Temsili fotoğraf: Dilekçe sayfalarını klipsle bir araya getiren eller

Usul Hukuku

Dava Dilekçesi Nasıl Yazılır? Zorunlu Unsurlar ve Örnek

13 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Dava dilekçesi, hukuk mahkemesinde davayı açan ve davanın sınırlarını çizen yazılı başvurudur; dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.118/1). Dava dilekçesinde bulunması gereken on zorunlu unsur kanunda sayılmıştır: mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu ve değeri, sıra numaralı vakıalar, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza (m.119/1). Bu yazı, bir hukuk davasını kendisi ya da avukatıyla açmaya hazırlanan kişi için dava dilekçesinin nasıl yazılacağını, eksiklik hâlinde ne olacağını ve dilekçenin mahkemeye nasıl verileceğini madde dayanaklarıyla anlatır.

1. Dava Dilekçesi: Öne Çıkanlar

  • Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır; dilekçenin yazıldığı gün esas alınmaz (HMK m.118/1).
  • Dava dilekçesinde on unsur bulunur ve T.C. kimlik numarası yalnız davacı için istenir (HMK m.119/1).
  • Taraf bilgileri, davacının kimlik numarası, temsilci veya vekil bilgisi, talep sonucu ya da imza eksikse hâkim bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2).
  • Mahkemenin adı, dava konusu ve değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler bu bir haftalık tamamlama süresinin dışındadır (HMK m.119/2).
  • Vakıalar sıra numarasıyla yazılır ve her vakıanın hangi delille ispat edileceği ayrıca gösterilir; delillerin yalnız sayılması yetmez (HMK m.119/1-e, f; m.194/2).
  • Belirsiz alacak davası 31 Temmuz 2026’dan itibaren kaldırılmıştır; kısmi davada talep bir defaya mahsus artırılabilir (7589 sayılı Kanun m.19; HMK m.109/4).
  • Dava dilekçesi adliyedeki tevzi bürosuna verilir ya da güvenli elektronik imzayla UYAP üzerinden gönderilir (HMK m.445/2).

2. Dava Dilekçesi Nedir ve Dava Ne Zaman Açılmış Sayılır?

Dava dilekçesi, davacının mahkemeden neyi, hangi olaylara ve hangi delillere dayanarak istediğini yazdığı ve hukuk davasını başlatan dilekçedir. Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın bir davayı kendiliğinden inceleyemez ve karara bağlayamaz (HMK m.24/1); bu talebi mahkemeye taşıyan belge dava dilekçesidir. Dilekçede yazılan vakıalar ve talep sonucu, yargılamanın konusunu belirler.

Dava dilekçesinin kaydedildiği tarih, davanın açıldığı tarihtir (HMK m.118/1). Dilekçenin yazıldığı ya da imzalandığı gün değil, mahkeme kaydına alındığı gün esas alınır. Adliyede verilen dilekçede dava, dilekçenin tevzi edilerek kaydedildiği tarihte; UYAP üzerinden gönderilen dilekçede ise sisteme kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m.197/5, m.197/8). Dava fiziki ortamda mesai saati bitene kadar, elektronik ortamda ise saat 00:00’a kadar açılabilir (Yönetmelik m.197/10).

Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir (HMK m.118/1). Mahkeme dilekçeyi davalıya tebliğ eder ve tebliğ zarfında davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği gösterilir (m.122). Davalının bu aşamada yapacağı işlemler cevap dilekçesi yazımızda, davanın açılmasından önceki adımların bütünü dava nasıl açılır yazımızda anlatılır.

3. Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler (HMK 119)

Dava dilekçesinde bulunması gerekenler Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1’de on bent hâlinde sayılmıştır. Bentlerin bir kısmı eksik olduğunda hâkim tamamlama için bir haftalık kesin süre verir, bir kısmı ise bu mekanizmanın dışında bırakılmıştır (m.119/2). Aşağıdaki tablo her bendin ne istediğini ve bir haftalık sürenin o bende uygulanıp uygulanmadığını gösterir.

BentDava dilekçesine ne yazılır?Eksikse bir haftalık kesin süre verilir mi?
aMahkemenin adıHayır, m.119/2 dışında
bDavacı ile davalının adı, soyadı ve adresleriEvet
cDavacının T.C. kimlik numarasıEvet
çVarsa tarafların kanuni tem­sil­ci­le­ri­nin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleriEvet
dDavanın konusu; malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeriHayır, m.119/2 dışında
eİddianın dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleriHayır, m.119/2 dışında
fHer bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğiHayır, m.119/2 dışında
gDayanılan hukuki sebeplerHayır, m.119/2 dışında
ğAçık bir şekilde talep sonucuEvet
hDavacının, varsa kanuni tem­sil­ci­si­nin veya vekilinin imzasıEvet

Tablodaki ayrım şunu gösterir: talep sonucu ve imza sonradan tamamlanabilen eksiklikler arasındadır, buna karşılık vakıalar ve deliller bu kapsamda değildir. Dilekçenin içeriğini oluşturan anlatım, kanunda bir haftalık süreyle tamamlanacak bir eksiklik olarak düzenlenmemiştir.

3.1. Dava Dilekçesinde Mahkeme ve Taraf Bilgileri

Dava dilekçesi, davanın açılacağı görevli ve yetkili mahkemenin adıyla başlar (HMK m.119/1-a). Mahkemenin görevli olması ve yetkinin kesin olduğu hâllerde yetkili bulunması dava şartıdır (m.114/1-c, ç). Kanunda aksine düzenleme yoksa genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir (m.6/1). Hangi davanın hangi mahkemede açılacağı asliye hukuk mahkemesi nedir yazımızda ayrıca anlatılır.

Dava dilekçesinde davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri yazılır (HMK m.119/1-b). Kanun T.C. kimlik numarasını yalnız davacı için arar (m.119/1-c); davalı için istenen bilgiler adı, soyadı ve adresidir. Tarafların kanuni temsilcisi ya da davacının vekili varsa onların adı, soyadı ve adresleri de yazılır (m.119/1-ç). Bu dört bentteki eksiklik, hâkimin vereceği bir haftalık kesin süre içinde tamamlanabilir (m.119/2).

3.2. Dava Dilekçesinde Davanın Konusu ve Değeri

Dava dilekçesinde davanın konusu yazılır; malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri de gösterilir (HMK m.119/1-d). Konu, mahkemeden istenen şeyin kısa adıdır (alacak, tazminat, tapu iptali ve tescil gibi); değer ise malvarlığı hakkının parasal karşılığıdır.

Dava dilekçesinde değerin yazılması bakımından 2026 yılında önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. Dava açılırken alacağın miktarını belirleyemeyen alacaklıya belirsiz alacak davası açma imkânı veren HMK m.107, 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı. Kanun 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve bu hüküm yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (7589 sayılı Kanun m.19, m.26/1-c). Yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda m.107 uygulanmaya devam eder (7589 sayılı Kanun geçici m.1/10). Bu tarihten sonra açılan davalarda belirsiz alacak davası yolu yoktur; alacağın miktarını dava açarken tam belirleyemeyen davacı için yeni düzen kısmi dava ve m.109/4’tür.

Yeni düzende alacağın yalnız bir kısmı dava edilebilir: talep konusu niteliği itibarıyla bölünebiliyorsa sadece bir kısmı dava yoluyla ileri sürülebilir (HMK m.109/1). Alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (m.109/4). Dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmemişse kısmi dava açmak, kalan kısımdan feragat anlamına gelmez (m.109/3). Bu nedenle kısmi dava açan davacı, dava dilekçesinde kalan kısmı saklı tuttuğunu açıkça yazmalı ve feragat izlenimi veren bir ifade kullanmamalıdır.

3.3. Dava Dilekçesinde Vakıalar ve Deliller

Dava dilekçesinde iddianın dayanağı olan bütün vakıalar sıra numarası altında açık özetler hâlinde yazılır (HMK m.119/1-e). Vakıa, hukuki sonuç doğuran somut olaydır: sözleşmenin hangi tarihte yapıldığı, ödemenin yapılıp yapılmadığı, zararın ne zaman ortaya çıktığı gibi. Vakıaları numaralamak, her birinin ayrı ayrı ispat edilebilmesini ve karşı tarafın hangisini kabul ettiğinin görülmesini sağlar.

Dava dilekçesinde her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği de gösterilir (HMK m.119/1-f). Aynı yükümlülük somutlaştırma yükü adıyla ayrıca düzenlenmiştir: taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmalı, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmelidir (m.194/1-2). Kanunun istediği şey bir delil listesi değil, vakıa ile delil arasındaki eşleştirmedir. Varsayımsal bir örnekle: “3. Davalı, 10.03.2026 tarihli ödeme talebine rağmen bedeli ödememiştir” vakıasının yanına “Delil: 10.03.2026 tarihli ihtarname ve tebliğ şerhi; banka hesap dökümü” yazılır.

Dava dilekçesinde anlatılmayan vakıa, hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınamaz; kanunda öngörülen istisnalar dışında hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve kendiliğinden delil toplayamaz (HMK m.25/1-2). Taraflar, davanın dayanağı olan vakıalara ilişkin açıklamalarını gerçeğe uygun bir biçimde yapmakla yükümlüdür (m.29/2). Tanık deliline dayanılacaksa tanıkların hangi vakıa için gösterildiği de aynı eşleştirmeyle yazılır; tanık deliline ilişkin kurallar tanık ne demek yazımızda anlatılır.

3.4. Dava Dilekçesinde Hukuki Sebepler

Dava dilekçesinde davacının dayandığı hukuki sebepler yazılır (HMK m.119/1-g). Hukuki sebep, anlatılan vakıalara uygulanacak kanun hükmüdür: sözleşmeden doğan alacakta ilgili sözleşme hükümleri, haksız fiilde tazminat hükümleri gibi. Hâkim Türk hukukunu resen uygular (m.33). Bu nedenle vakıalara uygulanacak hükmü belirlemek hâkimin görevidir; vakıaları ise hâkim kendiliğinden tamamlayamaz (m.25/1). Hukuki sebep dilekçede gösterilir, ancak davacının asıl yükü vakıaları eksiksiz yazmak ve delille eşleştirmektir (m.194).

3.5. Dava Dilekçesinde Talep Sonucu ve İmza

Dava dilekçesinde mahkemeden ne istendiği açık bir şekilde talep sonucu olarak yazılır (HMK m.119/1-ğ). Hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez, duruma göre daha azına karar verebilir (m.26/1). Bu nedenle faiz gibi asıl alacağa bağlı istemler, faizin başlangıç tarihi ve türüyle birlikte talep sonucunda ayrıca gösterilmelidir. Hâkimin talebiyle bağlı olmadığını öngören kanun hükümleri saklıdır (m.26/2).

Dava dilekçesi davacı, varsa kanuni temsilcisi veya vekili tarafından imzalanır (HMK m.119/1-h). UYAP üzerinden gönderilen dilekçede imza güvenli elektronik imzayla atılır ve ayrıca fiziki belge gönderilmez (m.445/2). Talep sonucu ve imza eksikliği, hâkimin vereceği bir haftalık kesin süre içinde tamamlanabilir (m.119/2).

4. Dava Dilekçesi Nasıl Yazılır? Adım Adım

Dava dilekçesi, görevli ve yetkili mahkemeye hitaben ve HMK m.119/1’deki unsurlar sırasıyla yazılır; mahkemeye dilekçe nasıl yazılır sorusunun hukuk davasındaki cevabı da bu sıradır; elde bulunan belgeler dilekçeye eklenir (m.121). Kanun sayfa düzeni öngörmez; tarihin sayfanın hangi köşesine yazılacağı gibi biçim tercihleri kanunda düzenlenmemiştir. Aşağıdaki sıra, kanunun aradığı unsurları eksiksiz toplamak için izlenebilecek sıradır.

  1. Görevli ve yetkili mahkemeyi belirleyin. Mahkemenin görevli olması ve kesin yetkinin bulunduğu hâllerde yetkili olması dava şartıdır (HMK m.114/1-c, ç); genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (m.6/1).
  2. Dava açmadan önce yerine getirilmesi gereken bir şart olup olmadığını kontrol edin. Diğer kanunlardaki dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır (HMK m.114/2); örneğin bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Arabuluculuğun hangi davalarda şart olduğu arabuluculuk nedir yazımızda anlatılır.
  3. Başlık ve taraf bilgilerini yazın. Mahkemenin adı, davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri, davacının kimlik numarası ve varsa temsilci ile vekil bilgileri yazılır (HMK m.119/1-a, b, c, ç).
  4. Davanın konusunu ve değerini yazın. Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri gösterilir (HMK m.119/1-d).
  5. Açıklamalar bölümünde vakıaları numaralayın ve her birinin yanına delilini yazın. Vakıalar sıra numarası altında açık özetler hâlinde yazılır ve her vakıanın hangi delille ispat edileceği gösterilir (HMK m.119/1-e, f; m.194/2).
  6. Hukuki sebepleri yazın. Dayanılan kanun hükümleri gösterilir (HMK m.119/1-g).
  7. Delilleri ve ekleri listeleyin. Elde bulunan belgeler dilekçeye eklenir; başka yerlerden getirtilecek belge ve dosyalar için bunların bulunabilmesini sağlayacak açıklama dilekçede yer alır (HMK m.121).
  8. Talep sonucunu yazın, tarih atın ve imzalayın. Mahkemeden istenen her şey açıkça yazılır ve dilekçe imzalanır (HMK m.119/1-ğ, h).

HMK m.121’in ikinci yükümlülüğü sık atlanır: elde olmayan ve başka bir kurumdan getirtilecek belge için, o belgenin bulunabilmesini sağlayacak açıklama dilekçede yer almalıdır. Açıklamanın amacı belgenin bulunabilmesidir; bu yüzden belgenin bulunduğu kurumun adı, kaydın türü ve varsa dosya veya kayıt numarası yazılır.

5. Dava Dilekçesi Örneği: Genel İskelet

Dava dilekçesi örneği olarak aşağıdaki iskelet, HMK m.119/1’deki unsurların sırasını gösterir. Köşeli parantez içindeki alanlar davaya göre doldurulur; bu iskelet belirli bir dava türünün hukuki içeriğini vermez. Dava türüne özgü dilekçeler için dilekçe örnekleri yazımızdaki türlere göre kurallara bakılabilir.

[ŞEHİR] NÖBETÇİ [ASLİYE HUKUK] MAHKEMESİNE

DAVACI      : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...])
              [Adres]
VEKİLİ      : [varsa Av. Ad Soyad, adres]
DAVALI      : [Ad Soyad / Unvan]
              [Adres]
DAVA KONUSU : [Örneğin: alacak talebi]
DAVA DEĞERİ : [... TL]

AÇIKLAMALAR :
1. [Birinci vakıa, tarihiyle]
   Delil: [bu vakıayı ispat edecek belge / tanık / kayıt]
2. [İkinci vakıa]
   Delil: [...]
3. [Kalan kısım saklı tutuluyorsa bu husus açıkça yazılır]

HUKUKİ SEBEPLER : [İlgili kanun hükümleri]
DELİLLER        : [Ekli belgeler; getirtilecek kayıtlar kurum ve kayıt numarasıyla]
SONUÇ VE İSTEM  : [Mahkemeden istenen her kalem: asıl alacak, faiz türü ve başlangıç tarihi vb.]

                                        [Tarih]
                                        Davacı / Vekili
                                        [İmza]
EKLER:
1. [Belge]
2. [Belge]

6. Dava Dilekçesinde Eksiklik Varsa Ne Olur?

Dava dilekçesinde taraf bilgileri, davacının kimlik numarası, temsilci veya vekil bilgisi, talep sonucu ya da imza eksikse hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir; bu süre içinde eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2). Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar (m.94/3); bu nedenle mahkemenin bildirdiği eksiklik aynı hafta içinde tamamlanmalıdır.

Mahkemenin adı, dava konusu ve değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler bu bir haftalık süre mekanizmasının dışındadır (HMK m.119/2). Kanun bu beş bent için ayrı bir tamamlama süresi yazmaz; eksikliğin sonucu, eksikliğin dokunduğu kurala göre belirlenir:

  • Yanlış mahkeme: Mahkemenin görevli olması ve kesin yetki hâlinde yetkili olması dava şartıdır (HMK m.114/1-c, ç). Mahkeme dava şartlarını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır; noksanlık giderilebiliyorsa kesin süre verir, giderilmezse davayı usulden reddeder (m.115/1-2). Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra taraflardan biri iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurup dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini istemezse dava açılmamış sayılır (m.20/1).
  • Belirsiz vakıa veya delil: Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz ya da çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir (HMK m.31). Dava dilekçesinin açıklattırılması olarak da anılan işlem bu yetkiye dayanır. Ancak hâkim, tarafların hiç söylemediği vakıayı kendiliğinden dikkate alamaz (m.25/1).
  • Hukuki sebep eksikliği: Hâkim Türk hukukunu resen uygular (HMK m.33).
  • Gider avansının yatırılmaması: Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır (HMK m.114/1-g). Avansın yetersiz olduğu dava sırasında anlaşılırsa davacıya iki haftalık kesin süre verilir (m.120/2). Dilekçe eksikliği için süre bir hafta, avans eksikliği için iki haftadır.

Bu sonuçlardan hangisinin somut bir davada doğacağı, eksikliğin niteliğine bağlıdır; kanun lafzı m.119/2 dışında kalan beş bent için tek bir yaptırım kurmaz. Dava dilekçesindeki açık yazı ve hesap hataları ise karar verilinceye kadar düzeltilebilir (HMK m.183).

7. Dava Dilekçesi Sonradan Değiştirilebilir mi?

Dava dilekçesindeki iddia, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle serbestçe genişletilebilir veya değiştirilebilir; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia genişletilemez ve değiştirilemez (HMK m.141/1). Bu aşamadan sonra iddiayı değiştirmenin iki yolu vardır: ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati (m.141/2).

Islahla taraf, yaptığı usul işlemlerini kısmen veya tamamen düzeltebilir; aynı davada ıslah yoluna ancak bir kez başvurulabilir (HMK m.176). Islah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir ve sözlü veya yazılı olarak yapılabilir (m.177/1, m.177/3). Islahın koşulları ve harcı davada ıslah nedir yazımızda anlatılır.

Kısmi davada talebin artırılması ıslahtan ayrı bir yoldur: alacağın bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir (HMK m.109/4). Tarafların dosyadaki belgelerde yaptığı açık yazı ve hesap hataları ise ıslaha gerek olmadan, karar verilinceye kadar düzeltilebilir (m.183).

8. Dava Dilekçesi Nereye ve Nasıl Verilir?

Dava dilekçesi adliyedeki tevzi bürosuna, ön büroya veya tevzi işiyle görevlendirilen yazı işleri personeline teslim edilir ya da güvenli elektronik imzayla UYAP üzerinden gönderilir (Yönetmelik m.197/1; HMK m.445/2). Dava harca tabiyse harç ve gider avansı, harca tabi değilse gider avansı tahsil edildikten sonra dilekçe tevzi edilir ve davacıya tevzi formunun bir örneği verilir (Yönetmelik m.197/2). Tevzi formu, davanın hangi mahkemeye gönderildiğini, esas numarasını ve esas numarasının verildiği tarih ve saati gösteren alındı belgesidir (m.197/3).

Dava dilekçesi, davanın açılacağı yer dışındaki bir adliyeden de verilebilir. Başka yer tevzi bürosundan açılan davada başka yer tevzi bürosu, ilgili mahkemeye doğrudan tevzi yapar, teslim aldığı evrakı elektronik ortama aktarır ve fiziki evrakı gecikmeksizin ilgili mahkemeye gönderir (Yönetmelik m.197/4). Dava, bu durumda da dilekçenin tevzi edilerek kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (m.197/5).

Dava dilekçesi mahkemeye gitmeden de verilebilir. Elektronik ortamda, güvenli elektronik imza kullanılarak dava açılabilir, harç ve avans ödenebilir (HMK m.445/2). Gerçek kişilerin UYAP Vatandaş Bilgi Sistemi üzerinden dava açabilmesi için güvenli elektronik imza sahibi olması gerekir; harç ve gider avansı elektronik ortamda ödenir ve dava, dilekçenin sisteme kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (Yönetmelik m.197/8). Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (HMK m.445/4). Vatandaş girişi UYAP Vatandaş Portal üzerinden yapılır.

8.1. Dava Dilekçesiyle Yatırılan Harç ve Gider Avansı

Dava dilekçesi verilirken davacı yargılama harçlarını ve gider avansı tarifesinde belirlenen tutarı mahkeme veznesine yatırmak zorundadır (HMK m.120/1). 28 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren Gider Avansı Tarifesine göre davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL’nin toplamını avans olarak öder (Gider Avansı Tarifesi m.4/1). Tarife her yıl Adalet Bakanlığınca yeniden çıkarılır (HMK m.120/1). Gider avansı ile delil avansı arasındaki fark gider avansı ve delil avansı yazımızda, harç hesabı dava harcı hesaplama aracımızda yer alır.

8.2. Adli Yardım Talepli Dava Dilekçesi

Yargılama giderlerini kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden ödeyemeyecek kişi, talebi açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334/1). Adli yardım, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeden istenir; talepte bulunan kişi iddiasının özetiyle birlikte dayanacağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayamayacağını gösteren mali durum belgelerini mahkemeye sunar (m.336/1-2). Adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (m.336/4).

Adli yardım kararı; yargılama ve takip giderlerinden geçici muafiyet, teminat göstermekten muafiyet, giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi ve gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini sağlar (HMK m.335/1). Mahkeme bunlardan yalnız bir kısmına da karar verebilir (m.335/2). Başvurunun ayrıntıları adli yardım başvurusu yazımızda anlatılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dava dilekçesi nasıl yazılır?

Dava dilekçesi, görevli ve yetkili mahkemeye hitaben yazılır. Sırasıyla taraf bilgileri, davanın konusu ve değeri, sıra numaralı vakıalar ve her vakıanın delili, hukuki sebepler ve açık talep sonucu yazılır; dilekçe davacı ya da vekili tarafından imzalanır. Elde bulunan belgeler dilekçeye eklenir (HMK m.119/1, m.121).

Dava dilekçesinde neler bulunmalıdır?

Dava dilekçesinde mahkemenin adı, davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri, davacının T.C. kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri, davanın konusu ve değeri, vakıaların sıra numaralı özetleri, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza bulunur (HMK m.119/1).

Dava dilekçesinde eksiklik varsa ne olur?

Taraf bilgileri, davacının kimlik numarası, temsilci veya vekil bilgisi, talep sonucu ya da imza eksikse hâkim bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Mahkemenin adı, dava konusu ve değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler bu süre mekanizmasının dışındadır (HMK m.119/2).

Davalının T.C. kimlik numarasını bilmeden dava dilekçesi yazılabilir mi?

Kanun dava dilekçesinde kimlik numarasını yalnız davacı için arar (HMK m.119/1-c). Davalı için dilekçede bulunması gereken bilgiler adı, soyadı ve adresidir (m.119/1-b). Davacının kendi kimlik numarası eksikse hâkim bunu tamamlamak için bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (m.119/2).

Mahkemeye gitmeden dava dilekçesi verilebilir mi?

Evet. Güvenli elektronik imzası olan kişi dava dilekçesini UYAP Vatandaş Bilgi Sistemi üzerinden gönderebilir; harç ve gider avansı da elektronik ortamda ödenir. Dava, dilekçenin sisteme kaydedildiği tarihte açılmış sayılır ve elektronik ortamda saat 00:00'a kadar açılabilir (HMK m.445/2; Yönetmelik m.197/8, m.197/10).

Dava dilekçesi adliyede nasıl verilir, başka şehirdeki mahkemeye verilebilir mi?

Dava dilekçesi adliyedeki tevzi bürosuna verilir; harç ve gider avansı tahsil edildikten sonra dilekçe tevzi edilir ve davacıya tevzi formu verilir. Davacı dilekçeyi bulunduğu yerdeki adliyenin tevzi bürosuna da verebilir. Başka yer tevzi bürosu davayı doğrudan ilgili mahkemeye tevzi eder ve fiziki evrakı gecikmeksizin o mahkemeye gönderir (Yönetmelik m.197/1-4).

Dava dilekçesinde faiz istemeyi unutursam ne olur?

Hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; talep edilenden fazlasına veya başka bir şeye karar veremez (HMK m.26/1). Bu nedenle faiz gibi istenen her kalem talep sonucunda açıkça yazılmalıdır. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle genişletilebilir (m.141).

Belirsiz alacak davası hâlâ açılabilir mi?

Hayır. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı ve değişiklik 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce açılan davalarda m.107 uygulanmaya devam eder. Yeni davalarda alacağın bir kısmı dava edilip talep bir defaya mahsus artırılabilir (7589 sayılı Kanun m.19, geçici m.1/10; HMK m.109/4).

Dava dilekçesi sonradan değiştirilebilir mi?

Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle iddialarını serbestçe genişletebilir veya değiştirebilir. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra bu ancak ıslah ya da karşı tarafın açık muvafakatiyle mümkündür; ıslah aynı davada bir kez ve tahkikat sona erinceye kadar yapılır. Açık yazı ve hesap hataları karar verilinceye kadar düzeltilebilir (HMK m.141, m.176, m.177, m.183).

Dava dilekçesine kaç örnek eklenir?

Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir ve dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (HMK m.118/1). Dilekçede gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte davalı sayısından bir fazla örneği ya da yalnız örnekleri dilekçeye eklenir; elde olmayan belgeler için bulunmalarını sağlayacak açıklama yazılır (m.121).

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

← Tüm makaleler
AraWhatsApp