Aile Hukuku

Boşanma Davası Ücreti ve Masrafları

Boşanma davasının masraf kalemleri, harç, gider avansı ve vekalet ücreti nedir, masrafları kim öder, adli yardımdan kimler yararlanır.

12 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci
Beyaz zeminde banknot görünen açık kahverengi cüzdan
İçindekiler 11

Kısa Cevap

Bir boşanma davasının maliyeti; dava açılırken ödenen yargılama harçları ile gider avansından, dava sürecinde doğan tebligat, tanık ve bilirkişi gibi masraflardan ve avukatla takip ediliyorsa vekalet ücretinden oluşur. Kesin bir tutar verilemez; harçlar ve tarifeler her yıl değişir. Yargılama giderleri kural olarak davayı kaybeden (aleyhine hüküm verilen) taraftan alınır. Gücü yetmeyenler için adli yardım yolu vardır.

Bu Durumda mısınız?

  • Boşanma davası açmayı düşünüyor, baştan ne kadar masraf çıkacağını merak ediyorsunuz.
  • Dava açılırken mahkemenin istediği gider avansının ne olduğunu ve neyi kapsadığını anlamak istiyorsunuz.
  • Anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi boşanmanın daha az masraflı olduğunu soruyorsunuz.
  • Davayı kaybederseniz karşı tarafın avukatlık ücretini ödeyip ödemeyeceğinizi bilmek istiyorsunuz.
  • Maddi durumunuz sınırlı ve masrafları karşılayamadan dava açıp açamayacağınızı öğrenmek istiyorsunuz.

Somut maliyet dosyanın türüne ve seyrine göre değişir, bu yüzden durumunuzu bir avukatla değerlendirin.

Boşanma Davasının Masraf Kalemleri

Boşanma davasının maliyeti tek bir kalemden ibaret değildir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, bir davada doğabilecek yargılama giderlerini kalem kalem sayar:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323 — Yargılama giderlerinin kapsamı

Yargılama giderleri şunlardır: a) Başvurma, karar ve ilam harçları. b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri. c) Dosya ve sair evrak giderleri. ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler. d) Keşif giderleri. e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler. f) Resmî dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler. g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hâkimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu hâlde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmak veya yemin etmek üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri. ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti. h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler.

Boşanma davasında bu kalemlerin başlıcaları şunlardır:

  • Yargılama harçları: Başvurma, karar ve ilam harçları (HMK m.323/1-a). Harç tutarları sabit değildir; her yıl ilgili tarifeye göre güncellenir.
  • Gider (yargılama) avansı: Tebligat, tanık, bilirkişi ve benzeri işlemlerin masraflarını karşılamak üzere davacının dava açarken yatırdığı tutar.
  • Tebligat ve posta giderleri: Dava dilekçesinin ve ara kararların taraflara tebliği için yapılan masraflar (HMK m.323/1-b).
  • Tanık ve bilirkişi ücretleri: Özellikle çekişmeli davalarda dinlenen tanıklara ve görevlendirilen bilirkişilere ödenen ücretler (HMK m.323/1-e).
  • Vekalet ücreti: Avukatla takip edilen davalarda ortaya çıkar (HMK m.323/1-ğ); ayrı bir başlıkta ele alıyoruz.

Bu masrafların önemli bir kısmı dava açılırken peşin ödenir. Kanun, davacının hem harçları hem de gider avansını dava açarken yatırmasını şart koşar:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.120 — Harç ve gider avansının ödenmesi

Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın dava sırasında yetmediği anlaşılırsa dava durmaz; mahkeme eksiğin tamamlanması için süre verir:

Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.

Yani boşanma davasının “peşin” maliyeti temelde harç + gider avansı toplamıdır; tanık ve bilirkişi gibi kalemler ise sürecin gidişatına göre bu avanstan karşılanır veya ek avans istenir.

Yatırdığınız avansın tamamı harcanmayabilir. Dava bittiğinde kullanılmayan kısım iade edilir; bunun için ayrıca talepte bulunmanız gerekmez:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.333 — Avansın iadesi

Hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden, yatırılan avansın kullanılmayan kısmının iadesine karar verir. Bu kararın tebliğ gideri iade edilecek avanstan karşılanır.

Bu nedenle dava başında yatırdığınız avans, davanın gerçek masrafı değil; masrafların karşılanacağı bir ön ödeme havuzudur. Süreç sonunda harcanmayan tutar size geri döner.

Vekalet (Avukatlık) Ücreti Nedir?

Vekalet ücreti, davayı bir avukatla takip etmeyi seçtiğinizde ortaya çıkan, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan bedeldir. Avukatlık Kanunu bunu şöyle tanımlar:

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164 — Avukatlık ücreti

Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder.

Bu ücret, kural olarak avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Ancak kanun iki önemli sınır koyar. Birincisi, değere bağlı ücret için bir tavan vardır:

Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.

Bu yüzde sınırı, boşanmanın mal paylaşımı veya tazminat gibi para ile ölçülebilen yönlerine ilişkin ücret sözleşmelerinde önem taşır. İkincisi ve daha temel olanı, bir alt sınır vardır:

Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz.

Bu Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl hazırlanan ve dava türlerine göre en az ne kadar vekalet ücreti belirlenebileceğini gösteren bir çizelgedir. Tarife bir asgari (en düşük) sınır koyar; somut ücret bu tabanın altında olamaz, ancak işin niteliğine ve kapsamına göre daha yüksek kararlaştırılabilir. Kanun, tarifenin her yıl yenilendiğini ve hangi tarifenin uygulanacağını da düzenler:

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.168

Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.

Boşanmada vekalet ücretinin nasıl hesaplandığı, talebin niteliğine bağlıdır. Boşanmanın kendisi para ile ölçülemeyen bir taleptir; bu tür işlerde tarifedeki maktu (sabit) ücret esas alınır. Buna karşılık boşanmayla birlikte istenen mal paylaşımı veya tazminat gibi para ile ölçülebilen talepler için ücret, dava değerine göre hesaplanır. Kanun bu ayrımı açıkça yapar:

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164

Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır.

Yani boşanma dosyanız hem boşanma hem de mal paylaşımı/tazminat içeriyorsa, vekalet ücreti bu farklı talepler için ayrı ayrı değerlendirilebilir. Bu da anlaşmalı ve çekişmeli dosyalar arasında ücret açısından bir fark daha yaratır.

Bu nedenle bu yazıda somut bir TL rakamı verilmemektedir: hem AAÜT hem de harç ve avans tarifeleri her yıl güncellenir; güncel tutarlar davanın açıldığı yıla göre değişir.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Maliyet Farkı

Boşanmanın maliyetini en çok etkileyen unsur, davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi yürüdüğüdür. Fark, tutarlardan çok hangi masraf kalemlerinin tetiklendiğiyle ilgilidir.

Anlaşmalı boşanmada, taraflar boşanmanın tüm sonuçlarında (nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat) uzlaştığı için dava genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Tanık dinlenmesine, bilirkişi incelemesine veya keşfe kural olarak gerek kalmaz. Bu da HMK m.323’te sayılan tanık/bilirkişi ücretleri ve keşif giderleri gibi kalemlerin çoğunun hiç doğmaması anlamına gelir. Süreç ve şartlar için bkz. Anlaşmalı Boşanma.

Çekişmeli boşanmada ise kusur, nafaka, velayet veya mal rejimi tartışmalıdır. Bu durumda tanık dinlenmesi, gerektiğinde bilirkişi incelemesi (örneğin malvarlığı veya gelir tespiti) ve birden çok duruşma gündeme gelir. Her ek işlem, gider avansından karşılanan yeni bir masraf kalemi doğurabilir; bu nedenle çekişmeli davanın toplam maliyeti tipik olarak daha yüksektir. Davanın nasıl açıldığı ve yürüdüğü ayrı bir konudur: Boşanma Davası Nasıl Açılır?.

Kısacası maliyet farkı, “hangisi pahalı” sorusundan çok hangi işlemlerin yapılması gerektiği sorusuyla belirlenir: uzlaşma ne kadar erken ve tam sağlanırsa, tetiklenen masraf kalemi o kadar azalır.

Avukatlık Ücreti: Tarife Tabanı ile Baro Tavsiyesi Arasındaki Fark

Yukarıdaki tarife tabanı, uygulamada ödenen ücretin alt sınırıdır; piyasa göstergesi değildir. Barolar kendi bölgeleri için ayrıca tavsiye niteliğinde ücret çizelgeleri yayımlar ve bu çizelgelerdeki boşanma kalemleri tabandan belirgin biçimde yüksektir.

Karşılaştırmayı yapabilmek için önce hangi tarife kaleminin uygulandığını bilmek gerekir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ayrı bir “aile mahkemesi” satırı yoktur; aile mahkemeleri asliye derecesinde kurulduğundan asliye kalemi esas alınır:

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.2 — Aile mahkemelerinin kuruluşu

Aile mahkemeleri, Adalet Bakanlığınca Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak her ilde ve merkez nüfusu yüzbinin üzerindeki her ilçede, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde olmak üzere kurulur.

Buna göre 04.11.2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için öngörülen maktu ücret 45.000,00 TL’dir. Baroların tavsiye çizelgelerinde ise aynı dava için şu tutarlar yer alır:

KaynakAnlaşmalı boşanmaÇekişmeli boşanma
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (bağlayıcı taban, asliye kalemi)45.000,00 TL45.000,00 TL
İstanbul Barosu108.750 TL188.500 TL
Ankara Barosu114.100,00 TL228.200,00 TL
İzmir Barosu144.000,00 TL187.000,00 TL
Antalya Barosu300.000,00 TL

Tablodan üç sonuç çıkar.

Birincisi, bağlayıcı olan yalnızca tarifedir. Avukatlık Kanunu m.164 sadece Avukatlık Asgari Ücret Tarifesini alt sınır olarak tanır; tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz. Baro çizelgeleri, baro yönetim kurulunun kararıyla meslektaşlara tavsiye edilir; taraflar için bağlayıcı bir alt veya üst sınır oluşturmaz ve tarifenin yerine geçmez. Dolayısıyla bu tutarlar bir “piyasa rayici” değil, yönlendirici referanstır.

İkincisi, çekişmeli dava anlaşmalıya göre belirgin biçimde pahalıdır. Çizelgelerde çekişmeli boşanma, anlaşmalı boşanmanın yaklaşık iki katı olarak öngörülmüştür. Bu, yukarıda anlatılan masraf farkının (tanık, bilirkişi, çok sayıda duruşma) avukatlık ücretine de yansıması demektir.

Üçüncüsü, tazminat istemli davalarda ücret nispi hâle gelebilir. İstanbul ve İzmir çizelgeleri, çekişmeli ve maddi-manevi tazminat istemli boşanma davalarında ücreti “belirtilen tutardan az olmamak üzere dava değerinin %16’sı” olarak öngörür. Yani talep edilen tazminat büyüdükçe ücret de büyür.

Somut ücret, aranızdaki ücret sözleşmesine göre belirlenir; çizelgeler yalnızca bir fikir verir. Sözleşmenin şartları ve sınırları için bkz. Avukatlık Ücret Sözleşmesi.

Masrafları Kim Öder?

Yargılama giderlerinin kime yükleneceği konusunda temel kural nettir: masrafı, davayı kaybeden taraf öder.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.326 — Yargılama giderlerinden sorumluluk

Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.

Boşanma davalarında bu kural, davanın kusur değerlendirmesiyle iç içe uygulanır. İki taraf da kısmen haklı çıkarsa, mahkeme yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırabilir (HMK m.326). Uygulamada karşılıklı kusurun bulunduğu boşanmalarda giderlerin taraflar arasında bölüştürülmesi sık görülür.

Önemli istisna: Anayasa Mahkemesi, HMK m.326’nın ikinci fıkrasını manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir (E. 2024/29, K. 2024/226, T. 25.12.2024); iptal 14.12.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Boşanma davaları çoğu zaman bir manevi tazminat talebi içerdiğinden, bu kalem bakımından oransal paylaştırmaya dayanak olan hüküm artık uygulanmaz. Ayrıntı için bkz. Dava Kaybedilirse Avukatlık Ücretini Kim Öder?

Masrafın avukatla ilgili kısmı da bu mantığa bağlıdır. Davayı avukatla takip eden taraf lehine, tarife üzerinden bir vekalet ücreti karşı tarafa yükletilir:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.330 — Vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedilmesi

Vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücreti, taraf lehine hükmedilir.

Buradaki karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti, kazanan tarafın avukatına aittir (Avukatlık Kanunu m.164) ve kendi avukatınıza ödediğiniz ücretten ayrı bir kalemdir. Yani davayı kaybederseniz, hem kendi avukatınızın ücretini hem de tarife üzerinden karşı tarafın vekalet ücretini karşılamanız gündeme gelebilir.

Bu giderlere karar vermek için ayrıca talep gerekmez; mahkeme kendiliğinden hükmeder ve dökümünü kararında gösterir:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.332 — Yargılama giderlerine hükmedilmesi

Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir.

Kararın hangi gideri, hangi tarafa ve hangi oranda yüklediği de hükümde açıkça yazılır:

Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir.

Dava karara bağlanmadan biterse ne olur? Boşanma davaları her zaman esastan hükümle sonuçlanmaz; taraflar barışabilir, davadan feragat edilebilir veya dava konusuz kalabilir. Bu hâllerde de giderler kurala bağlanmıştır. Davadan feragat eden ya da açılan davayı kabul eden taraf, aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini öder:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.312 — Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri

Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir.

Yargıtay bu kuralı boşanma dosyasında somut olarak uygulamıştır. Davasından feragat eden davacı yönünden, kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi bozma sebebi sayılmıştır:

“Yargılama giderleri davada haksız çıkan taraftan alınır (HMK m. 326). Vekalet ücreti yargılama giderlerindendir (HMK m. 323). Davacının boşanma davası feragat nedeniyle reddedilmiştir. Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı erkek lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken bu konuda hüküm kurulmaması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.”

(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2016/6192, K. 2017/9055, T. 13.07.2017 — BOZULMASINA, oy birliği)

Kararın pratik anlamı şudur: davadan vazgeçmek masraftan da vazgeçmek değildir. Karşı taraf avukatla takip ediyorsa, feragat hâlinde onun vekalet ücreti size yüklenir.

Dava, örneğin tarafların barışması gibi bir sebeple konusuz kalırsa, hâkim yargılama giderlerini davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre takdir eder (HMK m.331). Böylece davanın nasıl sonlandığı, masrafın kimin üzerinde kalacağını doğrudan etkiler.

Karşı tarafın vekalet ücretinin hangi hâllerde ve hangi oranda doğduğu, kısmi kabul ve avukatsız takip ihtimalleri dahil olmak üzere Dava Kaybedilirse Avukatlık Ücretini Kim Öder? yazısında ayrıntılı ele alınmıştır.

Masrafı Karşılayamayanlar: Adli Yardım

Maddi durumu masrafları karşılamaya elverişli olmayan kişiler dava açmaktan mahrum kalmaz. Hukuk sistemimiz bunun için adli yardım kurumunu öngörür. Adli yardım, yargılama giderlerini karşılama gücü bulunmayan; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zora sokmadan masrafları ödeyemeyecek durumdaki kişilere, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşuluyla tanınır (HMK m.334).

Adli yardımın ne sağladığını kanun tek tek sayar:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.335 — Adli yardımın kapsamı

Adli yardım kararı, ilgiliye, aşağıdaki hususları sağlar: a) Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet. b) Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet. c) Dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi. ç) Davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.

Adli yardım, davanın açıldığı mahkemeden istenir. Talep eden kişi, iddiasının özetini, dayanacağı delilleri ve masrafları karşılayamayacak durumda olduğunu gösteren mali belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır (HMK m.336). Talep reddedilirse, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçeyle itiraz edilebilir; ayrıca ödeme gücündeki sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanarak yeniden başvurulabilir (HMK m.337).

Adli yardım, masrafları tamamen ortadan kaldıran bir “af” değildir; giderlerden geçici muafiyet sağlar. Davayı kazanır ve karşı tarafa gider yüklenirse, Devletçe karşılanan tutarlar bu çerçevede tahsil edilebilir. Yine de adli yardım, ekonomik gücü sınırlı kişiler için mahkemeye erişimin en önemli güvencelerinden biridir.

Mahkemeden istenen adli yardımın yanında baronun adli yardım bürosundan avukat istemek ayrı bir başvurudur; ikisi karıştırılmamalıdır. Dört yolun karşılaştırması ve başvuru mercileri için bkz. Avukata Sor: Hazırlık, Ücret ve Adli Yardım

Avukat Tutmak Zorunlu mu?

Boşanma davasında avukatla temsil zorunlu değildir. Hukuk davalarında taraf, davasını bizzat da takip edebilir; nitekim kanun, giderleri sayarken açıkça “vekil ile takip edilmeyen davalar” ihtimalinden söz eder (HMK m.323/1-g). Dolayısıyla avukat tutup tutmamak, kural olarak tarafın tercihine bağlıdır.

Bununla birlikte boşanma; nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi teknik ve birbirine bağlı konuları bir arada içerir. Delillerin usulüne uygun sunulması, tanık ve bilirkişi sürecinin yönetilmesi, süreler ve kanun yolları çoğu zaman hukuki bilgi gerektirir. Bu nedenle avukat zorunlu olmasa da, özellikle çekişmeli dosyalarda hukuki destek almak pratik bir ihtiyaç hâline gelir. Gücü olmayanlar için ise adli yardım kapsamında ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini mümkündür (HMK m.335).

Sık Yapılan Hatalar

  • Tek bir “boşanma ücreti” olduğunu sanmak. Maliyet; harç, gider avansı ve (varsa) vekalet ücreti gibi ayrı kalemlerden oluşur (HMK m.323). Tek bir sabit rakam yoktur.
  • Gider avansını “avukat parası” zannetmek. Gider avansı, mahkeme masraflarını (tebligat, tanık, bilirkişi) karşılamak için mahkeme veznesine yatırılır; avukata ödenen ücret bundan tamamen ayrıdır (HMK m.120).
  • Karşı tarafın vekalet ücretini hesaba katmamak. Davayı kaybeden taraf, karşı tarafın tarife üzerinden hesaplanan vekalet ücretini de ödemek durumunda kalabilir (HMK m.330).
  • Masrafı karşılayamayınca dava açılamayacağını düşünmek. Ödeme gücü olmayanlar için adli yardım yolu vardır (HMK m.334-335).
  • Eski yıla ait harç ve tarife rakamlarına güvenmek. Harçlar ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi her yıl güncellenir; güncel tutar davanın açıldığı yıla göre belirlenir (Avukatlık Kanunu m.168).

Özet

  • Boşanma davasının maliyeti harç + gider avansı + (varsa) vekalet ücreti ile tanık/bilirkişi gibi süreç masraflarından oluşur (HMK m.323).
  • Harç ve gider avansı kural olarak dava açılırken yatırılır; avans yetmezse tamamlanması için süre verilir (HMK m.120).
  • Vekalet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz; tarife bir asgari sınırdır ve her yıl güncellenir (Avukatlık Kanunu m.164, m.168).
  • Yargılama giderleri kural olarak davayı kaybeden taraftan alınır; iki taraf da kısmen haklıysa paylaştırılabilir (HMK m.326, m.332). Manevi tazminat davaları 14.12.2025’ten itibaren bu paylaştırmanın dışındadır.
  • Masraflarını karşılayamayanlar adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334-337).
  • Bu yazıda somut TL rakamı verilmez; güncel tutarlar davanın açıldığı yılın tarifelerine göre değişir.

İlgili yazılar: Boşanma Davası Nasıl Açılır? · Anlaşmalı Boşanma · Nafaka Nedir? · Boşanmada Mal Paylaşımı

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası ne kadar tutar?

Kesin bir rakam verilemez. Maliyet; dava açılırken ödenen yargılama harçları ile gider avansından, tebligat, tanık ve bilirkişi gibi masraflardan ve avukatla takip ediliyorsa vekalet ücretinden oluşur. Harçlar ve tarifeler her yıl güncellenir; anlaşmalı davalar çekişmeli davalara göre genellikle daha az masraf doğurur.

Boşanma davasının masraflarını kim öder?

Yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen (davayı kaybeden) taraftan alınır (HMK m.326). İki taraf da kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırabilir; ancak bu kural, Anayasa Mahkemesinin iptali nedeniyle 14.12.2025 tarihinden itibaren manevi tazminat davaları yönünden uygulanmaz (E. 2024/29, K. 2024/226). Mahkeme bu giderlere kendiliğinden karar verir ve dökümünü hükümde gösterir (HMK m.332).

Gider avansı ne demek?

Davacının dava açarken mahkeme veznesine yatırdığı; tebligat, bilirkişi, tanık, keşif gibi yargılama işlemlerinin masraflarını karşılamak için kullanılan tutardır. Miktarı her yıl Adalet Bakanlığının çıkardığı gider avansı tarifesinde belirlenir. Avans yetmezse mahkeme tamamlanması için iki haftalık kesin süre verir (HMK m.120).

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada maliyet farkı nedir?

Anlaşmalı boşanma genellikle tek duruşmada sonuçlandığı, tanık, bilirkişi ve keşif gerektirmediği için daha az masraf kalemi doğurur. Çekişmeli boşanmada tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi ve birden çok duruşma gündeme geldiğinden gider avansı ve toplam masraf yükselir.

Boşanma davası avukatsız açılabilir mi?

Evet. Hukuk davalarında avukatla temsil kural olarak zorunlu değildir; taraf davasını bizzat da takip edebilir. Nitekim kanun "vekil ile takip edilmeyen davalar" ihtimalini açıkça düzenler (HMK m.323). Ancak boşanma; nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi teknik konular içerdiğinden hukuki destek çoğu zaman yararlıdır.

Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığıdır ve avukatla müvekkil arasında kararlaştırılır. Türkiye Barolar Birliğinin her yıl hazırladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi bir alt sınır koyar; bu tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz (Avukatlık Kanunu m.164). Somut tutar; işin niteliğine ve kapsamına göre değişir.

Karşı tarafın avukatlık ücretini ödemek zorunda mıyım?

Davayı kaybederseniz, karşı taraf avukatla takip etmişse mahkeme tarife üzerinden bir vekalet ücretini sizin aleyhinize hükmeder (HMK m.330). Bu ücret karşı tarafın avukatına aittir. Kendi avukatınıza ödediğiniz ücret ise bundan ayrıdır ve aranızdaki sözleşmeye tabidir.

Adli yardım nedir?

Yargılama giderlerini karşılama gücü bulunmayan kişilerin, taleplerinin dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla masraflardan geçici muafiyet alabildiği bir kurumdur (HMK m.334). Adli yardım; harçlardan muafiyet, giderlerin Devletçe avans olarak karşılanması ve gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini sağlar (HMK m.335).

Adli yardım nasıl istenir?

Adli yardım, davanın açıldığı veya açılacağı mahkemeden istenir. Talepte bulunan kişi iddiasının özetini, dayanacağı delilleri ve masrafları karşılayamayacak durumda olduğunu gösteren mali belgeleri mahkemeye sunar. Kanun yolunda talep ise bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır (HMK m.336).

Adli yardım talebi reddedilirse ne olur?

Ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçeyle itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar kesindir. Ayrıca ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak yeniden talepte bulunulabilir (HMK m.337).

Boşanma harcı ne kadar?

Harç tutarları sabit değildir; başvurma, karar ve ilam harçları her yıl ilgili tarifeye göre güncellenir (HMK m.323). Bu nedenle güncel harç tutarı, davanın açıldığı yıldaki tarifeye göre belirlenir. Güncel rakam için mahkeme veznesinden veya bir avukattan bilgi alınması yerinde olur.

Anlaşmalı boşanmada masrafı taraflar nasıl paylaşır?

Anlaşmalı boşanmada taraflar protokolde yargılama giderlerini ve vekalet ücretini nasıl karşılayacaklarını kendileri kararlaştırabilir. Böyle bir düzenleme yoksa mahkeme, yargılama giderlerine ilişkin genel kurallara göre karar verir (HMK m.326, m.332).

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Kurucu Avukat

TBB Sicil No: 196866

LinkedIn

Boşanma, nafaka, velayet ve mal rejiminin tasfiyesi davalarını yürütür.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Aile Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp