Hakkımda Şikayet Var mı? Nasıl Öğrenilir?

Hakkımda şikayet var mı sorusunun cevabı e-Devlet’te çıkmayabilir: soruşturma evresindeki usul işlemleri kanunen gizlidir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.157). Bu nedenle sorgunun boş dönmesi, hakkınızda şikayet ya da soruşturma bulunmadığını göstermez. Bu yazı, hakkında şikayet veya suç duyurusu yapılıp yapılmadığını merak eden, henüz davetiye almamış ya da karakoldan aranmış kişi için hazırlandı.

Hakkımda şikayet olup olmadığını öğrenmenin üç yolu vardır: e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosya sorgusu, Cumhuriyet başsavcılığına kimlikle başvurma ve avukat aracılığıyla dosya incelemesi. Üçü aynı bilgiyi göstermez. Ayrıca bazı şikayet kayıtları, şikayet edilen kişiye hiçbir yoldan görünmez ve kişiye bildirilmez; bu durum aşağıda madde dayanağıyla açıklanıyor.

1. Hakkımda Şikayet Var mı: Öne Çıkanlar

• e-Devlet veya UYAP sorgusunun boş dönmesi güvence değildir, çünkü soruşturma evresindeki usul işlemleri gizlidir (CMK m.157).
• Soruşturma dosyasını inceleme ve belge örneği alma yetkisi müdafie tanınmıştır ve bu yetki harçsızdır (CMK m.153/1).
• Açıkça asılsız bir şikayet soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararıyla kapatılırsa kişiye şüpheli sıfatı verilmez ve kaydı yalnız savcı, hâkim veya mahkeme görebilir (CMK m.158/6).
• Kovuşturmaya yer olmadığı kararı yalnız önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir (CMK m.172/1).
• İfadesi alınacak kişi, çağrılma nedeni açıkça yazılı bir davetiye ile çağrılır (CMK m.145).
• Avukatın dosya inceleme yetkisi yalnız kanunda sayılan suçlarda ve hâkim kararıyla kısıtlanabilir (CMK m.153/2).

2. Hakkımda Şikayet Var mı, e-Devlet’ten Öğrenilir mi?

Hakkımda şikayet var mı sorusu e-Devlet’ten kesin olarak cevaplanamaz. e-Devlet’teki Dava Dosyası Sorgulama hizmeti ve UYAP Vatandaş Portal adınıza kayıtlı dosyaları sorgulamanızı sağlar. Ancak kanunun başka hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemleri gizlidir (CMK m.157). Soruşturma, dava aşamasından (kovuşturmadan) farklı olarak kapalı yürür. Dosyanın e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden adım adım nasıl sorgulandığını savcılık dosya sorgulama yazısında ayrıca anlattık.

Bu kuralın pratik sonucu şudur: sorguda dosya çıkmaması “hakkımda hiçbir şey yok” anlamına gelmez. Özellikle ifadeniz henüz alınmamışsa dosyanın size görünmemesi olağandır. Dava aşamasına geçilmiş bir dosyanın sorguda görünüp görünmemesi ayrı kurallara tabidir; bunun için hakkımda açılmış dava var mı yazısına bakabilirsiniz.

2.1. Hakkımda Şikayet Var mı Sorgusunda “Gizlilik Kararı” Yanılgısı

Hakkımda şikayet var mı araştırmasında sık okunan bir ifade, soruşturmaların “gizlilik kararıyla” yürütüldüğüdür. Bu ifade iki ayrı kuralı birbirine karıştırır:

• Soruşturmanın gizliliği kanundan doğar ve ayrı bir karar gerektirmez. Her soruşturmada usul işlemleri kural olarak gizlidir (CMK m.157).
• Kısıtlama kararı ise avukatın dosyayı inceleme yetkisini sınırlayan, savcının istemi üzerine hâkimin verdiği ayrı bir karardır ve yalnız kanunda sayılan suçlarda verilebilir (CMK m.153/2).

Ayrım önemlidir: e-Devlet’te görünmeme gizlilik kuralının sonucudur; avukatın dosyayı görememesi ise ancak kısıtlama kararıyla mümkündür.

2.2. Suç Duyurusu e-Devlet’te Çıkar mı?

Hakkımda suç duyurusu var mı sorusu da aynı kurala tabidir. Suç duyurusu yapıldığı anda sorgu ekranında görüneceğine dair bir kural yoktur; soruşturma evresindeki işlemler gizlidir (CMK m.157). Dosya, siz şüpheli sıfatıyla işleme dahil edildikten ya da dava aşamasına geçildikten sonra görünür hâle gelebilir. Suç duyurusu yapıldıktan sonra savcılığın verebileceği kararlar ve şikâyet edilen kişinin hakları için: suç duyurusu yapıldıktan sonra ne olur.

3. Hakkımda Şikayet Olup Olmadığını Nasıl Öğrenebilirim?

Hakkımda şikayet olup olmadığını öğrenmenin üç yolu vardır ve her birinin gördüğü bilgi farklıdır:

Yol	Kim yapar	Neyi gös­te­rir	Sınırı
e-Devlet / UYAP Vatan­daş Portal	Kişinin kendisi	Adınıza kayıtlı dos­ya­lar	Soruş­turma giz­li­liği nede­niyle dosya görün­me­ye­bi­lir (CMK m.157)
Cum­hu­ri­yet baş­sav­cı­lı­ğına başvuru	Kişinin kendisi	Baş­vu­ru­lan baş­sav­cı­lık­taki kayıt hak­kında bilgi	Giz­li­lik gerek­çe­siyle bilgi veril­me­ye­bi­lir; başka ildeki dosyayı gös­ter­me­ye­bi­lir
Avukat ara­cı­lı­ğıyla dosya ince­le­mesi	Müdafi	Dosya içeriği ve istenen bel­ge­le­rin örneği	Yalnız katalog suç­larda hâkim kara­rıyla kısıt­la­na­bi­lir (CMK m.153/2)

3.1. Hakkımda Şikayet Sorgusu: Cumhuriyet Başsavcılığına Başvuru

Hakkımda şikayet olup olmadığını adliyede Cumhuriyet başsavcılığına kimliğinizle başvurarak sorabilirsiniz. Bu yolun iki sınırı vardır. Birincisi, soruşturma gizli olduğundan (CMK m.157) size bilgi verilmeyebilir. İkincisi, şikayet herhangi bir Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamına yapılabilir (CMK m.158/1), davaya bakma yetkisi ise kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesine aittir (CMK m.12/1). Bu nedenle yalnız oturduğunuz yerdeki adliyede yapılan sorgu, başka bir ildeki dosyayı göstermeyebilir.

3.2. Hakkımda Şikayet Varsa Avukat Dosyayı İnceleyebilir mi?

Hakkımda şikayet varsa avukat dosyayı inceleyebilir; en geniş erişim bu yoldadır. Müdafi, soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin bir örneğini harçsız olarak alabilir (CMK m.153/1). Bu yetki kişinin kendisine değil müdafie tanınmıştır. Aynı yetkiden suçtan zarar görenin vekili de yararlanır (CMK m.153/5). Müdafi ile vekil arasındaki farkı müdafi ne demek yazısında bulabilirsiniz.

Sıralama bu yüzden önemlidir. Önce kendiniz ifade verip ardından avukat aramak yerine, ifade öncesinde dosyanın incelenmesi, size yüklenen suçu ve dosyadaki delilleri ifade vermeden görmenizi sağlar.

3.3. Hakkımda Şikayet Varsa Karakol veya Savcılık Nasıl Çağırır?

Hakkımda şikayet varsa kanunun öngördüğü çağrı biçimi davetiyedir. İfadesi alınacak veya sorgusu yapılacak kişi davetiye ile çağrılır; davetiyede çağrılma nedeni açıkça belirtilir ve gelinmezse zorla getirileceği yazılır (CMK m.145). Çağrıldığı hâlde gelmeyen şüphelinin zorla getirilmesine karar verilebilir (CMK m.146/1); bu kararın nasıl işlediği zorla getirme kararı yazısında anlatılıyor.

Bu kuralın iki pratik sonucu vardır. Elinize çağrılma nedenini yazmayan bir davetiye ulaştıysa bu bir usul eksikliğidir. Bağlantıya tıklatan, kimlik veya banka bilgisi isteyen “hakkınızda şikayet var” mesajları ise bu biçime uymaz; bu mesajların hukuki sonuçları hakkınızda şikayet var dolandırıcılığı yazısında ele alınıyor.

4. Hakkımda Şikayet Var Ama Hiç Haberim Olmayabilir mi?

Evet, hakkınızda şikayet yapılmış ve kapatılmış olabilir, siz de bunu hiçbir zaman öğrenmeyebilirsiniz. Kanun bunun iki ayrı yolunu düzenler ve ikisi de sorgu ekranlarında görünmez.

4.1. Hakkımda Şikayet Açıkça Asılsızsa: Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığı Kararı

Hakkımda şikayet edilen fiilin suç oluşturmadığı herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeden açıkça anlaşılıyorsa ya da şikayet soyut ve genel nitelikteyse, savcılık soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verir (CMK m.158/6). Bu durumda şikayet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilemez. Karar, varsa ihbarda bulunana veya şikayetçiye bildirilir; şikayet edilen kişiye bildirim öngörülmez. Bu fıkra uyarınca yapılan işlemler ve verilen kararlar bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından görülebilir (CMK m.158/6).

Sonuç olarak açıkça asılsız bir şikayet, şikayet edilen kişi hiç çağrılmadan kapatılabilir ve kaydı ona hiçbir sorgu ekranında görünmez. Şikayetçi bu karara itiraz edebilir ve itiraz kabul edilirse soruşturma işlemleri başlatılır (CMK m.158/6).

4.2. Hakkımda Şikayet Soruşturmayla Kapanırsa: Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı

Hakkımda şikayet üzerine soruşturma yürütülmüş ama dava açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememişse savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172/1). Bu karar suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir (CMK m.172/1). İfadesi hiç alınmamış kişi bakımından kanun bir bildirim öngörmez; bu nedenle dosya kapandığında da haberiniz olmayabilir. Kararın sonuçları ve itiraz yolu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazısında anlatılıyor.

5. Hakkımda Şikayet Var mı ile Hakkımda Soruşturma Var mı Farkı

Hakkımda şikayet var mı ve hakkımda soruşturma var mı soruları birbirine yakındır ama aynı işlemi sormaz:

• Şikayet, suçtan zarar görenin başvurusudur. Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1); valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan şikayet de ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir (CMK m.158/2). Karakola yapılan şikayet ile savcılığa yapılan şikayet bu yüzden ayrı dosyalar değildir.
• Soruşturma, Cumhuriyet savcısının ihbar veya başka bir suretle suç izlenimini öğrenir öğrenmez başlattığı araştırmadır (CMK m.160/1). Savcı bu aşamada şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK m.160/2).
• İdari soruşturma ise memur veya kamu görevlisi hakkında kurumun yürüttüğü disiplin sürecidir ve ceza soruşturmasından ayrıdır; ayrıntısı idari soruşturma nedir yazısındadır.

Karşı tarafta olup şikayette bulunacaksanız şikayet dilekçesi örneği, şikayetinizden dönmek istiyorsanız şikayetten vazgeçme yazıları usulü anlatır.

6. Hakkımda Şikayet Varsa Ne Olur, Mahkemeye Çıkar mıyım?

Hakkımda şikayet varsa bu, doğrudan mahkemeye çıkacağınız anlamına gelmez. Savcı soruşturma sonunda iki yoldan birini seçer:

1. Toplanan deliller suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısı bir iddianame düzenler ve dava açılır (CMK m.170/2).
2. Yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememişse veya kovuşturma olanağı yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir (CMK m.172/1).

Mahkemeye çıkmak ancak ilk ihtimalde, iddianamenin mahkemece kabulünden sonra söz konusu olur. İddianame kabul edildikten sonra müdafi dosya içeriğini ve muhafaza altına alınmış delilleri inceleyebilir, bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsız alabilir (CMK m.153/4). İfade verdikten sonraki aşamalar karakolda ifade verdikten sonraki süreç yazısında sırasıyla anlatılıyor.

7. Hakkımda Şikayet Varsa Gizlilik Kararı Avukatı Engeller mi?

Hakkımda şikayet üzerine başlatılan soruşturmada avukatın dosyayı görmesi her suçta engellenemez. Müdafiin dosya içeriğini inceleme veya belgelerden örnek alma yetkisi, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecekse Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim kararıyla kısıtlanabilir; bu karar ancak kanunda sayılan suçlara ilişkin soruşturmalarda verilebilir (CMK m.153/2).

Maddenin saydığı suçlar şunlardır: kasten öldürme, cinsel saldırı (birinci fıkra hariç), çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk; ayrıca 6136 sayılı Kanun’daki silah kaçakçılığı, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndaki zimmet ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’ndaki suçlar (CMK m.153/2). Hakaret, tehdit, dolandırıcılık ve yaralama bu listede yer almaz. Bu suçlardan yürütülen bir soruşturmada avukata “gizlilik kararı var” denilerek dosyanın gösterilmemesi halinde, kısıtlamanın hangi karara ve hangi suça dayandığı sorulmalıdır.

7.1. Hakkımda Şikayet Dosyasında Kısıtlama Varken Görülebilen Belgeler

Hakkımda şikayet dosyasında kısıtlama kararı verilmiş olsa bile bazı belgeler kısıtlamanın dışında kalır. Yakalanan kişinin veya şüphelinin ifadesini içeren tutanak, bilirkişi raporları ve bu kişilerin hazır bulunmaya yetkili olduğu diğer adli işlemlere ilişkin tutanaklar incelenebilir (CMK m.153/3). Kısıtlama her hâlde geçicidir: iddianamenin mahkemece kabulünden sonra müdafi dosyanın tamamını inceleyebilir (CMK m.153/4).

8. Hakkımda Şikayet Süresi Geçmiş Olabilir mi?

Hakkımda şikayet şikayete bağlı bir suça ilişkinse ve yetkili kişi altı ay içinde şikayette bulunmadıysa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (Türk Ceza Kanunu m.73/1). Süre olay tarihinden değil, zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m.73/2).

Hakaret suçunda ayrıca bir tavan vardır. 7 Kasım 2024 tarihli değişiklikle eklenen cümleye göre şikayete bağlı hakaret suçunda şikayet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). Hakaret suçu, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hâl hariç, mağdurun şikayetine bağlıdır (TCK m.131/1).

9. Hakkımda Şikayet CİMER veya Bilgi Edinme Yoluyla Öğrenilebilir mi?

Hakkımda şikayet olup olmadığını bilgi edinme başvurusuyla öğrenmek kural olarak mümkün değildir. Açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde suçların önlenmesi ve soruşturulmasını tehlikeye düşürecek nitelikteki bilgi ve belgeler Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun kapsamı dışındadır; aynı madde ceza muhakemesine ilişkin özel kanun hükümlerini saklı tutar (4982 sayılı Kanun m.20). Kurumların yürüttüğü idari soruşturmalara ilişkin bilgi ve belgeler için de benzer bir istisna vardır (4982 sayılı Kanun m.19). CİMER’e başvuru usulü CİMER şikayeti nasıl yapılır yazısında anlatılıyor.

10. Hakkımda Şikayet Olduğunu Öğrendim: Ne Yapmalıyım?

Hakkımda şikayet olduğunu öğrendiğinizde aşağıdaki sıra, kanunun size tanıdığı hakları kullanmanızı sağlar:

1. Davetiyeyi okuyun. Hangi başsavcılık, hangi soruşturma ve hangi sıfatla çağrıldığınız yazar; çağrılma nedeni açıkça belirtilmek zorundadır (CMK m.145).
2. Müdafi hakkınızı kullanın. İfade alınırken müdafi seçme hakkınız ve müdafiin ifadede hazır bulunabileceği size bildirilir; müdafi seçecek durumda değilseniz istemeniz hâlinde baro tarafından görevlendirilir (CMK m.147/1-c).
3. Dosyayı ifadeden önce inceletin. Müdafi soruşturma evresinde dosyayı inceleyebilir ve belge örneği alabilir (CMK m.153/1). Ayrıntılı hazırlık için ifadeye çağrıldım yazısına bakabilirsiniz.
4. Susma hakkınızı bilin. Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamak kanuni hakkınızdır ve bu size ifade başında söylenir (CMK m.147/1-e).
5. Lehinize delilleri bildirin. Şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanmasını isteyebilirsiniz (CMK m.147/1-f). Mesaj, kayıt ve tanık bilgilerini olay tazeyken derleyin.
6. Şikayet süresini hesaplayın. Şikayete bağlı bir suçta süre geçmişse soruşturma yapılamaz (TCK m.73/1).

Hakkınızda soruşturma bulunması tek başına yurt dışına çıkışa engel değildir; engel, şüphelinin tutuklanması yerine verilebilen ve yurt dışına çıkamamak yükümlülüğünü içeren adli kontrol kararıdır (CMK m.109/3-a). Böyle bir kararın nasıl kaldırılacağı yurt dışına çıkış yasağı nasıl kaldırılır yazısında anlatılıyor. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.