İçindekiler 12
- Kısa Cevap
- Bu Durumda mısınız?
- Ölçüt: Talep Edilen Değil, Hükmedilen Miktar
- Kısmen Reddedilirse: Karşı Tarafa Ücret ve Üst Sınır
- Tamamen Reddedilirse: Nispi Değil Maktu
- Yargıtay Ne Diyor?
- 14 Aralık 2025’te Değişen Kural
- Değerlendirme: İptal ile Tarife Nasıl Bir Arada Uygulanacak?
- Hükmedilen Ücret Kime Aittir?
- Baro Çizelgeleri Bu Hesaba Girer mi?
- Sık Yapılan Hatalar
- Özet
Kısa Cevap
Manevi tazminat davasında vekalet ücreti, talep edilen değil hükmedilen miktar üzerinden hesaplanır (AAÜT m.10/1). Talebin bir kısmı reddedilirse karşı taraf lehine de ücrete hükmedilebilir; ancak bu ücret davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez (AAÜT m.10/2). Ayrıca Anayasa Mahkemesi, yargılama giderlerinin oransal paylaştırılmasını öngören HMK m.326/2’yi manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir; iptal 14.12.2025’te yürürlüğe girmiştir.
Bu Durumda mısınız?
- Manevi tazminat davası açacaksınız ve talep miktarını belirlemeye çalışıyorsunuz.
- Davanız kısmen kabul edildi; karardaki karşı vekalet ücreti kalemini anlamıyorsunuz.
- Talebiniz tamamen reddedildi ve ödeyeceğiniz ücretin nasıl hesaplandığını soruyorsunuz.
- Maddi ve manevi tazminatı birlikte istediniz; iki kalemin ücretinin ayrı mı hesaplandığını merak ediyorsunuz.
- Kararınız 14.12.2025 sonrasına ait ve değişen kuralın dosyanızı etkileyip etkilemediğini öğrenmek istiyorsunuz.
Somut sonuç dosyanın seyrine ve karar tarihine göre değişir, bu nedenle durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Ölçüt: Talep Edilen Değil, Hükmedilen Miktar
Manevi tazminatta vekalet ücretinin dayanağı tarifenin özel bir maddesidir:
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesinin birinci fıkrasına göre “Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.”
Buradaki “hüküm altına alınan miktar” ifadesi belirleyicidir: hesap, dava dilekçesinde yazılan tutara göre değil, mahkemenin hükmettiği tutara göre yapılır. Dolayısıyla talebi yüksek tutmak, lehe hükmedilecek vekalet ücretini kendiliğinden büyütmez.
Bu ölçüt, hesabı doğrudan hâkimin takdirine bağlar: manevi tazminatta miktarın nasıl belirlendiği ve hangi ölçütlerin gözetildiği için manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.
Kısmen Reddedilirse: Karşı Tarafa Ücret ve Üst Sınır
Manevi tazminat davalarının belirgin özelliği, talebin bir kısmının reddedilmesinin kural sayılabilecek kadar sık olmasıdır. Bunun sebebi, tazminat miktarının belirlenmesinde hâkimin geniş takdir yetkisine sahip olması ve hesabın matematiksel bir yönteme bağlanmamış olmasıdır.
Tarife bu durumu ayrıca düzenler ve önemli bir üst sınır getirir:
Aynı maddenin ikinci fıkrası şöyledir: “Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.”
Bu sınır olmasaydı, yüksek talep edip düşük tazminat alan davacı, kazandığından fazlasını karşı tarafın avukatına ödeyebilirdi. Kural bu sonucu engeller.
Tamamen Reddedilirse: Nispi Değil Maktu
Talebin tümüyle reddedildiği hâlde hesap yöntemi değişir:
Maddenin üçüncü fıkrası ise şu kuralı koyar: “Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur.”
Yani tam ret hâlinde ücret, dava değeri üzerinden nispi olarak değil, mahkeme türüne göre maktu olarak belirlenir. Bu da yüksek talepli ama tümüyle reddedilen davalarda ücretin sınırlı kalması sonucunu doğurur.
Yargıtay Ne Diyor?
Yargıtay, kısmi kabul hâlinde davalı lehine ücret takdirinin zorunlu olduğunu belirtmiştir:
“Davacının manevi tazminat talebi kısmen kabul kısmen reddedildiğine göre, mahkemece, kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine A.A.Ü.T. 10/2 uyarınca, manevi tazminat taleplerinin reddedilen kısım üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, bu konuda olumlu/olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru değil
(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/976, K. 2018/11109, T. 22.11.2018 — düzelterek onama)
14 Aralık 2025’te Değişen Kural
Yargılama giderlerinin taraflar arasında nasıl dağıtılacağını düzenleyen hüküm şudur:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.326 — Yargılama giderlerinden sorumluluk
Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.
Anayasa Mahkemesi bu fıkrayı manevi tazminat davaları yönünden Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir (E. 2024/29, K. 2024/226, T. 25.12.2024). İptal hükmü 14.12.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu, “yönünden iptal” denilen türden bir karardır: fıkranın metni kanunda durmaya devam eder, ancak manevi tazminat davalarına uygulanamaz. Kararın arka planındaki mesele, manevi tazminatın miktarını belirlemede takdir yetkisinin hâkimde olması ve talebin bir kısmının reddedilmesinin çoğu zaman davacıya yüklenebilecek bir kusurdan kaynaklanmamasıdır.
Aynı fıkra daha önce kamulaştırmasız el atma sebebine dayalı tazminat davaları yönünden de iptal edilmişti (E. 2023/101, K. 2023/207, T. 30.11.2023).
Değerlendirme: İptal ile Tarife Nasıl Bir Arada Uygulanacak?
Bu noktada dürüst olmak gerekir: iptal edilen hüküm HMK m.326/2’dir, yani yargılama giderlerinin oransal paylaştırılması kuralıdır. Manevi tazminatta vekalet ücretinin hesabını düzenleyen AAÜT m.10 ise ayrı bir metindir ve iptal kararının kapsamında değildir.
Ne var ki vekalet ücreti de bir yargılama giderdir:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.323 — Yargılama giderlerinin kapsamı
ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti.
Dolayısıyla iki düzenlemenin kesiştiği bir alan vardır ve bunların 14.12.2025 sonrasında birlikte nasıl uygulanacağı yerleşmekte olan bir konudur. Bu yazıda varılabilecek sağlam sonuç şudur: iptal, kısmi kabul hâlinde giderlerin oransal paylaştırılmasına dayanan yerleşik uygulamayı manevi tazminat bakımından dayanaksız bırakmıştır; buna karşılık AAÜT m.10/2’nin lafzı yürürlüktedir. Kararınızın tarihine göre hangi çerçevenin uygulandığı dosya bazında değerlendirilmelidir.
Hükmedilen Ücret Kime Aittir?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164
Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.
Baro Çizelgeleri Bu Hesaba Girer mi?
Girmez. Mahkemece hükmedilecek vekalet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Baroların yayımladığı tavsiye niteliğindeki çizelgeler, avukat ile müvekkil arasındaki akdi ücret bakımından yönlendirici bir referanstır; bağlayıcı değildir ve mahkemenin hesabına esas alınmaz. Bu ayrım için bkz. Avukat Danışma Ücreti ve Dava Dışı Hukuki Yardım Tarifesi.
Sık Yapılan Hatalar
- Talebi şişirmek. Ücret hükmedilen miktar üzerinden hesaplanır; reddedilen kısım karşı taraf lehine ücret doğurabilir.
- Üst sınırı bilmemek. Kısmi rette karşı taraf vekili lehine hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirleneni geçemez.
- Tam retle kısmi reddi karıştırmak. Tam rette ücret maktu, kısmi rette nispi hesaplanır.
- AYM iptalini vekalet ücreti kuralı sanmak. İptal edilen HMK m.326/2’dir; AAÜT m.10 ayrı bir düzenlemedir.
- Maddi ve manevi kalemleri birlikte hesaplamak. Kabul-ret oranları her kalem için ayrı belirlenir.
Özet
- Manevi tazminatta vekalet ücreti, hükmedilen miktar üzerinden nispi olarak hesaplanır (AAÜT m.10/1).
- Kısmi rette karşı taraf lehine hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirleneni geçemez (AAÜT m.10/2).
- Tam rette ücret maktu olarak belirlenir (AAÜT m.10/3).
- Kısmi kabulde davalı lehine ücret takdiri zorunludur (17. HD, E. 2016/976, K. 2018/11109).
- HMK m.326/2, manevi tazminat davaları yönünden 14.12.2025’ten itibaren uygulanmaz (AYM, E. 2024/29, K. 2024/226).
- Hükmedilen ücret avukata aittir; haczedilemez (Av.K. m.164).
Sıkça Sorulan Sorular
Manevi tazminat davasında vekalet ücreti neye göre hesaplanır?
Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.10, manevi tazminat davalarında avukatlık ücretinin hükmedilen miktar üzerinden tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceğini düzenler. Yani talep edilen değil, mahkemenin hükmettiği tutar esas alınır.
Talebimin bir kısmı reddedilirse karşı tarafa vekalet ücreti öder miyim?
Tarifeye göre evet, ancak bir üst sınırla. Davanın kısmen reddi durumunda karşı taraf vekili yararına hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez (AAÜT m.10/2). Bu sınır, yüksek talep edip az kazanan davacıyı kısmen korur.
Manevi tazminat davası tamamen reddedilirse ne olur?
Bu durumda avukatlık ücreti nispi değil maktu olarak belirlenir; tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur (AAÜT m.10/3).
Anayasa Mahkemesi 2024'te neyi iptal etti?
Anayasa Mahkemesi, HMK m.326'nın ikinci fıkrasını manevi tazminat davaları yönünden Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir (E. 2024/29, K. 2024/226, T. 25.12.2024). İptal 14.12.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu fıkra, iki taraf da kısmen haklı çıktığında yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılmasını öngörüyordu.
Bu iptal vekalet ücretini de etkiler mi?
Doğrudan iptal edilen hüküm, yargılama giderlerinin oransal paylaştırılmasına ilişkin HMK m.326/2'dir. Vekalet ücretinin hesabını düzenleyen AAÜT m.10 ayrı bir düzenlemedir ve iptal kararının kapsamında değildir. Ancak vekalet ücreti de bir yargılama gideri olduğundan (HMK m.323), iki düzenlemenin birlikte nasıl uygulanacağı yerleşmekte olan bir konudur; dosyanızda güncel uygulamayı avukatınızla değerlendirin.
Neden manevi tazminatta kısmi ret bu kadar sık görülür?
Manevi tazminatın miktarını belirlemede hâkimin geniş takdir yetkisi vardır ve hesaplanmasının matematiksel bir yöntemi yoktur. Bu nedenle talebin bir kısmının reddedilmesi, çoğu zaman davacının kusurundan değil takdir yetkisinin kullanılmasından kaynaklanır.
Yargıtay kısmi kabul hâlinde ne diyor?
Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi, manevi tazminat talebi kısmen kabul kısmen reddedildiğinde, kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine AAÜT m.10/2 uyarınca reddedilen kısım üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirtmiştir (E. 2016/976, K. 2018/11109).
Maddi ve manevi tazminat birlikte istenirse ücret nasıl hesaplanır?
Talepler ayrı ayrı değerlendirilir. Manevi tazminat bakımından AAÜT m.10 uygulanırken, maddi tazminat kalemi kendi hükmedilen miktarı üzerinden nispi olarak hesaplanır. Kabul ve ret oranları her kalem için ayrı belirlenir.
Hükmedilen vekalet ücreti kime aittir?
Avukata aittir. Dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata ait olup, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez ve haczedilemez (Avukatlık Kanunu m.164).
Talebi yüksek tutmanın bir maliyeti var mı?
Vardır. Reddedilen kısım üzerinden karşı taraf lehine vekalet ücreti doğabilir. AAÜT m.10/2'deki üst sınır bu riski sınırlar ama ortadan kaldırmaz; bu nedenle talep miktarının gerçekçi belirlenmesi önemlidir.
Vekalet ücreti yargılama gideri sayılır mı?
Evet. Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti, yargılama giderleri arasında sayılmıştır (HMK m.323/1-ğ).
Baroların tavsiye çizelgeleri manevi tazminat davasında uygulanır mı?
Mahkemece hükmedilecek ücret bakımından uygulanmaz; bu ücret Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Baro çizelgeleri, avukat ile müvekkil arasındaki akdi ücret bakımından tavsiye niteliğinde bir referanstır ve bağlayıcı değildir.