Rekabet Kurumu Nedir, Ne İş Yapar? Şikâyet ve Soruşturma Süreci

Kısa Cevap

Rekabet Kurumu, 4054 sayılı Kanunun uygulanmasını sağlayan idari bir düzenleyici kurumdur; karar organı Rekabet Kuruludur. Kanunun 4, 6 ve 7. maddelerinin ihlal edilip edilmediğini resen ya da başvuru üzerine inceler, ihlali tespit ederse ihlale son verme kararı ve ciroya endeksli idari para cezası verir.

Şikâyet için tacir olmanız gerekmez; meşru menfaati olan her gerçek ve tüzel kişi şikâyette bulunabilir. Kurul iddiaları ciddi bulursa size yazılı bildirim yapar. Bildirim yapılmaması zımni ret sayılır ve bu durumda doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu belgeleyen herkes yargı yoluna gidebilir.

Kurumun en güçlü aracı yerinde incelemedir (m.15): habersiz gelir, defterleri ve elektronik verileri inceler. Ancak bu yetki sınırsız değildir — Danıştay, kişisel cihazlarda yalnızca teşebbüse ait veri içeren kısımların incelenebileceğini ve bunun idarece somut olarak ortaya konulması gerektiğini belirtmiştir.

Bu Durumda mısınız?

• Şirketinize Rekabet Kurumu uzmanları geldi ve yerinde inceleme yapıyor; ne yapmanız gerektiğini bilmiyorsunuz.
• Rakibinizin veya tedarikçinizin uygulamalarını Rekabet Kurumuna şikâyet etmek istiyorsunuz.
• Şikâyette bulundunuz ama Kurumdan aylardır yanıt gelmiyor.
• Hakkınızda soruşturma açıldı ve savunma süreniz işliyor.
• Kurul aleyhinize idari para cezası verdi; nereye ve ne kadar sürede itiraz edeceğinizi öğrenmek istiyorsunuz.
• Soruşturmayı taahhüt veya uzlaşma yoluyla erken kapatmayı değerlendiriyorsunuz.

Rekabet Kurumu ile Rekabet Kurulu Aynı Şey Değildir

Kanun ikisini ayrı tanımlar: Kurum teşkilatın bütünüdür, Kurul ise karar organıdır. Uzmanlar incelemeyi Kurum adına yapar; ihlal kararını, cezayı ve muafiyeti veren merci Kuruldur. Bu nedenle iptal davası “Rekabet Kurulu kararına karşı” açılır.

Kanunun tanım maddesinde Bakanlık Ticaret Bakanlığı olarak belirtilmiştir (m.3, 661 sayılı KHK ile değişik). Kurum idari ve mali özerkliğe sahiptir; Bakanlık hiyerarşik amir değildir, ancak Bakanlığın Kuruldan inceleme talep etme yetkisi vardır (m.9/1).

Kimler Şikâyette Bulunabilir?

4054 sayılı Kanun m.9 — İhlale Son Verme (ikinci fıkra)

Meşru bir menfaati olan gerçek ve tüzelkişiler şikayette bulunabilir.

Ölçüt “meşru menfaat”tir. Rakip olmanız şart değildir; ihlalden etkilenen bayi, tedarikçi, müşteri ve hatta tüketici de başvurabilir. Kurul ayrıca resen veya Bakanlığın talebi üzerine harekete geçebilir.

Şikâyetten Sonra Ne Olur? Bildirim ve Zımni Ret

Şikâyetçiler açısından en kritik hüküm budur ve uygulamada en çok gözden kaçan haktır.

4054 sayılı Kanun m.42 — Başvuru Sahiplerine Bildirim

Madde 42 – Kurulun, ihbar veya şikayet başvurularında ileri sürülen iddiaları ciddi ve yeterli bulması durumunda, ihbar veya şikayet edenlere ileri sürülen iddiaların ciddi bulunduğu ve araştırmaya başlandığı yazılı olarak bildirilir.

Kurulun, gerek başvuruları açıkca reddetmesi, gerekse süresi içinde bildirimde bulunmayarak reddetmiş sayılması durumlarında, doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu belgeleyen herkes Kurulun red kararına karşı yargı yoluna başvurabilir.

İki sonuç doğar:

• Sessizlik ret demektir. Kurul süresi içinde bildirimde bulunmazsa başvurunuz reddedilmiş sayılır. “Cevap gelmedi, beklemeye devam edeyim” yaklaşımı dava açma süresini tüketir.
• Ret kararı dava edilebilir. Açık ret de zımni ret de yargı denetimine tabidir. Dava açabilmek için doğrudan ya da dolaylı menfaatinizi belgelemeniz gerekir; bu nedenle şikâyet dilekçesine menfaat ilişkisini gösteren belgelerin baştan eklenmesi önemlidir.

Şikâyet Dilekçesinde Ne Bulunmalı?

Kanun şekil şartı öngörmez, ancak dilekçenin “ciddi ve yeterli” bulunma eşiğini geçmesi gerekir. Uygulamada işe yarayan iskelet şudur:

1. Başvurucunun sıfatı ve meşru menfaati — ihlalden nasıl etkilendiğiniz, belgeleriyle.
2. İlgili pazar — hangi ürün/hizmet, hangi coğrafi alan.
3. Şikâyet edilen teşebbüs(ler) ve pazardaki konumları.
4. İhlal iddiasının hukuki nitelendirmesi — m.4 (anlaşma/uyumlu eylem), m.6 (hâkim durum) veya m.7 (izinsiz devralma) ayrımı yapılarak.
5. Somut olgular ve tarihler — fiyat listeleri, yazışmalar, ihale sonuçları, sevkiyat kayıtları.
6. Delil ve delil kaynağı — elinizde olmayan ama Kurumun yerinde incelemeyle elde edebileceği delillerin nerede olduğuna dair işaret.

Dilekçe Kuruma yazılır; muhatap bir mahkeme değildir, dolayısıyla “dava dilekçesi” formatı gerekmez.

Süreç: Önaraştırma ve Soruşturma

Kanun iki aşamalı bir yapı kurar ve her aşama için süre öngörür.

Aşama	Ne olur	Süre	Dayanak
Başvuru / resen	Kurul doğrudan soruşturma açmaya ya da önaraştırma yapmaya karar verir	—	m.40/1
Önaraştırma	Raportör bilgi ve delilleri toplar, görüşünü Kurula yazılı bildirir	30 gün	m.40/3
Değerlendirme	Kurul soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verir	10 gün	m.41/1
Soruşturma	Raportörler soruşturmayı yürütür	6 ay (+ bir kez 6 aya kadar ek süre)	m.43/1
Bildirim	Soruşturma açıldığı ilgili taraflara, iddiaların türü ve niteliğiyle birlikte bildirilir	15 gün	m.43/2
Savunma	Soruşturma raporunun tebliğinden itibaren yazılı savunma	30 gün (haklı gerekçeyle bir kez, en çok bir katına kadar uzatılabilir)	m.45/2
Ek görüş	Raportörlerin görüş değişikliği bildirimi	15 gün	m.45/2
Cevap	Tarafların bu görüşe cevabı	30 gün	m.45/2

Bildirim ve savunma sürelerine ilişkin m.43/2 ve m.45/2 hükümleri 23 Mayıs 2024 tarihli 7511 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; güncel süreler yukarıdaki tablodadır.

Savunma süresi bakımından uyarı niteliğinde bir hüküm vardır:

4054 sayılı Kanun m.45 — Tebligat ve Cevap Verme (üçüncü fıkra)

Tarafların süresi içinde verilmeyen savunmaları dikkate alınmaz.

Bu, klasik anlamda bir hak düşürücü süre uyarısıdır: geç sunulan savunma dosyaya girmez.

Her İhlal Soruşturulmaz: De Minimis

2020 değişikliğiyle Kurula, küçük ölçekli ihlalleri soruşturma dışında bırakma yetkisi tanınmıştır.

4054 sayılı Kanun m.41 — Önaraştırmanın Sonuçlanması (ikinci fıkra)

(Ek fıkra:16/6/2020-7246/8 md.) Kurul; pazar payı ve ciro gibi ölçütleri esas alarak rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, piyasada rekabeti kayda değer ölçüde kısıtlamayan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği karar ve eylemlerini soruşturma konusu yapmayabilir.

Dikkat: açık ve ağır ihlaller bu korumanın dışındadır. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ve arz kısıtlaması, pazar payı ne olursa olsun de minimis kapsamına girmez.

Yerinde İnceleme: Kurumun En Güçlü Yetkisi

4054 sayılı Kanun m.15 — Yerinde İnceleme

Madde 15 – Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:

a) (Değişik:16/6/2020-7246/4 md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.

İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idari para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.

(Ek fıkra: 1/8/2003-4971/25 md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.

2020 değişikliği (a) bendine “fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü veriler” ifadesini eklemiştir. Bugün incelemenin ağırlık merkezi budur: e-posta, sunucu, dizüstü bilgisayar, taşınabilir cihaz, bulut kayıtları.

Danıştay 13. Dairesi, bu yetkinin niteliğini şöyle tanımlar:

“4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinde düzenlenen yerinde inceleme müessesesi bilgi isteme yoluyla birlikte Kurul Kanun’un kendisine verdiği görevleri yerine getirebilmek için kullandığı bir delil elde etme yöntemi olup soruşturma sürecinin doğası gereği, teşebbüslere haber verilmeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gereken bir uygulamadır.”

(Danıştay 13. Dairesi, E. 2023/2772, K. 2026/36, T. 13.01.2026)

Yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılmasının yaptırımı m.16/1-(d)‘dedir: yıllık gayrisafi gelirin binde beşi oranında idari para cezası. Bu, esas ihlal cezasından ayrı ve ona bağlı olmayan bir cezadır; soruşturma sonunda ihlal bulunmasa bile kesilebilir. Aynı kararda Danıştay bunun usuli nitelikte ve soyut tehlike esaslı bir yaptırım olduğunu belirtmiştir.

Kişisel Telefon İncelenebilir mi? Danıştay’ın Çizdiği Sınır

Uygulamadaki en tartışmalı nokta, çalışanların kişisel telefonlarındaki WhatsApp yazışmalarıdır. Danıştay 13. Dairesi 13 Ocak 2026 tarihli kararında sınırı netleştirmiştir.

Olayda, işgücü piyasasına yönelik centilmenlik anlaşmaları iddiasıyla açılan bir soruşturma kapsamında yerinde inceleme yapılmış; teşebbüs yetkilisinin kişisel telefonundaki iki WhatsApp grubunun yazışmalarının inceleme başladıktan sonra silindiği tespit edilerek şirkete idari para cezası verilmiştir. İdare Mahkemesi cezayı iptal etmiş, Bölge İdare Mahkemesi istinafı reddetmiş, Danıştay kararı onamıştır.

Danıştay önce yetkinin sınırsız olmadığını vurgular:

“Bununla birlikte yerinde inceleme yetkisi Kurula her türlü bilgi ve/veya belgenin incelenmesi noktasında verilen bir yetki olmayıp 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesi, Kanun’un Kurula verdiği görevlerin yerine getirilmesi amacına yönelik olarak ve teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilme noktasında sınırlar belirlemiştir.”

(Danıştay 13. Dairesi, E. 2023/2772, K. 2026/36, T. 13.01.2026)

Ardından kişisel cihazlar bakımından ölçütü koyar:

“Bu gözden geçirme sonucunda teşebbüse ait veri içerdiği tespit edilen kişisel malvarlığı içerisinde yer alan cihazın sadece teşebbüse ait veri içeren kısımları incelenebilecektir.”

(Danıştay 13. Dairesi, E. 2023/2772, K. 2026/36, T. 13.01.2026)

Ve ispat yükünü idareye yükler:

“Bununla birlikte, kişisel cihazlarda yapılan incelemelerde özel hayatın gizliliğinin sınırlarına da girildiği için bu incelemelerin daha hassas bir biçimde yapılmasını teminen davalı idareye yapacağı incelemeler noktasında yükümlülükler getirilmesi ve bu noktada davalı idarenin incelediği verinin yapacağı hızlı gözden geçirme sonucunda neden teşebbüse ait veri olduğunu ortaya koyması önem taşımaktadır.”

(Danıştay 13. Dairesi, E. 2023/2772, K. 2026/36, T. 13.01.2026)

Kararın somut sonucu şudur: silinen yazışmaların teşebbüse ait veri içerdiği yerinde inceleme tutanağı, teknik görüş veya Kurul kararıyla somut biçimde ortaya konulamadığından ceza hukuka aykırı bulunmuştur.

Bu, “kişisel telefon dokunulmazdır” anlamına gelmez. Karar, teşebbüse ait veri içeren kişisel cihazın incelenebileceğini açıkça kabul eder; getirdiği sınır, incelenen verinin neden teşebbüse ait olduğunun idarece gösterilmesi zorunluluğudur. Savunma da tam bu noktada kurulur.

WhatsApp yazışmalarının delil değeri, iş hukuku ve ceza yargılaması bakımından ayrı bir tartışmadır; bkz. Ses Kaydı ve WhatsApp Yazışması Delil Olur mu?

Not: Bu karar 13.01.2026 tarihlidir ve kesin olarak verilmiştir. Kararın atıf grafiğinde çözülmüş bir dayanak bulunmadığından otomatik güncellik denetimi kurulamamıştır; kararın tam metni okunarak değerlendirilmiştir.

Yerinde İncelemede Şirket Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı

Aşağıdakiler yukarıdaki kanun hükümleri ve karardan çıkan pratik sonuçlardır.

Yapılması gerekenler:

• Yetki belgesini isteyin ve inceleyin. Kanun uzmanların incelemenin konusunu ve amacını gösteren yetki belgesi bulundurmasını zorunlu kılar (m.15/2). İncelemenin kapsamı bu belgeyle sınırlıdır.
• Hukuk müşavirini/avukatı derhâl bilgilendirin. İnceleme avukat gelene kadar bekletilmez; ancak avukatın süreçte bulunması tutanak içeriği bakımından belirleyicidir.
• Tüm çalışanlara yazılı “silmeyin” talimatı gönderin. Danıştay kararına konu olayda şirketin çalışanlarına gönderdiği bu yöndeki e-posta, ilk derece mahkemesince şirket lehine değerlendirilmiştir.
• Tutanağa şerh düşün. Kapsam dışı olduğunu düşündüğünüz veriler için itirazınızı tutanağa yazdırın; sonraki iptal davasının dayanağı budur.
• İstenen belgelerin suretlerini verin. Kanun bunu açık bir yükümlülük olarak düzenler (m.15/4).

Yapılmaması gerekenler:

• Hiçbir veriyi silmeyin, cihaz sıfırlamayın, yazışma grubundan çıkmayın. Silme, ihlal bulunmasa dahi ayrı bir binde beş cezası doğurur.
• Uzmanları bekletmeyin, odaya girişi geciktirmeyin. Engelleme olasılığı bile sulh ceza hâkimi kararıyla incelemeye gerekçe olur (m.15/4).
• “Bilmiyorum” demek yerine yanlış bilgi vermeyin. Yanlış bilgi ayrı bir ceza sebebidir (m.16/1-c).
• İnceleme sırasında toplu e-posta arşivi temizliği gibi rutin işlemleri çalıştırmayın. Otomatik silme kuralları da tehlike yaratır; inceleme başladığında bunlar durdurulmalıdır.

Taahhüt ve Uzlaşma: Soruşturmayı Erken Bitiren İki Mekanizma

2020 değişikliği soruşturmayı erken bitirmek için iki mekanizma getirmiştir.

Taahhüt (m.43/3): Önaraştırma veya soruşturma sürecinde, m.4 veya m.6 kapsamındaki rekabet sorunlarının giderilmesi için teşebbüs taahhüt sunabilir. Kurul taahhüdü yeterli görürse bağlayıcı hâle getirip soruşturma açmayabilir veya açılmış soruşturmaya son verebilir. Ancak:

4054 sayılı Kanun m.43 — Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma (üçüncü fıkradan)

Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez.

Kurul, taahhüt kararından sonra üç hâlde yeniden soruşturma açabilir: kararın temelindeki bir unsurda esaslı değişiklik olması, taahhüde aykırı davranılması, veya kararın eksik/yanlış/yanıltıcı bilgiye dayanmış olması (m.43/4).

Uzlaşma (m.43/5-8): Soruşturmaya başlandıktan sonra, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul eden teşebbüs, soruşturma raporunun tebliğine kadar Kurulla uzlaşabilir. Karşılığında:

4054 sayılı Kanun m.43 — Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma (yedinci fıkradan)

Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.

Bu indirim, aktif işbirliği (m.16/6) kapsamındaki indirime engel değildir; ikisi birlikte uygulanabilir.

Ancak uzlaşmanın ağır bir bedeli vardır:

4054 sayılı Kanun m.43 — Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma (sekizinci fıkradan)

Sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde, idari para cezası ve uzlaşma metninde yer alan hususlar uzlaşmanın taraflarınca dava konusu yapılamaz.

Yani uzlaşırsanız yargı yolunu kapatırsınız. Yüzde yirmi beşlik indirimin, iptal davası kazanma ihtimalinden vazgeçmeye değip değmeyeceği, dosyanın delil durumuna göre verilecek stratejik bir karardır. Ayrıca uzlaşma metnindeki ihlal kabulü, m.57-58 uyarınca açılacak özel hukuk tazminat davalarında aleyhinize kullanılabilecek bir belgedir.

Güncel Yaptırım Alanı: Çalışan Ayartmama Anlaşmaları

Kurul’un son yıllarda en görünür biçimde genişlettiği alan, rakip işverenlerin birbirinin çalışanını işe almama yönündeki anlaşmalarıdır. Bu, çoğu şirketin “rekabet hukuku ihlali” olarak düşünmediği bir davranıştır; oysa Kurul bunu 4054 m.4 kapsamında ele almaktadır.

Kurul’un 21.03.2024 tarihli ve 24-14/270-110 sayılı kararındaki tanıma göre çalışan ayartmama anlaşmaları, emek için rekabet hâlinde olan teşebbüslerin birbirlerinin çalışanlarını istihdam etmemeye yönelik olarak doğrudan veya dolaylı biçimde yaptıkları anlaşmalardır. Aynı kararda Kurul, bu anlaşmaların tek bir biçimi olmadığını da ortaya koymuştur: yalnızca hâlihazırdaki çalışanları kapsayabileceği gibi geçmişte rakipte çalışmış personeli de kapsayabilir; süre sınırı içerebilir; belirli çalışan gruplarına özgü olabileceği gibi bütün çalışanları da kapsayabilir. Anlaşmanın mutlak olması da gerekmez. Tarafların geçişi tümüyle yasaklamayıp yalnızca karşılıklı rıza gösterdikleri geçişlere izin verdiği esnek modeller de aynı değerlendirmeye tabidir.

Uygulamadaki iki sonuç. Birincisi, bu tür bir anlaşmanın yazılı bir “rekabet yasağı sözleşmesi” biçiminde olması gerekmez; teşebbüsler arasındaki yazışma veya sözlü mutabakat da yeterli görülebilir. İkincisi, yukarıda anlatılan uzlaşma mekanizması bu alanda fiilen işlemektedir: anılan kararda idari para cezası 44.428.752,14 TL olarak hesaplanmış, uzlaşma usulü sonucunda %25 indirim uygulanarak 33.321.564,11 TL’ye indirilmiştir.

Uygulama tek bir karardan ibaret değildir. Kurul, 09.02.2023 tarihli ve 23-07/116-36 sayılı kararında da bir bilişim şirketinin başka bir yazılım şirketiyle çalışan ayartmama anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine karar vermiş; 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden hesaplanan 325.549,20 TL idari para cezası, uzlaşma usulü sonucunda %25 indirimle 244.161,90 TL’ye düşürülmüştür. Karar oybirliğiyle alınmış ve yargı yolu Ankara idare mahkemeleri olarak gösterilmiştir. İki karar birlikte okunduğunda tablo şudur: ihlal tipi teşebbüsün büyüklüğünden bağımsız olarak aynı; ceza ise ciro üzerinden hesaplandığı için sonuç yüz binlerle on milyonlar arasında değişiyor.

Karıştırılmaması gereken ayrım: İşveren ile işçi arasındaki rekabet yasağı sözleşmesi (TBK m.444-447) ile teşebbüsler arası ayartmama anlaşması farklı hukuki kurumlardır. İlki işçinin iş sözleşmesinden doğan borcunu düzenler; Yargıtay’ın 13.06.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararından sonra bu davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür. İkincisi ise işverenler arası bir kartel sorunu olarak Rekabet Kurulu’nun görev alanındadır ve Kurul kararına karşı idare mahkemesine gidilir. Bir şirket, işçileriyle geçerli rekabet yasağı sözleşmeleri yapmış olsa bile, rakipleriyle “birbirimizin adamını almayalım” mutabakatı kurarak 4054’ü ihlal edebilir. İşçi tarafındaki rejimin ayrıntısı için rekabet yasağı sözleşmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Kurul Ne Karar Verebilir?

4054 sayılı Kanun m.9 — İhlale Son Verme (birinci fıkra)

Madde 9 – (Değişik birinci fıkra:16/6/2020-7246/3 md.) Kurul; ihbar, şikâyet ya da Bakanlığın talebi üzerine veya resen bu Kanunun 4 üncü, 6 ncı veya 7 nci maddelerinin ihlal edildiğini tespit ederse, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerine rekabetin tesisi için yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken davranışları ve teşebbüslerin belirli faaliyetlerini yahut ortaklık paylarını ya da mal varlıklarını devretmeleri şeklindeki yapısal tedbirleri nihai kararında bildirir. Davranışsal ve yapısal tedbirler, ihlalle orantılı ve ihlalin etkili biçimde sona erdirilmesi için gerekli olmalıdır. Yapısal tedbirlere ancak daha önce getirilen davranışsal tedbirlerin sonuç vermediği hallerde başvurulur.

Üç kademe vardır: davranışsal tedbir (şunu yap / şunu yapma), sonuç vermezse yapısal tedbir (faaliyet, ortaklık payı veya malvarlığı devri), ve süreç boyunca geçici tedbir. Yapısal tedbir doğrudan uygulanamaz; davranışsal tedbirin sonuç vermediğinin nihai kararla tespiti ve teşebbüse en az 6 ay süre verilmesi gerekir.

Kurul ayrıca nihai karara kadar, ciddi ve telafi olunamayacak zarar ihtimalinde, ihlalden önceki durumu koruyucu geçici tedbir alabilir (m.9/4).

Kurul Kararına İtiraz: İdare Mahkemesi ve Yürütmenin Durmaması

4054 sayılı Kanun m.55 — Kurul Kararlarına Karşı Yargı Yolu

(Değişik birinci fıkra: 2/7/2012-6352/63 md.) İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir. Kurul kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılır.

Kurul kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması kararların uygulanmasını ve idarî para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz.

Üç pratik sonuç:

• Görevli yargı kolu idari yargıdır. Kurul kararı bir idari işlemdir; asliye ticaret mahkemesinde değil, yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılır. (Buna karşılık m.57-58’e dayalı tazminat davası adli yargıdadır. İkisi ayrı yollardır.)
• Dava açmak cezayı durdurmaz. Tahsil, dava süresince devam eder. Tahsilin durması için ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmeli ve karar alınmalıdır.
• Dosya önceliklidir. Kanun, Kurul kararlarına karşı açılan davaları öncelikli işlerden saymıştır.

Temyiz mercii, yukarıda incelenen karardan da görüleceği üzere Danıştay 13. Dairesidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Şikâyetten sonra Kurumun cevabını süresiz beklemek. Sessizlik zımni rettir; dava süresi işlemeye başlar.
• Şikâyet dilekçesine menfaat belgesi eklememek. Ret kararına karşı dava açabilmek için doğrudan ya da dolaylı menfaatin belgelenmesi gerekir.
• Yerinde incelemede yetki belgesini okumamak. İncelemenin konusu ve kapsamı o belgeyle sınırlıdır; kapsam dışı taleplere tutanak şerhi düşülmelidir.
• İnceleme sırasında veri silmek. İhlal bulunmasa bile binde beş oranında ayrı ceza doğurur; ayrıca esas dosyada aleyhe karine yaratır.
• Kişisel cihaz tartışmasını yerinde inceleme anında yapmamak. Danıştay’ın ölçütü, verinin neden teşebbüse ait sayıldığının idarece ortaya konulmasıdır; buna dair itirazın tutanağa geçmesi sonraki davanın temelidir.
• Savunmayı süresinde vermemek. Süresi içinde verilmeyen savunmalar dikkate alınmaz (m.45/3).
• Uzlaşmayı yalnız indirim rakamına bakarak seçmek. Uzlaşma yargı yolunu kapatır ve tazminat davalarında aleyhe delil oluşturur.
• İptal davası açtım diye cezayı ödememek. Dava tahsili durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir.

Özet

• Rekabet Kurumu teşkilat, Rekabet Kurulu karar organıdır; iptal davası Kurul kararına karşı açılır.
• Şikâyet için tacir veya rakip olmak gerekmez; ölçüt meşru menfaattir (m.9/2).
• Kurulun süresinde bildirimde bulunmaması zımni rettir ve dava edilebilir (m.42).
• Süreler: önaraştırma 30 gün, Kurul değerlendirmesi 10 gün, soruşturma 6 ay + 6 ay, savunma 30 gün (7511 sK ile değişik).
• Açık ve ağır ihlaller dışındaki küçük ölçekli anlaşmalar de minimis kapsamında soruşturma dışı bırakılabilir (m.41/2).
• Yerinde inceleme habersiz yapılır; engelleme veya zorlaştırma binde beş ayrı ceza doğurur.
• Kişisel cihazda yalnızca teşebbüse ait veri içeren kısımlar incelenebilir ve bunun teşebbüse ait olduğunu idare ortaya koymalıdır (Danıştay 13. D., E. 2023/2772, K. 2026/36, T. 13.01.2026).
• Taahhüt açık ve ağır ihlallerde kabul edilmez; uzlaşma %25’e kadar indirim sağlar ama yargı yolunu kapatır.
• Kurul kararına karşı idare mahkemesinde dava açılır; dava tahsili durdurmaz, yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir.

---