Akyurt Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

Kısa Cevap

Ankara’daki geri gönderme merkezi Akyurt ilçesindedir ve Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında ANKARA adıyla kayıtlıdır. Gösterilen adres şudur: Yeşiltepe Mahallesi Çankırı Bulvarı No:395 Akyurt/ANKARA. Telefon olarak 0312 439 40 40 numarası gösterilmiştir.

Üç noktanın önceden bilinmesi zaman kazandırır. Birincisi, resmî kayıtta Akyurt adını taşıyan bir merkez yoktur; Akyurt bu kaydın adres satırındaki ilçe adıdır. İkincisi, resmî sayfada merkez için gösterilen telefon numarası, Ankara Valiliğinin sayfasında İl Göç İdaresi Müdürlüğünün numarası olarak da geçer ve müdürlük Çankaya’dadır. Üçüncüsü, bu merkez hakkında yayımlanmış yalnız bir değil iki denetim ziyareti kaydı vardır.

Merkeze alınmak sınır dışı edilmek değildir. Sürelerin, hakların ve itiraz yollarının tamamı için geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısına bakılmalıdır. Resmî iletişim sayfasında bir son güncelleme tarihi bulunmadığı için, adres ve telefonun gitmeden önce teyit edilmesi gerekir.

Adres: Merkez Akyurt’ta, Ankara Şehir Merkezinde Değil

Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında Ankara kaydı şöyledir:

Resmî kayıt adı	Adres	Telefon
ANKARA	Yeşiltepe Mahallesi Çankırı Bulvarı No:395 Akyurt/ANKARA	0312 439 40 40

Merkez Çankaya, Keçiören veya Yenimahalle gibi merkezî ilçelerde değil, kentin kuzeydoğusundaki Akyurt ilçesindedir. İlçe, Esenboğa Havalimanının ötesinde kalır ve şehir merkezinden uzaktır.

Bu yazı otobüs hattı veya sefer saati bilgisi vermez. Hat numaraları ve güzergâhlar idari düzenlemelerle değişir, yayımlanmış bir mevzuat metnine bağlı değildir ve yanlış bir hat bilgisi merkeze kadar gidip görüşememek anlamına gelir. Ulaşım için güncel bilgi merkezden veya il müdürlüğünden alınmalıdır.

Resmî kayıtta Akyurt adını taşıyan bir merkez bulunmadığına ayrıca dikkat edilmelidir. İletişim sayfasındaki kayıtlar tarandığında Ankara’daki merkez ANKARA adıyla listelenir; Akyurt yalnızca adres satırında geçer. Merkezi Akyurt adıyla arayan kişi resmî sayfada kaydı bulamaz, ilin adıyla aramalıdır. Aynı durum başka merkezlerde de görülür: İstanbul’da Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi kaydında Hadımköy, Çatalca Geri Gönderme Merkezi kaydında İnceğiz adres satırındadır. İzmir’de de merkez Harmandalı adıyla aranır ama İZMİR adıyla kayıtlıdır.

Telefon: Numara Merkezin Değil, İl Müdürlüğünün Görünüyor

Resmî iletişim sayfasında Ankara kaydı için gösterilen numara 0312 439 40 40’tır. Bu numarayı arayan kişinin bilmesi gereken bir ayrıntı vardır.

Aynı numara ikinci bir resmî kaynakta başka bir kurum için gösterilmektedir. Ankara Valiliğinin İl Göç İdaresi Müdürlüğü sayfasında müdürlüğün iletişim bilgileri şöyle verilmiştir: adres Barbaros Mahallesi, Binnaz Sokak, No:2, Çankaya/Ankara, telefon +90 (312) 439 40 40, faks +90 (312) 439 40 66, e-posta ankara@goc.gov.tr.

İki kayıt aynı numarayı gösteriyor, ama iki adres farklı ilçelerde. Buradan hattın Akyurt’taki merkezin kendi santrali olmadığı sonucu çıkar; büyük olasılıkla Çankaya’daki il müdürlüğünün santralidir. Aynı olgu İstanbul’da da ölçülmüştür; Tuzla Geri Gönderme Merkezi yazısında resmî sayfadaki numaranın yanında İl Müd. ibaresi bulunduğu ve aynı numaranın birden çok merkez için tekrarlandığı tespit edilmiştir. Ankara kaydında böyle bir ibare yoktur; fark ancak valiliğin sayfasıyla karşılaştırılınca görülür.

Pratik sonuç şudur. Telefonla ulaşılan yer merkez değil müdürlük olabileceğine göre, arayan kişi hangi merkezi ve hangi kişiyi sorduğunu açıkça belirtmeli, kişinin hâlen o merkezde olup olmadığını ayrıca sormalıdır. Yazışma ve başvuru bakımından müdürlük muhatap olabilir; fiilen görüşmeye gidilecekse Akyurt adresi esas alınır. Çankaya adresine giden kişi merkeze ulaşamaz.

Görüşme Gün ve Saatini Kim Yayımlar?

Bu soru merkezle ilgili en çok aranan sorulardan biridir ve cevabı resmî kaynakta yoktur. Göç İdaresi Başkanlığının iletişim sayfası yalnız kayıt adını, telefonu ve adresi gösterir. Ankara İl Göç İdaresi Müdürlüğünün sayfasında da Akyurt için yayımlanmış bir görüşme çizelgesi bulunmamaktadır.

Bunun sebebi bir yasağın değil, bir boşluğun sonucudur. Geri gönderme merkezlerini düzenleyen yönetmelikte görüşme gün ve saatlerini belirleyen bir madde bulunmaz; saat, idari uygulamayla belirlenir. Bu yüzden her il müdürlüğü kendi düzenini kurar ve yayımlayıp yayımlamamakta serbest kalır.

Saatin yayımlanabilir bir bilgi olduğunu gösteren somut bir örnek vardır: Van İl Göç İdaresi Müdürlüğü, Kurubaş Geri Gönderme Merkezi için 11.03.2024 tarihli bir duyuruyla görüşme çizelgesini tablo hâlinde yayımlamıştır. Çizelgenin kendisi ve kimleri kapsadığı Van Geri Gönderme Merkezi yazısında ele alınmıştır.

Bu örnek Van içindir ve Ankara için bağlayıcı değildir. Buraya konulmasının sebebi, bilginin gizli olmadığını ve bir il müdürlüğünün onu yayımlayabildiğini göstermektir. Akyurt için saat, merkezden veya Ankara İl Göç İdaresi Müdürlüğünden sorulmalıdır; internette dolaşan saatler gözleme dayanır ve bağlayıcı değildir. Ziyaret saatinin neden hiçbir merkezde ilan edilmediği sorusu Binkılıç Geri Gönderme Merkezi yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Merkez Hakkında İki Ayrı Denetim Ziyareti Kayda Geçti

Geri gönderme merkezlerinin çoğu için kamuya açık tek bir denetim metni bulmak bile güçtür. Akyurt bu bakımdan ayrılır: merkez hakkında iki ayrı ziyaret kayda geçmiştir.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun 2023 Yılı Ulusal Önleme Mekanizması Raporunda iki rapora birden künyesiyle atıf yapılmıştır. Birincisi Akyurt Geri Gönderme Merkezi Ziyareti Raporu, ikincisi Akyurt Geri Gönderme Merkezi Takip Ziyareti Raporu, Rapor No: 2024/33, Ankara, 2024. Yıllık raporun ziyaret çizelgesinde Akyurt Geri Gönderme Merkezi 18.05.2023 tarihli ziyaretler arasında Ankara ili altında yer alır; Kurumun ulusal önleme mekanizması duyurusunda ise takip ziyaretinin 17 Mayıs 2023 tarihinde gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Daha önceki bir ziyaret 23.06.2021 tarihinde yapılmıştır.

Takip ziyareti, önceki ziyarette verilen tavsiyelerin yerine getirilip getirilmediğini yerinde görmek için yapılan ikinci ziyarettir. Akyurt bakımından anlamı şudur: merkez hakkında tek seferlik bir fotoğraf değil, iki zaman noktasında alınmış kayıt vardır.

Kurumun bu ziyaretleri yapma yetkisi 6701 sayılı Kanundan gelir; yetki maddesinin tam metni ve raporların neden yalnız bir kısmının yayımlandığı İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezi yazısında ele alınmıştır.

Raporlara Yalnız Akyurt İçin Giren İki Tavsiye

Yıllık rapor, birçok merkezi birlikte değerlendirir ve her cümlesini dipnotla hangi merkezin raporuna dayandığını göstererek yazar. Bu nedenle hangi tespitin Akyurt’a ait olduğu dipnottan okunabilir.

Sağlık başlığı altında üç tavsiye sıralanmıştır ve ikisi yalnız Akyurt raporuna dayandırılmıştır:

• diş hastalıklarında hastaneye sevk süreçlerinin kolaylaştırılması (Akyurt raporu, para. 98)
• salgın hastalıkların önüne geçilmesi için gerekli tedbirlerin alınması (Akyurt raporu, para. 94)

Üçüncüsü olan çocukların aşı takibinin yapılması tavsiyesi ise Akyurt raporu (para. 97) ile Bursa raporuna birlikte dayandırılmıştır.

Bu ayrım önemlidir. Yıllık raporun genel cümlelerinden “Akyurt’ta şu tespit edildi” sonucu çıkarılamaz; çıkarılabilecek olan, o cümlenin hangi merkezlerin raporuna dayandığıdır. Yukarıdaki iki tavsiye bakımından dipnot yalnız Akyurt’u göstermektedir.

Dış dünyayla iletişim başlığında ise Akyurt ve Bursa raporlarına birlikte dayandırılan bir tespit vardır: yapılan ziyaretlerde merkezlerde tutulan kişilerin hafta içi mesai saatleri içerisinde aileleri ile ankesörlü telefonla veya yüz yüze görüşebildikleri, merkezlerdeki kantinde telefon kartı satıldığı, ihtiyaç sahibi kişilere idare tarafından ücretsiz kart sağlanabildiği görülmüştür (Akyurt raporu, para. 76-77).

Avukata erişim bakımından yıllık raporun tespiti şudur: yapılan ziyaretlerde avukat görüşme odalarının faal olduğu ve kullanıldığı, ancak özgürlüğünden yoksun bırakılan yabancıların avukata erişim haklarına dair yeterince bilgi sahibi olmadıkları tespit edilmiş; merkezlerin bulunduğu illerdeki baro başkanlıklarına adli yardıma başvuru, idari gözetim kararına itiraz ve uluslararası korumaya başvuru prosedürü konularında bilgilendirici faaliyetlerde bulunmaları tavsiye edilmiştir.

İki şerh gerekir. Birincisi, bu tespitler 2023 yılına aittir ve her döneme genellenemez. İkincisi, yayımlanmış bir raporun bulunması merkezin sorunsuz olduğunu göstermediği gibi, bulunmaması da denetlenmediği anlamına gelmez.

Denetim Yalnız Bu Kurumdan İbaret Değildir

Merkezle ilgili bir sorunu olan kişi çoğu zaman tek adres olarak insan hakları kurumunu bilir. Oysa yönetmelik düzenli ve çok katmanlı bir denetim öngörür:

Kabul ve Barınma Merkezleri ile Geri Gönderme Merkezlerinin Kurulması, Yönetimi, İşletilmesi, İşlettirilmesi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik m.16 — Merkezlerin denetimi

“(1) Merkezler bağlı oldukları il müdürlüğü tarafından sürekli, Genel Müdürlükçe her yıl, Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca üç yılda bir denetlenir. Valilikler her zaman Bakanlıktan denetim yapılması talebinde bulunabilir. (2) Genel Müdürlükte, merkezlerin denetimiyle ilgili olarak bir komisyon oluşturulur. Komisyonun çalışma usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından ayrıca belirlenir. (3) İl ve ilçe insan hakları komisyonlarının düzenleyecekleri raporlar denetimlerde öncelikle dikkate alınır. Raporlarda dile getirilen hususlarla ilgili yapılanlar ilgili komisyonlara ve Genel Müdürlüğe bildirilir. (4) Protokolle işlettirilen merkezlerin denetiminde, genel hükümler yanında protokol hükümlerine uyulup uyulmadığı da denetlenir. (5) İl müdürlüğü ve Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen denetim raporlarının bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir. (6) Denetim raporlarında tespit edilen eksiklik ve aksaklıkların giderilmesinden il müdürü ve merkez müdürü sorumludur.”

Bu maddeden üç pratik sonuç çıkar.

Birincisi, il ve ilçe insan hakları komisyonu işleyen bir kanaldır. Üçüncü fıkra, bu komisyonların raporlarının denetimlerde öncelikle dikkate alınacağını ve raporlarda dile getirilen hususlarla ilgili yapılanların komisyonlara ve Genel Müdürlüğe bildirileceğini öngörür. Yani komisyona yapılan bir bildirim, cevap üretmesi gereken bir zincire girer.

İkincisi, valilik denetim isteyebilir. Birinci fıkranın son cümlesi valiliklere her zaman Bakanlıktan denetim talep etme imkânı tanır.

Üçüncüsü, sorumlu belli edilmiştir. Altıncı fıkra, denetim raporlarında tespit edilen eksiklik ve aksaklıkların giderilmesinden il müdürü ile merkez müdürünü sorumlu tutar. Bir şikâyetin muhatabını belirlerken bu fıkra yol gösterir.

Sağlık Sorunu Sınır Dışı Kararını Engelleyebilir

Yukarıdaki iki Akyurt tavsiyesinin de sağlık başlığında olması tesadüf değildir; geri gönderme merkezlerinde sağlık, denetimin en çok not düştüğü alandır. Bu merkez bakımından ayrıca kayda geçmiş bir olay vardır: Göç İdaresi Başkanlığı 04.01.2024 tarihinde “Akyurt Geri Gönderme Merkezinde İdari Gözetim Altında Bulunan Bir Yabancının Hayatını Kaybetmesiyle İlgili İddialar Hakkında Basın Açıklaması” başlıklı bir açıklama yayımlamıştır. Açıklamaya göre kişi 01.01.2024 tarihinde merkezde rahatsızlanmış, sağlık birimlerinin müdahalesinin ardından hastaneye sevk edilmiş, tedavi sırasında fenalaşarak yoğun bakıma alınmış ve hayatını kaybetmiştir. Başkanlık, konunun bütün yönleriyle araştırılması için inceleme başlatıldığını bildirmiştir.

Sağlık durumunun hukuki sonucu, kanunun sınır dışı kararı alınmayacak kişileri saydığı maddede düzenlenmiştir:

“54 üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz: a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları”

(6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.55/1)

Maddenin ikinci fıkrası iki şeyi birden söyler ve ikisi de pratiktir:

“Birinci fıkra kapsamındaki değerlendirmeler, herkes için ayrı yapılır. Bu kişilerden, belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir.”

(6458 sayılı Kanun m.55/2)

Birincisi, değerlendirme herkes için ayrı yapılır; bir başkasının dosyasındaki sonuç aktarılamaz. İkincisi, madde kapsamına girmek serbest kalmak anlamına gelmez: kişiden belirli adreste ikamet ve bildirim yükümlülüğü istenebilir.

⚠ Maddenin (b) ve (c) bentleri birbirinden farklıdır. (b) seyahatin kendisinin riskli görülmesine, (c) ise tedavisi süren hayati tehlike arz eden bir hastalıkta gidilecek ülkede tedavi imkânının bulunmamasına dayanır. İleri sürülecek iddianın hangi bende dayandığı, istenecek belgeyi de belirler.

Buradan merkez hakkında genel bir hüküm çıkarılamaz. Çıkarılabilecek olan pratik derstir: sağlık durumu, idari gözetim ve sınır dışı sürecinde ayrıca ileri sürülmesi gereken bir olgudur ve kanunun kendisi bunu bir engel olarak düzenler.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.55 — Sınır dışı etme kararı alınmayacaklar

“(1) 54 üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz: a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları (2) Birinci fıkra kapsamındaki değerlendirmeler, herkes için ayrı yapılır. Bu kişilerden, belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir.”

Maddenin iki özelliği pratikte belirleyicidir. Birincisi, sayılan hâller m.54 kapsamında olunsa dahi uygulanır; yani sınır dışı sebebinin varlığı tek başına sonucu belirlemez. İkincisi, değerlendirme herkes için ayrı yapılır, dolayısıyla kişinin kendi sağlık durumuna ilişkin belge ve raporlar dosyaya ayrıca sunulmalıdır. Sınır dışı kararına karşı hangi sürede ve nereye başvurulacağı sınır dışı kararına itiraz ve iptal davası yazısında, sebepler ve istisnaların tamamı ise sınır dışı kararı, sebepler ve istisnalar yazısında ele alınmıştır.

Yakınınızın Hangi Merkezde Olduğu Nasıl Bulunur?

Yakınının gözaltına alındığını öğrenen kişinin ilk sorusu çoğu zaman hangi merkeze götürüldüğüdür. Merkezleri tek tek aramak gerekmez, çünkü kayıtlar merkezde değil merkezî bir veri tabanında tutulur:

Kabul ve Barınma Merkezleri ile Geri Gönderme Merkezlerinin Kurulması, Yönetimi, İşletilmesi, İşlettirilmesi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik m.13 — Kayıtlar ve merkezlerle ilgili elektronik takip sistemi

“(1) Genel Müdürlük, merkezlerin etkin bir şekilde yönetilmesi ve koordine edilmesi amacıyla elektronik takip sistemi kurar, veri tabanı ve internet ağı oluşturur. (2) Merkezlerle ilgili olarak elektronik ortamda girilen veriler, Genel Müdürlük merkezi veri tabanında muhafaza edilir. (3) Merkezlerde tutulacak tüm kayıtlar ile bunların ne kadar süreyle saklanacağıyla ilgili hususlar Genel Müdürlükçe belirlenir.”

Sorgu bu nedenle il müdürlüğüne veya Göç İdaresi Başkanlığının çağrı merkezine yöneltilebilir. Ankara bakımından ayrıca dikkat edilmesi gereken nokta şudur: kişi Ankara’da yakalanmış olsa bile başka bir ilin merkezine, başka bir ilde yakalanmış olsa bile Akyurt’a sevk edilmiş olabilir. Sevk yerini merkez değil idare belirler; bu olgu Antalya Geri Gönderme Merkezi yazısında ayrıca ölçülmüştür.

Ne Kadar Tutulur, Nasıl Çıkılır

Bu sorunun cevabı merkeze göre değişmez; kanun geneldir. İdari gözetim süresi, uzatma şartları, valiliğin aylık zaruret değerlendirmesi, sulh ceza hâkimliğine itiraz ve idari gözetime alternatif yükümlülükler geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısında madde metinleriyle birlikte ele alınmıştır. İtirazın mercii, süresi ve usulü için idari gözetim kararına itiraz yazısına, dilekçe biçimi için idari gözetim kararına itiraz dilekçesi yazısına bakılmalıdır.

Ankara bakımından hatırlanması gereken, idari gözetim kararına itirazın kişinin tutulduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğinde görülmesidir. Kararı başka bir valilik almış olsa dahi bu böyledir.

İdari Gözetime İtiraz: Merci ve Süre

Akyurt Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişi bakımından itirazın muhatabı merkez veya göç idaresi değil, sulh ceza hâkimidir. Kanun mercii, usulü ve sonucu tek fıkrada toplar:

“İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde, dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir.”

(6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/6)

Fıkranın merkezde tutulan kişi bakımından en kullanışlı yanı, dilekçenin idareye verilebilmesidir: adliyeye fiilen erişemeyen kişi dilekçesini merkezde verir, yetkili hâkimliğe ulaştırmak idarenin yükümlülüğüdür. Başvuru için kanunda süre öngörülmemiştir; son cümle uyarınca şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir, yani itiraz bir kez kullanılmakla tükenmez. Buna karşılık başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz ve hâkimin beş gün içinde vereceği karar kesindir.

Dilekçenin içeriği, ret hâlinde izlenecek yol ve gözetime alternatif yükümlülükler için idari gözetim kararına itiraz yazısına bakılabilir.

İlk Yapılacaklar

1. Hangi kararların alındığını öğrenin. Sınır dışı etme kararı mı, idari gözetim kararı mı, ikisi birden mi? İkisi ayrı işlemdir ve ayrı yargı yoluna tabidir.
2. Kişinin hangi merkezde olduğunu il müdürlüğünden doğrulatın. Kayıtlar merkezî veri tabanındadır; merkezleri tek tek aramak gerekmez.
3. Aradığınız numaranın kime çıktığını hesaba katın. 0312 439 40 40 numarası Ankara Valiliğinin sayfasında il müdürlüğünün numarası olarak da gösterilmiştir. Hangi merkezi ve hangi kişiyi sorduğunuzu açıkça belirtin.
4. Görüşme gün ve saatini önceden sorun. Resmî sayfa bu bilgiyi yayımlamaz; internetteki saatler bağlayıcı değildir. Ziyaretçi çevresi ve gerekli belgeleri de aynı aramada sorun.
5. Sağlık durumu varsa belgeleyin. Ciddi sağlık sorunu, tedavi süreci, yaş ve hamilelik kanunun ayrıca saydığı hâllerdir ve değerlendirme herkes için ayrı yapılır.
6. Şikâyet edilecek bir durum varsa muhatabı doğru seçin. Yönetmelik eksikliklerin giderilmesinden il müdürü ile merkez müdürünü sorumlu tutar; il insan hakları komisyonunun raporları ise denetimlerde öncelikle dikkate alınır.

Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.