Norm Fazlası Resen Atama İptali: Dava Süresi ve Şartlar

Norm fazlası resen atama, görev yaptığı eğitim kurumunda alanındaki norm kadro sayısı azalan ya da ihtiyaç fazlası hâline gelen kadrolu öğretmenin, talebi bulunmadan veya talep ettiği okula hizmet puanı yetmediği için valilikçe il içindeki başka bir okula atanmasıdır (7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu m.18/6). Norm fazlası resen atamanın iptali, atamanın yazılı bildirimini izleyen günden başlayarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılarak istenir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7; bundan sonra İYUK). Dava, öğretmenin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesinde açılabilir (İYUK m.33/1). Dava açmak atamayı kendiliğinden durdurmaz; bunun için yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27).

Bu yazı norm fazlası resen atamanın kanuni dayanağını, norm kadro fazlası öğretmenin nasıl belirlendiğini, resen atamanın hangi sırayla ve nereye yapıldığını, engellilik istisnasını, norm fazlası resen atamaya karşı idareye başvuru ile iptal davasının süre, mahkeme ve dilekçe kurallarını anlatır. Öğretmen dışındaki devlet memurlarında resen atamanın dayanağı ayrı bir bölümde ele alınır.

1. Norm Fazlası Resen Atama Nedir?

Norm fazlası resen atama, norm kadro fazlası olan kadrolu öğretmenin yer değiştirmesinin öğretmenin talebine bağlı olmadan idarece yapılmasıdır. 7528 sayılı Kanun bu durumu iki aşamada düzenler. Önce kadrolarının bulunduğu eğitim kurumunda norm kadro fazlası olan öğretmenler, il içinde boş norm kadrosu bulunan eğitim kurumlarına yer değiştirme talebinde bulunabilir. Hizmet puanı yetersizliği nedeniyle talep ettikleri okula atanamayanlar ile hiç talepte bulunmayanların atamaları ise öncelikle aynı ilçe grubundaki boş norm kadrolu okullara olmak üzere ilgili valilerce il içinde resen yapılabilir (7528 sayılı Kanun m.18/6).

Norm fazlası resen atamada geçen üç terim yönetmelikte tanımlanır. Norm kadro, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında bulunması gereken yönetici ve öğretmen sayısıdır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.3/1-n). Hizmet puanı, kadrolu öğretmen ve yöneticilere görev yerlerinin coğrafi durumu, ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyi, görev yapılan eğitim kurumunun özellikleri, ulaşım şartları ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak verilen puandır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.3/1-j). İlçe grubu ise coğrafi özellikler ve ulaşım imkânları dikkate alınarak oluşturulan ve yönetmeliğin ekindeki İlçe Grupları Çizelgesinde yer alan ilçe gruplarıdır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.3/1-l).

Yönetmelik 9 Ocak 2026 tarihli ve 33132 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Norm fazlası resen atamanın ayrıntıları bu yönetmeliğin 34. ve 36. maddelerindedir; 2015 tarihli önceki öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğine yapılan atıflar bugün uygulanan kuralı göstermez.

2. Norm Fazlası Öğretmen Nasıl Belirlenir?

Norm fazlası öğretmen, alanında norm kadro sayısı azalan eğitim kurumundaki kadrolu öğretmenler arasından hizmet puanı en az olandan başlanarak belirlenir. Herhangi bir nedenle ihtiyaç fazlası hâline gelen kadrolu öğretmenler de aynı değerlendirmeye tabidir (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/1).

Hizmet puanlarının eşit olması hâlinde yönetmelik iki ölçütü sırayla uygular. Önce öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olan, o da eşitse öğretmenliğe daha sonra başlayan öğretmen norm kadro fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanı norm kadro fazlası belirleme sürecinin son günü esas alınarak hesaplanır ve yer değiştirme işlemlerinde aynı puan kullanılır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/1).

Bu sıralama norm fazlası resen atama iptali davasında atama işleminin sebep unsuru bakımından incelenir. Öğretmenin norm kadro fazlası olarak belirlenmesi, hizmet puanının hangi tarihe göre hesaplandığı ve eşitlik ölçütlerinin sırasıyla uygulanıp uygulanmadığı bu incelemenin konusudur.

2.1. Norm Fazlası Öğretmen: Okulun Kapanması veya Alanın Değişmesi

Eğitim kurumunun ya da bir bölüm veya alanın kapanması, program değişikliği sonucunda norm kadro fazlası olan öğretmenler için ayrı bir öncelik vardır. Öğrenciler başka eğitim kurumlarına taşınıyorsa ve orada ihtiyaç bulunuyorsa bu öğretmenler hizmet puanı üstünlüğüne göre öğrencilerin taşındığı okula atanır. Bu kapsamda ataması yapılamayanlar norm kadro fazlası olarak belirlenir ve 34. madde kapsamında değerlendirilir (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.36).

3. Norm Fazlası Resen Atama Hangi Sırayla ve Nereye Yapılır?

Norm fazlası resen atama üç kademeli bir sırayla yapılır. Norm kadro fazlası olarak belirlenen kadrolu öğretmen önce kadrosunun bulunduğu ilçedeki, sonra ilçe grubundaki eğitim kurumlarına tercihleri dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atanır. Hizmet puanı yetersizliği nedeniyle tercih ettiği okula atanamayanlar ile tercih yapmayanların atamaları, aynı ilçe grubunda boş norm kadrosu bulunan eğitim kurumlarına hizmet puanı düşük olandan başlanarak resen yapılır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/2).

İlçe grubunda alanında boş norm kadro bulunmadığı için hiçbir kuruma atanamayan öğretmen, il genelindeki eğitim kurumlarına tercihleri dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atanır. Bu aşamada da tercih yapmayanlar ile tercihine yerleşemeyenlerin atamaları, il genelinde öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına hizmet puanı düşük olandan başlanarak resen yapılır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/3). Öğretmen ihtiyacı, alan bazında öğretmen norm kadro sayısının mevcut öğretmen sayısından fazla olması durumudur (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.3/1-p).

Norm fazlası öğretmenlerin yer değiştirme işlemleri zamana bağlı olmaksızın yapılır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/8). Bu nedenle norm fazlası resen atama, yer değiştirme takvimi beklenmeden yıl içinde de yapılabilir.

3.1. Norm Fazlası Resen Atama İl Dışına Yapılabilir mi?

Norm fazlası resen atama il dışına yapılamaz. Kanun, talepte bulunmayan veya talep ettiği okula atanamayan norm kadro fazlası öğretmenin atamasının valilerce il içinde resen yapılabileceğini düzenler (7528 sayılı Kanun m.18/6). İl içinde alanında ihtiyaç bulunmayan norm kadro fazlası öğretmen ise yalnız talep etmesi hâlinde, yer değiştirme dönemi dışında Bakanlığın tercihine sunduğu illerden birine atanabilir. Bu kapsamda başvuran öğretmenin kadrolu öğretmen olan eşi de isterse ve alanında ihtiyaç varsa eşin ataması aynı yere yapılabilir (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/4).

Bu iki kural arasındaki fark iptal davası bakımından belirleyicidir. İl içi atama idarenin resen kullanabileceği bir yetkidir; il dışı atama ise öğretmenin talebine bağlıdır. Talep bulunmadan il dışına yapılan bir norm fazlası ataması, Kanunun il içi sınırına aykırılık iddiasıyla dava konusu edilebilir.

3.2. Norm Fazlası Öğretmen Hiçbir Okula Atanamazsa: Geçici Görevlendirme

Norm fazlası öğretmen yukarıdaki aşamaların sonunda hiçbir eğitim kurumuna atanamazsa yönetmelik atama yerine geçici görevlendirme öngörür. Eğitim kurumlarında norm kadro içindeki öğretmenlerin aylıksız izin, doğum izni, geçici görevlendirme veya benzeri nedenlerle görevde bulunmaması sebebiyle öğretmen ihtiyacı doğarsa bu öğretmenler öncelikle kadrolarının bulunduğu ilçe olmak üzere aynı ilçe grubundaki okullara geçici olarak görevlendirilir (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/10).

4. Norm Fazlası Resen Atamadan Kimler İstisnadır?

Norm fazlası resen atamadan iki grup öğretmen, engellilik durumlarının devamı süresince istisnadır. Birincisi, sağlık kurulu raporunda en az yüzde 40 oranında engelli olduğu belirtilen kadrolu öğretmenlerdir. İkincisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımlarından tam bağımlı olduğunu engelli sağlık kurulu raporuyla belgelendiren kadrolu öğretmenlerdir. Bu öğretmenler norm kadro fazlası konumunda bulunsalar da resen görev yeri belirlemeden istisnadır (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/7).

İstisna norm kadro fazlası olarak belirlenmeyi değil, resen görev yeri belirlenmesini kapsar. Engellilik durumu raporla belgelendiği hâlde resen atanan öğretmen, atamanın bu hükme aykırı olduğunu iptal davasında ileri sürebilir.

5. Norm Fazlası Resen Atama İptali Hangi Hukuka Aykırılıklara Dayanır?

Norm fazlası resen atama iptali, atama işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasına dayanır. İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olması nedeniyle menfaati ihlal edilenler tarafından açılır (İYUK m.2/1-a). Norm fazlası resen atamada bu unsurlar, yukarıdaki kanun ve yönetmelik kurallarıyla karşılaştırılarak incelenir.

Norm fazlası resen atamada ileri sürülebilecek hukuka aykırılık iddialarına şunlar örnektir:

• Sebep: Öğretmenin alanında norm kadro sayısı azalmadığı hâlde norm kadro fazlası olarak belirlenmesi, hizmet puanı daha düşük bir öğretmen bulunduğu hâlde onun yerine belirlenmesi veya eşitlik ölçütlerinin sırasıyla uygulanmaması (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/1).
• Konu: Tercihlerin dikkate alınmaması, ilçe, ilçe grubu ve il geneli sırasının atlanması ya da resen atamanın hizmet puanı düşük olandan başlanarak yapılmaması (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/2).
• Yetki ve konu: Resen atamanın öğretmenin talebi olmadan il dışına yapılması (7528 sayılı Kanun m.18/6).
• İstisna: Engellilik durumu raporla belgelenen öğretmen için resen görev yeri belirlenmesi (Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.34/7).

Norm fazlası resen atama davasında mahkemenin denetimi hukuka uygunlukla sınırlıdır. İdari mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar veremez (İYUK m.2/2). Bu nedenle davada atanılan okulun daha uzak ya da daha elverişsiz olması tek başına yeterli değildir; atamanın hangi kanun veya yönetmelik kuralına aykırı olduğu gösterilmelidir. İptal davasının genel koşulları iptal davası nedir yazısında ayrıca anlatılır.

6. Norm Fazlası Resen Atamaya İtiraz: İdareye Başvuru

Norm fazlası resen atamaya itiraz, dava açmadan önce işlemin kaldırılması veya geri alınması için idareye başvuru yapılarak da ileri sürülebilir. İlgililer idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir (İYUK m.11/1).

Bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır (İYUK m.11). Başvuru dava süresini sıfırlamaz; yalnız başvuru ile cevap arasındaki dönemi süreden düşer. Başvurunun süre hesabına etkisi İYUK 11. madde yazısında ayrıntılı açıklanır.

Yönetmeliğin norm kadro fazlası öğretmenleri düzenleyen 34. ve 36. maddeleri bu atamaya karşı ayrı bir itiraz usulü öngörmez. Bu nedenle norm fazlası resen atamaya karşı idari başvuru İYUK m.11’e göre yapılır ve dava süresinin hesabı da bu maddeye göre yürütülür.

7. Norm Fazlası Resen Atama İptal Davası Süresi

Norm fazlası resen atama iptal davası, atamanın yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayarak altmış gün içinde açılır. Özel kanunda ayrı bir süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda bu süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). 7528 sayılı Kanun norm fazlası resen atamaya karşı ayrı bir dava süresi öngörmez.

Dava açmadan önce idareye başvurulmuşsa bu başvuru işleyen süreyi durdurur ve süre, istek reddedildiğinde veya otuz gün cevapsız kaldığında kaldığı yerden işlemeye devam eder (İYUK m.11). Atamanın bildirim tarihini gösteren belge süre hesabının dayanağıdır ve dava dilekçesinde bu tarih gösterilir (İYUK m.3/2-c). İdari davalarda sürenin başlangıcı ve hesaplanması idari davada dava açma süresi yazısında genel olarak anlatılır.

8. Norm Fazlası Resen Atama Davasında Yetkili Mahkeme

Norm fazlası resen atama davasında yetkili mahkeme, öğretmenin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir. Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleriyle ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (İYUK m.33/1). Norm fazlası resen atama bir yer değiştirme suretiyle atama işlemi olduğundan dava bu kurala göre iki yerden birinde açılabilir.

İptal davaları idari yargının görev alanındadır ve dava idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçeyle açılır (İYUK m.2/1-a, m.3/1).

9. Norm Fazlası Resen Atamada Yürütmenin Durdurulması

Norm fazlası resen atamada yürütmenin durdurulması, dava sürerken atamanın uygulanmasının durdurulmasını sağlar. İdari mahkemede dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). Atamanın dava süresince uygulanmaması isteniyorsa dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması ayrıca istenir.

Mahkeme, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde yürütme idarenin savunması alınmadan da durdurulabilir; ancak kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin işlemler bu kapsamda sayılmaz (İYUK m.27/2). Bu nedenle norm fazlası resen atamada yürütmenin durdurulması istemi, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra karara bağlanır.

Yürütmenin durdurulması kararında işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanması hâlinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğu belirtilmek zorundadır (İYUK m.27/2). İstemin koşulları yürütmenin durdurulması nedir yazısında, dilekçedeki yeri ise yürütmenin durdurulması dilekçe örneği yazısında anlatılır.

10. Norm Fazlası Resen Atama İptal Dilekçesi

Norm fazlası resen atama iptal dilekçesi, idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılır ve imzalanır (İYUK m.3/1). Dilekçede şu bilgiler gösterilir (İYUK m.3/2):

• Taraflar: Öğretmenin ve varsa vekilinin adı, soyadı, adresi ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile davalı idarenin unvanı.
• Konu, sebepler ve deliller: İptali istenen norm fazlası resen atama işlemi, atamanın hangi kanun veya yönetmelik kuralına aykırı olduğu ve bu iddiayı destekleyen deliller.
• Yazılı bildirim tarihi: Atamanın öğretmene yazılı olarak bildirildiği tarih; dava süresinin başlangıcı bu tarihe bağlıdır.

Dava konusu atama işleminin ve dayanılan belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir. Dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur (İYUK m.3/3). Norm kadro fazlası belirlemesi, hizmet puanı ve tercih kayıtları gibi belgeler, sebep ve sıra iddialarının incelenebilmesi için delil olarak sunulabilir. Yürütmenin durdurulması isteniyorsa bu istem de dilekçede açıkça yazılır. İptal davası dilekçesinin genel yapısı idari işlemin iptali dava dilekçesi yazısında ayrıca ele alınır.

11. Norm Fazlası Resen Atama İptal Edilirse Ne Olur?

Norm fazlası resen atama mahkemece iptal edilirse idare kararın gereğine göre yeni işlem tesis etmek zorundadır. İdare, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28/1). Kararların uygulanmasına ilişkin ayrıntılar İYUK 28. madde yazısında anlatılır.

12. Resen Atama Öğretmen Dışındaki Devlet Memurlarında Nasıl Yapılır?

Öğretmen dışındaki devlet memurlarında resen atamanın genel dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’dur. Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden, kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya kanundaki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilir (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.76). Bu yetki için memurun talebi aranmaz; memurun isteğiyle yapılan atamalar aynı maddede ayrıca düzenlenir.

Kanun yer değiştirme suretiyle atamalar için ayrıca iki ilke koyar. Atamalar hizmetlerin gereklerine ve özelliklerine göre; ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları bakımından benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak belirlenen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. Aile birimini korumak için memur olan diğer eşin de isteği hâlinde, onun ataması kanundaki esaslar çerçevesinde atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere yapılır. Kendisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımı engelli olan memurların engellilikten kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenleme yapılacağı da kanunda öngörülmüştür (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.72).

Memurların resen atanmasına karşı da iptal davası aynı kurallarla açılır. Dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gündür (İYUK m.7) ve yetkili mahkeme memurun yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir (İYUK m.33/1). Memurların karşılıklı yer değiştirmesi ise ayrı bir kurumdur ve becayiş yazısında anlatılır.