Malulen emeklilik, çalışma gücünü büyük ölçüde yitiren sigortalıya malûllük aylığı bağlanmasıdır. Malulen emeklilik şartları üçtür ve birlikte aranır: çalışma gücünün en az %60’ının kaybedildiğinin Kurum Sağlık Kurulunca tespiti, en az on yıl sigortalılık ile 1800 gün prim ve işten ayrıldıktan sonra Kurumdan yazılı istek (5510 sayılı Kanun m.25, m.26). Kurum Sağlık Kurulu sigortalıyı malûl saymazsa karar son aşama değildir: aynı hastalık için Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilebilir, Kuruma başvuru reddedilirse iş mahkemesinde dava açılabilir (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/2; İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1).
1. Malulen Emeklilik İçin Kim Malûl Sayılır? %60 Eşiği
Malulen emeklilik için malûl sayılma eşiği %60’tır ve tespiti Kurum Sağlık Kurulu yapar. Sigortalının veya işverenin talebi üzerine, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenen raporlar ve dayanağı tıbbi belgeler incelenir. Hizmet akdiyle çalışanlar ve kendi nam ve hesabına çalışanlar için çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını; kamu görevlileri için çalışma gücünün en az %60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı malûl sayılır (5510 sayılı Kanun m.25).
Malulen emeklilikte ikinci bir sınır, sigortalılık öncesindeki sağlık durumudur. Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün %60’ını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilen sigortalı, bu hastalık veya engellilik sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz (m.25). Hükmün aradığı, çalışmaya başlamadan önce %60 düzeyinde bir kaybın bulunmasıdır. Sigortalılıktan önce var olan ama bu dereceye ulaşmayan bir rahatsızlık hükmün kapsamında değildir; bu nedenle sigortalılık başlangıcına yakın tarihli tıbbi kayıtlar dosyada belirleyici hâle gelir.
Malulen emeklilik ile sürekli iş göremezlik geliri farklı haklardır. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalan sigortalı sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır (5510 sayılı Kanun m.19). Oranı %60’ın altında kalan sigortalı malûl sayılmaz, ancak kaybın nedeni iş kazası veya meslek hastalığıysa sürekli iş göremezlik geliri gündeme gelebilir. Ayrıntısı için iş göremezlik raporu yazımıza bakabilirsiniz.
2. Malulen Emeklilik Şartları: Üç Şart Birlikte Aranır
Malulen emeklilik şartları malûl sayılmakla sınırlı değildir. Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının 25. maddeye göre malûl sayılması, en az on yıldan beri sigortalı bulunup toplam 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması ve malûliyeti nedeniyle çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan ya da devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması gerekir (5510 sayılı Kanun m.26).
| Malulen emeklilik şartı | İçeriği |
|---|---|
| Malûl sayılma | Kurum Sağlık Kurulunca %60 eşiğinin aşıldığının tespiti (m.25) |
| Süre ve prim | En az 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim (m.26/b) |
| Bakıma muhtaçlık | Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olanlarda sigortalılık süresi aranmaz, 1800 gün prim yeterlidir (m.26/b) |
| İşten ayrılma ve yazılı istek | Aylık kendiliğinden bağlanmaz; işten ayrıldıktan, işyeri kapatıldıktan veya devredildikten sonra yazılı istek gerekir (m.26/c) |
Malulen emeklilik şartlarına kendi nam ve hesabına çalışanlar bakımından bir koşul daha eklenir: bu sigortalıların kendi sigortalılıkları nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur (m.26). Aylık talep olmadan bağlanmadığı için yazılı isteğin tarihi, aşağıda açıklandığı gibi aylığın başlangıcını da belirler.
3. Malulen Emeklilik Maaşı Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Başlar?
Malulen emeklilik maaşı, prim gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar için 9000 gün üzerinden, 9000 gün ve daha fazla olanlar için toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanır. Hizmet akdiyle çalışanlar bakımından 9000 gün yerine 7200 gün uygulanır. Sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaçsa aylık bağlama oranı 10 puan artırılır (5510 sayılı Kanun m.27). Asgari gün sayısı, prim günü az olan sigortalının aylığının düşük gün sayısı üzerinden hesaplanmasını önler.
Malulen emeklilik maaşının başlangıcı iki tarihten geç olanına bağlıdır. Malûl sayılmaya esas rapor tarihi yazılı istek tarihinden önceyse yazılı istek tarihini, sonraysa rapor tarihini takip eden ay başından itibaren aylık başlar (m.27). Rapor hazır olsa bile yazılı istek geciktirilirse aylık da o kadar geç başlar.
Malulen emeklilik maaşı alırken çalışmaya başlamak aylığı keser. Malûllük aylığı almakta iken bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilir (m.27).
4. Malulen Emeklilik Başvurusu: Kurum Sağlık Kurulu Hangi Belgeleri İnceler?
Malulen emeklilik başvurusunda sigortalının malûllük durumu, kendisinin veya işverenin talebi üzerine Kurum Sağlık Kurulunun belgeleri incelemesiyle tespit edilir. Kurum Sağlık Kurulunun incelediği belgeler şunlardır (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.51/1):
- İlk işe giriş belgesi: Sigortalının ilk işe giriş tarihini gösteren belge. Sigortalılık öncesi malûliyet sınırının uygulanması için bu tarih gereklidir.
- Sağlık kurulu raporları: Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenen raporlar ve dayanağı tıbbi belgeler.
- İlk çalışma tarihindeki sağlık raporu: Varsa ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihteki sağlık durumunu gösteren rapor.
- Askerlik belgesi: Erkek sigortalıların askerliğe başlayış ve terhis tarihlerini gösteren belge, varsa askerliğe elverişli olmadığına dair belge.
- Önceki tıbbi kayıtlar: Malûliyete sebep olduğu ileri sürülen hastalıkla ilgili daha önce başvurulan sağlık hizmeti sunucularından alınan rapor, tıbbi belge ve epikrizler.
- Önceki kurul kararları: Sigortalı hakkında daha önce Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu veya Kurum Sağlık Kurulunca verilmiş bir karar varsa bu kararın örneği ile dayanağı rapor ve tıbbi belgeler.
Malulen emeklilik başvurusunda maluliyetin tespitine ilişkin usul ve esaslar 28 Eylül 2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’ndedir (Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.1). Bu Yönetmelik 3 Ağustos 2013 tarihli Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’ni yürürlükten kaldırmıştır (m.20); eski yönetmeliğe yapılan atıflar yeni Yönetmeliğe yapılmış sayılır (m.19). Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce tespit talebinde bulunan sigortalılar için ise yürürlükten kaldırılan mevzuatın Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır (Geçici Madde 1).
5. Malulen Emeklilik Reddine İtiraz: Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu
Malulen emeklilik reddine itiraz, Kurum Sağlık Kurulunun sigortalıyı malûl saymayan kararına karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna yapılır. Kurum Sağlık Kurulunca malûl sayılmayan sigortalıya durum yazıyla bildirilir; kamu görevlisi sigortalılarda ayrıca çalıştığı kuruma da yazı gönderilir (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/1). Aynı hastalık ve özrü nedeniyle malûl sayılmayan sigortalı bu karara itiraz ederse, itiraz dilekçesi malûllük dosyasıyla birlikte değerlendirilmek üzere Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilir (m.52/2). Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara yapılan itirazları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu değerlendirir (Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.16).
Malulen emeklilik reddine itirazın konusu Kurum Sağlık Kurulu kararıdır. Bu yol, hastane sağlık kurulu raporlarına il sağlık müdürlüğü aracılığıyla yapılan itirazdan ayrıdır; o itirazın hakem hastane zinciri için sağlık kurulu raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
5.1. Malulen Emeklilikte Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Nedir?
Malulen emeklilik itirazını inceleyen Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu, 5510 sayılı Kanunla kurulan ve branşları Kurum tarafından belirlenen uzman hekimlerden oluşan bir kuruldur. Kurul; Millî Savunma, Sağlık ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıkları, Yükseköğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanları konfederasyonları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Kurumun görevlendirdiği birer uzman hekimden oluşur. Haftada en az bir kez ve en az yedi üyeyle toplanır, kararlarını salt çoğunlukla alır (5510 sayılı Kanun m.58).
Malulen emeklilik uyuşmazlığında Kurulun görevi lafzen belirlenmiştir: Kurul, sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi ve çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar. Kanun ayrıca Kurulun, sigortalı veya hak sahiplerinin talebi üzerine “görevlendirdiği uzman bir hekimi dinlemek zorunda” olduğunu belirtir (m.58). Uzman hekimin dinlenmesi talebi itiraz dilekçesinde açıkça yazılabilir.
5.2. Malulen Emeklilik Reddine İtiraz Süresi
Malulen emeklilik reddine itiraz için okunan hükümler ayrı bir gün sayısı yazmaz. Kurulun görevini düzenleyen 5510 sayılı Kanun m.58, itirazı Kurula yönlendiren Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.16 ve itiraz dilekçesinin Kurula gönderilmesini düzenleyen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/2, Yüksek Sağlık Kurulu itirazına özgü bir süre öngörmez. Bu nedenle “Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz süresi 30 gündür” gibi genel ifadeler bu metinlere dayanmaz.
Malulen emeklilik reddine karşı dava yolunda ise süreyi etkileyen bir kural vardır: Kuruma yapılan başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır ve Kuruma başvuruda geçen süre zamanaşımı ile hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz (İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1). Ret yazısı alındıktan sonra itiraz ve başvuru gecikmeden yapılmalı, tebliğ ve başvuru tarihleri belgelenmelidir.
5.3. Yüksek Sağlık Kurulu Reddettikten Sonra Malulen Emeklilik Mümkün mü?
Yüksek Sağlık Kurulu reddettikten sonra malulen emeklilik için iki ayrı yol vardır ve hangisinin kullanılacağı, sağlık durumunda değişiklik olup olmadığına bağlıdır. Daha önce malûl sayılmayan sigortalı; yeni bir hastalık, malûliyete esas hastalıkta artma veya eksik muayene gerekçesiyle malûllük durumunun yeniden tespitini yazılı olarak isteyebilir. Bu durumda sigortalı yetkili sağlık kuruluna sevk edilir ve alınacak yeni tarihli rapor, gerekli belgelerle birlikte yeniden değerlendirilmek üzere Kurum Sağlık Kuruluna gönderilir (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/1). Aynı hastalık ve özür için ise yol itirazdır (m.52/2).
Yüksek Sağlık Kurulunun kararları Kurum Sağlık Kurullarını bağlar (Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.17). Bu nedenle aynı dosyayla ve değişmemiş sağlık durumuyla Kurum Sağlık Kuruluna yeniden başvurmak farklı bir sonuç doğurmaz; yeni başvurunun dayanağı yeni hastalık, hastalıkta artma veya eksik muayene olmalıdır. Kurul kararına rağmen malûllük iddiası sürüyorsa yargı yolu açıktır.
6. Malulen Emeklilik Reddine Karşı Dava: İş Mahkemesi
Malulen emeklilik reddine karşı dava iş mahkemesinde açılır. Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olduğu, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinin görevindedir (İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-b).
Malulen emeklilik davası açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur. 5510 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulur. Başvuruya altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için talebin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır (İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1). Dava, Kurumun talebi reddeden işlemine karşı açılır.
Malulen emeklilik davasında Kurumun sağlık kurulu kararları davanın delilleridir, mahkemenin kararı yerine geçmez. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu, mahkemelerden gelen dava dosyaları hakkında bilirkişi sıfatıyla rapor düzenleyebilir (5510 sayılı Kanun m.58). Hâkim ise bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.282/1). Bu nedenle davada sigortalının tıbbi kayıtları, özellikle ilk çalışma tarihindeki sağlık durumu ve hastalığın seyri ayrıca değerlendirilir.
7. Malulen Emeklilik Sonrası Kontrol Muayenesi
Malulen emeklilik aylığı bağlandıktan sonra da Kurum kontrol muayenesi isteyebilir. Malûllük aylığı bağlanmış sigortalılar malûllük durumlarında artma veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduklarını ileri sürerek aylıklarında değişiklik isteyebilir; Kurum da malûllük aylığı bağlanmış sigortalıların kontrol muayenesine tabi tutulmasını talep edebilir (5510 sayılı Kanun m.94). Kurumca yaptırılan kontrol muayenesinde veya sigortalının isteği üzerine yapılan muayenede yeniden tespit edilen malûllük durumuna göre aylık, yeni duruma esas raporun tarihini takip eden ödeme dönemi başından başlanarak artırılır, azaltılır veya kesilir (m.94).
Malulen emeklilikte kontrol muayenesine gitmemenin sonucu da Kanunda yazılıdır. Kurumun yazılı bildiriminde belirtilen tarihten sonraki ödeme dönemi başına kadar kabul edilebilir bir özrü olmadığı hâlde kontrol muayenesini yaptırmayan sigortalının malûllük aylığı, muayene için belirtilen tarihten sonraki ödeme dönemi başından itibaren kesilir. Muayene sonradan yaptırılır ve malûllük devam ediyorsa aylığın hangi tarihten yeniden bağlanacağı üç aylık süreye bağlıdır (m.94):
| Malulen emeklilikte kontrol muayenesi | Sonuç |
|---|---|
| Bildirimdeki tarihi izleyen ödeme dönemi başına kadar kabul edilebilir özür bildirildi | Aylık kesilmez |
| Muayene bildirimdeki tarihten itibaren üç ay içinde yaptırıldı, malûllük sürüyor | Aylık kesildiği tarihten başlanarak yeniden bağlanır |
| Muayene üç ay geçtikten sonra yaptırıldı, malûllük sürüyor | Aylık rapor tarihinden sonraki ay başından yeniden bağlanır |
Malulen emeklilikte üç aylık süre kaçırılırsa, aylığın kesildiği tarih ile rapor tarihi arasındaki döneme ait aylıklar yeniden bağlanmaz.
Sigortalının ölümü hâlinde hak sahiplerine bağlanan aylığın şartları ve kesilme hâlleri için ölüm aylığı yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Malulen emeklilik şartları nelerdir?
Üç şart birlikte aranır: Kurum Sağlık Kurulunca malûl sayılmak, en az on yıldan beri sigortalı olup toplam 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak ve malûliyeti nedeniyle işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan ya da devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunmak (5510 sayılı Kanun m.26). Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olanlarda sigortalılık süresi aranmaz, 1800 gün prim yeterlidir.
Malulen emeklilik için oran kaç olmalı?
Çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde altmışının kaybedildiğinin Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilmesi gerekir (5510 sayılı Kanun m.25).
Malulen emeklilik reddine nasıl itiraz edilir?
Aynı hastalık ve özür nedeniyle Kurum Sağlık Kurulunca malûl sayılmayan sigortalının itiraz dilekçesi, malûllük dosyasıyla birlikte değerlendirilmek üzere Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilir (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/2). Kurum Sağlık Kurulu kararlarına yapılan itirazları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu değerlendirir (Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.16).
Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz süresi kaç gündür?
Yüksek Sağlık Kurulu itirazını düzenleyen hükümler (5510 sayılı Kanun m.58, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.16, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/2) itiraz için ayrı bir gün sayısı yazmaz. Dava yolu bakımından ise önce Kuruma başvurmak gerekir ve başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır (İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1). Hak kaybı yaşamamak için itiraz, ret yazısının alınmasından sonra gecikmeden yapılmalıdır.
Yüksek Sağlık Kurulu reddettikten sonra malulen emeklilik verilir mi?
İki yol vardır. Yeni bir hastalık ortaya çıkmışsa, malûliyete esas hastalık artmışsa veya muayene eksik yapılmışsa sigortalı malûllük durumunun yeniden tespitini yazılı olarak isteyebilir ve yeniden sağlık kuruluna sevk edilir (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.52/1). Kurumun ret işlemine karşı ise Kuruma başvurduktan sonra iş mahkemesinde dava açılabilir (İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1, m.5/1-b).
Yüksek Sağlık Kurulu kararı bağlayıcı mı?
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararları Kurum Sağlık Kurullarını bağlar (Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği m.17). Davada ise Kurul, mahkemeden gelen dosyalarda bilirkişi sıfatıyla rapor düzenleyebilir (5510 sayılı Kanun m.58) ve hâkim bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.282/1).
Malulen emeklilik reddine karşı dava nerede açılır?
İş mahkemesinde açılır; Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olduğu sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinin görevindedir (İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-b). Dava açmadan önce Kuruma başvurulması zorunludur ve dava için talebin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır (m.4/1).
Malul sayılmak tek başına aylık bağlanması için yeterli mi?
Yeterli değildir. 5510 sayılı Kanun m.26 malûl sayılmanın yanında on yıl sigortalılık ve 1800 gün prim şartını, ayrıca işten ayrıldıktan sonra Kurumdan yazılı istekte bulunulmasını arar.
İşten ayrılmadan malulen emeklilik maaşı bağlanır mı?
Bağlanmaz. 5510 sayılı Kanun m.26'nın (c) bendi, malûliyeti nedeniyle çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan ya da devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunulmasını şart koşar.
Malulen emeklilik maaşı ne zaman başlar?
Malûl sayılmaya esas rapor tarihi yazılı istek tarihinden önce ise yazılı istek tarihini, sonra ise rapor tarihini takip eden ay başından itibaren başlar (5510 sayılı Kanun m.27). Yani rapor tarihi ile istek tarihinden geç olanı esas alınır.
Malulen emeklilik maaşı kaç gün üzerinden hesaplanır?
Prim gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar için 9000 gün üzerinden hesaplanır; hizmet akdiyle çalışan sigortalılar bakımından bu sayı 7200 gündür. Başkasının sürekli bakımına muhtaç olanlarda aylık bağlama oranı 10 puan artırılır (5510 sayılı Kanun m.27).
Sigortalı olmadan önceki hastalık malulen emekliliğe engel mi?
Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün yüzde altmışını kaybettiği tespit edilen sigortalı, bu hastalık veya engellilik sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz (5510 sayılı Kanun m.25). Kanunun aradığı, çalışmaya başlamadan önce yüzde altmışlık kaybın bulunmasıdır; bu derecede olmayan bir rahatsızlık bu hükmün kapsamında değildir.
Malullük ile sürekli iş göremezlik aynı şey mi?
Değildir. Sürekli iş göremezlik geliri için iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde on azalması yeterliyken (5510 sayılı Kanun m.19), malûllük için eşik yüzde altmıştır (m.25).
Malullük aylığı alırken çalışırsam ne olur?
Malûllük aylığı almakta iken bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilir (5510 sayılı Kanun m.27).
Kontrol muayenesine gitmezsem aylığım kesilir mi?
Kurumun yazılı bildiriminde belirtilen tarihten sonraki ödeme dönemi başına kadar kabul edilebilir bir özrü olmadığı hâlde kontrol muayenesini yaptırmayan sigortalının malûllük aylığı, kontrol muayenesi için belirtilen tarihten sonraki ödeme dönemi başından itibaren kesilir (5510 sayılı Kanun m.94).
Kontrol muayenesine geç gidersem kesilen aylığım geri gelir mi?
Kısmen. Muayeneyi bildirimde belirtilen tarihten başlayarak üç ay içinde yaptıran ve malûllüğü devam eden sigortalının aylığı kesildiği tarihten başlanarak yeniden bağlanır; üç ay geçtikten sonra yaptıranın aylığı ise rapor tarihinden sonraki ay başından başlanarak bağlanır (5510 sayılı Kanun m.94).
Kontrol muayenesi sonucunda aylığım artabilir mi?
Evet. Kurumca yaptırılan kontrol muayenesinde veya sigortalının isteği üzerine yapılan muayenede yeniden tespit edilecek malûllük durumuna göre aylık, yeni duruma esas raporun tarihini takip eden ödeme dönemi başından başlanarak artırılır, azaltılır veya kesilir. Sigortalı da malûllük durumunda artma olduğunu ileri sürerek değişiklik isteyebilir (5510 sayılı Kanun m.94).
İlgili çalışma alanı: İş Hukuku
← Tüm makaleler