Avukat Meslekten İhraç Sebepleri ve Disiplin Cezaları

Avukat meslekten ihraç, Avukatlık Kanunu’ndaki adıyla meslekten çıkarma, avukatlık ruhsatnamesinin geri alınması, avukatın adının baro levhasından silinmesi ve avukatlık unvanının kaldırılmasıdır; beş disiplin cezasının en ağırıdır (Avukatlık Kanunu m.135/5). Kanun bu cezayı iki sebebe bağlar: m.5/1-a’da sayılan suçlardan veya aslı olmayan belge örneğini onaylama suçundan mahkûmiyet ve işten çıkarma cezasından sonra beş yıl içinde yeni bir disiplin suçu işlenmesi (m.135/5-a, m.136). Bu yazı, hakkında disiplin soruşturması yürüyen avukat ile avukatını baroya şikâyet eden müvekkil için avukat disiplin cezalarını, meslekten ihraç sebeplerini, ceza davası ve HAGB kararının disipline etkisini, zamanaşımını ve itirazı, 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la yenilenen metne göre açıklar.

1. Avukat Meslekten İhraç: Öne Çıkanlar

• Avukat meslekten ihraç, ruhsatnamenin geri alınıp adın baro levhasından silinmesi ve avukatlık unvanının kaldırılmasıdır; avukatlık ortaklığı bakımından baro sicilinden silinme anlamına gelir (Avukatlık Kanunu m.135/5).
• Avukat meslekten ihraç sebepleri, m.5/1-a’da sayılan suçlardan veya m.56’daki belge onaylama suçundan mahkûmiyet ile tekerrürdür (m.135/5-a, m.136).
• Avukat disiplin cezaları uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır; işten çıkarmanın süresi üç aydan az ve iki yıldan fazla olamaz (m.135/4).
• Avukatın görevi kötüye kullanma suçundan mahkûmiyeti meslekten ihraç değil kınama sebebidir (m.135/2-h).
• Avukat disiplin kovuşturması eylemden itibaren üç yıl geçince yapılamaz, dört buçuk yıl geçince disiplin cezası verilemez (m.159).
• Avukat meslekten ihraç kararı, itiraz edilirse Adalet Bakanlığına ulaştıktan sonra iki ay içinde Bakanlıkça karar verilmezse veya onaylanırsa kesinleşir; kesinleşmeden uygulanamaz (m.157, m.160).

2. Avukat Meslekten İhraç Nedir?

Avukat meslekten ihraç, disiplin kovuşturması sonunda verilen meslekten çıkarma cezasının halk arasındaki adıdır; Kanun “meslekten çıkarma” terimini kullanır. Meslekten çıkarma, avukatlık ruhsatnamesinin geri alınarak avukatın adının baro levhasından silinmesi ve avukatlık unvanının kaldırılmasıdır; ceza avukatlık ortaklığına verilirse ortaklık baro avukatlık ortaklığı sicilinden silinir (Avukatlık Kanunu m.135/5).

Avukat meslekten ihraç kararı kesinleşmedikçe uygulanamaz (Avukatlık Kanunu m.160). Meslekten çıkarma kararına itiraz edilirse Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulunun kararı ayrıca Adalet Bakanlığının incelemesinden geçer (m.157); ayrıntı aşağıda itiraz başlığındadır. Meslekten çıkarma cezası, diğer disiplin cezalarından farklı olarak sicilden silinemez (m.160).

Avukat meslekten ihraç, avukatlığa yeniden kabulü de etkiler: kesinleşmiş bir disiplin kararı sonucunda avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak, avukatlık mesleğine kabul isteminin reddi sebepleri arasında sayılır (Avukatlık Kanunu m.5/1-b).

3. Avukat Meslekten İhraç Sebepleri Nelerdir?

Avukat meslekten ihraç sebepleri Kanun’da iki gruptur: belirli suçlardan mahkûmiyet ve tekerrür (Avukatlık Kanunu m.135/5-a, m.136). Avukatın meslekten çıkarılması halleri bu iki grupla sınırlıdır; başka bir disiplin suçu ancak tekerrür yoluyla meslekten çıkarmaya ulaşır.

1. Belirli suçlardan mahkûmiyet (m.135/5-a). Avukat şu suçlardan birinden mahkûm olursa meslekten çıkarılır:

• Avukatlık Kanunu m.5/1-a’da sayılan suçlar: kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezası; Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar; zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık (m.5/1-a).
• Aslı olmayan belgeyi onaylama suçu: aslı olmayan vekâletname veya diğer kâğıt ve belgelerin örneğini onaylayan ya da aslına aykırı örnek veren avukat üç yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; bu suçtan mahkûmiyet de meslekten çıkarma sebebidir (m.56, m.135/5-a).

2. Tekerrür (m.136). Bir kez işten çıkarma cezası alan avukat, bu cezanın kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde en az kınama cezasını gerektiren bir eylem işlerse meslekten çıkarılır (Avukatlık Kanunu m.136). Tekerrürün diğer kuralları aşağıda ayrı başlıkta açıklanmıştır.

Avukat meslekten ihraç sebebi, avukat baroya kaydolmadan önce gerçekleşmişse de disiplin kovuşturmasına konu olabilir: baro levhasına yazılmadan önceki eylem ve davranışlar yalnız meslekten çıkarma cezasını gerektiriyorsa disiplin kovuşturmasına konu olur. Staj dönemi bu kuralın dışındadır. Avukatın avukatlıktan ayrılması, avukatlığı sırasındaki eylemleri için disiplin kovuşturması yapılmasına engel değildir (Avukatlık Kanunu m.138).

3.1. Avukat Meslekten İhraç ile HAGB, Düşme ve Beraat Kararları

Avukat hakkında ceza davasının mahkûmiyetle bitmemesi disiplin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; Kanun, ceza davasının nasıl bittiğine göre farklı disiplin cezaları öngörür (Avukatlık Kanunu m.135):

Ceza davasının sonucu	Disiplin sonucu	Dayanak
m.5/1-a suçlarından veya m.56 suçundan mahkûmiyet	Meslekten çıkarma	m.135/5-a
m.5/1-a suçlarından hükmün açık­lan­ma­sı­nın geri bırakılması	İşten çıkarma	m.135/4-a
m.5/1-a suçlarından düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı	Eylemin kendisinin veya mesleğin itibarını ya da topluma güveni zedelediği disiplin kovuş­tur­ma­sında tespit edilirse kınama	m.135/2-u
Avukata iş getirmede aracı kullanma suçundan (m.48) mahkûmiyet	İşten çıkarma	m.135/4-b
Avukata iş getirmede aracı kullanma suçundan (m.48) HAGB	Para cezası	m.135/3-e
Görevi kötüye kullanma suçundan mahkûmiyet	Kınama	m.135/2-h

Beraat kararı da disiplin kovuşturmasını her zaman engellemez. Eylemin işlenmemiş olması veya sanık tarafından yapılmamış olması sebebiyle verilen beraat dışında, beraatle sonuçlanan bir ceza davasının konusu olan eylem, ceza kanunlarından ayrı olarak başlı başına disiplin kovuşturmasını gerektiriyorsa disiplin kovuşturması yapılabilir (Avukatlık Kanunu m.140). Ceza davası mahkûmiyetle biterse baro yönetim kurulu aynı eylem için disiplin kovuşturması açmak zorundadır (m.140). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun şartları için HAGB yazısına bakılabilir.

4. Avukat Görevi Kötüye Kullanırsa Meslekten İhraç Edilir mi?

Avukat görevi kötüye kullandığı için tek başına meslekten ihraç edilmez. Avukat sıfatıyla ya da Türkiye Barolar Birliği veya baro organlarında kendisine verilen görev ve yetkiyi kötüye kullanan avukat görevi kötüye kullanma suçu (TCK 257) hükümlerine göre cezalandırılır (Avukatlık Kanunu m.62). Bu suçtan mahkûmiyet disiplin bakımından kınama cezasını gerektirir (m.135/2-h). Görevini savsaklayarak veya kötüye kullanarak müvekkilinin zararına kendisine veya başkasına menfaat sağlamak ise, para cezası sebebidir (m.135/3-a).

Görevi kötüye kullanma iddiası meslekten ihraca iki yoldan ulaşabilir: eylem aynı zamanda m.5/1-a’da sayılan bir suçu, örneğin güveni kötüye kullanma veya dolandırıcılık suçunu oluşturur ve bundan mahkûmiyet verilirse ya da tekerrür şartları gerçekleşirse (Avukatlık Kanunu m.135/5-a, m.136).

5. Avukat Disiplin Cezaları Nelerdir?

Avukat disiplin cezaları uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır (Avukatlık Kanunu m.135). Avukata, avukatlık onur ve unvanına, savunma hakkının kutsallığının gerektirdiği saygı ve güvene veya özen ve doğruluk yükümlülüklerine uymayan hâl ve hareketlerinin tespit edilmesi üzerine, ihlalin niteliğine ve eylemin ağırlık derecesine göre bu cezalardan biri verilir (m.134). Kanun her ceza türü için sebepleri tek tek sayar ve uyarma, kınama ve para cezası listelerini, nitelik ve ağırlık bakımından benzer eylemleri de kapsayan bir bentle bitirir (m.135/1-y, m.135/2-v, m.135/3-g); işten çıkarma ve meslekten çıkarma sebepleri ise sınırlı sayıdadır (m.135/4, m.135/5).

Disip­lin cezası	Anlamı	Örnek sebep­ler	Dayanak
Uyarma	Daha dik­katli dav­ran­ması gerek­ti­ği­nin yazılı bil­di­rimi	Maze­ret­siz duruş­maya katıl­ma­mak; yapılan tah­si­latı makul sürede icra dos­ya­sına bil­dir­me­mek; dosya tut­ma­mak; mes­lek­taşı hak­kında küçük düşü­rücü ifade	m.135/1
Kınama	Kusurlu sayıl­dı­ğı­nın yazılı bil­di­rimi	Reklam yasa­ğını ihlal; sır açık­lama; özen yüküm­lü­lü­ğünü ihlal ederek hak kaybına yol açmak; müvek­kile bilgi ver­me­mek; masrafı iade etmemek; görevi kötüye kul­lan­ma­dan mah­kû­mi­yet	m.135/2
Para cezası	Kanun­daki sınır­lar ara­sında bir paranın baroya öden­mesi	Göre­vini sav­sak­la­ya­rak müvek­ki­li­nin zara­rına menfaat sağ­la­mak; birden fazla büro edinmek; mes­lek­ta­şına fiili saldırı; m.48 suçun­dan HAGB	m.135/3
İşten çıkarma	Üç aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere meslekî faa­li­yet­ten yasak­lanma	m.5/1-a suç­la­rın­dan HAGB; m.48 suçun­dan mah­kû­mi­yet; resmî sıfatla görev yapılan işte avu­kat­lık; işten yasak­lan­maya aykı­rı­lık	m.135/4
Mes­lek­ten çıkarma	Ruh­sat­na­me­nin geri alın­ması, lev­ha­dan silinme	m.5/1-a suç­la­rın­dan veya m.56 suçun­dan mah­kû­mi­yet	m.135/5

Disiplin kurulları delilleri serbestçe takdir eder ve ceza verirken avukatlık onurunu, meslek kurallarını ve itibarını korumak ile mesleğin adalete uygun biçimde yerine getirilmesini sağlamak ilkelerini gözetir (Avukatlık Kanunu m.158).

5.1. Avukat Disiplin Para Cezası Ne Kadar?

Avukat disiplin para cezası, Kanun’da gösterilen alt ve üst sınırlar arasında belirlenen bir paranın disiplin soruşturmasını yürüten baroya ödenmesidir (Avukatlık Kanunu m.135/3). Bu sınırlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesine göre ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır (m.135/3).

5.2. Avukat İşten Çıkarma Cezası ile İşten Yasaklanma Farkı

Avukat işten çıkarma cezası ile işten yasaklanma farklı kurumlardır: biri disiplin kovuşturmasının sonunda verilen cezadır, öteki kovuşturma sürerken alınan tedbirdir.

• İşten çıkarma cezası: Disiplin kovuşturması sonunda verilir ve avukatın veya avukatlık ortaklığının üç aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere meslekî faaliyetten yasaklanmasıdır (Avukatlık Kanunu m.135/4).
• İşten yasaklanma tedbiri: Meslekten çıkarma cezasını gerektirebilecek bir eylem için kovuşturma yapılan avukat, disiplin kurulu kararıyla tedbir olarak işten yasaklanabilir. Karardan önce avukatın dinlenmiş veya dinlenmek üzere çağrılmış olması gerekir; karar verildiği tarihte yürürlüğe girer. Karara karşı Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir, ancak itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz ve en geç bir ay içinde karara bağlanır (m.153).

İşten yasaklanan avukat bu tarihten itibaren avukatlığa ait yetkileri hiçbir şekilde kullanamaz; bu yasak avukatın eşi ile reşit olmayan çocuklarına ait işlerde uygulanmaz (Avukatlık Kanunu m.155). İşten yasaklanma, kovuşturma durdurulursa veya avukatlığa engel olmayan bir ceza verilirse kendiliğinden kalkar (m.156). Sonunda süreli işten çıkarma cezası verilirse işten yasaklı geçen süre cezadan mahsup edilir (m.158). İşten yasaklanmaya aykırı davranmak ise ayrı bir işten çıkarma sebebidir (m.135/4-d).

6. Avukat Disiplin Cezası Tekerrürde Nasıl Ağırlaşır?

Avukat disiplin cezası tekerrürde bir derece ağırlaşır. Hakkında herhangi bir disiplin cezası verilen avukat, bu cezanın kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde disiplin cezası gerektiren yeni bir eylem işlerse, o eylem için Kanun’da öngörülen cezanın bir derece ağır olanı uygulanır (Avukatlık Kanunu m.136). Kanun tekerrür için ayrıca şu üç özel kuralı koyar (m.136):

• İlk uyarmadan sonra işten çıkarma: İlk kez verilen uyarma cezasının kesinleşmesinden itibaren beş yıl içinde işten çıkarma gerektiren bir eylem işlenirse meslekten çıkarma yerine işten çıkarmanın üst sınırı uygulanır.
• İşten çıkarmadan sonra kınama: Bir kez işten çıkarma cezası alan avukat, bu cezanın kesinleşmesinden itibaren beş yıl içinde en az kınama gerektiren bir eylem işlerse meslekten çıkarılır.
• İlk eylemde hafifletme: Meslekten çıkarmayı gerektiren hâller dışında, ilk kez disiplin cezası gerektiren bir eylem işleyen avukata bir derece hafif ceza uygulanabilir. Önceki disiplin cezasının kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmiş avukat için de bu hüküm geçerlidir.

7. Avukat Disiplin Soruşturması Nasıl Yürür?

Avukat disiplin soruşturması iki aşamada yürür: baro yönetim kurulu soruşturup disiplin kovuşturması açılıp açılmayacağına karar verir, kovuşturmayı ise baro disiplin kurulu inceler (Avukatlık Kanunu m.141, m.144). Yetkili baro, şikâyet veya ihbar tarihinde, Cumhuriyet savcısının kovuşturma istediği ya da eylemin re’sen haber alındığı tarihte avukatın levhasında yazılı olduğu barodur (m.139). Şikâyetçi tarafından başvuru yolu, dilekçe ve tazminat için avukat nereye şikâyet edilir yazısına bakılabilir. Soruşturma ve kovuşturma şu sırayla işler:

1. Baro yönetim kurulu, şikâyet, ihbar veya Cumhuriyet savcısının isteği üzerine ya da re’sen soruşturmayı kendi üyelerinden birine verebilir; görevlendirilen üye delilleri toplar, avukatı dinler veya dinlemek için süre verir ve raporunu yönetim kuruluna sunar (m.141).
2. Yönetim kurulu, ihbar, şikâyet veya istek tarihinden itibaren en çok bir yıl içinde disiplin kovuşturması açılmasına ya da yer olmadığına karar verir (m.141). Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı şikâyetçi veya Cumhuriyet savcısı tebliğden itibaren 15 gün içinde Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kuruluna itiraz edebilir (m.142).
3. Kovuşturmada avukata isnat olunan husus açıkça ve yazılı olarak bildirilir, yazılı savunması istenir ve savunma için en az on günlük süre tanınır (m.137).
4. Disiplin kurulu incelemeyi kural olarak evrak üzerinde yapar; avukat isterse veya kurul gerek görürse inceleme gizli duruşmayla yapılır ve dosyanın gelişinden itibaren en geç bir yıl içinde sonuçlandırılır (m.144). Aynı eylem için ceza mahkemesinde dava açılmışsa disiplin kovuşturması ceza davasının sonuna kadar bekletilir (m.140).
5. Disiplin kurulu kararı, ilgililere ve baronun bulunduğu il merkezindeki Cumhuriyet savcısına tebliğ edilir (m.152).

7.1. Avukat Disiplin Cezasına İtiraz

Avukat disiplin cezasına itiraz, baro disiplin kurulu kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kuruluna yapılır; itiraz hakkı Cumhuriyet savcısına ve ilgililere aittir (Avukatlık Kanunu m.157). Birlik Disiplin Kurulu dosya üzerinde inceler; işten veya meslekten çıkarma cezası ya da işten yasaklanma kararlarında avukatın isteği üzerine veya kendiliğinden duruşma yapabilir. Kurul kararı onayabilir, kovuşturmanın derinleştirilmesi için bozup baroya gönderebilir ya da işin esası hakkında karar verebilir (m.157).

Birlik Disiplin Kurulunun itiraz üzerine verdiği uyarma, kınama ve para cezası kararları kesindir ve Adalet Bakanlığının onayına tabi değildir. İşten çıkarma ve meslekten çıkarma kararları ise Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde Bakanlıkça karar verilmezse veya karar onaylanırsa kesinleşir; Bakanlık uygun bulmadığı kararı gerekçesiyle Türkiye Barolar Birliğine geri gönderir ve karar ancak üçte iki çoğunlukla aynen kabul edilirse onaylanmış sayılır (Avukatlık Kanunu m.157). Disiplin kararına karşı idari yargıda dava açılırsa disiplin zamanaşımı kesilir (m.159); idari yargıdaki davanın genel kuralları için iptal davası yazısına bakılabilir.

8. Avukat Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı

Avukat disiplin soruşturmasında iki ayrı zamanaşımı vardır. Disiplin cezasını gerektiren eylemin işlenmesinden itibaren üç yıl geçmişse kovuşturma yapılamaz; yönetim kurulu işe el koymuşsa bu süre işlemez. Eylemin işlenmesinden itibaren dört buçuk yıl geçmişse disiplin cezası verilemez (Avukatlık Kanunu m.159). Eylem aynı zamanda suç oluşturuyor ve kanun o suç için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süreler yerine suçun zamanaşımı uygulanır (m.159).

7571 sayılı Kanun’la m.159’a iki kural eklenmiştir (Avukatlık Kanunu m.159):

• Ceza davasının beklenmesi: Disiplin kurulu kovuşturma sonucunun beklenmesine karar verirse, kesinleşen mahkeme kararının baroya bildirilmesinden itibaren bir yıl geçmekle ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
• İdari dava: Disiplin soruşturması veya kovuşturması sonucunda verilen karara karşı dava açılırsa zamanaşımı kesilir. Mahkemenin iptal kararının baroya veya Türkiye Barolar Birliğine bildirilmesinden itibaren en geç iki yıl içinde yeniden karar verilir; bu süre geçtikten sonra disiplin cezası verilemez.

Baro yönetim kurulunun kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiği bir eylem için yeniden inceleme yapılabilmesi, yeni delil bulunmasına ve kararın kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmemiş olmasına bağlıdır (Avukatlık Kanunu m.143).

9. Avukat Disiplin Cezası Sicilden Silinir mi?

Avukat disiplin cezası, meslekten çıkarma dışında, beş yıl sonra sicilden silinebilir. Uyarma, kınama, para ve işten çıkarma cezası verilen avukat, cezanın uygulanmasından itibaren beş yıl geçtikten sonra disiplin kuruluna başvurarak cezanın sicilinden silinmesini isteyebilir; bu sürede yeni disiplin cezası almamışsa silinmesine karar verilir ve sicil dosyasındaki disiplin bölümü yeniden düzenlenir (Avukatlık Kanunu m.160). Tekerrür uygulanarak verilen işten çıkarma cezaları bu imkânın dışındadır (m.160).

10. Avukat Disiplin Hükümlerinde 2025 Değişikliği

Avukat disiplin hükümleri 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiştir. Disiplin cezalarının uygulanacağı hâller (m.134) ile disiplin cezaları ve sebepleri (m.135) başlıklarıyla birlikte değiştirilmiş, tekerrür ve hafifletme kuralı (m.136) yeniden yazılmıştır (Avukatlık Kanunu m.134-136). Aynı Kanun zamanaşımına iki kural eklemiş (m.159), sicilden silinme hükmünü değiştirmiş (m.160) ve işten yasaklanmaya ilişkin m.155’in bir fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır.

Avukat disiplin cezalarına ilişkin kaynaklarda 7571 öncesi metne dayanan bilgilere rastlanabilir. Güncel metne göre işten çıkarma cezasının süresi üç aydan az ve iki yıldan fazla olamaz (Avukatlık Kanunu m.135/4). Eylem tarihinde yürürlükte olan metin ile güncel metin arasında fark varsa hangi hükmün uygulanacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Avukatlık Kanunu’nun güncel metni mevzuat.gov.tr’deki 1136 sayılı Avukatlık Kanunu sayfasından okunabilir. Hakkında disiplin soruşturması yürüyen avukatın savunma süresi, zamanaşımı ve ceza davasıyla ilişki bakımından dosyasını değerlendirmesi için bir avukattan destek alınabilir.