Yapı ruhsatının iptali, belediye veya valiliğin verdiği yapı ruhsatının hukuken ortadan kaldırılmasıdır. Yapı ruhsatı başlıca dört yoldan iptal edilir: idare mahkemesinin iptal kararı, ruhsata aykırılık giderilmediğinde idarenin işlemi, sit alanı ilanında subasman seviyesi tamamlanmamış yapıların ruhsatının iptali ve ruhsat sahiplerinin talebi. Yapı ruhsatının iptali davasını menfaati ihlal edilen kişi, örneğin komşu parsel maliki, idare mahkemesinde altmış gün içinde açar (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.2/1-a, m.7/1). Süresinde başlanmayan veya bitirilmeyen yapının ruhsatı ise iptale gerek kalmadan hükümsüz sayılır (3194 sayılı İmar Kanunu m.29).
1. Yapı Ruhsatının İptali Nedir?
Yapı ruhsatının iptali, yapının imar mevzuatına uygun olarak inşa edilebileceğini gösteren bireysel idari işlemin hukuki varlığının sona erdirilmesidir. Kanunun kapsamındaki bütün yapılar için, istisnalar dışında, belediye veya valilikten yapı ruhsatı alınması zorunludur; ruhsat alınmış yapıda yapılacak değişiklik de yeniden ruhsata bağlıdır (3194 sayılı Kanun m.21).
Yapı ruhsatı, yapı sahibinin tapu, mimari proje, statik proje ve tesisat projeleriyle yaptığı başvuru üzerine verilir. İdare ruhsat ve eklerini inceler; eksik ve yanlış yoksa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verir (3194 sayılı Kanun m.22). Ruhsat bir kişiye verilen bireysel işlem olduğundan, ona karşı açılacak dava da bu işlemin hukuka uygunluğunu konu alır.
Yapı ruhsatının iptali, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinden ayrı bir konudur. İşyeri ruhsatına ilişkin kurallar için işyeri açma ruhsatının iptali yazımıza bakabilirsiniz.
1.1. Yapı Ruhsatı ile Yapı Kullanma İzni Arasındaki Fark
Yapı ruhsatı inşaata başlamak için alınır; yapı kullanma izni ise yapı tamamen veya kullanılabilir kısımları bittiğinde, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve fen bakımından kullanılmasında sakınca bulunmadığı tespit edilerek verilir. İdare yapı kullanma izni başvurusunu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır (3194 sayılı Kanun m.30).
2. Yapı Ruhsatının İptali Hangi Yollarla Olur?
Yapı ruhsatının iptali dört ayrı hukuki yoldan gerçekleşir ve her yolun başlatan kişisi, dayanağı ve sonucu farklıdır. Beşinci durum olan hükümsüzlük bir iptal işlemi değildir, sürenin geçmesiyle kendiliğinden doğar.
| Yol | Kim başlatır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Mahkemenin iptal kararı | Menfaati ihlal edilen kişi (örneğin komşu parsel maliki) | İYUK m.2/1-a |
| Ruhsata aykırılık giderilmediği için idarenin iptali | Belediye veya valilik | 3194 sayılı Kanun m.32 |
| Sit alanı ilanında subasman altı yapıların ruhsatının iptali | İlgili idare | 2863 sayılı Kanun m.17 |
| Ruhsat sahiplerinin talebiyle iptal | Maliklerin tamamı | Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/13 |
| Süre nedeniyle hükümsüzlük (iptal değildir) | Kendiliğinden | 3194 sayılı Kanun m.29 |
Yapı ruhsatının iptali mahkeme kararıyla olduğunda idare, kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28/1).
3. Yapı Ruhsatı İptal Sebepleri Nelerdir?
Yapı ruhsatı iptal sebepleri, iptal davasında idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığıdır (İYUK m.2/1-a). Mahkeme yerindelik denetimi yapmaz; yalnız ruhsatın hukuka uygunluğunu denetler (İYUK m.2/2).
Yapı ruhsatının iptali davasında ileri sürülebilecek aykırılıklar, ruhsatın verilme koşullarını düzenleyen hükümlerden çıkar:
- Malik muvafakati eksikliği: Parsel malik veya maliklerinin ruhsat ve eki onaylı projelere muvafakati alınmadan yapı ruhsatı düzenlenemez ve onaylı projelerde tadilat yapılamaz (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/8).
- Parselde ruhsatsız yapı bulunması: Bir parselde ruhsatsız yapı varsa, bu yapı ruhsata bağlanmadan ya da yıkılmadan yeni yapı ruhsatı düzenlenemez (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/12).
- İmar planı bulunmaması: Yürürlükte bir imar planı bulunmayan yerde ruhsat düzenlenemez (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/16).
- Plana veya yönetmeliğe aykırı proje: Yapı projeleri ilgili kanun, plan, yönetmelik, Türk Standartları ve fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun hazırlanmak zorundadır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.57/1). Projede plana veya yönetmeliğe aykırı kat adedi, çekme mesafesi veya yapılaşma hakkı varsa bu aykırılık yapı ruhsatının iptali davasında ileri sürülür.
- Eksik başvuru belgesi: Ruhsat başvurusuna tapu veya istisnai hâllerde tapu yerine geçen belge, mimari, statik, elektrik ve tesisat projeleri eklenir (3194 sayılı Kanun m.22).
3.1. Yapı Ruhsatının İptali ve İmar Planının İptali
Yapı ruhsatının iptali ile imar planının iptali ayrı davalardır, ancak birlikte açılabilir. İlanı gereken düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işlem, uygulanan işlem ya da ikisi aleyhine birden dava açabilir ve düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz (İYUK m.7/4). Yapı ruhsatı imar planına dayanılarak verildiğinden, rahatsızlık veren yapılaşma hakkı plandan geliyorsa plan ve ruhsat birlikte dava edilir.
Planı iptal eden kararın gereğini yerine getirmek idare için zorunludur (İYUK m.28/1). Planın iptali sonrasında alanda yürürlükte bir imar planı kalmazsa o alanda yeni yapı ruhsatı da düzenlenemez (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/16). Planın iptali davası, süresi ve imar planına itiraz için imar planının iptali davası yazımıza bakabilirsiniz.
| Sorunun kaynağı | İzlenecek yol | Gerekçe |
|---|---|---|
| Plandaki kullanım kararı veya yoğunluk | İmar planı ve yapı ruhsatı | Yalnız ruhsat iptal edilirse plan yürürlükte kalır |
| Plana veya yönetmeliğe aykırı ruhsat | Yapı ruhsatı | Plan hukuka uygun, aykırılık bireysel işlemde |
| Ruhsata aykırı inşaat | İdarenin ruhsata aykırılık tespiti ve mühürleme süreci (3194 sayılı Kanun m.32) | Aykırılık ruhsatta değil, inşaatın ruhsata uymamasında |
4. Belediye Verdiği Yapı Ruhsatını İptal Edebilir mi?
Belediye veya valilik, kanunun saydığı hâllerde verdiği yapı ruhsatını iptal eder. Yapı ruhsatının idarece iptali için üç dayanak vardır: ruhsata aykırılığın giderilmemesi, sit alanı ilanı ve mahkeme kararının uygulanması.
Ruhsata aykırılık giderilmezse: Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapıldığı idarece tespit edildiğinde veya idare bu duruma herhangi bir şekilde muttali olduğunda, o andaki inşaat durumu tespit edilir, yapı mühürlenir ve inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Yapı sahibi bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapısını ruhsata uygun hâle getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını ister; aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve yapı belediye encümeni veya il idare kurulu kararından sonra yıktırılır (3194 sayılı Kanun m.32).
Sit alanı ilanı: Koruma bölge kurulunca sit alanı olarak ilan edilen yerlerde, ilandan önce alınmış yapı ruhsatı ve eklerine göre subasman seviyesi tamamlanmış yapıların inşasına devam edilebilir. Subasman seviyesi tamamlanmamış yapıların yapı ruhsatları ise iptal edilir (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.17).
Mahkeme kararı: Ruhsatın veya dayanağı planın iptaline ya da yürütmesinin durdurulmasına ilişkin kararın gereğine göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır (İYUK m.28/1).
Bu hâllerin dışında ilgililer de idareden ruhsatın geri alınmasını isteyebilir. İdari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi, dava süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir (İYUK m.11).
5. Yapı Ruhsatı İptali Nasıl Yapılır?
Yapı ruhsatı iptali, iptali isteyen kişinin kim olduğuna göre farklı yoldan yapılır. Ruhsat sahibi kendi ruhsatının iptali için idareye başvurur; üçüncü kişi ise idareye başvurarak ruhsatın geri alınmasını ister veya doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açar.
5.1. Yapı Ruhsatı İptali: Ruhsat Sahibinin Talebi
Ruhsat sahibi, ruhsatı veren belediye veya valiliğe dilekçeyle başvurarak yapı ruhsatının iptalini isteyebilir. Mevzuata uygun olarak devam eden inşaatlarda maliklerin tamamı başvurmadıkça ruhsat iptal edilemez; maliklerden birinin ya da birkaçının değişmesi hâlinde de bu kural uygulanır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/13). Kat karşılığı inşaatta olduğu gibi birden fazla malik bulunan parselde tek malikin başvurusu bu nedenle yeterli olmaz.
5.2. Yapı Ruhsatı İptali: Üçüncü Kişinin Başvurusu ve Davası
Komşu gibi menfaati ihlal edilen üçüncü kişi, dava süresi içinde ruhsatı veren idareden ruhsatın geri alınmasını isteyebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi, başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılarak yeniden işler (İYUK m.11). Başvuru altmış günü yeniden başlatmaz; yalnız kalan süreyi korur.
İdareye başvurmak zorunlu değildir. Menfaati ihlal edilen kişi doğrudan idare mahkemesinde yapı ruhsatının iptali davası açabilir.
6. Yapı Ruhsatının İptali Davası
Yapı ruhsatının iptali davası, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen yapı ruhsatının iptali için idare mahkemesinde açılan iptal davasıdır (İYUK m.2/1-a). İptal davasının genel koşulları için iptal davası nedir yazımıza bakabilirsiniz.
6.1. Yapı Ruhsatının İptali Davasını Kim Açabilir?
Yapı ruhsatının iptali davasını, ruhsat nedeniyle menfaati ihlal edilen kişi açar (İYUK m.2/1-a). Bitişik veya yakın parselin maliki, yapının kendi taşınmazına etkisini somut olarak gösterdiğinde bu ölçütü karşılayabilir. Ruhsat talebi reddedilen yapı sahibi ise ret işlemine karşı dava açar; bu dava ruhsatın iptali değil, ret işleminin iptali davasıdır.
6.2. Yapı Ruhsatının İptali Davası Açma Süresi
Yapı ruhsatının iptali davası açma süresi altmış gündür (İYUK m.7/1). Süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2-a). Genel kurallar için idari davada dava açma süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Yapı ruhsatı, başvuran yapı sahibine verilir (3194 sayılı Kanun m.22). Komşu bakımından sürenin hangi olayla başlayacağı İYUK’ta ayrıca düzenlenmemiştir ve bu durum beklemeyi riskli kılar. Ruhsat ve eklerinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur (3194 sayılı Kanun m.29). Komşu parselde inşaat başladığında ruhsatın ve eklerinin örneğini idareden yazılı olarak istemek, belgenin alındığı tarihi saklamak ve altmış günü mümkün olan en erken tarihten hesaplamak güvenli yoldur.
6.3. Yapı Ruhsatının İptali Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Yapı ruhsatının iptali davasında görevli mahkeme idare mahkemesidir (2576 sayılı Kanun m.5). İmar, yıkım, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m.34/1). Dava, yapı ruhsatını veren belediye veya valiliğe karşı açılır (3194 sayılı Kanun m.21).
6.4. Yapı Ruhsatının İptali Davasında Yürütmenin Durdurulması
Yapı ruhsatının iptali davası açılması, dava edilen ruhsatın yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). İnşaat devam ederken yapı ilerler; bu nedenle davada yürütmenin durdurulması ayrıca istenir. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27/2).
Yapı ruhsatı alındıktan sonra mahkemelerce, Bakanlıkça veya ilgili idarelerce durdurulan yapılarda durdurma süresi ruhsat süresine eklenir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/6). Yürütmenin durdurulması kararı bu nedenle ruhsat sahibinin süresini tüketmez. Talebin koşulları için yürütmenin durdurulması nedir yazımıza bakabilirsiniz.
7. Yapı Ruhsatı İptal Edilirse Ne Olur?
Yapı ruhsatı iptal edilirse yapı, ruhsatsız yapıya ilişkin kurallara tabi olur. İdare o andaki inşaat durumunu tespit eder, yapıyı mühürler ve inşaatı durdurur. Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapunun beyanlar hanesine işlenmek üzere en geç yedi gün içinde tapu dairesine yazılı olarak bildirilir; aykırılığın giderildiği bildirilmeden bu kayıt kaldırılamaz (3194 sayılı Kanun m.32).
Yapı sahibi, yapı tatil zaptının tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapıyı ruhsata uygun hâle getirmez veya ruhsat almazsa yapı, belediye encümeni veya il idare kurulu kararından sonra yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden alınır (3194 sayılı Kanun m.32). Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı süresinde bildirmeyen fenni mesullere ayrıca idari para cezası uygulanır (3194 sayılı Kanun m.42). Mühürleme, yıkım ve idari para cezasının ayrıntısı için kaçak yapı yazımıza bakabilirsiniz.
7.1. Yapı Ruhsatının İptali ve Kazanılmış Hak
Yapı ruhsatının iptali karşısında kazanılmış hak, ruhsatın varlığından çok inşaatın ulaştığı seviyeye bağlı olarak tartışılır. Mevzuat bu seviyeye üç yerde açıkça sonuç bağlar:
- Süre nedeniyle ruhsatı hükümsüz sayılan yapıda yeniden ruhsat alınması zorunludur, ancak başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır (3194 sayılı Kanun m.29).
- Sit alanı ilanında, ilandan önce alınmış ruhsata göre subasman seviyesi tamamlanmış yapıların inşasına devam edilebilir; subasman seviyesi tamamlanmamış yapıların ruhsatı iptal edilir (2863 sayılı Kanun m.17).
- İmar planı değişikliği nedeniyle plana aykırı hâle düşen yapılar ruhsat eki projelerine göre tamamlatılabilir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/9).
Ruhsatın mahkeme kararıyla iptali hâlinde kazanılmış hakkın hangi inşaat seviyesinde doğduğunu kanun metni tanımlamaz. Bu nedenle inşaatın hangi tarihte hangi seviyede olduğu belgelenmelidir. İdare de ruhsata aykırılık tespitinde o andaki inşaat durumunu tespit eder (3194 sayılı Kanun m.32) ve süre uzatımı başvurusu yapılmayan yapılarda ruhsat süresinin dolduğu tarihten itibaren en geç otuz gün içinde yapı yerinde seviye tespiti yapar (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/4). İdarenin yaptığı bu tespitler, yapının belirli bir tarihteki fiilî durumunu gösterir.
8. Yapı Ruhsatı Süresi, Yenileme ve Hükümsüzlük
Yapı ruhsatı süresi, yapıya başlama bakımından ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu sürede yapıya başlanmazsa veya başlanıp da başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmezse ruhsat hükümsüz sayılır ve yeniden ruhsat alınması zorunludur (3194 sayılı Kanun m.29). Hükümsüzlük bir iptal işlemi değildir; süre dolduğunda kendiliğinden doğar.
Yapı ruhsatı süresi uzatma talebi ruhsat süresi içinde yapılır. Süresinde yapılan başvuruda idarenin ruhsatı yenilediği tarihe bakılmaksızın ruhsat, ilk ruhsat tarihindeki plan ve mevzuat hükümleri kapsamında beş yıl uzatılarak yenilenir; süreye ilişkin yenileme en çok iki kere yapılır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/3). İki yıl içinde başlanmayan veya beş yıllık süre içinde tamamlanmayan ve süresinde yenilenmeyen yapılar ruhsatsız yapı olarak değerlendirilir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/2).
İlk ruhsattan sonra hangi amaçla olursa olsun yapılan her ruhsat işlemiyle beş yıllık süre yeniden başlar (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/6). Ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanmasına rağmen süresi içinde yapı kullanma izni alınmadığı için ruhsatı hükümsüz hâle gelen yapıya, denetim raporu hazırlanması ve idarenin inceleme yapması koşuluyla yeniden ruhsat düzenlenmeden yapı kullanma izin belgesi verilir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/7).
9. Yapı Ruhsatı Talebinin Reddi
Yapı ruhsatı talebinin reddi, ruhsatın iptalinden farklı bir işlemdir ve ret işlemine karşı yapı sahibi dava açar. İdare ruhsat ve eklerini inceler; eksik ve yanlış yoksa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde ruhsat verir. Eksik veya yanlış varsa başvurudan itibaren on beş gün içinde bunların tamamını yazıyla bildirir ve giderildikten sonraki başvurudan itibaren en geç on beş gün içinde ruhsat verir (3194 sayılı Kanun m.22).
İdare başvuruya otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve yapı sahibi otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava açabilir (İYUK m.10/2).
10. Yapı Ruhsatının İptali ve Tazminat
Yapı ruhsatının iptali nedeniyle zarar gören kişi, zararını tam yargı davasıyla ister. İlgililer iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir ya da önce iptal davası açıp bu davanın kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). Tam yargı davası, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan ihlal edilenlerin açtığı ayrı bir dava türüdür (İYUK m.2/1-b). Koşullar ve süreler için tam yargı davası nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yapı ruhsatının iptali ne demek?
Yapı ruhsatının iptali, belediye veya valiliğin verdiği yapı ruhsatının hukuken ortadan kaldırılmasıdır. İptal, idare mahkemesinin kararıyla, ruhsata aykırılık giderilmediğinde idarenin işlemiyle, sit alanı ilanında subasman seviyesi tamamlanmamış yapılar bakımından ya da ruhsat sahiplerinin talebiyle gerçekleşir. Süresinde başlanmayan veya bitirilmeyen yapının ruhsatı ise iptal edilmeden hükümsüz sayılır (3194 sayılı Kanun m.29).
Belediye verdiği yapı ruhsatını iptal edebilir mi?
Evet. Ruhsat ve eklerine aykırı yapıldığı tespit edilen yapı mühürlenir; yapı sahibi bir ay içinde yapıyı ruhsata uygun hâle getirmez veya ruhsat almazsa ruhsat iptal edilir (3194 sayılı Kanun m.32). Koruma bölge kurulunca sit alanı ilan edilen yerde subasman seviyesi tamamlanmamış yapıların ruhsatı da iptal edilir (2863 sayılı Kanun m.17). Mahkemenin iptal kararını uygulamak ise idare için zorunludur (İYUK m.28/1).
Yapı ruhsatı iptal sebepleri nelerdir?
Yapı ruhsatının iptali davasında ruhsat, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılık gerekçesiyle denetlenir (İYUK m.2/1-a). Örneğin parsel maliklerinin muvafakati alınmadan düzenlenen ruhsat, parselde ruhsatsız yapı dururken verilen yeni ruhsat veya yürürlükte imar planı bulunmayan yerde verilen ruhsat Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55'e aykırıdır.
Yapı ruhsatının iptali davası açma süresi kaç gündür?
İdare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/1, m.7/2-a). Ruhsat, başvuran yapı sahibine verilir; komşu bakımından sürenin başlangıcı İYUK'ta ayrıca düzenlenmemiştir. Bu nedenle inşaat başladığında ruhsatın örneğini idareden yazılı olarak istemek ve süreyi en erken tarihten hesaplamak güvenli yoldur.
Komşunun yapı ruhsatına itiraz edilebilir mi?
Evet. Menfaati ihlal edilen kişi, dava açmadan önce ve dava süresi içinde ruhsatı veren idareden ruhsatın geri alınmasını isteyebilir. Bu başvuru işleyen dava süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen kısım hesaba katılarak yeniden işler (İYUK m.11).
Yapı ruhsatının iptali davasını kim açabilir?
İptal davası, idari işlem nedeniyle menfaati ihlal edilen kişi tarafından açılır (İYUK m.2/1-a). Yapının bitişiğindeki veya yakınındaki taşınmazın maliki, ruhsatla somut bir hukuki ilişki kurabildiğinde bu ölçütü karşılayabilir. Ruhsat talebi reddedilen yapı sahibi de ret işlemine karşı dava açar.
Yapı ruhsatının iptali davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme idare mahkemesidir (2576 sayılı Kanun m.5). Ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin davalarda yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m.34/1). Dava, ruhsatı veren belediye veya valiliğe karşı açılır.
Yapı ruhsatının iptali davası inşaatı durdurur mu?
Hayır. Dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). İnşaatın durması için yürütmenin durdurulması istenir; mahkeme, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gerçekleşirse bu kararı verebilir (İYUK m.27/2).
Yapı ruhsatı iptal edilirse bina kaçak yapı olur mu?
Ruhsatı iptal edilen yapı, ruhsatsız yapıya ilişkin kurallara tabi olur. İdare o andaki inşaat durumunu tespit eder, yapıyı mühürler ve aykırılık bilgisini yedi gün içinde tapunun beyanlar hanesine işlenmek üzere bildirir; aykırılık giderilmezse yapı belediye encümeni veya il idare kurulu kararıyla yıktırılır (3194 sayılı Kanun m.32).
Yapı ruhsatımı kendim iptal ettirebilir miyim?
Ruhsat sahibi idareye başvurarak ruhsatın iptalini isteyebilir. Ancak mevzuata uygun olarak devam eden inşaatlarda maliklerin tamamı başvurmadıkça ruhsat iptal edilemez; maliklerden birinin ya da birkaçının değişmesi hâlinde de bu kural uygulanır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/13).
Yapı ruhsatının geçerlilik süresi ne kadardır?
Yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Başlanmayan veya başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmeyen yapının ruhsatı hükümsüz sayılır ve yeniden ruhsat alınması gerekir (3194 sayılı Kanun m.29). Ruhsat süresi içinde yapılan başvuruda ruhsat beş yıl uzatılarak yenilenir; süreye ilişkin yenileme en çok iki kere yapılır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.54/3).
Dayanağı imar planı iptal edilirse yapı ruhsatı ne olur?
İdare, planı iptal eden kararın gereğini otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m.28/1). Plan ve ruhsat birlikte dava edilebilir; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz (İYUK m.7/4). Alanda yürürlükte bir imar planı kalmazsa yeni yapı ruhsatı da düzenlenemez (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55/16).
Yapı ruhsatı iptal edildiğinde tazminat istenebilir mi?
Hakları ihlal edilen kişi iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir ya da önce iptal davası açıp kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). Tazminat istemi, iptal davasından ayrı bir dava türüdür.
İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku
← Tüm makaleler