği.

6. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesinde Yürütmenin Durdurulması Talep Edilir mi?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi zorunlu değildir, çünkü koruma talepten değil kanundan gelir. İdari yargıda genel kural, Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılmasının dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmamasıdır (2577 sayılı Kanun m.27/1). Sınır dışı dosyasında durum tersine çevrilmiştir: yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez (6458 sayılı Kanun m.53/3).

Yürütmenin durdurulması istemi bu nedenle yabancıyı ülkede tutan mekanizma değildir; koruma zaten işler. Dilekçenin ağırlığı yürütmenin durdurulması talebine değil, iptal sebeplerine verilmelidir. Korumanın uygulamada görünür olmasını sağlayan işlem de ayrıdır ve aynı fıkrada yazılıdır: dava açıldığının kararı veren makama bildirilmesi. Kurumun idari yargıdaki genel işleyişini yürütmenin durdurulması nedir yazısı ele alıyor.

7. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesini Gözetim Altındaki Yabancı Nasıl Verir?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesini geri gönderme merkezindeki yabancı, vekâletnameyi merkez içinde düzenleterek avukatı aracılığıyla verir. Sınır dışı kararı çoğu dosyada idari gözetim kararıyla birlikte gelir ve yedi günlük süre bu hâlde de işler; bu yüzden vekâletnamenin nasıl verileceği bir usul ayrıntısı değil, süreyi belirleyen bir sorudur. Kanun erişimi ayrıca saymıştır: geri gönderme merkezlerinde yabancıya yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme, ayrıca telefon hizmetlerine erişme imkânı sağlanır (6458 sayılı Kanun m.59/1-b). Notere erişim bu listede açıkça yer aldığı için vekâletname merkez içinden düzenlenebilir.

Avukatlık ücretini karşılayamayan yabancı ne yapar? Burada iki ayrı rejim vardır ve karıştırılmamalıdır. Avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayan başvuru sahibi ve uluslararası koruma statüsü sahibi kişiye, o Kısım kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak yargı önündeki başvurularında 1136 sayılı Kanunun adli yardım hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır (m.81/2). Hükmün kapsamı o Kısımda yazılı iş ve işlemlerle sınırlıdır.

Uluslararası koruma başvurusu bulunmayan bir yabancının yalnız sınır dışı kararına karşı açtığı iptal davasında dayanak genel rejimdir: 2577 sayılı Kanun m.31/1, adli yardım hâllerinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine yollama yapar ve mevzuatta yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Kanuna yapılan yollamalar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır (6100 sayılı Kanun m.447/2). Genel rejimde yabancı için ek bir şart vardır: yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır (m.334/3).

Bu, adli yardımın yabancı bakımından otomatik olmadığı anlamına gelir. Uluslararası koruma dosyası bulunmayan yabancıda karşılıklılık şartı ayrıca tartışılacağı için, adli yardım talebi dilekçeyle birlikte ve gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir. Talebin nasıl hazırlandığını ve hangi belgelerle desteklendiğini adli yardım başvurusu yazısı anlatıyor.

8. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesinde Hazır Şablon Nerede Çalışır, Nerede Çalışmaz?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesinde hazır şablon iskelette çalışır, sebepler bölümünde çalışmaz. 2577 sayılı Kanun m.3/2’nin (a) ve (c) bentlerinde istenen bilgiler, yani taraf ad ve adresleri, kimlik numarası ve işlemin yazılı bildirim tarihi, her dosyada aynı biçimi taşır ve önceden hazırlanabilir. Davanın kaderini belirleyen (b) bendi, yani davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, ancak kararın kendi gerekçesi okunarak yazılabilir.

Ayrım kararların tek tip olmamasından doğar. Karar, m.54/1’in hangi bendine dayandığına göre bambaşka bir olgu iddia eder ve dilekçenin karşılaması gereken şey de onunla birlikte değişir. Kararın gerekçeli olarak tebliğ edilmesi zaten kanun gereğidir (m.53/2); dilekçe o gerekçeye cevap veren bir metindir. Bu yüzden sebepler ve deliller bölümü şablondan gelemez.

Şablonun bıraktığı iz dosyada görünür hâle gelir ve usul bakımından bedeli vardır. Başka bir dosya için yazılmış metinde davalı hanesi, dava konusu ve açıklamalar bölümü farklı valilikleri gösterebilir; oysa taraf bilgileri (m.3/2-a) ve dava konusu işlemin kimliği dilekçenin zorunlu unsurlarıdır. Hasmın yanlış gösterilmesi hâlinde dilekçe gerçek hasma tebliğ edilir (m.15/1-c), hitap yetkisiz bir mahkemeye yazılmışsa dava yetki yönünden reddedilip dosya yetkili mahkemeye gönderilir (m.15/1-a) ve dilekçe m.3’e uygun değilse otuz günlük yenileme süreci işler (m.15/1-d). Bunların hiçbiri davayı kendiliğinden kaybettirmez, ama her biri yedi günlük süreyle açılmış bir dosyada zaman harcatır.

Buradan çıkan sonuç şablonun tümüyle işe yaramaz olduğu değildir. Dilekçenin iskeleti her dosyada aynı biçimi taşır: hitap satırı, taraf hanesi, dava konusu, tebliğ tarihi, talep ve ek listesi. Kanunun (a) ve (c) bentlerinde aradığı bilgiler de bunlardır. Değişen, (b) bendinin istediği sebepler ve delillerdir. Aşağıdaki örnek o ayrıma göre kurulmuştur: iskelet hazır verilir, sebepler bölümü ise dosyaya göre seçilecek bloklar hâlinde bırakılır.

9. Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Sınır dışı (deport) kararına itiraz dilekçesi örneği aşağıdadır. Metin bir iskelettir: köşeli parantezli alanlar dosyadan okunarak doldurulmadan işe yaramaz ve en önemlisi, üçüncü bölümdeki sebepler kararın kendi gerekçesi okunmadan yazılamaz.

Örnekte yürütmenin durdurulması talebi yer almaz. Bu davada koruma talepten değil kanundan gelir; gerekçesi yukarıda ayrı bir bölümde ele alınmıştır.

                 [İL] [NO]. İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA


DAVACI            : [Ad Soyad] – [ülke] uyruklu
                    Yabancı Kimlik No: [11 hane]
                    Pasaport No: [varsa yazılır]
                    [Tebligat adresi]
                    [gözetimdeyse: … Geri Gönderme Merkezi, … ili]

VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad] – [Baro] Barosu, Sicil [No]
                    [Büro adresi]

DAVALI            : [İl] Valiliği
                    ([İl] İl Göç İdaresi Müdürlüğü)

DAVA KONUSU       : [İl] Valiliğinin [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı] sayılı
                    sınır dışı etme kararının iptali istemidir.

TEBLİĞ TARİHİ     : [gg.aa.yyyy]                               (Ek-1)


AÇIKLAMALAR

I. OLAYLAR

[gg.aa.yyyy] — Türkiye'ye [vize/ikamet türü] ile giriş yaptım.    (Ek-2)
[gg.aa.yyyy] — [ikamet izni, çalışma izni, evlilik, doğum vb.]    (Ek-3)
[gg.aa.yyyy] — [karara dayanak yapılan olay]                      (Ek-4)
[gg.aa.yyyy] — Hakkımda sınır dışı etme kararı alındı.            (Ek-5)
[gg.aa.yyyy] — Karar tarafıma tebliğ edildi.                      (Ek-1)

[Her satır bir eke bağlanır; eki olmayan satır iddia değil beyandır.]

II. DAVA KONUSU İŞLEM

Dava konusu karar, 6458 sayılı Kanun m.54 kapsamında ve [kararda
yazılı bent] bendine dayandırılarak alınmış olup gerekçesinde
[kararın dayandığı tespit birebir yazılır] denilmektedir. Karar
[gg.aa.yyyy] tarihinde tarafıma tebliğ edilmiş, işbu dava tebliğden
itibaren yedi günlük süre içinde açılmıştır (6458 sayılı Kanun
m.53/3).

III. HUKUKA AYKIRILIK SEBEPLERİ

[aşağıdaki sebep bloklarından dosyaya uyanlar numaralanarak yazılır;
 uymayan blok silinir, doldurulmamış blok bırakılmaz]

1. [Sebebin adı]
   Kararın gerekçesinde [tespit] denilmektedir. Oysa [karşı olgu].
   Bu husus [Ek-N]'deki [belgenin adı] ile sabittir.

2. [Sebebin adı]
   [aynı yapı tekrarlanır]

3. [Sebebin adı]
   [aynı yapı tekrarlanır]

IV. BİLDİRİM

İşbu davanın açıldığı, 6458 sayılı Kanun m.53/3 uyarınca kararı veren
[İl] Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğüne ayrıca bildirilmiştir.
                                                               (Ek-N)

HUKUKİ SEBEPLER   : 6458 sayılı Kanun m.53, m.54, m.55, m.56;
                    2577 sayılı Kanun m.3, m.4, m.6, m.32;
                    Anayasa ve ilgili mevzuat.

DELİLLER          : Dava konusu sınır dışı etme kararı, tebliğ formu,
                    [İl] İl Göç İdaresi Müdürlüğündeki işlem dosyası,
                    [dosyaya özgü belgeler] ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle [İl] Valiliğinin
                    [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı] sayılı sınır dışı etme
                    kararının İPTALİNE ve yargılama giderlerinin davalı
                    idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini
                    saygıyla talep ederim. [gg.aa.yyyy]

                                                      Davacı Vekili
                                                    Av. [Ad Soyad]
                                                            [İmza]

EKLER             : 1- Sınır dışı etme kararı ve tebliğ formu
                    2- [belge]
                    3- [belge]
                    4- Vekâletname örneği
                    (Dilekçe ve eklerin örnekleri karşı taraf
                     sayısından bir fazla sayıda sunulur.)

9.1. Hukuka aykırılık sebebi blokları

Aşağıdaki bloklar, yukarıdaki iskeletin üçüncü bölümüne takılmak üzere hazırlanmıştır. Hepsi birden yazılmaz; dosyada karşılığı olan seçilir, karşılığı olmayan silinir. Her bloğun dayanağı bu yazının ilgili bölümünde açıklanmıştır.

Kararın dayandığı olgu gerçekleşmemişse. Kararın gerekçesiyle birlikte tebliğ edilmesi kanun gereğidir; denetlenecek olan da o gerekçedir.

1. Dava konusu kararın dayandığı olgu gerçekleşmemiştir.
   Kararın gerekçesinde [kararın tespiti] denilmektedir. Bu tespit
   [tutanak/beyan/kayıt] esas alınarak yapılmıştır. Oysa [karşı olgu
   somut olarak yazılır]. Kararın gerekçeleriyle birlikte tebliğ
   edilmesi 6458 sayılı Kanun m.53/2 gereği olduğuna göre denetime
   konu olan da bu gerekçedir. Anılan husus [Ek-N] ile sabittir.

Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü varsa. Bu kişiler bakımından kanun, sınır dışı etme kararının dayanabileceği bentleri üçle sınırlamıştır.

2. İşlem, kanunun izin vermediği bir bende dayandırılmıştır.
   Hakkımda [gg.aa.yyyy] tarihli uluslararası koruma başvurusu
   bulunmaktadır (Ek-N). 6458 sayılı Kanun m.54/2 uyarınca başvuru
   sahibi veya statü sahibi kişiler hakkında sınır dışı etme kararı,
   uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında ancak aynı
   maddenin birinci fıkrasının (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında
   olanlar bakımından alınabilir. Dava konusu karar ise [kararda
   yazılı bent] bendine dayandırılmıştır.

Sınır dışı edilemeyecek kişilerden olunduğu ileri sürülecekse. Kanun bu kişileri m.54 kapsamında olsalar dahi ayrı bir maddede saymıştır.

3. Hakkımda sınır dışı etme kararı alınamayacak kişilerdenim.
   6458 sayılı Kanun m.55, m.54 kapsamında olsalar dahi haklarında
   sınır dışı etme kararı alınamayacak kişileri saymıştır. Dosyada
   [ilgili hâl: sınır dışı edileceği ülkede kötü muameleye maruz
   kalacağına dair ciddi emare / ciddi sağlık sorunu / yaş / gebelik
   / tedavi durumu] bulunmakta olup bu durum [Ek-N] ile
   belgelenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca bu
   değerlendirme herkes için ayrı yapılır.

Karar Türkiye’yi terk için süre tanımıyorsa. Süre tanınmayacak hâllerin sayımı kapalıdır ve kişinin hangisine girdiği kararda gösterilmelidir.

4. Terke davet süresi tanınmamasının sebebi gösterilmemiştir.
   6458 sayılı Kanun m.56/1, sınır dışı etme kararı alınanlara
   kararda belirtilmek kaydıyla on beş günden az olmamak üzere otuz
   güne kadar süre tanınmasını kural hâline getirmiş, süre
   tanınmayacak hâlleri tek tek saymıştır. Dava konusu kararda bu
   hâllerden hangisinin gerçekleştiği gösterilmemiştir.

Bilgilendirme yükümlülüğü karşılanmamışsa. Burada tartışılan şey kararın esası değil, tebligatın usulüdür.

5. Karar, kanunun aradığı biçimde tebliğ edilmemiştir.
   6458 sayılı Kanun m.53/2, kararın gerekçeleriyle birlikte tebliğ
   edilmesini; yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa
   kendisinin veya yasal temsilcisinin kararın sonucu, itiraz
   usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilmesini arar. Tebliğ
   formunda [gerekçenin yer almadığı / tercüman kaydı bulunmadığı /
   hangi dilde açıklama yapıldığının gösterilmediği] görülmektedir
   (Ek-1) ve [okuma yazma durumu / bilinen dil] bu bakımdan ayrıca
   değerlendirilmelidir.

9.2. Kararı veren makama bildirim yazısı

Mahkemeye dilekçe vermek bildirim yükümlülüğünü karşılamaz; kanun ikisini ayrı ayrı saymıştır. Bildirim kısa bir yazıyla yapılır ve dava dilekçesinin kayıt tarihinden hemen sonra verilir.

              [İL] VALİLİĞİ İL GÖÇ İDARESİ MÜDÜRLÜĞÜNE

KONU              : Dava açıldığının bildirimi hakkında.

Valiliğinizce [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı] sayı ile tesis edilen
sınır dışı etme kararına karşı, 6458 sayılı Kanun m.53/3 uyarınca
[İl] [No]. İdare Mahkemesinin [yıl]/[no] esas sayılı dosyası ile
iptal davası açılmıştır.

Aynı fıkra uyarınca, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla
yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı etme işlemi
uygulanamayacağından durumu bilgilerinize sunarım. [gg.aa.yyyy]

                                                      Davacı Vekili
                                                    Av. [Ad Soyad]
                                                            [İmza]

EK                : Dava dilekçesi ve mahkeme kayıt (tevzi) formu

9.3. Adli yardım talebi

Talep dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülebilir ve uygulamada dilekçenin sonuna yazılır. Hangi rejime dayanıldığının belirtilmesi gerekir: uluslararası koruma dosyası bulunan kişi ile bulunmayan kişinin dayanağı aynı değildir.

ADLİ YARDIM TALEBİ

Yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda değilim.

[uluslararası koruma başvurusu veya statüsü VARSA:]
6458 sayılı Kanun m.81/2 uyarınca, bu Kısım kapsamındaki iş ve
işlemlerle ilgili yargı önündeki başvurularımda 1136 sayılı Kanunun
adli yardım hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanmasını talep
ederim.

[uluslararası koruma dosyası YOKSA:]
2577 sayılı Kanun m.31'in yollamasıyla uygulanan 6100 sayılı Kanun
hükümleri uyarınca adli yardım talebimin kabulünü talep ederim.
6100 sayılı Kanun m.334/3'teki karşılıklılık şartı bakımından
[ülke] ile Türkiye arasındaki [dayanak] gözetilmelidir.

EKLER             : [gelir ve malvarlığı durumunu gösteren belgeler]
                    [geri gönderme merkezi kayıt belgesi]

9.4. Ek listesi ve delil çizelgesi

Ek listesi tek başına yeterli değildir; her ekin hangi olguyu kanıtladığı ve açıklamalar bölümündeki hangi satıra karşılık geldiği görünür olmalıdır. Bu çizelge dilekçeye eklenebileceği gibi yalnız hazırlık aşamasında da kullanılabilir.

EK  BELGE                      NEYİ KANITLIYOR        OLAY SATIRI
--  -------------------------  ---------------------  ------------
1   Sınır dışı etme kararı ve  İşlemin varlığı ve     [gg.aa.yyyy]
    tebliğ formu               tebliğ tarihi
2   Pasaport ve giriş kaşesi   Türkiye'ye yasal       [gg.aa.yyyy]
                               giriş
3   İkamet veya çalışma izni   Kalışın hukuki         [gg.aa.yyyy]
                               dayanağı
4   [aile belgeleri]           Aile hayatının         [gg.aa.yyyy]
                               Türkiye'de kurulduğu
5   [dosyaya özgü belge]       [karşı olgu]           [gg.aa.yyyy]

10. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Reddedilirse Ne Olur?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi reddedilirse dava kendiliğinden bitmez; her ret aynı anlama gelmez. Dilekçenin m.3’e uygun olmaması hâlinde mahkeme, otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verir (2577 sayılı Kanun m.15/1-d). Bu bir düzeltme imkânıdır ve dilekçelerin m.3’e uygun olmamaları dolayısıyla reddi hâlinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmaz (m.15/3). Buna karşılık kanun bu imkânı sınırlar: birinci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir (m.15/5).

Ölçüt, ret kararında sayılan yanlışlığın aynen yinelenmesidir. Yenileme dilekçesinin kaderi buna göre ikiye ayrılır:

Yenileme dilek­çe­si­nin durumuSonuçDayanak
Ret kararında sayılan eksiklikler giderilmişdava esastan görülürm.15/1-d
Aynı yan­lış­lık­lar yeniden yapılmışdava reddedilirm.15/5

Bunun okuma disiplini şudur: ret kararında sayılan eksiklikler tek tek çıkarılmalı ve her biri adıyla karşılanmalıdır. Ret kararının hangi bende dayandığı da dikkatle okunmalıdır, çünkü ilk inceleme üzerine verilen kararların hepsi aynı sonucu doğurmaz.

10.1. Sınır dışı kararına itiraz dilekçesinin yenilenmesi

Yenileme dilekçesi, dava dilekçesinin yeniden düzenlenmiş hâlidir. Başına konan kısa bir karşılama bölümü, mahkemenin ret kararında sayılan hangi eksikliğin nasıl giderildiğini tek bakışta görmesini sağlar.

                 [İL] [NO]. İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DOSYA NO          : [yıl]/[no] E.
DAVACI            : [Ad Soyad] – Yabancı Kimlik No: [11 hane]
VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad] – [Baro] Barosu, Sicil [No]
DAVALI            : [İl] Valiliği
KONU              : [gg.aa.yyyy] tarihli dilekçe ret kararı uyarınca
                    yenilenen dava dilekçesinin sunulmasıdır.

Mahkemenizin [gg.aa.yyyy] tarihli kararı ile dava dilekçesinin
[ret kararında sayılan eksiklikler birebir yazılır] yönlerinden
reddine karar verilmiştir. İşbu yenileme dilekçesi otuz günlük süre
içinde ve sayılan eksikliklerin tamamı giderilerek verilmektedir:

1. [Ret kararındaki birinci eksiklik] : [nasıl giderildiği]
2. [Ret kararındaki ikinci eksiklik]  : [nasıl giderildiği]

[Buradan sonrası, eksiklikleri giderilmiş dava dilekçesinin
 tamamıdır: taraflar, dava konusu ve tebliğ tarihi, açıklamalar,
 hukuka aykırılık sebepleri, hukuki sebepler, deliller, sonuç ve
 istem, ekler.]

Yenileme dilekçesi için ayrıca harç alınmaz (m.15/3). Buna karşılık aynı yanlışlıkların yeniden yapılması davanın reddi sonucunu doğurduğundan (m.15/5), ret kararındaki her kalem karşılama listesinde ayrı bir satır olarak görünmelidir.

11. Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesini Vermeden Önce

Aşağıdaki liste, yukarıda açıklanan unsurların dosyada karşılığının bulunup bulunmadığını sırayla denetler.

  1. Hitap satırındaki mahkeme adı kararı alan valiliğin bulunduğu ildeki idare mahkemesine göre yazıldı mı (m.32)? Yetkisiz mahkemeye açılan dava yetki yönünden reddedilip dosya yetkili mahkemeye gönderilir (m.15/1-a) ve bu zaman kaybettirir.
  2. Davalı hane sınır dışı kararını alan valilik olarak gösterildi mi ve dava konusu, açıklamalar ile sonuç bölümlerinde aynı valilik mi yazılı?
  3. Dayanak bent kararın kendi metninden okunarak yazıldı mı? Sebepler o bende cevap verecek biçimde kurulur; kararın hangi olguyu iddia ettiği değişince dilekçenin karşılaması gereken şey de değişir.
  4. Tebliğ tarihi yazıldı mı ve yedi günlük süre bu tarihten mi hesaplandı (m.3/2-c)?
  5. Sebepler numaralandı mı ve her biri kararın gerekçesindeki bir tespite mi cevap veriyor? “Karar hukuka aykırıdır” bir sebep değildir; kanun konu, sebep ve delilin birlikte gösterilmesini ister (m.3/2-b).
  6. Sebep bloklarından yalnız dosyada karşılığı olanlar bırakıldı mı? Doldurulmamış blok, karşı olgusu yazılmamış bir başlıktan ibarettir ve dilekçeyi zayıflatır.
  7. Dayanılacak bütün iddialar yazıldı mı? İdare mahkemesinin kararı kesindir (m.53/3) ve bireysel başvurudan önce başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması aranır (6216 sayılı Kanun m.45/2).
  8. Ekler numaralandı mı, olay özetindeki satırlarla eşleşiyor mu ve nüshalar karşı taraf sayısından bir fazla mı (m.3/3)? Eki olmayan satır iddia değil beyandır.
  9. Kararı veren makama bildirim planlandı mı (6458 sayılı Kanun m.53/3)?
  10. Adres güncel mi? Tebligat yapılamazsa uygulanacak süre iki aya çıkar (m.53/3).
  11. İdari gözetim itirazı dışarıda bırakıldı mı? Sınır dışı kararı idare mahkemesinin, idari gözetim kararı sulh ceza hâkiminin konusudur (m.57/6).
  12. İmza, tarih ve vekâlet bilgileri tamamlandı mı? Vekâletname yoksa dilekçeyi yabancının kendisi ya da yasal temsilcisi imzalar (m.53/3).
  13. Daha önce bir dilekçe ret kararı geldiyse, orada sayılan eksikliklerin her biri adıyla karşılandı mı? Aynı yanlışlıkların yinelenmesi davayı reddettirir (m.15/5).

İlgili yazılar: Sınır Dışı (Deport) Kararı: Sebepler, İtiraz Süresi ve İptal Davası · İdari Gözetim Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği · Tahdit Kodu Nedir, Nasıl Kaldırılır?

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesinde hangi gün sayısı hangi işleme ait?Dava açma süresi bu sayılardan yalnız biridir. Diğerleri mahkemenin karar verme süresine, idarenin tanıdığı çıkış süresine ya da dilekçedeki eksikliğin giderilmesine aittir; dilekçe yazılırken karıştırılmamaları gerekir.
  1. İdare mahkemesine dava açma süresi7 gün
  2. Mahkemenin başvuruyu sonuçlandırma süresi15 gün
  3. Türkiye'yi terke tanınan sürenin alt sınırı15 gün
  4. Dilekçenin yeniden düzenlenmesi süresi30 gün
  5. Harç ve posta ücretinin tamamlanması süresi30 gün
Kaynak: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.53/3, m.56/1 ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.6/4, m.15/1-d

Sıkça Sorulan Sorular

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi nereye verilir?

İdare mahkemesine. 6458 sayılı Kanun m.53/3, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabileceğini düzenler. Aynı fıkra, mahkemeye başvuran kişinin sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirmesini öngörür; bu bildirim dilekçeyle birlikte planlanmalıdır.

Sınır dışı kararına itiraz dilekçesi fiziken nereye teslim edilir?

Yetkili idare mahkemesi başkanlığına doğrudan verilebilir. 2577 sayılı Kanun m.4, bunun yanında idare mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliklerine, yabancı memleketlerde ise Türk konsolosluklarına verilebileceğini düzenler. Geri gönderme merkezi başka bir ilde olduğunda ya da kişi ülkeden çıkarılmışsa bu iki kanal fiilen tek yol hâline gelir. Aynı Kanunun m.6/3'üne göre bu yerlere verilen dilekçeler en geç üç gün içinde ait olduğu mahkemeye taahhütlü olarak gönderilir.

Tebliğ tarihini dilekçede yazmak zorunda mıyım?

Evet. 2577 sayılı Kanun m.3/2-c, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin dilekçede gösterilmesini arar. Yedi günlük süre bu tarihten işlediği için, tarih hem süreyi hem de dilekçenin usulüne uygunluğunu ilgilendirir.

İnternetteki hazır sınır dışı itiraz dilekçesi örneğini doldurabilir miyim?

Kimlik ve adres bölümleri dışında önerilmez. İptal davasının kaderini belirleyen bölüm, dava konusu işlemin hangi sebeple hukuka aykırı olduğunun somut olguya bağlanmasıdır; 2577 sayılı Kanun m.3/2-b dilekçede davanın konu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterilmesini şart koşar. Başka bir dosya için yazılmış metin bu bağı kuramaz.

Dilekçeye hangi belgeler eklenir?

2577 sayılı Kanun m.3/3'e göre dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. Sınır dışı dosyalarında bu, en azından sınır dışı etme kararının kendisi, tebliğ formu ve dayanılan her olguya ait belge demektir.

Sınır dışı dilekçesinde yürütmenin durdurulması talep etmek gerekir mi?

Koruma bu davada talepten değil kanundan gelir. 2577 sayılı Kanun m.27/1'e göre dava açmak kural olarak işlemin yürütülmesini durdurmaz; ancak 6458 sayılı Kanun m.53/3'ün son cümlesi, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilemeyeceğini öngörür. Dilekçenin ağırlığı bu nedenle iptal sebeplerine verilmelidir.

Dilekçem reddedilirse dava bitmiş olur mu?

Her ret aynı sonucu doğurmaz. 2577 sayılı Kanun m.15/1-d uyarınca dilekçenin m.3'e uygun olmaması hâlinde otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verilir ve m.15/3'e göre yeni dilekçe için ayrıca harç alınmaz. Ancak m.15/5'e göre yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir.

Aile hayatına ilişkin iddiayı dilekçeye yazmazsam sonradan ileri sürebilir miyim?

İdari yargı bakımından hayır, çünkü sonradan gelecek bir aşama yoktur: idare mahkemesinin bu konuda verdiği karar kesindir (6458 sayılı Kanun m.53/3). Bireysel başvuru yönünden de 6216 sayılı Kanun m.45/2, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının başvurudan önce tüketilmiş olmasını arar. Dayanılacak her iddianın iptal dilekçesinde ileri sürülmesi bu nedenle önemlidir.

Dilekçede sınır dışı edilmemeyi ayrıca talep etmem gerekir mi?

Koruma kanundan doğar. 6458 sayılı Kanun m.53/3'ün son cümlesine göre, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Buna karşılık davanın açıldığını kararı veren makama bildirmek aynı fıkrada öngörülmüştür ve uygulamada koruma bu bildirimle görünür olur.

Uluslararası koruma başvurum varsa dilekçede neye dayanırım?

6458 sayılı Kanun m.54/2, uluslararası koruma başvuru sahibi veya statü sahibi kişiler hakkında sınır dışı etme kararının uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında alınabilmesini aynı maddenin birinci fıkrasının (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında olma şartına bağlar. Karar bu üç bent dışında bir bende dayanıyorsa, işlemin dayanağı dilekçede doğrudan tartışma konusu yapılabilir.

Dilekçeyi avukat yazmak zorunda mı?

Hayır. 6458 sayılı Kanun m.53/3 yabancının kendisinin, yasal temsilcisinin ya da avukatının başvurabileceğini söyler. Ancak süre yedi gündür, idare mahkemesinin kararı kesindir ve bireysel başvurudan önce kanunda öngörülen başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması aranır (6216 sayılı Kanun m.45/2); bu üç neden birlikte desteğin değerini artırır.

Göç idaresine itiraz dilekçesi yazılır mı?

Sınır dışı etme kararı bakımından hayır. 6458 sayılı Kanun m.53/3 tek bir yol gösterir: kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvuru. Kararı veren makama giden şey bir itiraz değil, davanın açıldığının bildirimidir; kanunun uygulama yönetmeliği de tebligatta idare mahkemesine başvurulması hâlinde kararı alan makama bilgi verilmesi gerektiğinin belirtileceğini öngörür (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.56/3). Kanunun idari itiraz yolu uluslararası koruma kararlarına aittir ve orada süre on gün, merci Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonudur (m.80/1-a); bu yol sınır dışı kararına uygulanmaz.

Sınır dışı kararında Türkiye'yi terk için süre verilmemişse ne yapılabilir?

Sebebi denetlenebilir. 6458 sayılı Kanun m.56/1, sınır dışı kararı alınanlara kararda belirtilmek kaydıyla on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınmasını kural hâline getirir ve süre tanınmayacak hâlleri tek tek sayar: kaçma ve kaybolma riski, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarının ihlali, sahte belge kullanımı, asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışma, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı bakımından tehdit. Sayım kapalı olduğundan, kişinin bu hâllerden hangisine girdiği kararda gösterilmemişse bu eksiklik dilekçede ileri sürülebilir.

Geri gönderme merkezindeki yabancı vekâletnameyi nasıl verir?

Merkez içinden. 6458 sayılı Kanun m.59/1-b, geri gönderme merkezlerinde yabancıya yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme imkânı sağlanacağını düzenler. Notere erişim listede açıkça yer aldığı için vekâletname merkezden düzenlenebilir; yedi günlük süre gözetim hâlinde de işlediğinden bu adım ilk günlerde planlanmalıdır.

Avukatlık ücretini karşılayamayan yabancı adli yardımdan yararlanabilir mi?

İki ayrı rejim vardır. Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü bulunan kişiye, o Kısım kapsamındaki iş ve işlemlerde 1136 sayılı Kanunun adli yardım hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır (6458 sayılı Kanun m.81/2). Böyle bir dosyası olmayan yabancıda dayanak genel rejimdir ve 6100 sayılı Kanun m.334/3, yabancıların adli yardımdan yararlanmasını ayrıca karşılıklılık şartına bağlar. Talep bu nedenle dilekçeyle birlikte ve gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir.

Dilekçe ret kararından sonra yenilenen dilekçede yeni bir eksiklik olursa dava reddedilir mi?

Kanunun aradığı ölçüt aynı yanlışlığın tekrarıdır. 2577 sayılı Kanun m.15/5, birinci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğini düzenler. Hüküm başka bir eksikliği değil, ret kararında sayılan yanlışlığın aynen yinelenmesini karşılar. Güvenli yol, ret kararındaki her kalemi tek tek çıkarıp adıyla karşılamaktır.

Kararı anlamadığım bir dilde tebliğ ettiklerini dilekçede ileri sürebilir miyim?

Bilgilendirme yükümlülüğü kanunda yazılıdır ve denetlenebilir. 6458 sayılı Kanun m.53/2, kararın gerekçeleriyle birlikte tebliğ edilmesini; yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisinin veya yasal temsilcisinin kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilmesini arar. Tebliğ formunun bir örneği bu nedenle dilekçenin ekine konur ve formda hangi dilde açıklama yapıldığı, tercümanın hazır bulunup bulunmadığı ve imzanın nasıl alındığı dilekçede anlatılır.

2024 değişikliği dilekçemi etkiler mi?

Hangi metnin uygulanacağını davanın açıldığı tarih belirler. 6458 sayılı Kanun m.53/3'ün yürürlükteki hâli 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Aynı Kanunla eklenen geçici maddeye göre 31 inci ve 53 üncü maddelerde yapılan değişiklikler, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalar hakkında uygulanır (6458 sayılı Kanun geçici m.3). Dilekçe bakımından sonuç şudur: dava açma süresi yedi gündür, ancak dosyanın hangi metne tabi olduğu kararın değil davanın tarihine bakılarak belirlenir.

Dilekçeyi verdiğim gün dava açılmış sayılır mı?

Ölçü teslim değil kayıttır. 2577 sayılı Kanun m.6/1, harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere kayıt yapılacağını ve davanın bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılacağını düzenler. Yedi günlük süre bu tarihe göre değerlendirilir; dilekçenin yazılmış veya imzalanmış olması süreyi durdurmaz.

Harç veya posta ücretini yatıramazsam dava düşer mi?

Hemen düşmez. 2577 sayılı Kanun m.6/4, harç veya posta ücreti verilmeden ya da eksik verilerek dava açılması hâlinde otuz gün içinde tamamlanması hususunun ilgiliye tebliğ edileceğini, tebligata rağmen yerine getirilmezse bildirimin bir daha tekrarlanacağını, süresinde tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğini düzenler. Dava açılmamış sayıldığında yedi günlük süre geçmiş olacağı için yeniden dava açma imkânı fiilen kalmaz; bu nedenle ödeme gücü yoksa adli yardım talebi dilekçeyle birlikte ileri sürülmelidir.

Aynı dosyada idari gözetim kararı da varsa aynı dilekçe kullanılır mı?

Hayır, iki ayrı dilekçe gerekir. Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine yedi gün içinde dava açılır (6458 sayılı Kanun m.53/3). İdari gözetim kararına karşı ise gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi ya da avukatı sulh ceza hâkimine başvurur (m.57/6). Merci, dilekçenin muhatabı ve talebin konusu ayrıdır; birinin dilekçesi diğerinde kullanılamaz.

Hukuki Kaynaklar

Bu yazıdaki hukuki açıklamalar aşağıdaki başlıca mevzuata dayanmaktadır. İlgili madde bilgileri metin içinde ayrıca belirtilmiştir.

Mevzuat

Son mevzuat kontrolü:

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

Google’da takip edin

Google, Öne Çıkan Haberler bölümünde bu sitenin makalelerini size daha sık gösterir.

Google’da tercih edilen kaynak yap

İlgili çalışma alanı: Yabancılar Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp