Portekiz Golden Visa 2026: Şartları ve Başvuru Süreci

Portekiz Golden Visa, taşınmaz alımı dışındaki belirli yatırımlara dayanan oturma iznidir. Kültür ve sanat için 250.000 €, gayrimenkul dışı fon payı, araştırma ve şirket yatırımı için 500.000 € eşikleri uygulanır; şirket ve istihdam seçeneklerinde ayrıca iş yeri şartları aranır (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/1-d). Bu yazı, Portekiz’de yatırım yaparak oturma izni almayı düşünen veya eski taşınmaz iznini yenilemek isteyen Türk vatandaşının başvuru şartlarını ve Türkiye’deki askerlik ile vergi durumunu ele alır.

Bu yazıdaki Portekiz kuralları Türk mevzuatı değildir; Portekiz devletinin resmî yayımlarına dayanır ve değişebilir. Kaynakların tarihleri ve resmî metinler arasındaki numaralandırma farkı yazının sonunda açıklanmıştır. Türkiye’ye ilişkin bölümler Türk mevzuatına dayanır.

1. Portekiz Golden Visa Nedir?

Portekiz Golden Visa, Portekiz Yabancılar Kanunu’nun 90.º-A maddesinde düzenlenen yatırım faaliyeti oturma iznidir. Madde, bu izni yatırım faaliyeti yürütmek amacıyla üçüncü devlet vatandaşlarına verir ve dört şartı birlikte arar: oturma izninin genel şartlarını karşılamak, geçerli bir Schengen vizesi taşımak, Portekiz’e ilk girişten itibaren 90 gün içinde kalışı düzenlemek ve kanunda tanımlanan yatırım faaliyetini gerçekleştirmek (Portekiz Yabancılar Kanunu m.90.º-A/1).

Üçüncü devlet vatandaşı, Avrupa Birliği üyesi olmayan bir ülkenin vatandaşıdır. AIMA, ARI rejiminin Portekiz vatandaşlarına ve Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı, Andorra ve İsviçre vatandaşlarına uygulanmadığını yazar; Türk vatandaşları bu kapsamda değildir ve Portekiz Golden Visa’dan yararlanabilir. Okunan resmî metinlerde Türk vatandaşlarına özgü ayrı bir kural yoktur.

Portekiz Golden Visa bir oturma iznidir; vatandaşlık değildir. Kanun yatırım faaliyetini, kişinin şahsen ya da bir şirket aracılığıyla yürüttüğü ve Portekiz’de en az beş yıl süreyle sayılan sonuçlardan en az birini doğuran faaliyet olarak tanımlar (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/1-d). Taşınmaz yatırımıyla oturma izni veren başka programlar için Yunanistan Golden Visa ve Dubai Golden Visa yazılarına, programları açık ve kapanan ülkelerin karşılaştırması için altın vize veren ülkeler yazısına bakılabilir. Türkiye’nin yabancı yatırımcılara yönelik düzenlemesi ise yatırımla Türk vatandaşlığı yazısında anlatılmıştır.

2. Taşınmaz Alarak Başvuru Yapılabilir mi?

Portekiz Golden Visa devam eder; taşınmaz alımıyla yeni başvuru yapılamaz. 6 Ekim 2023’te yayımlanan 56/2023 sayılı Kanun, Yabancılar Kanunu’ndaki yatırım faaliyeti tanımından üç yolu kaldırdı: 1,5 milyon avro veya üzerindeki sermaye transferi, 500.000 € veya üzerindeki taşınmaz alımı ve inşası en az 30 yıl önce tamamlanmış ya da kentsel rehabilitasyon alanındaki taşınmazın alınıp rehabilite edilmesi (toplam 350.000 € veya üzerinde) (56/2023 sayılı Kanun m.53/d). Kanun yayımını izleyen gün, yani 7 Ekim 2023’te yürürlüğe girdi (m.55).

Portekiz Golden Visa’nın kaldırılan yollarına dayalı yeni başvuru, 7 Ekim 2023’ten itibaren kabul edilmez (56/2023 sayılı Kanun m.42/1). Kanunun gerekçe bendi de amacı “gayrimenkul yatırımı faaliyetine dayalı oturma izinlerinin kaldırılması” olarak yazar. Kalan yatırım yolları için kanun ayrıca bir yasak koyar: bu yollardaki yatırım doğrudan ya da dolaylı olarak taşınmaz yatırımına yöneltilemez (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/5).

Portekiz Golden Visa’nın kalan yollarında 2024–2026 arasında tutar ya da yol değişikliği yapılmadı. Yabancılar Kanunu’nu 2025 ve 2026’da değiştiren 9/2025 ve 62/2026 sayılı kanunlar yatırım faaliyeti tanımına dokunmamıştır. Bu dönemdeki değişiklikler başvuru usulüne ilişkindir: izin işlemleri SEF’ten AIMA’ya geçmiş, yenileme başvuruları 16 Şubat 2026’dan itibaren tamamen elektronik yola alınmıştır.

2.1. Eski Taşınmaz İzinleri Nasıl Yenilenir?

Eski taşınmaz yoluyla verilmiş Portekiz Golden Visa yenilenebilir. 56/2023 sayılı Kanun, yürürlük tarihine kadar uygulanan rejim altında verilmiş yatırım faaliyeti oturma izinlerinin yenilenmesinin mümkün olduğunu yazar; bu kural aile birleşimi izinlerine de uygulanır (56/2023 sayılı Kanun m.42/2, m.42/3). Sürekli oturma şartlarını taşıyan eski izin sahipleri ve aileleri de sürekli yatırım faaliyeti oturma izni isteyebilir (m.42/4).

Eski Portekiz Golden Visa’nın yenilenmesi iznin türünü değiştirir. Yenileme, oturma iznini girişimci göçmenler için oturma iznine dönüştürür; izin sahibi ilk yıl kesintisiz veya aralıklı en az 7 gün, sonraki iki yıllık dönemlerde en az 14 gün Portekiz’de bulunmak zorundadır (56/2023 sayılı Kanun m.42/5).

7 Ekim 2023’te yetkili makamlar önünde karar bekleyen eski yollara dayalı verme ve yenileme başvuruları geçerliliğini korur. Bu kural, o tarihte belediyelerde ön denetim sürecinde bekleyen başvurulara da uygulanır; bu başvurularda da yenileme, izni girişimci göçmen iznine dönüştürür (56/2023 sayılı Kanun m.43).

3. Portekiz Golden Visa Şartları ve Yatırım Tutarı

Portekiz Golden Visa için gereken yatırım tutarı seçilen yola göre değişir; en düşük parasal eşik kültürel mirasa ya da sanatsal üretime yönelik 250.000 €‘dur. Yatırım faaliyeti, Portekiz’de en az beş yıl süreyle aşağıdaki sonuçlardan en az birini doğurmalıdır (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/1-d; 56/2023 sayılı Kanun m.44):

Portekiz Golden Visa yolu	Asgari şart	Dayanak
İstihdam	En az 10 iş yeri yaratılması	m.3/1-d-ii
Bilimsel araştırma	Ulusal bilim ve teknoloji sis­te­min­deki kamu veya özel araştırma kurum­la­rı­nın araştırma faaliyetine 500.000 € veya üzerinde sermaye transferi	m.3/1-d-v
Kültür ve sanat	Sanatsal üretime ya da ulusal kültürel mirasın onarımı veya korunmasına, kanunda sayılan kamu ve kamu yararına kuruluşlar ara­cı­lı­ğıyla 250.000 € veya üzerinde sermaye transferi	m.3/1-d-vi
Fon payı	Gayrimenkul dışı kolektif yatırım kuru­luş­la­rı­nın paylarına 500.000 € veya üzerinde sermaye transferi	m.3/1-d-vii
Şirket	Portekiz’de şirket kurmak ya da mevcut şirketin sermayesini artırmak için 500.000 € veya üzerinde sermaye transferi ve istihdam şartı	m.3/1-d-viii

Düşük nüfus yoğunluklu bölgelerde istihdam, araştırma ve kültür yollarının asgari tutarı ya da nicel şartı %20 daha düşük olabilir. Düşük yoğunluklu bölge, 208/2017 sayılı Portaria’da tanımlanan, kilometrekare başına 100’den az nüfuslu ya da kişi başı geliri ulusal ortalamanın %75’inden düşük bölgedir (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/2, m.3/3). Kanun indirimli tutarın kendisini yazmaz; bu nedenle burada da indirimli bir rakam verilmemiştir.

Portekiz Golden Visa’da yatırım faaliyetleri iki yılda bir değerlendirmeye tabidir. Değerlendirme, yatırımın bilimsel ve kültürel faaliyet, doğrudan yabancı yatırımın teşviki ve istihdam üzerindeki etkilerini ölçer (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/4).

3.1. Fon Payı Yatırımının Şartları

Fon payı yoluyla oturum izni için yatırım, gayrimenkul dışı kolektif yatırım kuruluşlarının paylarına yapılan en az 500.000 € tutarında sermaye transferidir. Kanun bu kuruluşta üç şart arar (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/1-d-vii; 56/2023 sayılı Kanun m.44):

• Kuruluş Portekiz mevzuatına göre kurulmuş olmalıdır.
• Kuruluşun yatırım anındaki vadesi en az beş yıl olmalıdır.
• Kuruluşun yatırımlarının değerinin en az %60’ı Portekiz’de merkezi bulunan ticaret şirketlerinde gerçekleştirilmelidir.

Fonun getirisi, kanunun bu yol için aradığı şartlar arasında yer almaz; kanun bir getiri ya da sermaye güvencesi de öngörmez. Fon, Portekiz Golden Visa’nın şartı olarak “gayrimenkul dışı” olmalıdır ve yatırım dolaylı yoldan da taşınmaza yöneltilemez (m.3/5). 2023 öncesi metindeki “risk sermayesi fonu” ifadesi 56/2023 sayılı Kanun’la bu tanımla değiştirilmiştir.

3.2. Şirket Yatırımı ve İstihdam Şartı

Şirket yatırımıyla başvuruda iki seçenek vardır. Birincisi, Portekiz’de merkezi bulunan bir ticaret şirketi kurmak için en az 500.000 € transfer etmek ve beş kalıcı iş yeri yaratmaktır. İkincisi, Portekiz’de kurulu bir şirketin sermayesini en az 500.000 € artırmak ve en az beş kalıcı iş yeri yaratmak ya da beşi kalıcı olmak üzere en az on iş yerini en az üç yıl korumaktır (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/1-d-viii; 56/2023 sayılı Kanun m.44).

İstihdam yolu ise tutar aramaz; kişinin şahsen ya da bir şirket aracılığıyla Portekiz’de en az 10 iş yeri yaratmasını arar (Portekiz Yabancılar Kanunu m.3/1-d-ii). İki yolda da yatırımın beş yıl sürdürülmesi gerekir (m.3/1-d).

4. Oturum Süresi ve Portekiz’de Kalma Şartı

Yatırımcı oturum izni ilk olarak iki yıl geçerlidir ve iki yıllık dönemlerle yenilenir. Yenileme için başvurucunun yatırım faaliyeti şartlarından herhangi birini sürdürdüğünü kanıtlaması gerekir (Portekiz Yabancılar Kanunu m.90.º-A/2). AIMA da geçici yatırım izninin belgenin düzenlendiği tarihten itibaren iki yıl geçerli olduğunu yazar.

İznin yenilenmesi için Portekiz’de asgari süre bulunmak gerekir: ilk yıl kesintisiz ya da aralıklı 7 gün, sonraki iki yıllık dönemlerde kesintisiz ya da aralıklı 14 gün (84/2007 sayılı Yönetmelik m.65.º-C). Yenileme başvuruları 16 Şubat 2026’dan beri yalnız elektronik yolla, AIMA’nın Portal de Renovações platformu üzerinden yapılır; biyometrik veri gerekiyorsa yüz yüze randevu verilir (AIMA, 29 Ocak 2026 tarihli duyuru, 2 Şubat 2026’da güncellendi).

5. Çalışma Hakkı Var mı?

AIMA’nın ARI sayfası, Portekiz Golden Visa sahibinin Portekiz’de oturabileceğini ve çalışabileceğini (“Residir e trabalhar em Portugal”) yazar. Portekiz Yabancılar Kanunu’nda ise ARI’yı adıyla anan ayrı bir çalışma hükmü yoktur; kanunun 83. maddesi her oturma izni sahibine bağımlı ya da bağımsız mesleki faaliyette bulunma hakkı tanıyan genel bir hükümdür (Portekiz Yabancılar Kanunu m.83/1).

Bu ayrım Portekiz Golden Visa’yı Yunanistan programından ayırır: Yunan Göç Kodu, yatırımcı oturma izninin çalışma hakkı vermediğini açıkça yazar. Portekiz’de ise izni veren kurum çalışmayı açıkça sayar.

6. Diğer Schengen Ülkelerine Seyahat

Portekiz Golden Visa, Portekiz’in verdiği bir oturma iznidir ve sahibine diğer Schengen ülkelerinde kısa süreli kalış hakkı tanır. Bir Schengen ülkesinin verdiği geçerli oturma iznini ve geçerli bir seyahat belgesini taşıyan yabancı, diğer Schengen ülkelerinde herhangi bir 180 günlük dönemde 90 güne kadar serbestçe dolaşabilir. Bunun için Schengen Sınırlar Kodu’ndaki üç giriş şartını taşımalı (geçerli bir seyahat belgesi, kalışın amacını ve yeterli geçim imkânını gösterebilme, kamu düzeni, iç güvenlik, halk sağlığı ya da uluslararası ilişkiler bakımından tehdit sayılmama) ve gidilen ülkenin ulusal uyarı listesinde bulunmamalıdır (Schengen Anlaşmasını Uygulama Sözleşmesi m.21/1; Schengen Sınırlar Kodu m.6/1). 90 gün hesaplanırken her kalış günü için önceki 180 gün dikkate alınır (Schengen Sınırlar Kodu m.6/1).

Portekiz Golden Visa diğer Schengen ülkelerinde oturma ya da çalışma hakkı vermez. Kural yalnız kısa süreli dolaşımı düzenler; Avrupa Komisyonu’nun göç portalına göre başka bir AB ülkesine 90 günden uzun süre için gitmek, o ülkenin uzun süreli vizesini ya da oturma iznini gerektirir. Schengen kuralları 19 Ağustos 2026 itibarıyla 25’i AB üyesi olmak üzere 29 Avrupa ülkesinde uygulanır.

Bu bilgiler Türk mevzuatı değildir; Avrupa Birliği’nin resmî yayımlarından aktarılmıştır ve değişebilir: Schengen Anlaşmasını Uygulama Sözleşmesi m.21 (Avrupa Birliği Resmî Gazetesi L 239, 22.9.2000; 265/2010 ve 610/2013 sayılı tüzüklerle değişik), (AB) 2016/399 sayılı Schengen Sınırlar Kodu (EUR-Lex’teki 12.10.2025 tarihli konsolide metin) ve Avrupa Birliği’nin Your Europe sayfası (son kontrol 19.08.2026).

7. Aile Üyeleri Oturum İzni Alabilir mi?

Yatırımcının aile üyeleri aile birleşimi izni alabilir. Portekiz’de aile birleşimi hakkı kural olarak en az iki yıldır geçerli oturma iznine sahip olana tanınır; bu iki yıllık süre, 90.º-A maddesine göre izin almış olanın aile üyelerine uygulanmaz (Portekiz Yabancılar Kanunu m.98/1, m.98/3-c).

Portekiz Golden Visa sahibinin aile birleşiminden yararlanabilecek aile üyeleri şunlardır (Portekiz Yabancılar Kanunu m.99/1):

• Eş.
• Reşit olmayan ya da kısıtlı çocuklar: eşlerin ya da birinin bakmakla yükümlü olduğu çocuklar; kanundaki şartlarla evlat edinilmiş çocuklar da dahildir.
• Öğrenim gören reşit çocuklar: eşlerin ya da birinin bakmakla yükümlü olduğu, bekâr ve öğrenim gören reşit çocuklar. Bu bent ARI sahibine özgüdür; diğer oturma izinlerinde çocuğun Portekiz’deki bir okulda okuması aranırken ARI sahibinde böyle bir şart yoktur (m.99/1-d, m.99/1-e). AIMA bu çocuklar için 18 ile 25 yaş arasını yazar.
• Anne ve baba: izin sahibinin ya da eşinin birinci derece üstsoyu, bakmakla yükümlü olunması şartıyla (m.99/1-f).
• Reşit olmayan kardeşler: menşe ülkenin yetkili makamının Portekiz’de tanınan kararıyla izin sahibinin vesayeti altındaysa (m.99/1-g).

AIMA’ya göre aile birleşimi başvurusu yatırımcının ARI başvurusuyla aynı anda yapılabilir; ancak sonucu yatırımcının başvurusunun kabulüne bağlıdır. Eski taşınmaz yoluyla verilmiş izinlerde aile birleşimi izinleri de yenilenebilir (56/2023 sayılı Kanun m.42/3).

8. Başvuru Nasıl Yapılır?

Portekiz Golden Visa başvurusu AIMA’ya, elektronik platformda ön kayıtla başlar; başvuru bu kayıtla yapılır ve kararı AIMA yönetim kurulu verir (84/2007 sayılı Yönetmelik m.65.º-D/16, m.65.º-D/17). AIMA’nın Portal ARI sayfasına göre adımlar şöyledir:

1. Portal ARI kaydı: Başvurucu, AIMA’nın Portal ARI platformunda elektronik ön kayıt yapar.
2. Belgeler: Seçilen yatırım yolunu ve genel şartları gösteren belgeler platforma yüklenir.
3. İnceleme harcı: Başvurunun alınması ve incelenmesi harcı, platformda vergi numarası girilerek düzenlenen tek tahsilat belgesiyle (DUC) belirtilen süre içinde ödenir.
4. Randevu: AIMA, başvurunun kabul edildiğini ya da düzeltilmesi gerektiğini e-postayla bildirir. Kabulden sonra AIMA birimine tek bir randevuyla gidilir; belgeler teslim edilir ve biyometrik veriler alınır.
5. Diğer harçlar: İşleme ait bütün harçlar, verme ve yenileme dahil, Portal ARI’de üretilen tek tahsilat belgesiyle (DUC) ödenir.

Portal ARI’de başvurucu yerine bu iş için yetkilendirilmiş yasal temsilci de kayıt yapabilir. AIMA, başvurunun 84/2007 sayılı Yönetmelik m.65.º-A ve m.65.º-D’de sayılan belgelerle yapılması gerektiğini yazar.

Portekiz Golden Visa başvurusunda kalış, Portekiz’e ilk girişten itibaren 90 gün içinde düzenlenmelidir ve başvurucunun geçerli bir Schengen vizesi taşıması gerekir (Portekiz Yabancılar Kanunu m.90.º-A/1-b, m.90.º-A/1-c).

8.1. Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Başvuruda belgeler iki gruptur: her başvurucudan istenen genel belgeler ve seçilen yatırım yolunu kanıtlayan belgeler. AIMA’nın ARI belge listesine göre genel belgeler şunlardır:

• Geçerli pasaport ya da başka bir seyahat belgesi ve Portekiz’e yasal giriş ile kalışın kanıtı.
• Portekiz ulusal sağlık sistemi kapsamında olunduğunu ya da başvurulan süre için uluslararası geçerli sağlık sigortasını gösteren belge.
• Menşe ülkeden, ya da bir yıldan uzun süredir başka bir ülkede yaşanıyorsa o ülkeden alınmış adli sicil belgesi. Belge Portekiz diplomatik ya da konsüler temsilciliğince onaylanmış, başvurudan en fazla üç ay önce düzenlenmiş ve Portekizceye çevrilmiş olmalıdır.
• Menşe, ikamet ya da vergi mukimliği ülkesindeki vergi kimlik numarasının kanıtı (84/2007 sayılı Yönetmelik m.65.º-A/14).
• Portekiz adli siciline erişim izni içeren başvuru formu ve yatırımın asgari tutar ve beş yıllık süre şartlarına uyulacağına dair yazılı taahhüt (Yönetmelik m.65.º-D/15).
• Portekiz vergi idaresinden ve sosyal güvenlik kurumundan borç bulunmadığına ya da kayıt bulunmadığına dair belge; AIMA bu belgenin en fazla 45 gün önce düzenlenmiş olmasını ister (Yönetmelik m.65.º-D/14).
• İnceleme harcının ödendiğini gösteren makbuz.

Yatırımın kendisi, Portekiz Merkez Bankası’na kayıtlı bir kredi kuruluşunun, gereken tutarın fiilen transfer edildiğini doğrulayan yazısıyla kanıtlanır (Yönetmelik m.65.º-D/11). Buna ek olarak her yol kendi belgesini ister (Yönetmelik m.65.º-D):

Yatırım yolu	Ek belge
İstihdam	İşçilerle yapılan bireysel iş söz­leş­me­leri
Araştırma	Araştırma kurumunun sermayenin fiilen transfer edildiğini doğrulayan yazısı
Kültür	Yararlanıcı kuruluşun transfer yazısı ve Kültürel Strateji, Planlama ve Değer­len­dirme Ofisi’nin yatırımın niteliğini doğrulayan yazısı
Fon payı	Payların sahipliğini ve üzerlerinde yük bulun­ma­dı­ğını gösteren belge; fon yöne­ti­ci­si­nin vade, ser­ma­ye­len­dirme planı ve %60 şartını doğrulayan yazısı
Şirket	Şirketin kuruluşunu ya da payın edinimini ve bedelini gösteren bilgiler; sosyal güvenlik durumunu AIMA kendisi kontrol eder

Portekiz Golden Visa yatırımı başvuru anında yapılmış olmalıdır. Yatırım kişinin kendisi ya da ortağı olduğu tek ortaklı limited şirket aracılığıyla yapılabilir; şirket aracılığıyla yapılırsa başvurucunun şirketin ortağı olduğunu gösteren güncel ticaret sicil belgesi verilir (84/2007 sayılı Yönetmelik m.65.º-A/7, m.65.º-A/12, m.65.º-A/13).

8.2. Başvuru ve Yenileme Harçları

Başvuru ve yenileme harçları 307/2023 sayılı Portaria’da düzenlenir ve her yıl 1 Mart’ta enflasyona göre güncellenir; güncel tutarlar AIMA’nın harç tablosundadır. Tablonun 26 Şubat 2026 tarihli sürümündeki tutarlar şöyledir:

İşlem	Portaria tutarı	Dijital kanal tutarı
Başvurunun alınması ve incelenmesi (ARI ve aile birleşimi)	€ 842,80	€ 632,10
ARI’nın verilmesi	€ 8.418,90	€ 6.314,20
ARI’nın yenilenmesi	€ 4.210,30	€ 3.157,80

Tablodaki ikinci sütun, AIMA’nın dijital kanalın kullanımını teşvik için uyguladığı %25 indirimin uygulandığı tutardır. Harçlar her yıl değiştiği için ödeme öncesinde AIMA’nın güncel harç tablosu kontrol edilmelidir.

9. Kalıcı Oturum İzni Alınabilir mi?

Portekiz Golden Visa sahibi, en az beş yıl geçici oturma iznine sahip olmak ve kanundaki diğer şartları taşımak koşuluyla sürekli oturma izni isteyebilir (Portekiz Yabancılar Kanunu m.80/1-a). Bu şartları taşıyan ARI sahibine “sürekli yatırım faaliyeti oturma izni” verilir (84/2007 sayılı Yönetmelik m.65.º-K). Portekiz Golden Visa doğrudan Portekiz vatandaşlığı vermez.

10. Portekiz Vatandaşlığı Şartları ve Başvuru

Vatandaşlık başvurusu, yatırımcı oturum izninden ayrı bir işlemdir. Yasal ikamet süresi, dil ve diğer koşullar vatandaşlık mevzuatına göre değerlendirilir; oturum izninin yenilenebilmesi bu koşulların da sağlandığı anlamına gelmez.

10.1. Vatandaşlık İçin Kaç Yıl İkamet Gerekir?

Portekiz vatandaşlığı için gereken süre 2026’da uzadı ve Portekizce resmî dil ülkeleri ile Avrupa Birliği dışındaki ülkelerin vatandaşları için 10 yıl yasal ikamete çıktı. 18 Mayıs 2026’da yayımlanan 1/2026 sayılı Organik Kanun’dan sonra Portekiz Vatandaşlık Kanunu, Portekizce resmî dil ülkelerinin ve Avrupa Birliği üye devletlerinin vatandaşları için yedi yıl, diğer ülkelerin vatandaşları için 10 yıl yasal ikamet arar (Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.6/1-b). Aralıklı yasal ikamet süreleri toplanabilir; ancak diğer ülke vatandaşları için bu süreler en fazla 12 yıllık bir aralıkta geçmiş olmalıdır (m.15/3). 19 Mayıs 2026’da bekleyen başvurulara kanunun eski metni uygulanır (1/2026 sayılı Organik Kanun m.7/2). Eski metin beş yıl yasal ikamet arıyordu.

Portekiz Golden Visa ile geçen yılların bu 10 yıllık süreye nasıl sayılacağı, okunan resmî metinlerde ayrıca düzenlenmemiştir. Yasal ikamet, yabancılar rejimindeki izin ve belgelerden biriyle durumu düzenli olanların ikameti olarak tanımlanır (m.15/1). Maddenin 4. fıkrası ise 1/2026 sayılı Organik Kanun’la yürürlükten kaldırılmıştır (1/2026 sayılı Organik Kanun m.5). Bugünkü metinde süre hesabına ilişkin kural, aralıklı yasal ikamet sürelerinin toplanmasını düzenleyen 3. fıkradır.

10.2. Vatandaşlığa Alınma Şartları

Portekiz vatandaşlığı için süre tek şart değildir. Başvurucu ayrıca şu şartları taşımalıdır (Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.6/1):

• reşit olmalıdır;
• Portekiz dilini ve kültürünü, tarihini ve ulusal sembollerini yeterince bildiğini bir sınav ya da sertifikayla kanıtlamalıdır;
• Portekiz vatandaşlığının temel hak ve ödevlerini ve devletin siyasi yapısını bilmeli, demokratik hukuk devletinin temel ilkelerine bağlılığını resmen beyan etmelidir;
• terör, şiddet içeren ya da yüksek derecede örgütlü suçlar, devlet güvenliğine karşı suçlar veya yasa dışı göçe yardım nedeniyle kesinleşmiş üç yıldan fazla hapis cezası almamış olmalıdır;
• ulusal güvenlik bakımından tehdit oluşturmamalı ve Birleşmiş Milletler ya da Avrupa Birliği kısıtlayıcı tedbirlerine konu olmamalıdır;
• geçimini sağlayabilmelidir.

Mahkûmiyet şartı, kanunda aksi ispat edilebilen bir karine olarak düzenlenmiştir. Yetkili birimlerin talebi üzerine değerlendirmeyi Portekiz savcılığı (Ministério Público) yapar; cezanın ağırlığı, suçun türü, fiilden sonra geçen süre ve kişinin topluma uyumunu gösteren koşullar dikkate alınır. Engel uygulanırsa ilgili kişi bu etkinin kaldırılması için dava açabilir. İnceleme veya dava sürerken vatandaşlık işlemi bekletilir (Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.6/14-16).

10.3. Dil Bilgisi Nasıl Kanıtlanır?

Portekiz vatandaşlığı dil şartı kanunda belirli bir seviye olarak yazılmaz; kanun yalnız Portekiz dilinin ve kültürünün, tarihinin ve ulusal sembollerinin bir sınav ya da sertifikayla kanıtlanmasını arar (Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.6/1-c). Resmî dili Portekizce olan ülkelerin vatandaşları, Portekizceye hâkim olmadıkları açıkça görülmedikçe dil şartını karşılamış sayılır (m.6/10).

Dil bilgisinin nasıl kanıtlanacağını Portekiz Vatandaşlığı Yönetmeliği sayar. Kabul edilen belgeler arasında Portekiz’de kamu okullarında ya da yurt dışında Camões Enstitüsü’nün akredite ettiği yerlerde yapılan Portekizce sınavını geçtiğini gösteren belge, Bilim, Teknoloji ve Yükseköğretim Bakanlığı’nın protokolle tanıdığı bir değerlendirme merkezinde yabancı dil olarak Portekizce sınavıyla alınan sertifika ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi’nin A2 ya da üstü seviyesinin tamamlandığını gösteren belirli kurs sertifikaları vardır (Portekiz Vatandaşlığı Yönetmeliği m.25/2). A2 seviyesi yönetmelikte yalnız bu kurs sertifikaları için anılır; genel bir asgari seviye olarak yazılmaz.

1/2026 sayılı Organik Kanun, Portekiz hükümetine yönetmeliği 90 gün içinde yeni kurallara uyarlama görevi vermiştir (1/2026 sayılı Organik Kanun m.4). Diário da República’daki yönetmelik metninin son değişikliği 23 Temmuz 2025 tarihlidir ve kültür, tarih ve ulusal semboller bilgisinin nasıl kanıtlanacağını düzenleyen bir hüküm 12 Ekim 2026 itibarıyla yayımlanmamıştır. Bu nedenle sınavın biçimi başvurudan önce Portekiz makamlarından ayrıca teyit edilmelidir.

10.4. Vatandaşlık Başvurusu Nasıl Yapılır?

Portekiz vatandaşlığı başvurusu, Adalet Bakanına hitaben Portekizce yazılmış dilekçeyle yapılır. Dilekçe Merkezî Nüfus Kayıtları Müdürlüğü’ne (Conservatória dos Registos Centrais) ya da onun birimlerine, Portekiz’deki nüfus müdürlüklerine veya Portekiz konsolosluklarına şahsen verilebilir; elektronik yolla ya da postayla Merkezî Nüfus Kayıtları Müdürlüğü’ne de gönderilebilir (Portekiz Vatandaşlığı Yönetmeliği m.18/1, m.18/2, m.18/4). Dosya Merkezî Nüfus Kayıtları Müdürlüğü’nde incelenir ve vatandaşlık Adalet Bakanının kararıyla verilir (m.27/1; Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.7/1).

Dilekçeye eklenen başlıca belgeler şunlardır (Portekiz Vatandaşlığı Yönetmeliği m.19/2):

• doğum kaydı örneği;
• Portekiz’de yasal ikameti gösteren, AIMA’nın verdiği belge;
• Portekizceyi yeterince bildiğini gösteren belge;
• Portekiz’in, doğum ülkesinin, vatandaşı olunan ülkenin ve cezai ehliyet yaşından sonra ikamet edilen ülkelerin adli sicil kayıtları.

Türk vatandaşı başvurucu için bu, Türkiye’den alınacak adli sicil kaydını da kapsar. Reşit başvurucunun vatandaşlığa alınma işlemi için harç 250 €‘dur ve başvuru başta reddedilse bile harcın tamamı ödenir (Portekiz Nüfus ve Noterlik Harç Yönetmeliği m.18/2.2.1, m.18/2.4). Vatandaşlığa alınma işlemi ve belgeleri damga vergisine tabi değildir (Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.7/2).

10.5. Vatandaşlık Kazanmanın Diğer Yolları

Portekiz vatandaşlığı yalnız ikamet yoluyla kazanılmaz. Portekiz Vatandaşlık Kanunu’ndaki başlıca diğer yollar şunlardır:

• Evlilik: Portekiz vatandaşıyla üç yıldan fazla süredir evli olan yabancı, evlilik devam ederken yapacağı beyanla Portekiz vatandaşlığını kazanabilir (m.3/1).
• Fiilî birliktelik: Beyan tarihinde Portekiz vatandaşıyla üç yıldan fazla süredir fiilî birliktelik içinde yaşayan yabancı, yetkili mahkemenin tanıma kararından sonra Portekiz vatandaşlığını kazanabilir (m.3/3). Evlilik ve fiilî birliktelik yolu, kanundaki suç, ulusal güvenlik ve kısıtlayıcı tedbir engellerinin bulunmamasına bağlıdır (m.3/4).
• Çocuklar: Portekiz vatandaşlığını kazanan anne ya da babanın reşit olmayan çocukları da beyanla bu vatandaşlığı kazanabilir (m.2).
• Torunlar: Büyükanne ya da büyükbabası asıl Portekiz vatandaşı olan ve bu vatandaşlığı kaybetmemiş kişi, Portekizli olmak istediğini beyan eder ve ulusal toplulukla fiilî bağı bulunursa asıl Portekiz vatandaşı olur; dil ve diğer şartlar bu yolda da aranır (m.1/1-d, m.1/3).
• Torun çocukları: Asıl Portekiz vatandaşlarının üçüncü derece altsoyu olan ve Portekiz’de en az beş yıldır yasal ikameti bulunan kişiye hükümet, ikamet süresi şartını aramadan vatandaşlık verebilir (m.6/8).

10.6. Türk Vatandaşlığından Çıkmak Gerekir mi?

Portekiz vatandaşlığı için önceki vatandaşlıktan çıkmak gerekmez; Portekiz Vatandaşlık Kanunu’nun vatandaşlığa alınma şartları arasında böyle bir şart yoktur (Portekiz Vatandaşlık Kanunu m.6/1). Bir kimsenin iki ya da daha fazla vatandaşlığı varsa ve bunlardan biri Portekiz vatandaşlığıysa, Portekiz hukuku bakımından yalnız Portekiz vatandaşlığı dikkate alınır (m.27).

Türk hukukunda da yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanmak Türk vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirmez; Türk vatandaşlığı yalnız yetkili makam kararıyla çıkma, kaybettirme ya da vatandaşlığa alınmanın iptali yoluyla kaybedilir (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.24/1). Portekiz vatandaşlığını kazanan Türk vatandaşı bu durumu gösteren belgeleri ibraz eder; inceleme sonunda kayden aynı kişi olduğu tespit edilirse nüfus kaydına çok vatandaşlığa sahip olduğuna dair açıklama yapılır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44/1). Bildirimin ayrıntısı çifte vatandaşlık yazısındadır.

Bu bölümdeki Portekiz kuralları Türk mevzuatı değildir; Portekiz devletinin resmî yayımıdır ve değişebilir. Kaynaklar Diário da República’da yayımlanan 37/81 sayılı Portekiz Vatandaşlık Kanunu (konsolide metin, son değişiklik 18 Mayıs 2026), 1/2026 sayılı Organik Kanun ve aynı gün yayımlanan 17/2026 sayılı düzeltme beyanı, 237-A/2006 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ekindeki Portekiz Vatandaşlığı Yönetmeliği (konsolide metin, son değişiklik 23 Temmuz 2025) ve 322-A/2001 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ekindeki Nüfus ve Noterlik Harç Yönetmeliği’dir (konsolide metin, son değişiklik 19 Ağustos 2026).

11. Portekiz Golden Visa ve Dövizle Askerlik

Portekiz Golden Visa’nın dövizle askerliğe etkisi, iznin çalışma iznini de içerip içermediğine ve kişinin Portekiz’de fiilen çalışıp çalışmadığına bağlıdır. Askeralma Kanunu m.39/1, dövizle askerlikten yararlanabilmek için yabancı ülkede iltica dışında elde edilmiş çalışma iznini de içeren oturma iznine ya da doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren ya da bir meslek veya sanat mensubu sıfatını taşımayı ve yurt içinde geçirilen süreler hariç en az üç yıl fiilen çalışmayı, ayrıca Bakanlığın uzaktan eğitimini almayı arar (Askeralma Kanunu m.39/1).

AIMA, Portekiz Golden Visa sahibinin Portekiz’de çalışabileceğini yazar. Buna karşın izin tek başına üç yıllık fiilî çalışmayı kanıtlamaz; Golden Visa sahibi Portekiz’de işçi, işveren ya da meslek mensubu olarak üç yıl çalıştığını belgelemelidir (Askeralma Yönetmeliği m.74/1). Konsolosluk, başvuru sırasında bu bilgi ve belgeleri yabancı ülke mevzuatı çerçevesinde inceleyerek başvuruyu kabul eder ya da reddeder (Askeralma Yönetmeliği m.80/1-a). Portekiz Golden Visa’nın asgari kalış şartı yalnız iki yılda 14 gün olduğu için, Portekiz’de fiilen yaşamayan bir izin sahibinin üç yıl çalışma şartını sağlaması ayrıca değerlendirilmelidir.

Yurt dışında ikamet eden çok vatandaşlar ile yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden süresiz ikamet izni sahipleri, en az üç yıl fiilen yabancı ülkelerde bulunmuşlarsa çalışma şartı aranmadan m.39/1’deki esaslara göre dövizle askerlikten yararlanabilir (Askeralma Kanunu m.39/2). Uzaktan eğitim, başvuru, belge ve ödeme koşulları ayrıca uygulanır. Ücret, başvuru ve belgeler dövizle askerlik yazısında anlatılmıştır.

12. Portekiz’deki Vergi Durumu

Portekiz Golden Visa almak, kişiyi kendiliğinden Portekiz’de vergi mukimi yapmaz; Portekiz Gelir Vergisi Kanunu mukimliği kalışa ve konuta bağlar, oturma iznine sahip olmayı ölçüt olarak saymaz. Kanuna göre ilgili yılda başlayan ya da biten herhangi bir 12 aylık dönemde Portekiz’de 183 günden fazla kalan ya da daha kısa kalmakla birlikte o dönemin herhangi bir gününde mutad mesken olarak tutma niyetini düşündüren bir konuta sahip olan kişi Portekiz’de mukim sayılır; gece geçirilen her gün kalış günü sayılır (Portekiz Gelir Vergisi Kanunu, CIRS m.16/1, m.16/2). Portekiz Golden Visa’nın yenileme için aradığı asgari kalış (iki yılda 14 gün) bu eşiğin çok altındadır.

Portekiz’in yabancılara tanıdığı “mutad olmayan mukim” (NHR) vergi rejimi 1 Ocak 2024’ten itibaren yeni girişlere kapandı; rejimi düzenleyen CIRS m.16/8-12, 2024 bütçe kanunuyla yürürlükten kaldırıldı (Portekiz 82/2023 sayılı Kanun m.317/b). Geçiş kuralına göre eski rejim, bu tarihte kayıtlı olanlara, 31 Aralık 2023’te mukim olanlara ve 31 Aralık 2024’e kadar mukim olup kanunda sayılan bağlantılardan birine sahip olanlara uygulanmaya devam eder; sayılan bağlantılar arasında 31 Aralık 2023’e kadar geçerli bir oturma vizesi ya da oturma izni de vardır (82/2023 sayılı Kanun m.236/3).

NHR’nin yerine getirilen rejim, bilimsel araştırma ve yeniliğe yönelik vergi teşvikidir (IFICI). Bu rejimden, Portekiz’de mukim olan, önceki beş yılın hiçbirinde Portekiz’de mukim olmamış ve kanunda sayılan faaliyetlerden birini yürüten kişi yararlanır; A ve B kategorisindeki net gelirine 10 yıl boyunca %20 özel oran uygulanır. NHR’den yararlanmış olan bu rejimden yararlanamaz ve rejim kişi başına bir kez kullanılır (Portekiz Vergi Teşvikleri Statüsü, EBF m.58-A/1, m.58-A/2, m.58-A/10, m.58-A/12). IFICI’den yararlanmak, Golden Visa’ya değil, kanunda tek tek sayılan faaliyetlerden birinin yürütülmesine bağlıdır.

Bu bilgiler Türk mevzuatı değildir; Portekiz devletinin Diário da República’da yayımlanan metinlerinden (CIRS konsolide metni, son değişiklik 3 Haziran 2026; EBF konsolide metni, son değişiklik 17 Ağustos 2026; 82/2023 sayılı Kanun) aktarılmıştır ve değişebilir.

13. Türkiye’deki Vergi Durumu

Portekiz Golden Visa almak, Türkiye’de yerleşmiş sayılma durumunu kendiliğinden değiştirmez. Gelir Vergisi Kanunu, Türkiye’de yerleşmiş olanları Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirir (Gelir Vergisi Kanunu m.3/1). Yerleşmenin ölçütü yabancı ülkeden alınan izin değildir: ikametgâhı Türkiye’de bulunanlar ya da bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar Türkiye’de yerleşmiş sayılır ve geçici ayrılmalar bu süreyi kesmez (m.4).

Türkiye’de yerleşmiş sayılan Portekiz Golden Visa sahibi, Portekiz’deki yatırımından elde ettiği gelir için Portekiz’de ödediği benzeri vergiyi Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinin o gelire isabet eden kısmından indirebilir. Bunun için Portekiz’de ödenen verginin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması ve ödendiğinin yetkili makamdan alınıp Türk elçiliği ya da konsolosluğunca onaylanan belgeyle kanıtlanması gerekir (Gelir Vergisi Kanunu m.123). Türkiye ile Portekiz arasındaki vergi anlaşmasının bu gelire uygulanacak hükümleri ayrıca incelenmelidir.

14. Resmî Kaynaklar

Portekiz Golden Visa kuralları Türk mevzuatı değildir; yabancı devletin resmî yayımıdır ve değişebilir. Yazıdaki tutar ve şartlar Portekiz Resmî Gazetesi Diário da República’da yayımlanan metinlerden aktarılmıştır: 23/2007 sayılı Yabancılar Kanunu (Lei n.º 23/2007; konsolide metin, son değişiklik 10 Eylül 2026), bu kanunu değiştiren 6 Ekim 2023 tarihli 56/2023 sayılı Kanun (Lei n.º 56/2023, Diário da República n.º 194, 6 Ekim 2023), 84/2007 sayılı Uygulama Yönetmeliği (Decreto Regulamentar n.º 84/2007; son değişiklik 17 Ocak 2024) ve Vatandaşlık Kanunu (Lei n.º 37/81; son değişiklik 18 Mayıs 2026). Başvuru ve harç bilgileri izni veren kurum AIMA’nın (Agência para a Integração, Migrações e Asilo) ARI sayfasından (sayfada tarih yoktur) ve 26 Şubat 2026’da güncellenen harç tablosundan alınmıştır. Diário da República’nın konsolide metin sayfası yatırım yollarını numaralandırırken 2023 öncesi bir bendi hâlâ gösterdiği için, yatırım yollarında 56/2023 sayılı Kanun’un yayımlanmış metni ve AIMA’nın numaralandırması esas alınmıştır. Türkiye’ye ilişkin bölümler Türk mevzuatına dayanır.