İYUK 28. Madde: Mahkeme Kararlarının Uygulanması

İYUK 28. madde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun kararların sonuçları başlıklı maddesidir ve idari yargı kararlarının idarece uygulanmasını düzenler. İYUK 28. maddeye göre idare, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek veya eylemde bulunmak zorundadır; bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (2577 sayılı İYUK m.28/1). Karar uygulanmazsa idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (m.28/3). 2/7/2026 tarihli 7588 sayılı Kanun, maddeye bazı personel davalarında göreve iade kararlarının ancak kesinleşince uygulanacağını öngören bir cümle eklemiştir.

İYUK’un bütün maddeleri ve diğer maddelerle ilişkisi için İYUK: 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu Tam Metin sayfamıza bakabilirsiniz.

1. İYUK 28. Madde Metni

Aşağıda İYUK 28. maddenin yürürlükteki metni yer alır. Metindeki (İptal cümle: …) ve (Ek cümle: …) ibareleri kanun metninin kendi değişiklik kayıtlarıdır; köşeli parantez içindeki sayılar resmî metnin dipnot işaretleridir.

2577 sayılı İYUK m.28 — Kararların sonuçları

Madde 28 –

1. (Değişik:10/6/1994-4001/13 md.) Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 10/7/2013 tarihli ve E.: 2012/107 K.: 2013/90 sayılı Kararı ile) (…) (Ek cümleler: 21/2/2014-6526/18 md.; Değişik üçüncü ve dördüncü cümleler: 10/9/2014-6552/97 md.; İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 25/11/2015 tarihli ve E.: 2014/86, K.: 2015/109 sayılı Kararı ile) (…) 22 (İptal dördüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 25/11/2015 tarihli ve E.: 2014/86, K.: 2015/109 sayılı Kararı ile) (Ek cümle: 10/9/2014-6552/97 md.) (…) 22 ancak disiplin hükümleri saklıdır. (Ek cümle:2/7/2026-7588/7 md.) Millî Savunma Bakanlığı merkez, taşra, yurt dışı teşkilatı ile bağlı, ilgili, ilişkili ve bünyesindeki kuruluşlarda görevli personel ve bunların adayları ile Milli Savunma Üniversitesinde eğitim gören askeri öğrenci ve bunların adayları hakkında; Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet teşkilatlarında görevli personel ve bunların adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Polis Akademisi ve bunlara bağlı eğitim ve öğretim kurumlarındaki öğrenciler ile bunların adayları hakkında; Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı personeli hakkında; terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak, bu örgütlerle iltisaklı olmak gerekçeleriyle kamu görevine alınmayan veya kamu görevinden veya meslekten ayrılan/çıkarılan yahut sözleşmesi feshedilenlerle ilgili idari davalar ile 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 35 inci maddesi uyarınca tesis edilen idari işlemlere yönelik açılan idari davalar ile ilgili mevzuat uyarınca gerçekleştirilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin idarece olumsuz değerlendirilmesi sonucu söz konusu idari işleme yönelik açılan davalarda verilen ve göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları uyarınca tesis edilecek işlemler, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir.

2. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır. Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.

3. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

4. (Değişik: 21/2/2014-6526/18 md.) Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir.

5. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin mahkeme kararlarının idareye tebliğinden sonra bu kararlara göre tespit edilecek vergi, resim, harçlar ve benzeri mali yükümler ile zam ve cezaların miktarı ilgili idarece mükellefe bildirilir.

6. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Tazminat ve vergi davalarında idarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ödenir. Ancak mahkeme kararının davacıya tebliği ile banka hesap numarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçecek süre için faiz işlemez.

2. İYUK 28. Maddeye Göre İdarenin 30 Günlük Uygulama Süresi

İYUK 28. madde, idareye mahkeme kararını uygulamak için iki sınır koyar: işlem gecikmeksizin tesis edilir ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (m.28/1). Otuz gün bir bekleme hakkı değil, azami süredir; idare kararı öğrendikten sonra işlemi geciktirmek için bu sürenin sonunu beklemek zorunda değildir.

İYUK 28. maddedeki yükümlülük yalnız davanın esasına ilişkin kararları değil, yürütmenin durdurulması kararlarını da kapsar (m.28/1). Yürütmenin durdurulması kararı verildiğinde idare, dava sonucunu beklemeden bu karara göre işlem tesis etmek veya eylemde bulunmak zorundadır. Yürütmenin durdurulması kararının şartları ve kararın nasıl istendiği İYUK 27. madde sayfamızda anlatılmıştır.

İYUK 28. maddenin metnindeki (…) işaretleri ve (İptal cümle: …) kayıtları, metinden çıkarılmış cümlelerin yerini gösterir. Bugün uygulanan kural, yukarıdaki metinde yazılı olan cümlelerdir.

3. İYUK 28. Maddeye 7588 Sayılı Kanunla Eklenen Kesinleşme Kuralı

İYUK 28. maddenin birinci fıkrasına 2/7/2026 tarihli 7588 sayılı Kanunun 7. maddesiyle yeni bir cümle eklenmiştir (m.28/1). Bu cümle, otuz günlük genel uygulama kuralına bazı davalar bakımından bir istisna getirir: bu davalarda verilen ve göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları uyarınca tesis edilecek işlemler, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir.

İYUK 28. maddedeki bu kesinleşme kuralı, maddede sayılan kişiler ve davalar bakımından uygulanır:

• Kişiler: Millî Savunma Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı, ilgili, ilişkili ve bünyesindeki kuruluşlarda görevli personel ve adayları; Millî Savunma Üniversitesinde eğitim gören askerî öğrenciler ve adayları; Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet teşkilatlarında görevli personel ve adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Polis Akademisi ve bunlara bağlı eğitim ve öğretim kurumlarındaki öğrenciler ve adayları; Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı personeli (m.28/1).
• Davalar: terör örgütleriyle eylem birliği içinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak veya kullandırmak, propagandalarını yapmak ya da bu örgütlerle iltisaklı olmak gerekçeleriyle kamu görevine alınmayan veya kamu görevinden ya da meslekten ayrılan veya çıkarılan yahut sözleşmesi feshedilenlerle ilgili idari davalar; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 35. maddesi uyarınca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalar; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesi sonucu tesis edilen işlemlere karşı açılan davalar (m.28/1).

İYUK 28. maddedeki kesinleşme kuralı yalnız göreve iade sonucunu doğuran kararlar uyarınca tesis edilecek işlemlere ilişkindir. Bu davalarda verilen diğer kararlar ve maddede sayılmayan davalar bakımından otuz günlük genel kural devam eder (m.28/1). Güvenlik soruşturmasına dayalı işlemlere karşı dava yolu öğretmen güvenlik soruşturması yazımızda anlatılmıştır.

4. İdare Mahkemesi İade Kararı: Göreve İade Ne Zaman Uygulanır?

İdare mahkemesi iade kararı, kamu görevlisini görevinden çıkaran veya görevle ilişiğini kesen işlemi iptal eden ya da bu işlemin yürütmesini durduran ve böylece kişinin göreve dönmesini gerektiren mahkeme kararıdır. İYUK 28. madde bu kararları “göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları” olarak anar ve uygulanmalarını düzenler (m.28/1).

İdare mahkemesi iade kararı, genel kurala göre diğer kararlar gibi uygulanır: idare, esasa veya yürütmenin durdurulmasına ilişkin karara göre gecikmeksizin işlem tesis eder ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (m.28/1). Göreve iade için yürütmenin durdurulması kararı da yeterlidir, çünkü uygulama yükümlülüğü yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararları da kapsar (m.28/1). İdarenin istinaf veya temyiz yoluna başvurması uygulamayı kendiliğinden durdurmaz (m.52/1).

İdare mahkemesi iade kararında otuz günlük kuralın tek istisnası, 7588 sayılı Kanunla eklenen cümledir: yukarıda sayılan kişiler hakkında, sayılan davalarda verilen göreve iade kararları ancak nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir (m.28/1). Bu kişiler ve davalar dışında kalan kamu görevlisinin göreve iadesi otuz günlük genel kurala tabidir. İdare iade kararını uygulamazsa idare aleyhine tazminat davası açılabilir (m.28/3); bu dava aşağıda ayrıca anlatılmıştır.

İdare mahkemesi iade kararı, görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasıyla karıştırılmamalıdır. Görevden uzaklaştırılan memur hakkında soruşturma veya yargılama sonunda memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilmesi, yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilmesi gibi hâllerde, bu kararların kesinleşmesi üzerine tedbir kaldırılır (657 sayılı Kanun m.143). Burada göreve dönüş bir iptal kararına değil tedbirin kalkmasına dayanır. Bu yol görevden uzaklaştırma yazımızda anlatılmıştır.

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu üzerinden göreve iade ise ayrı bir kanuna tabidir. Olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleriyle tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları bu Komisyon değerlendirir (7075 sayılı Kanun m.1/1). Başvuru kabul edilirse karar kişinin kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma bildirilir; kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır (7075 sayılı Kanun m.10/1). Kurumlar bildirim veya atama teklif tarihini takip eden otuz gün içinde atama işlemlerini tamamlar; atama emrinin tebliğini takip eden on gün içinde göreve başlamayanın atanma hakkı düşer (m.10/1). Komisyon kararlarına karşı iptal davası, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirleyeceği Ankara idare mahkemelerinde, kişinin en son görev yaptığı kurum aleyhine açılır; bu davalarda Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez (7075 sayılı Kanun m.11/1).

5. İYUK 28. Maddeye Göre Paranın Ödenmesi ve Faiz

İYUK 28. maddeye göre, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davada hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı olarak bildireceği banka hesabına, bu bildirim tarihinden itibaren birinci fıkradaki usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır (m.28/2). Birinci fıkradaki süre içinde ödeme yapılmazsa hüküm genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur (m.28/2). Bu nedenle banka hesap numarasının idareye yazılı olarak bildirilmesi, ödeme sürecini başlatan işlemdir.

Tazminat ve vergi davalarında idare, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48. maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında faiz öder. Ancak kararın davacıya tebliği ile banka hesap numarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçen süre için faiz işlemez (m.28/6). Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin kararlarda ise karara göre tespit edilecek vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile zam ve cezaların miktarı, kararın idareye tebliğinden sonra ilgili idarece mükellefe bildirilir (m.28/5).

6. İYUK 28. Maddeye Göre Karar Uygulanmazsa Tazminat Davası

İYUK 28. maddeye göre Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde, idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (m.28/3). Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde de tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir; kararı uygulamayan kamu görevlisi bu davada doğrudan davalı gösterilmez (m.28/4).

İYUK 28. madde uyarınca açılacak dava, idarenin eyleminden veya işleminden doğan zararın tazminini amaçladığı için bir tam yargı davasıdır (m.2/1-b). Tam yargı davasının şartları ve süreleri tam yargı davası nedir ve tam yargı davasında süre ve zamanaşımı yazılarımızda anlatılmıştır.

7. İYUK 28. Madde ile Karıştırılan Hükümler

İYUK 28. madde, kararın idarece uygulanmasını düzenler; kararın uygulanmasını durduran veya ertelettiren hükümler başka maddelerdedir:

Hüküm	Neyi düzenler	Dayanak
İYUK 28. madde	Esasa ve yürütmenin dur­du­rul­ma­sına ilişkin kararların idarece otuz gün içinde uygulanması; 7588 kap­sa­mın­daki göreve iade karar­la­rında kesinleşme şartı	m.28/1
İYUK 27. madde	Dava devam ederken idari işlemin uygu­lan­ma­sı­nın dur­du­rul­ması	m.27/2
İYUK 52. madde	Temyiz veya istinaf yoluna baş­vu­rul­ma­sı­nın kararın yürü­tül­me­sini ken­di­li­ğin­den dur­dur­ma­ması; kanun yolunda teminat karşılığı yürütmenin dur­du­rul­ması	m.52/1

İYUK 52. maddeye göre temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olması, mahkeme kararlarının yürütülmesini durdurmaz. Bu kararların teminat karşılığında yürütülmesinin durdurulmasına, temyiz istemini incelemeye yetkili Danıştay dava dairesi veya kurulu ya da istinaf başvurusunu incelemeye yetkili bölge idare mahkemesi karar verebilir (m.52/1). Kararın bozulması ise kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur (m.52/5). Bu yüzden idare, kanun yoluna başvurduğu gerekçesiyle İYUK 28. maddedeki uygulama yükümlülüğünden kurtulmaz; kararın yürütülmesi ancak kanun yolu merciinin yürütmeyi durdurma kararıyla ya da bozma kararıyla durur.