Çifte Vatandaşlık: Bildirimi, Askerlik ve Hukuki Sonuçları

Çifte vatandaşlık, bir Türk vatandaşının aynı anda başka bir devletin vatandaşlığına da sahip olmasıdır. Türk hukuku çifte vatandaşlığı tanır: başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanmak Türk vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirmez; Türk vatandaşlığı yalnız yetkili makamın çıkma, kaybettirme ya da iptal kararıyla kaybedilir. Çifte vatandaşın yapması gereken, yeni vatandaşlığını nüfus müdürlüğüne ya da konsolosluğa bildirmektir. Bu yazı, yurt dışında başka bir devletin vatandaşlığını kazanan ya da doğumla iki vatandaşlığı olan Türk vatandaşı için çifte vatandaşlığın Türk hukukundaki sonuçlarını anlatır: bildirim, askerlik, uygulanacak hukuk ve vatandaşlığın kaybı.

Çifte vatandaşlığın diğer ülke tarafındaki sonuçları o ülkenin hukukuna bağlıdır. Bazı devletler kendi vatandaşlığını kazanan kişiden önceki vatandaşlığından çıkmasını isteyebilir; bu şart Türk mevzuatından değil, o devletin mevzuatından doğar ve bu yazının kapsamı dışındadır.

1. Çifte Vatandaşlık: Öne Çıkanlar

• Çifte vatandaşlık, Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olmasıdır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.3/1-b).
• Çifte vatandaşlık Türk vatandaşlığını kaybettirmez; kayıp yalnız yetkili makam kararıyla çıkma, kaybettirme ya da iptal yoluyla olur (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.24).
• Çifte vatandaşlık, Türkiye’de nüfus müdürlüğüne, yurt dışında dış temsilciliğe yazılı bildirimle nüfus kaydına işlenir (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.81/1).
• Çifte vatandaşlık bildirilmezse diğer vatandaşlıkla yapılan nüfus olayları Türk nüfus kayıtlarına işlenmez (Yönetmelik m.83/6).
• Yurt dışında ikamet eden çifte vatandaş, en az üç yıl yabancı ülkede bulunmuşsa çalışma şartı aranmadan dövizle askerlikten yararlanabilir (Askeralma Kanunu m.39/2).
• Türk mahkemesinde çifte vatandaş hakkında, vatandaşlığa bağlanan konularda Türk hukuku uygulanır (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.4/1-b).

2. Çifte Vatandaşlık Nedir?

Çifte vatandaşlık, Türk vatandaşlığı mevzuatında “çok vatandaşlık” adıyla geçer ve Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olması olarak tanımlanır (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.3/1-b). Askeralma Kanunu da aynı tanımı kullanır (7179 sayılı Askeralma Kanunu m.3/1-g). Tanım Türk vatandaşından başlar: çifte vatandaş Türkiye bakımından Türk vatandaşıdır ve Türk vatandaşının hak ve yükümlülüklerine tabidir.

Çifte vatandaşlık farklı yollardan doğabilir. Kişi doğduğu ülkenin vatandaşlığını doğum yeri esasına göre kazanabilir, yabancı ana veya babasının vatandaşlığını doğumla alabilir ya da yetişkinken yabancı bir devletin vatandaşlığına başvurarak kazanabilir. Türk Vatandaşlığı Kanunu, yabancı vatandaşlığın hangi nedenle kazanıldığına göre ayrım yapmaz; “herhangi bir nedenle” yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişi için aynı kayıt usulünü öngörür (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44/1).

Çifte vatandaşlık, mavi karttan farklıdır. Mavi kart, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını bırakan kişilere ve altsoylarına bazı hakların korunması için verilir; mavi kart sahibi Türk vatandaşı değildir (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28/1). Ayrıntısı mavi kart yazısındadır.

3. Çifte Vatandaşlık Nasıl Alınır?

Çifte vatandaşlıkta ikinci vatandaşlık onu veren devletten, o devletin kurallarına göre alınır. Türk Vatandaşlığı Kanunu, kazanılmış yabancı vatandaşlığın sonradan nüfus kaydına işlenmesini düzenler; yabancı vatandaşlığa başvurmadan önce Türkiye’den alınacak bir izin öngörmez. Türk vatandaşının Türk tarafında yapacağı işlem, yabancı vatandaşlığı kazandıktan sonra bunu nüfus müdürlüğüne ya da dış temsilciliğe bildirmektir. Bildirim üzerine nüfus kaydına çok vatandaşlık açıklaması yapılır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44/1; Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.81/1).

Çifte vatandaşlığın şartları bu nedenle iki ayrı hukuka bağlıdır. Yabancı vatandaşlığın şartlarını o devlet belirler. Türk tarafında aranan, yabancı vatandaşlığın kazanıldığını gösteren belge ile kişinin Türk nüfus kaydındaki kimlik bilgilerinin uyuşmasıdır (Yönetmelik m.81/2, m.83/2).

Ters yönde, yabancının Türk vatandaşlığını kazanmasında da önceki vatandaşlıktan çıkma şartı aranmaz. Türk vatandaşlığını genel yoldan kazanmak isteyen yabancıda aranan şartlar ergin olmak, Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmek, Türkiye’ye yerleşme kararını davranışlarıyla teyit etmek, sağlık, iyi ahlak, yeterli Türkçe, geçim ve millî güvenlik şartlarıdır; önceki vatandaşlıktan çıkmak bu şartlar arasında yer almaz (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.11/1). Önceki vatandaşlığını koruyup korumayacağı ise o kişinin kendi devletinin hukukuna bağlıdır. Yollar ve şartlar Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır yazısında anlatılmıştır.

4. Çifte Vatandaşlık Türk Vatandaşlığını Kaybettirir mi?

Çifte vatandaşlık Türk vatandaşlığını kendiliğinden kaybettirmez. Türk vatandaşlığının kaybı, yetkili makam kararıyla ve yalnız üç yoldan gerçekleşir: çıkma, kaybettirme ya da vatandaşlığa alınmanın iptali (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.24/1). Yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanmak bu üç yoldan biri değildir. Kanun bu durumda kaybı değil, nüfus kaydına çok vatandaşlık açıklaması yapılmasını düzenler (m.44/1).

Çifte vatandaşlık kalktı mı sorusunun cevabı da buradadır: Türk Vatandaşlığı Kanunu yabancı vatandaşlık kazanan Türk vatandaşının kaydına çok vatandaşlık açıklaması yapılmasını bugün de düzenlemektedir (m.44/1) ve madde yürürlüktedir. Kişi isterse yabancı vatandaşlığı kazandığını belgeleyerek Türk vatandaşlığından çıkma belgesi alabilir (m.26/1); bu bir zorunluluk değil, kişinin kendi başvurusuna bağlı bir yoldur. Türk vatandaşlığı çıkma belgesinin imza karşılığı teslimiyle kaybedilir (m.27/1). Çıkma usulü vatandaşlıktan çıkma yazısında anlatılmıştır.

4.1. Çifte Vatandaşlıkta Kaybettirme Nedenleri

Çifte vatandaşlık tek başına kaybettirme nedeni değildir; ancak çifte vatandaşın bazı eylemleri kaybettirmeye yol açabilir. Aşağıdaki eylemlerde bulunduğu resmî makamlarca tespit edilen kişinin Türk vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararıyla kaybettirilebilir (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.29/1):

• Yabancı bir devletin Türkiye’nin menfaatlerine uymayan bir hizmetinde bulunup, bu görevi bırakması kendisine bildirildiği hâlde üç aydan az olmamak üzere verilen sürede kendi isteğiyle bırakmamak.
• Türkiye ile savaş hâlinde bulunan bir devletin hizmetinde Cumhurbaşkanının izni olmaksızın kendi isteğiyle çalışmaya devam etmek.
• İzin almaksızın yabancı bir devlet hizmetinde gönüllü olarak askerlik yapmak.

Son bent, diğer ülkesinde gönüllü askerlik yapmayı düşünen çifte vatandaş için önemlidir. Madde “izin almaksızın” ve “gönüllü olarak” ifadelerini birlikte kullanır (m.29/1-c). Kaybettirme kararı Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren hüküm ifade eder ve kişiseldir; eş ve çocuklara etki etmez (m.30).

5. Çifte Vatandaşlık Bildirimi Nasıl Yapılır?

Çifte vatandaşlık bildirimi, Türkiye’de yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne, yurt dışında ise Türk dış temsilciliğine yazılı olarak yapılır (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.81/1). Çok vatandaşlığa ilişkin başvurular kişinin kendisi ya da bu hak için verilmiş özel vekâletnameyle vekili tarafından yapılır; posta yoluyla yapılan başvuru kabul edilmez (Yönetmelik m.64/1). Adımlar şöyledir:

1. Bildirimi yapacak kişi: Ergin kişi bildirimi kendisi yapar; ergin olmayanın ya da ayırt etme gücünden yoksun olanın bildirimini veli veya vasisi yapar (Yönetmelik m.64/2, m.81/1).
2. Başvuru yeri: Türkiye’de yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne ya da valiliğe, yurt dışında dış temsilciliğe form dilekçeyle başvurulur (Yönetmelik m.64/1, m.64/3).
3. Belgeler: Nüfus cüzdanı ya da örneği ile diğer devlet vatandaşlığının hangi tarihte kazanıldığını gösteren ve kimlik bilgilerini içeren belge ibraz edilir (Yönetmelik m.81/2).
4. Kimlik karşılaştırması: Nüfus müdürlüğü, nüfus kaydındaki ad, soyadı, doğum tarihi ve cinsiyet bilgilerini yabancı vatandaşlık belgesindeki kimlik bilgileriyle karşılaştırır (Yönetmelik m.83/2).
5. Kayda açıklama: Bilgiler uyarsa nüfus kaydına çok vatandaşlığa sahip olunduğuna dair açıklama yapılır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44/1; Yönetmelik m.83/3).

Dış temsilciliğe yapılan bildirimde form dilekçe ve belgeler, açıklamanın yapılması için kişinin kayıtlı olduğu yerin nüfus müdürlüğüne doğrudan gönderilir (Yönetmelik m.82/1). İşlemi her iki durumda da nüfus müdürlüğü yürütür (Yönetmelik m.83/1).

5.1. Çifte Vatandaşlık Bildiriminde Yabancı Ad ve Soyadı

Çifte vatandaşlık bildiriminde, yabancı vatandaşlık kazanılırken yabancı bir ad ve soyadı seçildiyse bu ad ve soyadı da nüfus kaydına işlenebilir. Bunun için yabancı ad ve soyadının seçildiğini gösteren, yetkili makamlarca verilmiş belgenin ibraz edilmesi gerekir (Yönetmelik m.83/5).

Kimlik bilgileri farklı çıkarsa çok vatandaşlık talebi reddedilir (Yönetmelik m.83/4). Bu nedenle ad, soyadı ya da doğum tarihi iki ülkenin kayıtlarında farklı yazılmışsa, bildirimden önce bu farkın hangi kayıttan kaynaklandığı belirlenmelidir. Türk nüfus kaydındaki yanlışlığın düzeltilmesi ayrı bir yoldur ve nüfus kaydının düzeltilmesi davası yazısında anlatılmıştır.

5.2. Çifte Vatandaşlık Bildirimi Zorunlu mu?

Çifte vatandaşlık bildirimi Yönetmelik’te yapılması gereken bir işlem olarak düzenlenir: yabancı devlet vatandaşlığını kazanan ergin kişi kendisi, ergin olmayanın ise veli ya da vasisi yazılı bildirimde bulunur (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.81/1). Bildirim yapılmaması Türk vatandaşlığını sona erdirmez; Türk vatandaşlığının kaybı yalnız çıkma, kaybettirme ya da iptal yoluyla olur (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.24/1).

Çifte vatandaşlık bildirilmezse, kişinin diğer devlet vatandaşlığıyla yaptığı nüfus olayları Türk nüfus kayıtlarına işlenmez (Yönetmelik m.83/6). Diğer devlet kimliğiyle yapılan evlenme, boşanma, doğum gibi kişisel durum değişikliklerinin aile kütüğüne tescili için kişinin nüfus kaydında çok vatandaşlık açıklaması bulunması zorunludur (Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.21/1-c).

Tescil için ayrıca iki şart aranır: kişinin ya da vekilinin yazılı talepte bulunması ve tescili istenen olayın Türk hukukuna uygun olarak gerçekleşmiş olması (Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.21/1-a, m.21/1-b). Örneğin diğer ülkede o ülkenin kimliğiyle evlenen çifte vatandaşın bu evliliği, çok vatandaşlık açıklaması yapılmadan Türk aile kütüğüne işlenmez.

5.3. Diğer Vatandaşlığın Kaybedilmesi Bildirimi

Çifte vatandaş, diğer devletin vatandaşlığını herhangi bir nedenle kaybederse bunu da bildirir. Bildirim Türkiye’de yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne, yurt dışında dış temsilciliğe yazılı olarak yapılır; nüfus cüzdanı ile diğer vatandaşlığın hangi tarihte kaybedildiğini gösteren belge ibraz edilir. Kimlik bilgileri uyarsa nüfus kaydına çok vatandaşlığın geçersiz hâle getirildiğine dair açıklama yapılır (Yönetmelik m.84).

5.4. Çifte Vatandaşlık Nasıl Kanıtlanır?

Çifte vatandaşlık, bildirimden sonra nüfus kaydına düşülen çok vatandaşlık açıklamasıyla Türk kayıtlarında görünür (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44/1). Türk vatandaşlığının kanıtlanması ise herhangi bir şekle bağlı değildir. Nüfus kayıtları, nüfus cüzdanı ve pasaport ya da pasaport yerine geçen belge, aksi kanıtlanıncaya kadar kişinin Türk vatandaşı olduğuna karine sayılır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.36/1, m.36/2). Kişinin Türk vatandaşı olup olmadığında tereddüt doğarsa durum İçişleri Bakanlığına sorulur (m.36/3).

Diğer devletin vatandaşlığı ise o devletin kendi belgeleriyle kanıtlanır. Türk nüfus müdürlüğü bildirim sırasında bu belgeyi, diğer vatandaşlığın hangi tarihte kazanıldığını gösterecek biçimde ister (Yönetmelik m.81/2).

6. Çifte Vatandaşlıkta Askerlik

Çifte vatandaş Türk vatandaşı olmaya devam ettiği için Askeralma Kanunu’na tabidir; diğer vatandaşlık askerlik yükümlülüğünü kaldırmaz. Kanun ise yurt dışında ikamet eden çifte vatandaş için iki ayrı kolaylık tanır: yurt dışı erteleme ve çalışma şartı aranmayan dövizle askerlik (Askeralma Kanunu m.38/1-c, m.39/2).

6.1. Çifte Vatandaşlıkta Yurt Dışı Erteleme

Yurt dışında ikamet eden çifte vatandaşın askerlik işlemleri, durumunu belgelerle bağlı olduğu Türk konsolosluğuna başvurması hâlinde 35 yaşını tamamladığı yılın sonuna kadar ertelenebilir (Askeralma Kanunu m.38/1-c). Erteleme, başvurunun kabulünden sonra doğum yılına göre 35 yaşını tamamlayacağı yılın 31 Aralık tarihine kadar sürer (Askeralma Yönetmeliği m.64/1-a). Erteleme süresinde herhangi bir takvim yılının yarısından fazlasını Türkiye’de geçiren kişinin ertelemesi iptal edilir (Askeralma Kanunu m.38/2).

6.2. Çifte Vatandaşlıkta Dövizle Askerlik

Yurt dışında ikamet eden çifte vatandaş, en az üç yıl fiilen yabancı ülkelerde bulunmuşsa çalışma şartı aranmadan dövizle askerlikten yararlanır (Askeralma Kanunu m.39/2). Bu üç yıl, yurt içinde geçirilen süreler hariç 1095 gündür ve yalnız vatandaşı olunan ülkelerde geçen süreler sayılır (Askeralma Yönetmeliği m.73/1-ç, m.73/2). Yabancı vatandaşlık kazanılmadan önce o ülkede oturma veya çalışma izniyle geçen süreler de bu süreye eklenir (Askeralma Yönetmeliği m.73/5).

Çifte vatandaş dövizle askerlik başvurusunda belge olarak yabancı ülke vatandaşlık kimlik belgesini ya da yabancı ülke pasaportunu ibraz eder (Askeralma Yönetmeliği m.74/1-ç). Uzaktan eğitim, ödeme tutarı ve başvuru adımları dövizle askerlik yazısında anlatılmıştır.

7. Çifte Vatandaşlıkta Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?

Türk mahkemesinde, uygulanacak hukukun vatandaşlık esasına göre belirlendiği hâllerde, birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olup aynı zamanda Türk vatandaşı olan kişi hakkında Türk hukuku uygulanır (5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.4/1-b). Çifte vatandaşın diğer vatandaşlığı, Türk mahkemesinin uygulayacağı hukuku bu konularda değiştirmez.

Türk vatandaşı olmayan ve birden fazla yabancı vatandaşlığı bulunan kişi hakkında ise daha sıkı ilişki içinde bulunduğu devletin hukuku uygulanır (m.4/1-c). Yabancı uyruklu eşle evli olanların boşanmasında hangi hukukun uygulanacağı yabancı uyruklu ile boşanma yazısında anlatılmıştır.

8. Çocuklarda Çifte Vatandaşlık

Çocuk, Türk vatandaşı ana ya da babadan evlilik birliği içinde doğmuşsa, Türkiye’de ya da yurt dışında doğmasına bakılmaksızın doğumla Türk vatandaşıdır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.7/1). Türk vatandaşı ana ile yabancı babadan evlilik birliği dışında doğan çocuk da Türk vatandaşıdır; Türk vatandaşı baba ile yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk ise soy bağı kurulunca Türk vatandaşlığını kazanır (m.7/2, m.7/3).

Bu çocuk doğduğu ülkenin ya da yabancı ebeveyninin vatandaşlığını da kazanırsa çifte vatandaş olur. Ergin olmayan çocuğun çok vatandaşlık bildirimini veli ya da vasisi yapar (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.64/2, m.81/1). Çocuk ergin olduktan sonra Türk vatandaşlığından ayrılmayı seçebilir; bu hak aşağıda anlatılmıştır.

9. Çifte Vatandaşlık Eşe Geçer mi?

Çifte vatandaşlık eşe kendiliğinden geçmez. Bir Türk vatandaşıyla evlenmek yabancı eşe doğrudan Türk vatandaşlığı kazandırmaz. Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancı, Türk vatandaşlığını kazanmak için başvurabilir; başvuruda aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması şartları aranır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16/1).

Yabancı eş bu yolla Türk vatandaşlığını kazanır ve kendi vatandaşlığını da korursa çifte vatandaş olur. Vatandaşlık başvurusundan önceki dönemde yabancı eşin Türkiye’deki ikameti Türk vatandaşıyla evli yabancının ikamet izni yazısında anlatılmıştır.

10. Çifte Vatandaşlar Devlet Memuru, Polis ya da Subay Olabilir mi?

Çifte vatandaşlık, devlet memurluğunun genel şartlarından birini tek başına ortadan kaldırmaz. Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan ilk genel şart Türk vatandaşı olmaktır (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48/A-1); çifte vatandaş da Türk vatandaşıdır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.3/1-b). Polis meslek eğitim merkezlerine başvuruda (Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği m.8/1-a) ve sözleşmeli subay adaylığında (Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği m.6/a-1) aranan şart da Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaktır.

Bu maddeler genel şartı düzenler. Devlet Memurları Kanunu, memurluğa alınacaklarda genel şartların yanında özel şartlar da arar (m.48); bu nedenle başvurulacak kadronun kendi mevzuatı ve alım ilanı ayrıca okunmalıdır. Bu yazı yalnız vatandaşlık şartını ele alır.

11. Çifte Vatandaşlar Oy Kullanabilir mi?

Evet. On sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir (Anayasa m.67/3). On sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili de seçilebilir (2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu m.10). Çifte vatandaş Türk vatandaşı olduğu için bu hükümler ona da uygulanır. Anayasa, yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarının oy hakkını kullanabilmesi için kanunun uygulanabilir tedbirleri belirleyeceğini de yazar (Anayasa m.67/2).

12. Doğumla Çifte Vatandaş Olanların Seçme Hakkı

Doğumla çifte vatandaş olan kişi, ergin olduğu tarihten itibaren üç yıl içinde Türk vatandaşlığından ayrılmayı seçebilir. Bu seçme hakkı şu kişilere tanınır (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.34/1):

• Ana ya da babası Türk olduğu için doğumla Türk vatandaşı olup yabancı ana veya babanın vatandaşlığını doğumla ya da sonradan kazananlar.
• Ana ya da babası Türk olduğu için Türk vatandaşı olup doğduğu ülkenin vatandaşlığını doğum yeri esasına göre kazananlar.
• Evlat edinilme yoluyla Türk vatandaşlığını kazananlar.
• Doğum yeri esasına göre Türk vatandaşı olduğu hâlde sonradan yabancı ana veya babasının vatandaşlığını kazananlar.
• Türk vatandaşlığını kazanan ana veya babasına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazananlar.

Seçme hakkı kişiyi vatansız bırakacaksa kullanılamaz (m.34/2). Seçme hakkıyla Türk vatandaşlığının kaybı, şartların varlığının tespitine ilişkin karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder (m.35/1). Seçme hakkı kullanılmazsa kişi çifte vatandaş olarak kalır.

13. Yatırımla Vatandaşlık ve Golden Visa Programlarında Çifte Vatandaşlık

Yatırım karşılığı başka bir devletin vatandaşlığını kazanan Türk vatandaşı da çifte vatandaş olur. Türk Vatandaşlığı Kanunu yabancı vatandaşlığın hangi nedenle kazanıldığına bakmaz; yatırımla kazanılan vatandaşlık da aynı bildirim usulüyle nüfus kaydına işlenir (Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44/1).

Golden Visa adıyla bilinen Yunanistan ve Dubai programları ise vatandaşlık değil, oturma izni verir. Oturma izni kişiyi o ülkenin vatandaşı yapmadığı için çifte vatandaşlık doğurmaz; çok vatandaşlık bildirimi de yalnız yabancı vatandaşlık kazanıldığında yapılır. İki programın şartları Yunanistan Golden Visa ve Dubai Golden Visa yazılarındadır.

Türkiye’nin yabancılara yönelik yatırım programında ters yön söz konusudur. Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip yabancı, Türk vatandaşlığını kazanmak için başvurduğunda, işlemlerinde Bakanlığın araştırmasıyla daha sıkı ilişki içinde bulunduğu tespit edilen devletin vatandaşlığı esas alınır (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.64/4). Bu yolun şartları yatırımla Türk vatandaşlığı ve Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır yazılarında anlatılmıştır.