İnternetten Haber Kaldırma ve Unutulma Hakkı Nedir?

İnternetten haber kaldırma, hakkınızda yayımlanan bir haberin veya içeriğin kaynak siteden silinmesini, arama sonuçlarından çıkarılmasını ya da erişime kapatılmasını istemektir ve bunun tek bir yolu yoktur. Bu yazı, adıyla yapılan aramada eski bir haberi, izinsiz yayılmış özel bir görüntüyü veya kişiliğine saldıran bir içeriği internetten kaldırtmak isteyen kişi için hangi yolun, hangi mercide ve hangi sürede işlediğini açıklar. Özel hayatın gizliliği ihlal edilmişse Siber Güvenlik Başkanlığı’na başvurulur ve erişim en geç dört saat içinde engellenir (5651 m.9/A-3). Kişilik hakkını ihlal eden haber için asliye hukuk mahkemesinde dava açılır; eski ve güncelliğini yitirmiş haberlerde ise unutulma hakkı bu yolların dayanağı olarak ileri sürülür.

1. Haber Kaldırma ve Unutulma Hakkı: Öne Çıkanlar

• Haber kaldırma yolu, içeriğin türüne ve kaldırılmak istenen kayda göre seçilir: kaynak sitedeki haber, arama motorundaki sonuç ve içeriğe erişim ayrı işlemlerdir (5651 m.9/A, TMK m.25, KVKK m.11).
• Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikte Siber Güvenlik Başkanlığı’na başvurulur; erişim en geç dört saatte engellenir ve talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur (5651 m.9/A-3, m.9/A-5).
• Kişilik hakkını ihlal eden içerik için sulh ceza yolunu düzenleyen 5651 m.9, 10 Ekim 2024’ten beri yürürlükte değildir; bugün asliye hukuk mahkemesinde dava açılır ve ihtiyati tedbir istenir (TMK m.25, HMK m.389).
• Unutulma hakkı kanunda adıyla düzenlenmemiştir ve belirli bir süreye bağlanmamıştır; Anayasa m.20/3 ile KVKK m.4, m.7 ve m.11’e dayanılarak kullanılır.
• Google’da adınızla çıkan sonuç için önce arama motoruna başvurulur; otuz günde sonuç alınamazsa Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet edilir (KVKK m.13/2, m.14/1).
• Haberin kaldırılması yerine internet haber sitesinden düzeltme ve cevap yayımlanması da istenebilir; süre yayım tarihinden itibaren iki aydır (Basın Kanunu m.14).

2. Haber Kaldırmada Unutulma Hakkı Nedir?

Unutulma hakkı, kişinin geçmişte yayımlanmış ve zamanla güncelliğini yitirmiş bilgilerinin erişimden kaldırılmasını, silinmesini veya arama sonuçlarından çıkarılmasını isteyebilmesidir. Türk kanunlarında bu adı taşıyan bir madde bulunmaz. Hak, kişisel verilerin silinmesini talep etme hakkını da kapsayan Anayasa m.20/3’e, kişisel verilerin işlenme ilkelerine ve silinmesine ilişkin KVKK hükümlerine ve kişilik hakkının korunmasına dayanılarak kullanılır.

Anayasa, herkese kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı tanır ve bu hakkın verilerin düzeltilmesini veya silinmesini talep etmeyi de kapsadığını açıkça söyler (Anayasa m.20/3). Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bu hakkı üç hükümle uygulanabilir kılar. Kişisel veriler doğru ve gerektiğinde güncel olmalı ve işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmelidir (KVKK m.4/2-b, d). Kanuna uygun olarak işlenmiş olsa bile, işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkan veri, veri sorumlusu tarafından re’sen veya ilgili kişinin talebi üzerine silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir (KVKK m.7/1). Bu hüküm unutulma hakkının özünü gösterir: yayımlandığı gün hukuka uygun olan bir bilgi de zamanla silme talebine konu olabilir. İlgili kişi de verilerinin bu şartlar çerçevesinde silinmesini ve silme işleminin verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteyebilir (KVKK m.11/1-e, f).

Kişisel Verileri Koruma Kurumunun unutulma hakkı rehberi de aynı yaklaşımı benimser: rehber, Anayasa m.20/3’ü, KVKK m.4, m.7 ve m.11’i ve silme yönetmeliğinin 8. maddesini unutulma hakkının dayanağı sayar ve hakkın ayrı bir kanun hükmüyle tanımlanmasına gerek olmadan bu hükümlerle kullanılabileceğini belirtir. Rehberin saydığı araçlar silme, yok etme veya anonim hâle getirme ile indeksten çıkarmadır. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesidir (Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1). Rehber bağlayıcı bir norm değildir; dayanak yukarıdaki kanun hükümleridir.

2.1. Haber Kaldırmada Unutulma Hakkının Sınırı: Basın ve İfade Özgürlüğü

Haber kaldırma talebi, karşısında basın özgürlüğünü ve halkın haber alma özgürlüğünü bulur. Anayasa basının hür olduğunu ve sansür edilemeyeceğini düzenler (Anayasa m.28); düşünceyi açıklama özgürlüğü haber almayı ve vermeyi de kapsar ve başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının korunması amacıyla sınırlanabilir (Anayasa m.26). Bu nedenle unutulma hakkı her haberde kendiliğinden kaldırma sonucu doğurmaz; kişinin hakkı ile haberin yayında kalmasındaki kamusal yarar karşılaştırılır.

Kişilik hakkına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır; ancak saldırı, zarar görenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılmasıyla haklı kılınabilir (TMK m.24). Eski bir haberde tartışılacak soru, yayımlandığı gün var olan kamusal yararın bugün de sürüp sürmediğidir. Haberin konusu kişinin kamusal rolüyle bağlantısı, olayın üzerinden geçen süre ve bilginin hâlâ doğru ve güncel olup olmadığı bu karşılaştırmada ölçüt olarak kullanılır.

KVKK’nın kapsamı da bu noktada sınırlanır. Kişisel verilerin özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını ihlal etmemek ya da suç teşkil etmemek kaydıyla ifade özgürlüğü kapsamında işlenmesi hâlinde KVKK hükümleri uygulanmaz (KVKK m.28/1-c). Kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş verilerde ise zararın giderilmesini isteme hakkı dışındaki ilgili kişi hakları uygulanmaz (KVKK m.28/2-b). Bu yüzden haber sitesindeki içeriğe karşı asıl dayanak çoğu zaman kişilik hakkıdır; arama motorundaki sonuç için ise KVKK başvurusu ayrıca işletilir.

2.2. Eski Haber Kaldırma: Unutulma Hakkı İçin Belirli Bir Süre Var mı?

Eski haber kaldırma talebi için kanunda belirli bir yıl öngörülmemiştir. Hiçbir hüküm “şu kadar yıl geçen haber kaldırılır” demez. Süre sorusu, verinin işlendiği amaç için gerekli süre kadar saklanması ilkesi (KVKK m.4/2-d), işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması (KVKK m.7/1) ve saldırıyı haklı kılan kamusal yararın sürüp sürmediği (TMK m.24) üzerinden cevaplanır. Aynı yaştaki iki haberden biri kamusal rolü devam eden bir kişiyle ilgili olduğu için yayında kalabilirken, özel bir kişiye ait ve güncelliğini yitirmiş diğeri kaldırılabilir.

3. Haber Kaldırma Yolları: İçerik Türüne Göre Başvuru

Haber kaldırma yolunu belirleyen iki soru vardır: içerik neyi ihlal ediyor ve kaldırılmak istenen kayıt nerede duruyor. Kaynak sitedeki haberin silinmesi, arama motorundaki sonucun indeksten çıkarılması ve içeriğe erişimin engellenmesi farklı işlemlerdir; biri yapıldığında diğerleri kendiliğinden gerçekleşmez.

Kanun da iki sonucu ayrı tanımlar. İçeriğin yayından çıkarılması, içerik veya yer sağlayıcılar tarafından içeriğin sunuculardan veya barındırılan içerikten çıkarılmasıdır; haber silinir. Erişimin engellenmesi ise alan adından, IP adresinden veya içeriğe (URL) erişimin engellenmesi gibi yöntemlerle erişimin kesilmesidir; içerik sunucuda durur ama bu yöntemlerle kullanıcıların erişimine kapatılır (5651 m.2/1-o, ö). Kaldırma talebinde hangisinin istendiği bu nedenle açıkça yazılır.

İçerik veya talep	Başvuru yeri	Süre	Dayanak
Özel hayatın giz­li­li­ğini ihlal eden görüntü veya bilgi	Siber Güven­lik Baş­kan­lığı, ardın­dan sulh ceza hâkimi	Erişim en geç 4 saat; hâkime 24 saat; hâkim kararı 48 saat	5651 m.9/A
Kişilik hakkını ihlal eden haber veya pay­la­şım	Asliye hukuk mah­ke­mesi (dava ve ihti­yati tedbir)	Kanunda özel bir başvuru süresi yok	TMK m.24-25, HMK m.389-390
Adı­nızla aramada çıkan sonuç	Arama motoru, ardın­dan Kişisel Veri­leri Koruma Kurulu	Cevap 30 gün; şikâyet 30/60 gün	KVKK m.11, m.13, m.14
Gerçeğe aykırı inter­net haberi	Haber site­si­nin sorumlu müdürü (düzeltme ve cevap)	Yayım­dan iti­ba­ren 2 ay; site 1 günde yayım­lar	Basın Kanunu m.14
Katalog suç içeriği (müs­teh­cen­lik, çocuk­la­rın cinsel istis­marı vb.)	Hâkim, mahkeme, gecik­mede sakınca varsa Cum­hu­ri­yet savcısı	Erişim en geç 4 saat	5651 m.8
Yaşam hakkı, can ve mal güven­liği, kamu düzeni	Hâkim veya ilgili bakan­lık tale­biyle Başkan	Uygu­lama en geç 4 saat	5651 m.8/A

Tablodaki yollar birbirini dışlamaz. Özel bir görüntünün yayıldığı olayda erişim engeli istenirken aynı içerik için hem arama motoruna başvurulabilir hem de suç şikâyetinde bulunulabilir.

3.1. Haber Kaldırma Ne Kadar Sürer?

Haber kaldırma süresi seçilen yola göre değişir ve yalnız bazı yollarda kanunla belirlenmiştir. Özel hayatın gizliliği başvurusunda erişim en geç dört saat içinde engellenir; talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimine sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklar (5651 m.9/A-3, m.9/A-5). Katalog suçlarda kararın gereği bildirimden itibaren en geç dört saatte yerine getirilir (5651 m.8/5). Arama motoru başvurusu en geç otuz günde sonuçlandırılır (KVKK m.13/2); internet haber sitesi düzeltme ve cevap yazısını en geç bir günde yayımlar (Basın Kanunu m.14). Haber kaldırma davası için kanunda bir sonuçlanma süresi yoktur; bu yolda hız ihtiyati tedbirle sağlanır ve zorunluluk varsa hâkim karşı tarafı dinlemeden tedbire karar verebilir (HMK m.390/2). Yayıncıya yapılan doğrudan başvuru için kanunda bir cevap süresi öngörülmemiştir.

4. Haber Kaldırma: Özel Hayatın Gizliliği İhlalinde Erişim Engeli (5651 m.9/A)

Haber kaldırma için en hızlı yol, özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikte Siber Güvenlik Başkanlığı’na yapılan başvurudur. İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir (5651 m.9/A-1). Başkan talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir ve erişim sağlayıcılar tedbiri derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir (5651 m.9/A-3).

Engelleme bütün siteye değil, özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim veya video ile ilgili olarak URL bazında uygulanır (m.9/A-4). Bu yol yalnız özel hayatın gizliliği ihlali için açıktır; bir haberin gerçeğe aykırı olması veya kişinin itibarını zedelemesi tek başına bu başvurunun konusu değildir.

4.1. Haber Kaldırma Başvurusunda İstenen Bilgiler

Haber kaldırma başvurusunda üç bilgi bulunmalıdır: hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hakkın hangi açılardan ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve başvuranın kimliğini ispatlayacak bilgiler. Bu bilgilerde eksiklik varsa talep işleme konulmaz (m.9/A-2). Bu nedenle içeriğin tam adresini ve tarih ve saat gösteren ekran görüntüsünü başvurudan önce kaydetmek gerekir; içerik birden fazla adreste yayılmışsa her adres ayrı ayrı yazılır.

4.2. Haber Kaldırma Tedbirinde Sulh Ceza Hâkiminin Onayı ve Süreler

Haber kaldırma tedbiri, başvuran kişi talebini sulh ceza hâkimine sunmazsa kalıcı hâle gelmez. Erişimin engellenmesini talep eden kişi, talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A-5).

Hâkimin kararına karşı itiraz yolu kanunda Başkana tanınmıştır ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre işler (m.9/A-6). Erişimin engellenmesine konu içerik yayından çıkarılmışsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A-7). Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde erişim doğrudan Başkanın emri üzerine de engellenebilir; bu durumda karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklar (m.9/A-8, m.9/A-9). Birden fazla sulh ceza mahkemesi bulunan yerlerde bu kararları kanun metninde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu olarak anılan kurulun belirlediği sulh ceza mahkemeleri verir (5651 m.8/15).

4.3. Haber Kaldırma Başvurusu BTK’ya Değil Siber Güvenlik Başkanlığı’na Yapılır

Haber kaldırma başvurusunun muhatabı 31 Temmuz 2026’da değişti. 5651 m.9/A’daki “Kuruma” ibaresi, yani Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun ile “Başkanlığa” olarak değiştirilmiş ve değişiklik 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Kanunun tanımlar maddesine göre Başkanlık Siber Güvenlik Başkanlığını, Başkan ise Siber Güvenlik Başkanını ifade eder (5651 m.2). Bu tarihten önce yazılmış ve “BTK’ya başvurun” diyen kaynaklar değişiklikten öncesine aittir. Kanunun güncel metni mevzuat.gov.tr’de yayımlanan 5651 sayılı Kanun metninden izlenebilir.

Özel hayata karşı suçun ceza boyutu için özel hayatın gizliliğini ihlal suçu (TCK 134), mesaj ve yazışmaların ifşası için haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK 132) yazılarımıza bakabilirsiniz.

5. Haber Kaldırma Davası: Kişilik Hakkını İhlal Eden İçerik

Haber kaldırma davası, kişilik hakkını ihlal eden bir haber veya paylaşım için asliye hukuk mahkemesinde açılan davadır. Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir (TMK m.24). Davacı saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir (TMK m.25). Yayında kalan bir haber sürmekte olan saldırı niteliği taşıdığından kaldırma talebi bu davanın konusudur.

Kişilik hakkını ihlal eden internet içeriği için sulh ceza hâkimliğine başvuru yolunu düzenleyen 5651 m.9 artık uygulanmaz. Madde iptal edilmiş, iptal 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiştir ve kanun metninde madde yerinde yalnız iptal notu durur (5651 m.9). Yerine yeni bir özel başvuru yolu kanunlaşmamıştır. Bu nedenle 10 Ekim 2024’ten sonra kişilik hakkı ihlali içeren içerik için “5651 m.9’a göre sulh ceza hâkimliğine başvurun” bilgisi geçerli değildir; özel hayatın gizliliğine ilişkin m.9/A ise yürürlüktedir.

5.1. Haber Kaldırma İçin Yayıncıya ve Yer Sağlayıcıya Başvuru (Uyar-Kaldır)

Haber kaldırma için dava açmadan önce haberi yayımlayan siteye doğrudan başvurulabilir. Kanun, internet ortamında her türlü bilgiyi üreten kişiyi içerik sağlayıcı sayar ve onu kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumlu tutar (5651 m.2/1, m.4/1). Haber sitesinin yayıncısı bu nedenle kaldırma talebinin ilk muhatabıdır. TMK m.25 davası için böyle bir ön başvuru şart değildir; başvuru, içeriğin dava açılmadan kaldırılmasını sağlayabilecek bir seçenektir. Haber gerçeğe aykırıysa aynı başvuruda Basın Kanunu m.14’teki düzeltme ve cevap hakkı da kullanılabilir.

İçerik sağlayıcıya ulaşılamıyorsa içeriği barındıran yer sağlayıcıya bildirim yapılabilir. Ancak yer sağlayıcı, barındırdığı içeriği kontrol etmekle yükümlü değildir ve hukuka aykırı içeriği yayından çıkarma yükümlülüğü kanunda “8 inci ve 9 uncu maddelerine göre haberdar edilmesi” hâline bağlanmıştır (5651 m.5/1-2). 9. madde yürürlükte olmadığından, kişilik hakkı ihlaline dayanan bir bildirim bu hükümde yazılı yükümlülüğü doğrudan doğurmaz; site veya yer sağlayıcı talebi karşılamazsa kaldırma TMK m.25 davası ve ihtiyati tedbirle istenir.

5.2. Haber Kaldırma Davasında Hangi Talepler İleri Sürülür?

Haber kaldırma davasında kaldırma talebinin yanında başka taleplerde de bulunulabilir. Davacı düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesini ya da yayımlanmasını isteyebilir (TMK m.25). Maddi ve manevi tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırıyla elde edilen kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre verilmesi istemi saklıdır (TMK m.25). Hâkim manevi tazminat yerine veya ona ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verip bu kararın yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m.58). Tazminat taleplerinin şartları için maddi ve manevi tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz.

5.3. Haber Kaldırma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Haber kaldırma davası asliye hukuk mahkemesinde açılır. Şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2/1). Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açabilir (TMK m.25). Bu seçim, haber sitesinin başka bir şehirde bulunduğu durumlarda davanın kişinin kendi yerleşim yerinde açılabilmesini sağlar.

5.4. Haber Kaldırma Davasında İhtiyati Tedbir

Haber kaldırma davası sonuçlanana kadar içeriğin yayında kalması zararı büyütüyorsa ihtiyati tedbir istenir. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilen hâllerde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389/1). Tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenir (HMK m.390/1).

Tedbir dilekçesinde dayanılan tedbir sebebi ve türü açıkça belirtilir ve davanın esası yönünden haklılık yaklaşık olarak ispat edilir (HMK m.390/3). Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir (HMK m.390/2). Tedbir türü olarak içeriğin yayından çıkarılması veya erişiminin engellenmesi istenir; hangi URL’lerin kapsama gireceği dilekçede ayrı ayrı gösterilir. Tedbirin genel şartları için ihtiyati tedbir nedir yazımıza bakabilirsiniz.

5.5. Haber Kaldırma: Şirketi Kötüleyen Haberde Haksız Rekabet Davası

Haber kaldırma talebi bir şirketin ürünlerini veya faaliyetlerini hedef alan içerikte Türk Ticaret Kanunundaki haksız rekabet hükümlerine de dayanabilir. Rakipler arasındaki veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlar haksız ve hukuka aykırıdır (TTK m.54/2). Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek, kanunda sayılan haksız rekabet hâllerindendir (TTK m.55/1-a-1).

Bu nedenle müşterileri, meslekî itibarı veya ticari faaliyetleri zarar gören ya da böyle bir tehlikeyle karşılaşan kişi; fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men’ini, maddi durumun ortadan kaldırılmasını ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesini isteyebilir; kusur varsa tazminat da talep edebilir (TTK m.56/1). Kötüleyen içeriğin kaldırılması, “maddi durumun ortadan kaldırılması” talebinin konusudur. Bu dava, gerçek kişinin kişilik hakkına dayanan TMK m.25 davasından ayrıdır; aynı içerik her iki eksende de ihlal oluşturuyorsa iki dayanak birlikte ileri sürülebilir.

6. Haber Kaldırma Yerine Cevap ve Düzeltme Hakkı (Basın Kanunu m.14)

Haber kaldırma her zaman tek seçenek değildir; gerçeğe aykırı bir internet haberine karşı düzeltme ve cevap yayımlatılabilir. Basın Kanunu internet haber sitelerini süreli yayın sayar (Basın Kanunu m.2). Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılırsa, zarar gören kişi yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısı gönderebilir (Basın Kanunu m.14).

İnternet haber sitesinde sorumlu müdür, yazıyı hiçbir düzeltme ve ekleme yapmadan, aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda URL bağlantısı sağlayarak aynı puntolarla yayımlamak zorundadır. Yayın hakkında erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması kararı uygulanırsa ya da site içeriği kendiliğinden çıkarırsa, düzeltme ve cevap metni ilk yirmi dört saati ana sayfada olmak üzere bir hafta süreyle yayımlanır (Basın Kanunu m.14). Düzeltme ve cevap ilgili yazıdan uzun olamaz ve suç unsuru içeremez.

Yazı süresinde veya kanuna uygun biçimde yayımlanmazsa, talepte bulunan kişi on beş gün içinde bulunduğu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına karar verilmesini isteyebilir; hâkim istemi üç gün içinde duruşma yapmadan karara bağlar (Basın Kanunu m.14). Düzeltme ve cevap hakkı haberi kaldırmaz, ancak aynı sayfada okura karşı açıklamayı görünür kılar; kaldırma davası ile birlikte de kullanılabilir. Kanun metni mevzuat.gov.tr’deki 5187 sayılı Basın Kanunu metninde yer alır.

7. Google’dan Haber Kaldırma: Arama Motoruna ve KVKK Kuruluna Başvuru

Google’dan haber kaldırma, haberin kaynak sitede kalmasına rağmen adınızla yapılan aramada çıkmamasını sağlamaktır ve kaynak siteden silmeyle aynı işlem değildir. Kişisel Verileri Koruma Kurumunun unutulma hakkı rehberi, arama motorlarında ad ve soyadla yapılan aramada çıkan sonuçların indeksten çıkarılması taleplerinde de KVKK’daki başvuru yolunun izlenmesini ve Kurula şikâyetten önce veri sorumlusuna başvurulmasını zorunlu sayar (KVKK Unutulma Hakkı rehberi).

Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle yapılır (KVKK m.13/1). Veri sorumlusu talebi en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır; talebi kabul eder veya gerekçesini açıklayarak reddeder ve cevabı yazılı ya da elektronik ortamda bildirir (KVKK m.13/2-3). Başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir (KVKK m.14/1). Veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna gidilemez (KVKK m.14/2).

Arama motoru başvurusunda ilgili kişi, silme işleminin verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini de ayrıca isteyebilir (KVKK m.11/1-f). Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır (KVKK m.14/3); yani Kurula şikâyet, asliye hukuk mahkemesindeki davayı engellemez. Başvurunun zorunlu unsurları için veri sorumlusuna başvuru, şikâyet süreleri için KVKK Kuruluna şikâyet yazılarımıza bakabilirsiniz; içerik sağlık veya cinsel hayat gibi bilgiler taşıyorsa özel nitelikli kişisel veri yazımız da ilgilidir.

8. Haber Kaldırma: Katalog Suçlarda ve Acil Hâllerde Erişim Engeli

Haber kaldırma, içerik kanunda sayılan bazı suçları oluşturuyorsa kişinin kendi başvurusundan bağımsız olarak da gerçekleşebilir. İnternet ortamında yapılan ve içeriği şu suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verilir: intihara yönlendirme (TCK m.84), çocukların cinsel istismarı (TCK m.103/1), uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (TCK m.190), sağlık için tehlikeli madde temini (TCK m.194), müstehcenlik (TCK m.226), fuhuş (TCK m.227), kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (TCK m.228), 5816 sayılı Kanundaki Atatürk aleyhine işlenen suçlar, 7258 sayılı Kanundaki spor bahis suçları ve 2937 sayılı Kanun m.27/1-2’deki suçlar (5651 m.8/1).

8.1. Haber Kaldırma Kararını Kim Verir? (5651 m.8)

Haber kaldırma kararını soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme verir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir. Savcı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar, hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir ve süre içinde onaylanmayan tedbir savcı tarafından derhal kaldırılır (5651 m.8/2). Koruma tedbiri olarak verilen karara Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir (m.8/2).

Katalog suç içeriğinde Başkan da re’sen karar verir; ancak bugünkü metinde Başkanın re’sen verebileceği karar yalnız erişimin engellenmesidir (5651 m.8/4). Kararın gereği bildirimden itibaren en geç dört saat içinde yerine getirilir (m.8/5). Soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da kovuşturmada beraat kararı verilirse erişim engeli kendiliğinden hükümsüz kalır ve kararın örneği internet adresi belirtilerek Başkanlığa gönderilir (m.8/7, m.8/8). Engelleme kural olarak URL bazında yapılır; teknik olarak mümkün olmadığında internet sitesinin tümüne erişim engellenebilir (m.8/17).

8.2. Haber Kaldırma: Yaşam Hakkı ve Kamu Düzeni Gerekçesiyle Erişim Engeli (5651 m.8/A)

Yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden birine dayanılarak hâkim; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verebilir. Kararın gereği bildirimden itibaren en geç dört saat içinde yerine getirilir (5651 m.8/A-1). Başkanın kararı yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur; hâkim kırk sekiz saat içinde açıklamazsa karar kendiliğinden kalkar (m.8/A-2). Bu yolda talep hakkı kanunda kişiye değil hâkime, Cumhurbaşkanlığına ve ilgili bakanlıklara verilmiştir.

9. Haber Kaldırma ve Suç Şikâyeti: Hakaret, Özel Hayat ve Kişisel Veri

Haber kaldırma talebi, içerik aynı zamanda suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyetle birlikte yürür. Kaldırma talebi içeriği ortadan kaldırmaya, şikâyet ise faili hakkında soruşturma açılmasına yöneliktir; biri diğerinin yerine geçmez. Sosyal medyadaki hakaret içerikleri için hakaret suçu (TCK 125) ve sosyal medyada hakaret suçu, ad, görüntü veya iletişim bilgisinin izinsiz yayılması için kişisel verileri ele geçirme ve yayma (TCK 136) yazılarımıza bakabilirsiniz. İçerik sizin eseriniz ise ve telif hakkınızı ihlal ediyorsa izlenecek yol farklıdır; bunu internette telif ihlali ve içerik kaldırma yazımızda ele aldık.

10. Haber Kaldırma Dilekçesi ve Başvuru Öncesi Hazırlık

Haber kaldırma dilekçesi, başvurulacak yola göre farklı unsurlar taşır; ortak nokta, kaldırılması istenen her içeriğin adresiyle tek tek gösterilmesidir. Başvurudan önce şu sırayla hazırlık yapılır:

1. İçeriği ve adresini kaydedin. Kaldırılmasını istediğiniz her yayının tam adresini (URL) ve tarih ile saati gösteren ekran görüntüsünü saklayın. Özel hayat başvurusunda URL bulunmayan talep işleme konulmaz (5651 m.9/A-2).
2. İhlalin türünü belirleyin. İçerik özel hayatın gizliliğini mi, kişilik hakkını mı, kişisel veriyi mi ihlal ediyor, yoksa katalog suç mu oluşturuyor? Yukarıdaki tablo bu soruya göre merciyi gösterir.
3. Özel hayat ihlalinde süreyi takip edin. Siber Güvenlik Başkanlığı’na başvurduğunuz saatten itibaren yirmi dört saat içinde talebi sulh ceza hâkimine sunun; hâkimin kırk sekiz saatlik süresi dolduğunda tedbirin durumunu kontrol edin (m.9/A-5).
4. Kişilik hakkı ihlalinde dava ve tedbir dilekçesini birlikte hazırlayın. Tedbir dilekçesinde tedbir sebebini, istenen tedbirin türünü ve haklılığınızı yaklaşık olarak ispat eden belgeleri gösterin (HMK m.390/3).
5. Eski haberde güncelliğin kaybını açıklayın. Haberin yayımlandığı tarihi, olayın üzerinden geçen süreyi, kamusal bir rolünüzün bulunup bulunmadığını ve bilginin bugün doğru ve güncel olup olmadığını belgeleriyle gösterin (TMK m.24, KVKK m.4/2).
6. Arama motoruna ayrıca başvurun. Kaynak siteden kaldırılan içerik arama sonuçlarında görünmeye devam edebilir; arama motoruna yapılan başvurunun cevabını otuz gün bekleyin ve gerekirse Kurula şikâyet süresini kaçırmayın (KVKK m.13/2, m.14/1).