Yabancılar Hukuku

Aydın Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

Aydın Geri Gönderme Merkezinin Çeştepe'deki resmî adresi ve telefonu, farklı adres yazımları ve avukat görüşmesinin merkezde nasıl kayda alındığı.

12 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci
İçindekiler 14

Aydın’daki geri gönderme merkezi hakkında en çok aranan iki şey adres ve telefondur. Bu yazı önce o ikisini resmî kayıttan verir, sonra kaydın neden farklı biçimlerde dolaştığını gösterir ve merkez hakkında yayımlanmış denetim raporunun avukat erişimi konusunda ne yazdığını aktarır.

Kısa Cevap

Aydın’daki geri gönderme merkezi Efeler ilçesindedir ve Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında AYDIN adıyla kayıtlıdır. Gösterilen adres şudur: Çeştepe Beldesi İnönü Mahallesi Efeler/AYDIN. Telefon olarak 0256 211 63 73 numarası gösterilmiştir.

Üç noktanın önceden bilinmesi zaman kazandırır. Birincisi, Aydın İl Göç İdaresi Müdürlüğü merkezle aynı yerde değildir; müdürlüğün adresi ve santral numarası ayrıdır ve arama sonuçlarında çoğu zaman merkezin bilgisiymiş gibi görünür. İkincisi, merkezin adresi sokak düzeyinde birden çok biçimde yayımlanmıştır; kayıtlar Çeştepe ve Efeler konusunda birleşir, daha alt ayrıntıda ayrışır. Üçüncüsü, merkez şehir merkezine yaklaşık beş kilometre uzaklıktadır ve yayımlanmış denetim raporuna göre toplu taşımayla ulaşım imkânı bulunmamaktadır.

Merkeze alınmak sınır dışı edilmek değildir. Sürelerin, hakların ve itiraz yollarının tamamı için geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısına bakılmalıdır. Resmî iletişim sayfasında bir son güncelleme tarihi bulunmadığı için, adres ve telefonun gitmeden önce teyit edilmesi gerekir.

Merkez Nerede: Çeştepe, Efeler

Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfası ülke genelindeki kayıtları tek listede tutar. Bu listede Aydın için ayrı bir kayıt vardır ve kayıt adı yalnızca AYDIN biçimindedir. Ayvacık ya da Pehlivanköy gibi ilçe adıyla anılan merkezlerin aksine, Aydın kaydında ilçe adı yalnız adres satırının içinde geçer.

Adres satırı şudur: Çeştepe Beldesi İnönü Mahallesi Efeler/AYDIN. Efeler, Aydın’ın merkez ilçesidir. Yayımlanmış denetim raporu merkezin şehir merkezine yaklaşık beş kilometre mesafede bulunduğunu kaydeder.

Raporda merkezin fiziksel ölçüleri de sayıyla yazılıdır: ana bina bölümünün 5.100 metrekare, konteyner bölümünün 2.050 metrekare alana sahip olduğu ve merkezin toplam alanının yaklaşık 40 dönüm olduğu bildirilmiştir (Rapor No 2023/27).

Bu yazı otobüs hattı veya sefer saati bilgisi vermez. Aşağıda görüleceği üzere merkeze toplu taşımayla ulaşım konusunda raporun kendi tespiti vardır. Ulaşım için güncel bilgi merkezden veya il müdürlüğünden alınmalıdır.

Adres Sokak Düzeyinde Tek Biçimde Yayımlanmamıştır

Merkezin nerede olduğu konusunda yayımlanmış kayıtlar yer bakımından birleşir, sokak düzeyinde ayrışır. Üç kaydın üçü de Çeştepe ve Efeler der; sonrasında ayrılırlar.

KayıtAdres yazımı
Göç İdaresi Başkanlığı, resmî iletişim sayfasıÇeştepe Beldesi İnönü Mahallesi Efeler/AYDIN
Arama motoru bilgi paneliÇeştepe, Küme Evleri No:22, 09010 Efeler/Aydın
Bir avukatlık bürosunun merkez listesiÇeştepe Mahallesi, Çeştepe Ovası Sokağı No:49 Efeler/AYDIN

Bu tablodan çıkarılacak sonuç, kayıtlardan birinin yanlış olduğu değildir. Beldeler 6360 sayılı Kanunla büyükşehir ilçelerine bağlandığından, aynı yerin hem belde hem mahalle adıyla yazılabilmesi olağandır. Çıkarılacak sonuç şudur: yola çıkmadan önce adres teyit edilmelidir ve teyit için tercih edilecek kayıt, Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasıdır.

Aydın İl Göç İdaresi Müdürlüğünün kendi iletişim sayfasında merkez için ayrı bir sokak adresi yayımlanmamıştır; orada merkeze ait olan tek bilgi telefon numarasıdır. Bir yakınını ziyarete gidecek kişi için pratik sonuç, adresin tek bir resmî kaynaktan alınması ve merkezden telefonla doğrulanmasıdır.

Telefon Tutarlı, Kurum Farklı

Adreste görülen ayrışma telefonda yoktur. Merkezin numarası iki ayrı resmî kaynakta aynıdır ve ikinci kaynak aynı zamanda iki kurumu birbirinden ayırır.

Aydın İl Göç İdaresi Müdürlüğünün iletişim sayfasında telefon satırı şu bilgileri birlikte verir: il müdürlüğü için 0256 226 83 99, faks için 0256 212 68 08 ve merkez için GGM kısaltmasıyla 0256 211 63 73. Müdürlüğün adresi ise Hürriyet Bulvarı 2275. Sokak No: 2a Efeler/AYDIN olarak gösterilmiştir.

Bunun okuyucu için anlamı şudur. Merkezde tutulan bir kişi hakkında bilgi almak isteyen kişi, il müdürlüğünün santralini aradığında merkeze ulaşmış olmaz. İki numara aynı sayfada, ayrı etiketlerle yayımlanmıştır. İki kurumun aynı ilçede bulunması ve arama sonuçlarında yan yana çıkması karışıklığın kaynağıdır. Aynı karışıklığın başka bir ildeki görünümü için Adana Geri Gönderme Merkezi yazısına bakılabilir.

Kapasite 564: Rakam Bu Merkez İçin Kayıtlıdır

Geri gönderme merkezlerinin kapasitesi çoğu zaman yayımlanmamış bir bilgidir. Aydın bakımından durum farklıdır; yayımlanmış denetim raporu sayıyı yazar.

Rapora göre merkezin toplam kapasitesi 564’tür ve merkez idaresi tarafından kapasite artırımı diye bir uygulamanın olmadığı iletilmiştir. Raporda ayrıca asgari her barınan için dört metrekare alan düşecek şekilde kapasite oluşturulduğu bildirilmiştir (Rapor No 2023/27).

Ziyaret tarihi itibarıyla merkezde 222 yabancı idari gözetim altında bulunmaktadır; bunların 28’i kadın, 194’ü erkektir ve aile oldukları tespit edilen barınan bulunmamaktadır. Yani ziyaret günü mevcut, kaydedilen kapasitenin yarısının altındadır. Kapasitenin aşıldığı bir merkezde kurumun ne yaptığı ayrı bir örnektir ve Aşkale Geri Gönderme Merkezi yazısında ele alınmıştır.

Bu rakamların hepsi 2022 ziyaretinin tespitleridir. Kapasite ve mevcut zamanla değişir; güncel durum için merkeze başvurulmalıdır.

Avukat Görüşmesi Merkezde Nasıl Kayda Alınır

Merkezde avukat görüşmesinin nasıl yürüdüğü, rapordaki en somut usul tespitlerinden biridir ve görüşmeye gidecek kişiyi doğrudan ilgilendirir.

Raporda, avukat görüşme odalarının önünde sekiz farklı dilde adli yardıma dair bilgilendirici afişlerin asılı olduğu, avukat görüşme defteri ve avukat görüşme talep formlarının bulunduğu görülmüştür. Avukat görüşmelerinin bu defter aracılığıyla kayda alınarak takip edildiği ifade edilmiştir (Rapor No 2023/27).

Bundan üç şey çıkar. Birincisi, görüşmenin bir kaydı tutulur; görüşmenin yapıldığı, sonradan merkez kayıtlarından gösterilebilir. İkincisi, görüşme talebi için merkezde basılı bir form bulunmaktadır; talep sözlü bir istekten ibaret değildir. Üçüncüsü, bilgilendirme yabancının anlayabileceği dilde yapılmaya çalışılmıştır ve bu, adli yardıma erişimin önkoşuludur.

Raporun ayrıca merkezde tutulanların beyanına dayanan bir tespiti vardır: yabancılarla yapılan görüşmelerde avukata erişimde bir sıkıntı yaşamadıkları ve istedikleri zaman avukatları ile avukat görüşme alanlarında görüşebildikleri belirtilmiştir. Ziyaret sırasında avukatı ile görüşen bir yabancı da heyetçe görülmüştür (Rapor No 2023/27).

Dil Erişimi: Sekiz Dilde Afiş, İki Kadrolu Tercüman

Avukat görüşmesinin fiilen işleyip işlemediği, büyük ölçüde dil meselesidir. Rapor bu konuda hem merkezdeki uyruk dağılımını hem de tercüman kadrosunu sayıyla verir ve ikisi yan yana konduğunda tablo netleşir.

Ziyaret tarihinde merkezde bulunan 222 kişinin uyruk dağılımında en kalabalık gruplar şunlardır: Afganistan 68, Yemen 39, Pakistan 27, Eritre 24, İran 16 ve Somali 11. Listede ayrıca yirmiyi aşkın ülkeden birer ikişer kişi bulunmaktadır.

Tercüman kadrosu ise şudur: raporda, bir proje kapsamında görevlendirilen biri Urduca ve biri Farsça tercüman olmak üzere iki personelin görev yaptığı, ihtiyaç hâlinde ise ilgili mevzuat ve talimatlar çerçevesinde tercümanlık hizmeti satın alındığı bildirilmiştir (Rapor No 2023/27).

İki kadrolu dil, merkezdeki en kalabalık iki grubu kısmen karşılar: Farsça Afganistan ve İran uyruklular bakımından, Urduca ise Pakistan uyruklular bakımından işler. Buna karşılık ziyaret günü merkezde bulunan ikinci en kalabalık grup Yemen uyruklulardır ve Eritre ile Somali uyrukluların toplamı da otuzu aşmaktadır; bu gruplar bakımından kadrolu tercüman bulunmamakta, hizmet ihtiyaç hâlinde satın alınmaktadır.

Bunun hukuki önemi, bilgilendirmenin anlaşılan dilde yapılması yükümlülüğündedir. 6458 sayılı Kanun m.57/5, idari gözetim kararının ve aylık değerlendirme sonuçlarının yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edileceğini; kişi bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisinin kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirileceğini düzenler. Avukat görüşme odalarının önündeki afişlerin sekiz dilde hazırlanmış olması, bu yükümlülüğün merkezdeki pratik karşılığıdır.

Avukata Erişim: İki Yılın Sayıları

Rapor, avukat ve adalete erişimi bir tabloda sayısallaştırır. Kümedeki başka merkezlerin raporlarında da benzer sayılar bulunur; Aydın tablosunu ayıran şey iki yılı yan yana koymasıdır.

2021 yılı2022 (25.08.2022)
Merkeze gelen avukat sayısı236235
Avukatı ile görüşen yabancı sayısı446496
Yabancıların avukatı ile yaptığı toplam görüşme sayısı523599
Adli yardım talep eden yabancı sayısı5624
Adli yardım kapsamında avukata erişen yabancı sayısı8232

Tablo iki ayrı eğilimi aynı anda gösterir. Avukat trafiği durağandır ve hatta artmaktadır: merkeze gelen avukat sayısı iki yılda neredeyse aynıdır, buna karşılık avukatı ile görüşen yabancı sayısı ve toplam görüşme sayısı 2022’nin daha sekiz ayı dolmadan 2021’in tamamını geçmiştir. Adli yardım kolu ise tersine hareket etmiştir: talep eden sayısı 56’dan 24’e, kapsamda avukata erişen sayısı 82’den 32’ye inmiştir.

Bu iki eğilimin birlikte ne anlama geldiği raporda açıklanmamıştır ve buradan bir sonuç çıkarılmamalıdır. Aktarılabilecek olan, sayıların kendisidir.

Tabloda ayrıca rapor içi bir tutarsızlık vardır ve rapordan sayı aktaracak olan kişiyi ilgilendirir. Raporun bir paragrafında merkezde 2022 yılında 25 Ağustos tarihi itibarıyla toplam 236 avukat görüşmesi gerçekleştiği belirtilmiştir. Oysa aynı raporun tablosunda 236 sayısı 2021 yılı sütununda ve merkeze gelen avukat sayısı satırında yer alır; 2022 için toplam görüşme sayısı 599’dur. İki yer aynı sayıyı farklı yıla ve farklı ölçüye bağlamaktadır. Bu nedenle rapordan sayı aktaran kişinin hangi satırı aktardığını belirtmesi gerekir.

Adli yardım tablosunun 2021 sütununda ikinci bir ayrıklık görülür: kapsamda avukata erişen sayısı (82), talep eden sayısından (56) yüksektir. Rapor bu farkı açıklamaz. Aynı eksenin tek yıllık ve daha küçük ölçekli bir örneği için Ayvacık Geri Gönderme Merkezi yazısına bakılabilir.

Adli Yardım: Kanundaki Güvence ve Aydın’daki Karşılığı

Yukarıdaki sayıların dayandığı güvence kanunda açıkça yazılıdır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/7

İdari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan, avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır.

Hükmün iki sınırı vardır ve ikisi de metinde durur. Güvence idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlar bakımındadır ve talep hâlinde işler. Yani kendiliğinden devreye giren bir atama değildir; talebin yapılması gerekir. Merkezdeki basılı talep formunun ve sekiz dildeki afişin işlevi tam olarak budur.

Aydın bakımından raporun kaydı şudur: maddi durumu iyi olmayan yabancılar için Adli Yardıma başvurularak avukat talep edildiği ve Aydın Barosunun adli yardım ihtiyacını yüksek oranda karşıladığı bilgisi edinilmiştir (Rapor No 2023/27). Bu bir idare ve baro uygulamasına ilişkin tespittir; talebin muhatabı barodur, merkez idaresi değildir.

İdari gözetim kararına karşı başvurulacak merci ise ayrı bir hükümde düzenlenmiştir. Aynı Kanunun m.57/6 fıkrası uyarınca idari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı sulh ceza hâkimine başvurabilir; başvuru idari gözetimi durdurmaz ve hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Bu yolun işleyişi için idari gözetim kararı nedir, nasıl itiraz edilir yazısına bakılabilir.

Merkeze Kabul: Kırk Sekiz Saatlik Sınır ve Nakil İhtimali

Merkeze getiriliş usulü kanunda süreye bağlanmıştır:

“54 üncü madde kapsamındaki yabancılar, kolluk tarafından yakalanmaları hâlinde, haklarında karar verilmek üzere derhâl valiliğe bildirilir. Bu kişilerden, sınır dışı etme kararı alınması gerektiği değerlendirilenler hakkında, sınır dışı etme kararı valilik tarafından alınır. Değerlendirme ve karar süresi kırk sekiz saati geçemez.”

(6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/1)

İkinci fıkra hem kimler hakkında idari gözetim kararı alınacağını sayar hem de merkeze götürülme süresini bağlar:

“Hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan; kaçma ve kaybolma riski bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik tarafından idari gözetim kararı alınır ya da 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilir. Hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar, yakalamayı yapan kolluk birimince geri gönderme merkezlerine kırk sekiz saat içinde götürülür.”

(6458 sayılı Kanun m.57/2)

⭐ Fıkranın sıkça gözden kaçan yanı şudur: idari gözetim zorunlu değildir. Sayılan hâllerde valilik ya idari gözetim kararı alır ya da m.57/A uyarınca alternatif yükümlülük getirir. Yani merkeze alınmak, sayılan hâllerden birinin bulunmasının kaçınılmaz sonucu değildir; bu, itirazda ileri sürülebilecek bir ayrımdır.

Aydın bakımından raporun tespiti şudur: merkez bahçesinde bir ön kabul alanı bulunmakta, kolluk tarafından getirilen yabancıların ilk bilgileri burada alınmakta, mevzuattaki 48 saatlik süre aşılmamakta ve işlemler ortalama 24 saatte tamamlanmaktadır. Ön kabul alanında kalabalıklaşmayı önlemek için önce gelen grubun işlemleri bitmeden yeni kabul yapılmadığı da belirtilmiştir (Rapor No 2023/27).

Merkezin yıllık hareketliliği hakkında rapor iki sayı verir: 26.08.2021 ile 25.08.2022 tarihleri arasında 34 gönüllü barınanın menşe ülkesine ya da üçüncü bir güvenli ülkeye çıkışının sağlandığı, aynı tarihler arasında ise 14.998 yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alındığı bildirilmiştir. ⚠ Rapor, bu ikinci sayının yalnız merkezi mi yoksa il genelini mi kapsadığını belirtmez; bu nedenle sayı, merkezin doluluğuna ya da avukat görüşme sayılarına bölünerek bir orana çevrilmemelidir.

Merkezde bulunan bir kişinin oraya başka bir ilin kararıyla gelmiş olması mümkündür ve idari gözetim sürerken nakil yapılabilir. Bir yakınının nerede olduğunu arayan kişi için pratik sonuç, sınır dışı kararını veren valilik ile kişinin fiilen tutulduğu ilin aynı olmayabileceğidir. Aynı olgunun gönderen uçtaki görünümü ve nakil sırasında yaşanan gecikmelerin somut bir örneği için Kocaeli Geri Gönderme Merkezi yazısına bakılabilir. Gözetimin nerede sona erdiğinin sonradan açılacak tazminat davasında hangi mahkemenin yetkili olacağını etkilediği ise ayrı bir konudur ve Adana Geri Gönderme Merkezi yazısında ele alınmıştır.

Telefonla Görüşme: On Dakika ve Görüntülü Görüşmenin Yokluğu

Merkezde tutulan kişiyle dışarıdan iletişim kurmak isteyen yakını bakımından raporun iki tespiti vardır.

Raporda yabancılar, her seferinde 10 dakika olmak üzere telefonla görüşebildiklerini ve görüntülü görüşme imkânı olmadığını ifade etmişlerdir. Yabancılar tarafından telefon sürelerinin sistemden kaynaklı olarak ülkelere göre değişiklik gösterdiği de bildirilmiştir (Rapor No 2023/27).

Kurum bu ikinci noktayı bir tavsiyeye bağlamıştır: telefon sürelerinin ülkelere göre farklılık gösterdiği ve kimi ülkelerde arama süresinin kısa olduğu göz önüne alınarak, arama süresi az olan ülkeler belirlenerek tüm yabancılar için makul görüşme süresinin ayarlanması tavsiye edilmiştir.

Bu düzen 2022 ziyaretine aittir. Telefon ve görüşme uygulaması zamanla değişebilir; güncel uygulama merkezden teyit edilmelidir.

Ziyaretçi Ulaşımı: Tavsiye Belediyeye Yazılmıştır

Denetim raporları tavsiyelerini kural olarak merkez idaresine ya da Göç İdaresi Başkanlığına yöneltir. Aydın raporunun ayırt edici yanı, tavsiyelerinden birinin muhatabının Aydın Büyükşehir Belediyesi olmasıdır ve konusu doğrudan ziyaretçilerin merkeze ulaşımıdır.

Tavsiyenin gerekçesi raporda şöyle kurulmuştur: merkez şehir merkezine yaklaşık beş, otogara ise yaklaşık beş buçuk kilometre uzaklıktadır; şehir merkezinden ya da otogardan gelen ziyaretçilerin toplu taşıma ile ulaşım imkânı bulunmadığı için merkeze ulaşmakta zorluk çekmektedirler. Kurum bu tespitten hareketle, toplu taşıma araçlarıyla uygun sayı ve aralıklarda seferlerin başlatılmasının değerlendirilmesini tavsiye etmiştir (Rapor No 2023/27).

Bu paragraf, ziyarete gidecek kişi için pratik bir uyarıdır. Merkez şehir içinde değildir ve ziyaret tarihi itibarıyla toplu taşımayla ulaşım imkânı bulunmamaktadır. Tavsiyenin sonradan uygulanıp uygulanmadığı bu yazının dayandığı kayıtlarda yer almamaktadır; bu nedenle ulaşım planlanırken güncel durumun ayrıca sorulması gerekir.

Merkez idaresine yöneltilen tavsiyeler arasında ise odalara acil çağrı butonu eklenmesi, yemekhaneye klima takılması, kadın yabancılar için spor ve sosyal etkinlik imkânlarının artırılması, kapalı bir spor alanı tahsisi ve kantinden alınan ürünler için fiş verilmesi bulunmaktadır.

Denetim: Ziyaret Avrupa Konseyi Heyetiyle Birlikte Yapılmıştır

Merkez hakkında yayımlanmış denetim kaydı, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun Aydın Geri Gönderme Merkezi Ziyareti Raporudur. Rapor No 2023/27 künyesini taşır ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulunun 24.08.2023 tarihli ve 2023/605 sayılı kararıyla oy birliğiyle kabul edilmiştir.

Ziyaretin iki özelliği vardır. Ziyaret 25.08.2022 tarihinde yapılmıştır; yani rapordaki bütün tespitler o tarihin fotoğrafıdır ve kabul kararı ziyaretten yaklaşık bir yıl sonradır. İkincisi, ziyaret Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Heyeti ile birlikte ve haberli olarak gerçekleştirilmiştir.

Kurum bu ziyaretleri kendi kuruluş kanunu kapsamında, İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsanî veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İhtiyari Protokol çerçevesinde oluşturulan Ulusal Önleme Mekanizması görevi gereği yapar. Geri gönderme merkezlerinin denetime tabi olmasının kanuni dayanağı ise şudur:

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.58 — Geri gönderme merkezleri

(1) İdari gözetime alınan yabancılar, geri gönderme merkezlerinde tutulurlar. (2) Geri gönderme merkezleri Bakanlık tarafından işletilir. Bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları, Türkiye Kızılay Derneği veya kamu yararına çalışan derneklerden göç alanında uzmanlığı bulunanlarla protokol yaparak bu merkezleri işlettirebilir. (3) Geri gönderme merkezlerinin kurulması, yönetimi, işletilmesi, devri, denetimi ve sınır dışı edilmek amacıyla idari gözetimde bulunan yabancıların geri gönderme merkezlerine nakil işlemleriyle ilgili usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Maddenin son fıkrasının atıf yaptığı yönetmelik, Kabul ve Barınma Merkezleri ile Geri Gönderme Merkezlerinin Kurulması, Yönetimi, İşletilmesi, İşlettirilmesi ve Denetimi Hakkında Yönetmeliktir.

Gitmeden Önce Doğrulanacaklar

  1. Adresi resmî kaynaktan al. Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasındaki AYDIN kaydı esas alınmalıdır; arama sonuçlarındaki ve üçüncü kişi listelerindeki sokak bilgileri birbirinden farklıdır.
  2. Aradığın numaranın hangi kuruma ait olduğunu kontrol et. Merkezin numarası 0256 211 63 73, il müdürlüğününki 0256 226 83 99 olarak yayımlanmıştır.
  3. Ulaşımı önceden planla. Merkez şehir merkezine yaklaşık beş kilometre uzaklıktadır ve denetim raporuna göre ziyaret tarihi itibarıyla toplu taşımayla ulaşım imkânı bulunmamaktadır.
  4. Avukat görüşmesi için talep formunu sor. Merkezde avukat görüşme talep formu ve görüşme defteri bulunduğu raporda kayıtlıdır.
  5. Adli yardım talebini baroya yönelt. Kanundaki güvence talep hâlinde işler ve talebin muhatabı barodur.
  6. Rapordaki sayıların tarihli olduğunu unutma. Kapasite, mevcut ve görüşme sayıları 25.08.2022 tarihli ziyaretin tespitleridir.

İtiraz dilekçesinin hangi bilgileri taşıması gerektiği ve doldurulabilir bir şablon idari gözetim kararına itiraz dilekçesi örneğinde ele alınmıştır. Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aydın Geri Gönderme Merkezi nerededir?

Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında AYDIN kaydı için gösterilen adres Çeştepe Beldesi İnönü Mahallesi Efeler/AYDIN biçimindedir. Merkez Efeler ilçesindedir. Resmî sayfada son güncelleme tarihi bulunmadığı için adres gitmeden önce teyit edilmelidir.

Aydın Geri Gönderme Merkezinin telefon numarası nedir?

Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında AYDIN kaydı için 0256 211 63 73 numarası gösterilmiştir. Aynı numara Aydın İl Göç İdaresi Müdürlüğünün kendi iletişim sayfasında da GGM kısaltmasıyla ayrıca yazılıdır.

Merkez ile Aydın İl Göç İdaresi Müdürlüğü aynı yerde midir?

Hayır. Müdürlüğün kendi iletişim sayfasında gösterdiği adres Hürriyet Bulvarı 2275. Sokak No: 2a Efeler/AYDIN, telefonu ise 0256 226 83 99 numarasıdır. Merkezin numarası aynı satırda GGM kısaltmasıyla ayrıca 0256 211 63 73 olarak yazılmıştır. İkisi Efeler ilçesinde bulunsa da ayrı adreslerdir.

Merkezin adresi neden farklı biçimlerde çıkıyor?

Yayımlanmış kayıtlar yer bakımından birleşiyor, sokak düzeyinde ayrışıyor. Göç İdaresinin resmî sayfası İnönü Mahallesi der. Arama motorunun bilgi panelinde Küme Evleri No:22 ve 09010 posta kodu görünür. Bir avukatlık bürosunun listesinde ise Çeştepe Ovası Sokağı No:49 yazılıdır. Üç kayıt da Çeştepe ve Efeler konusunda birleşir.

İl Göç İdaresi Müdürlüğünün sayfasında merkezin ayrı bir adresi var mı?

Yok. Müdürlüğün iletişim sayfasında merkez için yalnız telefon numarası verilmiştir; merkeze ait ayrı bir sokak adresi yayımlanmamıştır. Merkezin adresi için Göç İdaresi Başkanlığının ulusal iletişim sayfasına bakmak gerekir.

Merkezin kapasitesi nedir?

Ziyaret raporunda merkezin toplam kapasitesinin 564 olduğu ve kapasite artırımı diye bir uygulamanın bulunmadığı, asgari her barınan için dört metrekare alan düşecek şekilde kapasite oluşturulduğu bildirilmiştir (Rapor No 2023/27). Bu rakam 2022 ziyaretinin tespitidir.

Ziyaret tarihinde merkezde kaç kişi bulunuyordu?

Raporda ziyaret tarihi itibarıyla merkezde 222 yabancının idari gözetim altında bulunduğu, bunların 28'inin kadın ve 194'ünün erkek olduğu, aile oldukları tespit edilen barınan bulunmadığı kaydedilmiştir (Rapor No 2023/27).

Avukat merkezde görüşme yapabilir mi?

Raporda yabancılarla yapılan görüşmelerde avukata erişimde bir sıkıntı yaşamadıkları ve istedikleri zaman avukatları ile avukat görüşme alanlarında görüşebildikleri belirtilmiştir (Rapor No 2023/27). Merkezde avukat görüşme odaları bulunmaktadır.

Avukat görüşmesi merkezde nasıl kayda alınır?

Raporda avukat görüşme odalarının önünde sekiz farklı dilde adli yardıma dair bilgilendirici afişlerin asılı olduğu, avukat görüşme defteri ve avukat görüşme talep formlarının bulunduğu görülmüş; görüşmelerin bu defter aracılığıyla kayda alınarak takip edildiği ifade edilmiştir (Rapor No 2023/27).

Merkezde yılda kaç avukat görüşmesi yapılıyor?

Raporun tablosuna göre yabancıların avukatı ile yaptığı toplam görüşme sayısı 2021 yılında 523, 25.08.2022 itibarıyla 2022 yılında 599'dur. Aynı tabloda merkeze gelen avukat sayısı 2021 için 236, 2022 için 235 olarak yazılmıştır (Rapor No 2023/27).

Raporun avukat sayıları kendi içinde tutarlı mı?

Tam olarak değil. Raporun bir paragrafında merkezde 2022 yılında 25 Ağustos tarihi itibarıyla toplam 236 avukat görüşmesi gerçekleştiği belirtilmiştir. Aynı raporun tablosunda ise 236 sayısı 2021 yılı sütununda ve merkeze gelen avukat sayısı olarak yer alır; 2022 için toplam görüşme sayısı 599'dur. Rapordan sayı aktaran kişinin hangi satırı aktardığını belirtmesi gerekir.

Adli yardımla avukat talep edilebilir mi?

6458 sayılı Kanun m.57/7, idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanmasını öngörür. Raporda maddi durumu iyi olmayan yabancılar için Adli Yardıma başvurularak avukat talep edildiği ve Aydın Barosunun adli yardım ihtiyacını yüksek oranda karşıladığı bilgisinin edinildiği kaydedilmiştir (Rapor No 2023/27).

Adli yardım talepleri iki yıl arasında değişmiş mi?

Raporun tablosuna göre adli yardım talep eden yabancı sayısı 2021 yılında 56 iken 25.08.2022 itibarıyla 24'tür. Adli yardım kapsamında avukata erişen yabancı sayısı ise 2021 için 82, 2022 için 32 olarak yazılmıştır. Tabloda 2021 yılı bakımından erişen sayısı talep eden sayısından yüksektir; rapor bu farkı açıklamaz.

Merkezde telefonla görüşme süresi ne kadardır?

Raporda yabancıların her seferinde 10 dakika olmak üzere telefonla görüşebildiklerini, görüntülü görüşme imkânı olmadığını ifade ettikleri kaydedilmiştir. Telefon sürelerinin sistemden kaynaklı olarak ülkelere göre değişiklik gösterdiği de bildirilmiştir (Rapor No 2023/27). Bu düzen 2022 ziyaretine aittir, güncel uygulama teyit edilmelidir.

Merkeze toplu taşımayla gidilebilir mi?

Rapora göre merkez şehir merkezine yaklaşık beş, otogara yaklaşık beş buçuk kilometre uzaklıktadır ve şehir merkezinden ya da otogardan gelen ziyaretçilerin toplu taşıma ile ulaşım imkânı bulunmadığı için merkeze ulaşmakta zorluk çekilmektedir. Kurum, Aydın Büyükşehir Belediyesine sefer başlatılmasının değerlendirilmesini tavsiye etmiştir (Rapor No 2023/27).

Merkez hakkında yayımlanmış bir denetim raporu var mı?

Var. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun Aydın Geri Gönderme Merkezi Ziyareti Raporu, Rapor No 2023/27 künyesiyle yayımlanmıştır ve Kurulun 24.08.2023 tarihli ve 2023/605 sayılı kararıyla oy birliğiyle kabul edilmiştir. Ziyaret 25.08.2022 tarihinde yapılmıştır.

Ziyaret kim tarafından yapılmıştır?

Rapora göre ziyaret, Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Heyeti ile birlikte ve haberli olarak gerçekleştirilmiştir. Kurum bu ziyaretleri 6701 sayılı Kanun kapsamında Ulusal Önleme Mekanizması görevi çerçevesinde yapar.

Merkez cezaevi midir?

Hayır. Geri gönderme merkezi, idari gözetim altına alınan yabancıların barındırılmaları ve kontrol altında tutulmaları amacıyla kurulan bir idari tesistir. 6458 sayılı Kanun m.58, idari gözetime alınan yabancıların geri gönderme merkezlerinde tutulacağını ve bu merkezlerin Bakanlık tarafından işletileceğini düzenler. İdari gözetim bir ceza değildir.

Kişi başka bir ilin kararıyla Aydın'a getirilmiş olabilir mi?

Olabilir. İdari gözetim sürerken yabancılar merkezler arasında nakledilebilir. Bir yakınının nerede olduğunu arayan kişi için bunun sonucu şudur: sınır dışı kararını veren valilik ile kişinin fiilen tutulduğu il aynı olmayabilir.

Merkezde ne kadar kalınır?

6458 sayılı Kanun m.57/3 uyarınca geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez; bu süre kanunda sayılan hâllerde en fazla altı ay daha uzatılabilir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca idari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir.

Aydın Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişi idari gözetim kararına nasıl itiraz eder?

İtiraz sulh ceza hâkimine yapılır (6458 sayılı Kanun m.57/6). Kanun başvuru için süre öngörmez ve şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir. Başvuru idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz; hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Dilekçe doğrudan idareye verilebilir, yetkili hâkimliğe ulaştırmak idarenin yükümlülüğüdür.

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Kurucu Avukat

TBB Sicil No: 196866

LinkedIn

İkamet ve çalışma izni, sınır dışı etme ve tahdit kaydı ile Türk vatandaşlığına geçiş başvurularını yürütür.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Yabancılar Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp