Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Ne Yapılır?

Belediye işyeri ruhsat vermezse izlenecek yol, belediyenin başvuruyu yazıyla reddetmesine, hiç cevap vermemesine ya da süresinde sonuçlandırmamasına göre değişir. Yazılı ret işlemine karşı, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7; bundan sonra İYUK). Başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi otuz günün bittiği tarihten itibaren işler (İYUK m.10). Yönetmeliğe uygun başvuruya rağmen iki ay içinde ruhsat verilmemişse Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının il müdürlüğünden resen ruhsat istenebilir (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.45/A). Bu yolların hiçbiri beklerken işyerini açma izni vermez: ruhsat alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz (Yönetmelik m.6).

Bu yazı işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmemesini anlatır. Verilmiş ruhsatın sonradan iptali, faaliyetten men ve mühürleme işyeri ruhsatı iptali yazısında; inşaat için verilen izin ise yapı ruhsatının iptali yazısında ele alınır.

1. Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Hangi Yollar Açıktır?

Belediye işyeri ruhsat vermezse başvuru sahibinin önündeki yol, belediyenin başvuruya verdiği cevaba bağlıdır. Aşağıdaki tablo dört durumu, hukuki sonucunu ve ilk yapılacak işlemi birlikte gösterir.

Bele­di­ye­nin tutumu	Hukuki sonuç	İlk işlem ve süre	Dayanak
Baş­vu­ruyu yazıyla red­detti	Ret, idare mah­ke­me­sinde dava konusu yapı­la­bi­len idari işlem­dir	Yazılı bil­di­rimi izleyen günden baş­la­ya­rak altmış gün içinde iptal davası	İYUK m.7
Otuz gün içinde cevap vermedi	İstek red­de­dil­miş sayılır	Otuz günün bittiği tarih­ten iti­ba­ren dava açma süresi içinde dava	İYUK m.10
Yönet­me­liğe uygun baş­vu­ruya iki ayda ruhsat vermedi	Bakan­lı­ğın resen ruhsat yetkisi doğar	Bakan­lık il müdür­lü­ğüne ruhsat talebi	Yönet­me­lik m.45/A
Eksik belge bil­dirdi	Ruhsat süre­leri henüz baş­la­ma­mış­tır	Eksik­leri tamam­la­mak ve teslim tari­hini bel­ge­le­mek	Yönet­me­lik m.6

Bu yollar farklı işlemlere bağlanır ve süreleri ayrı işler. Otuz günlük cevap süresi iki aylık süreden önce dolduğu için, il müdürlüğüne başvurmak için beklenen dönemde belediyenin sessizliği zımni ret sonucunu doğurmuş ve dava süresi işlemeye başlamış olur (İYUK m.10). Yönetmeliğin m.45/A hükmünde, il müdürlüğüne yapılan ruhsat talebinin idari dava açma süresini durdurduğuna ilişkin bir hüküm yer almaz. Kanunda dava süresini durduran başvuru olarak düzenlenenler arasında üst makama veya işlemi yapan makama yapılan başvuru (İYUK m.11) ve Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvuru (6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.17/8) bulunur.

2. Belediye İşyeri Ruhsatını Kim Verir?

Belediye işyeri ruhsatını, işyeri belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeyse verir. Yönetmelik yetkili idareyi yere göre belirler: belediye sınırları ve mücavir alanlar dışında il özel idaresi, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde bölge tüzel kişiliği yetkilidir (Yönetmelik m.4). Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde izni belediye sınırları ve mücavir alan içinde belediye, bu alanların dışında il özel idaresi verir (m.32).

İşyeri ruhsatını yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili, Yönetmelikte öngörülen sürede imzalar; ruhsat için ayrıca meclis veya encümen kararı alınmaz (m.6). Bu nedenle ret veya cevapsızlık hâlinde muhatap, başvurunun yapıldığı yetkili idaredir.

3. Belediye İşyeri Ruhsatını Kaç Günde Vermek Zorundadır?

Belediye işyeri ruhsatını, başvuru kriterlere uygunsa işyerinin türüne göre aynı gün, beş gün veya bir ay içinde verir ya da sonuçlandırır. Süreler şöyledir:

İşyeri türü	Ruhsat süresi	Dayanak
Sıhhi işyeri	Başvuru kriterlere uygunsa başkaca bir işleme gerek kalmaksızın aynı gün	Yönetmelik m.12
İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müessese	Başvuru formu kriterlere uygun dol­du­rul­muşsa beş gün içinde	Yönetmelik m.23
Umuma açık istirahat ve eğlence yeri	Başvuru bir ay içinde sonuç­lan­dı­rı­lır; kolluk görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir	Yönetmelik m.32

Bu sürelerin başladığı tarih önemlidir: Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırma süreleri, eksik belgelerin yetkili idareye verilmesiyle başlar (m.6). Her başvuruda başvuru sahibine, başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun tarih ve saatini gösteren alındı belgesi verilir; ön incelemede tespit edilen noksanlıklar da bu alındı belgesinde gösterilir (m.6). Alındı belgesi, hem ruhsat sürelerinin hem de iki aylık Bakanlık süresinin ve otuz günlük cevap süresinin hangi tarihten işlediğini gösteren belgedir.

Birinci sınıf gayrisıhhi müesseselerde tesisin yapılmasından önce yer seçimi ve tesis kurma izni alınır (m.4). Bu izinlerin süreleri tablodaki sürelerden ayrıdır.

4. Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Beklerken İşyeri Açılabilir mi?

Belediye işyeri ruhsat vermezse işyeri beklerken açılamaz. Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz; ruhsat alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır (Yönetmelik m.6). Başka kamu kurumlarının ve meslek kuruluşlarının özel mevzuatına göre verdiği izinler ile tescil ve benzeri işlemler, ruhsat alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (m.6). İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, sebebi bir tutanakla belirlenerek ve mühürlenerek resen kapatılır (m.32).

Başvurunun cevapsız kalması ruhsat alındığı anlamına gelmez. Cevapsızlığın kanundaki sonucu isteğin reddedilmiş sayılmasıdır (İYUK m.10). “Ruhsat almış sayılma” sonucu ise ruhsat verildikten sonraki kontrole ilişkindir: ruhsat verilen işyeri, verildiği tarihi izleyen bir ay içinde kontrol ettirilmezse ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır (3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun m.6). İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müessesede de Yönetmelik işyeri açmayı, beş gün içinde düzenlenerek verilen ruhsat belgesine bağlar: ilgili bu belgeye dayanarak işyeri açabilir (Yönetmelik m.23). Ruhsatsız çalıştırılan işyerine uygulanan kapatma, mühürleme ve mühür bozma sonuçları işyeri ruhsatı iptali yazısında açıklanmıştır.

5. Belediye İşyeri Ruhsat Başvurusuna Cevap Vermezse Ne Olur?

Belediye işyeri ruhsat başvurusuna otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve ilgili, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava açabilir (İYUK m.10). Bu sessizliğe zımni ret denir ve dava, açık bir ret yazısı beklenmeden bu zımni ret işlemine karşı açılabilir.

İdarenin otuz gün içinde verdiği cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilir; beklediği sürece dava açma süresi işlemez, ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (İYUK m.10). Dava açılmamışsa ya da dava süreden reddedilmişse ve belediye otuz günlük sürenin bitmesinden sonra cevap verirse, bu cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir (İYUK m.10). Süre hesabının ayrıntısı için idari davada dava açma süresi yazısına bakılabilir.

6. Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Bakanlık İl Müdürlüğüne Başvuru

Belediye işyeri ruhsat vermezse ve başvuru üzerinden iki ay geçmişse, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı resen işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkilidir (Yönetmelik m.45/A). Bu hüküm Yönetmeliğe 11 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenmiştir.

6.1. Bakanlık Resen Ruhsatının Şartları

Bakanlığın resen ruhsat yetkisi üç şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır (Yönetmelik m.45/A):

• Konu: Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ya da Hazineye, kamu kurumlarına, gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait taşınmazlar üzerinde kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek bir yatırım ya da yürütülecek bir faaliyet söz konusu olmalıdır.
• Uygun başvuru: İşletmeci yetkili idareye Yönetmeliğe uygun olarak başvuru yapmış olmalıdır. Eksik belgeli başvuruda ruhsat sürelerinin eksik belgelerin verilmesiyle başladığı kuralı ayrıca gözetilir (m.6).
• Süre: Başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarece ruhsat verilmemiş olmalıdır.

Bakanlık bu ruhsatı, Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Yılı Birim Fiyat Listesinde yer alan bedel karşılığında verir ve ruhsatı Bakanlığın il müdürlükleri düzenler (m.45/A).

6.2. Bakanlık İl Müdürlüğünde Ruhsat Usulü

Bakanlık il müdürlüğü, işletmecinin ruhsat talebi üzerine belediyenin dosyaya ilişkin görüşünü ister. Belediye, ruhsat işlemlerinin yapılmama gerekçesini etraflıca açıklayarak görüşünü en geç on beş gün içinde il müdürlüğüne bildirir; süresinde görüş verilmezse başvuruya olumlu görüş verilmiş sayılır (Yönetmelik m.45/A).

İl müdürlüğü görüşün ardından dosyayı en geç on beş gün içinde inceler. Talep Yönetmeliğe uygunsa il müdürlüğü resen ruhsat düzenler. Mevzuata aykırılık veya noksanlık tespit edilirse bunlar aynı süre içinde başvuru sahibine bildirilir; aykırılıklar giderildiğinde veya noksanlıklar tamamlandığında yapılacak başvuru üzerine il müdürlüğü ruhsat düzenlemeye yetkilidir. Düzenlenen ruhsat ile başvuru formu ve eklerinin onaylı örneği, en geç üç iş günü içinde belediyeye gönderilir (m.45/A).

6.3. Bakanlık Ruhsatından Sonra Denetim

Bakanlık il müdürlüğü ruhsata esas kesinleştirici denetim yapamaz; düzenlediği ruhsatın bilgilerini ve denetim yapılması gerektiğini en geç üç iş günü içinde belediyeye bildirir. Bildirime rağmen belediye Yönetmelikteki süreler içinde denetim yapmazsa sorumluluk belediyeye aittir. Belediyenin denetiminde ruhsatın iptalini veya güncellenmesini gerektiren bir husus tespit edilirse durum gerekçeleriyle il müdürlüğüne bildirilir (Yönetmelik m.45/A).

7. Belediye İşyeri Ruhsat Talebini Reddederse İptal Davası

Belediye işyeri ruhsat talebini yazıyla reddederse bu ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). İptal davasının genel şartları için iptal davası nedir yazısına bakılabilir.

Dava açmadan önce, işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi, başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılarak yeniden işlemeye başlar (İYUK m.11).

Belediye işyeri ruhsat talebinin reddine karşı açılan dava, ret işleminin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27). Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27). Yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen karara, tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (İYUK m.27). Ayrıntı: yürütmenin durdurulması.

İdare, mahkemenin esasa veya yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararının gereğine göre gecikmeksizin işlem yapmak zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28). Karara göre işlem yapılmazsa idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (İYUK m.28).

Ruhsatın verilmemesi nedeniyle uğranılan zarar için iptal ve tam yargı davaları birlikte açılabilir; önce iptal davası açılıp kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası da açılabilir (İYUK m.12). Tam yargı davasının şartları tam yargı davası yazısında açıklanmıştır.

8. Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Ret Gerekçesine Göre Aranan Şartlar

Belediye işyeri ruhsat vermezse ret yazısındaki gerekçenin Yönetmelikte o işyeri türü için gerçekten aranan bir şarta dayanıp dayanmadığı kontrol edilir. İşyerlerinde aranan genel şartlar Yönetmeliğin m.5 hükmünde sayılır ve ruhsat verildikten sonraki denetimlerde de bu hususlar kontrol edilir (Yönetmelik m.5). Ret yazılarında dayanılabilecek başlıca şartlar ve kapsamları şunlardır:

Ret gerekçesi	Yönet­me­lik­teki şart ve kapsamı	Dayanak
Kat malik­le­ri­nin onayı yok	Tapuda mesken olan bağımsız bölümde eğlence ve toplantı yeri, fırın, lokanta, pastane gibi gıda yerleri, imalathane, dükkan, galeri gibi işyerleri için kat malik­le­ri­nin oy birliğiyle kararı; tapuda işyeri olarak görünen yerde umuma açık istirahat ve eğlence yeri için, yönetim planında aksine hüküm yoksa, oy çokluğuyla alınan karar	Yönetmelik m.5
Yapı kullanma izin belgesi yok	Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna, ekmek fırını ile akaryakıt, LPG, LNG ve CNG istas­yon­ları için yapı kullanma izin belgesi	Yönetmelik m.5
Kolluk görüşü alınmadı veya olumsuz	Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde yetkili kolluğun genel asayiş ve güvenlik yönünden görüşü; kolluk, yerin kolaylıkla kontrol edi­le­bi­le­cek konumda olup olmadığını değer­len­di­rir	Yönetmelik m.5, m.32
İtfaiye raporu yok	Umuma açık yerler, patlayıcı ve yanıcı madde işyerleri, otuzdan fazla çalışanı olan işyerleri ve cadde ile doğrudan bağlantısı olmayan iş hanı, çarşı gibi yerler için itfaiye raporu; diğer işyer­le­rinde yangına karşı gerekli tedbirler	Yönetmelik m.5
Okula mesafe	Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezi, internet salonu ve açık alkollü içki satılan yerlerin örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yük­se­köğ­re­tim hariç öğrenci yurtları ve ana­o­kul­la­rın­dan kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklığı	Yönetmelik m.32, m.34
İçkili yer bölgesi dışında	Alkollü içki veri­le­bi­le­cek işyer­le­ri­nin açı­la­bi­le­ceği bölgeyi belediye sınırları içinde belediye meclisi, valilik veya kay­ma­kam­lı­ğın görüşünü alarak belirler; hükümet binaları ve mabetler gibi yerlerin yakını, resmî ve özel okul binaları, öğrenci yurtları ve ana­o­kul­la­rına yüz metreden yakın yerler, konaklama yerleri hariç otoyol ve kara­yol­la­rı­nın iki yanında iki yüz metreden yakın yerler ve otogarlar içkili yer bölgesi olarak tespit edilemez	Yönetmelik m.4, m.30
Mesleki yeterlilik belgesi yok	İşyeri sahibinin veya her meslek dalında en az bir çalışanın ustalık belgesi, ilgili diploma ya da kurs bitirme belgesi; bu belgelerin kapsamına girmeyen faa­li­yet­lerde aranmaz	Yönetmelik Ek m.2

Okul mesafesi gerekçesinde ölçüm yöntemi de Yönetmelikte düzenlenmiştir: bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları esas alınır; birden fazla kapı varsa en yakını dikkate alınır ve yüz metre, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa yol ölçülerek bulunur (Yönetmelik m.34). Turizmin yoğun olduğu yörelerde okulların tatil olduğu dönemlerde yüz metre şartı aranmaz; özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettiği kurumlar ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları için de bu zorunluluk aranmaz, ancak bu kurumlar sayılan işyerleriyle aynı binada bulunamaz (m.32). Ret yazısı mesafeyi bu yöntemden farklı ölçmüşse veya şartın aranmadığı bir işyeri türüne uygulanmışsa bu fark dava dilekçesinde gösterilir.

Kat mülkiyeti şartının kaynağı olan kurallar için 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu yazısına bakılabilir.

9. Belediye İşyeri Ruhsat Başvurusunda İstenemeyecek Belgeler

Belediye işyeri ruhsat başvurusunda Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge isteyemez; ruhsat işlemleri başvuru formundaki beyana göre sonuçlandırılır (Yönetmelik m.12). Başvuru sıhhi işyerinde ve umuma açık istirahat ve eğlence yerinde Örnek 1’deki başvuru ve beyan formuyla (m.12, m.32), ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müessesede Örnek 2’deki formla yapılır (m.23). Beyana göre düzenlenen ruhsat kazanılmış hak doğurmaz (m.12); ruhsat verildikten sonraki denetimde Yönetmelik kriterlerine aykırı beyan ve durum tespit edilirse ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır (3572 sayılı Kanun m.6).

Yönetmelik, başvuru sahibinden istenemeyecek belgeleri ayrıca sayar (Yönetmelik Ek m.1):

• Belge asılları ve noter onaylı suretler: Mevzuat gereği istenen belgenin aslı getirilirse sureti görevli personel tarafından tasdik edilir; ayrıca asıl veya noter onaylı suret teslimi istenemez.
• İdarenin kendi kayıtlarındaki belgeler: Kayıtlarda bulunan ve değişmediği beyan edilen bilgi ve belgeler yeniden istenemez.
• Kimlik belgeleri: T.C. kimlik numarası esas alınır; nüfus cüzdanı sureti, nüfus kayıt örneği, ikametgâh ilmühaberi veya fotoğraf istenemez.
• Vergi levhası: Vergi mükellefiyeti e-vergi levhası sorgulamasıyla teyit edilir; vergi levhası sureti istenemez.
• Ticaret sicili belgeleri: Ticaret odası kayıt belgesi veya ticaret sicil gazetesi istenemez; yalnız sicil kaydı 1 Ekim 2003’ten önce yayımlanmışsa ticaret sicil gazetesi istenir.
• Tapu sureti: Başvuru sahibi malikse ve idare tapu kayıtlarına erişebiliyorsa tapu sureti alınmaz; mülkiyet beyanı TAKBİS üzerinden teyit edilir.
• Harç makbuzu: Ruhsat harçlarının yatırıldığına dair makbuz istenmez; beyan esas alınır.

Yapı kullanma izin belgesi bakımından ayrı bir kural vardır: belediye bu belgenin bilgilerine Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden erişemezse belgenin suretini veya kurumca onaylı suretini başvuru sahibinden isteyebilir (Ek m.1). Belediye bu listede sayılan bir belgeyi eksik sayarak ruhsat vermezse, ret yazısında dayanılan belgenin Yönetmelikte istenebilen belgelerden olup olmadığı kontrol edilir.

10. Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Ret Gerekçesi ve Dosya Nasıl İstenir?

Belediye işyeri ruhsat vermezse ve ret yazısı gerekçe içermiyorsa ya da hiç yazı verilmemişse, gerekçe ve dosya içeriği yazılı başvuruyla istenebilir. Vatandaşların ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya işlemin safahatı hakkında en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verilir (3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.7). Dosyadaki belge ve bilgiler için bilgi edinme başvurusu yapılabilir; kurum, istenen bilgi veya belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlar, başka birimden veya kurumdan görüş gerekiyorsa bu süre otuz iş gününe çıkar ve uzatma gerekçesiyle birlikte on beş iş günü dolmadan başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir (4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.11).

3071 sayılı Kanunun m.7 ve 4982 sayılı Kanunun m.11 hükümlerinde dava açma süresini durduran bir kural yer almaz; süreyi durduran başvuru İYUK m.11’de düzenlenmiştir. Bu nedenle gerekçe veya belge beklenirken dava süresi ayrıca takip edilir.

10.1. Belediye İşyeri Ruhsat Vermezse Kamu Denetçiliği Kurumuna Başvuru

Belediye işyeri ruhsat vermezse Kamu Denetçiliği Kurumuna da başvurulabilir; ancak önce İYUK’ta öngörülen idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekir ve bu yollar tüketilmeden yapılan başvurular ilgili kuruma gönderilir (6328 sayılı Kanun m.17/4). Kurum, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ihtimali bulunan hâllerde idari başvuru yolları tüketilmese dahi başvuruyu kabul edebilir (m.17/4). Başvuru, idarenin cevabının tebliğinden, idare altmış gün içinde cevap vermezse bu sürenin bitmesinden itibaren altı ay içinde yapılır; dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (m.17/7, m.17/8). Yargı organlarında görülmekte olan veya karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvurular incelenmez (m.17/3). Başvuru usulü için Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yazısına bakılabilir.